Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Üleken

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠥᠭᠡᠯᠡᠳ ᠦᠨ ᠦᠯᠡᠬᠡᠨ ᠢ ᠦᠯᠡᠬᠡᠨ ᠦ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭ
ögeled-ün üleken-i[=üleken-ü] ayiladqaqu bičig.
2
ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ ᠳᠤ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭᠲᠤ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠳᠦ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ
γayiqamsiγ-du[=γayiqamsiγtu] tngri metü boγda ejen-i gegen-dü ayiladqal.
3
ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠪᠡᠶᠡᠶᠢᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠮᠠᠨᠳᠠᠯ ᠤᠤᠯᠠᠶᠢᠨ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠠᠨ ᠰᠦᠮᠢᠷ ᠤᠤᠯᠠ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠴᠣᠭᠲᠤᠢ ᠴᠣᠭᠲᠠᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠣᠷᠣᠰᠢᠨ ᠠᠮᠤᠢ ᠶ᠎ᠠ
altan beyeyin[=bey-e-yin] mandal uulayin[=aγula-yin] qan sümir uula[=aγula] metü čoγtui[=čoγtai] sayitur orosin amui y-a.
4
ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠮᠠᠨᠢ ᠳᠠᠷ᠎ᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠡᠷᠢᠵᠢ ᠡᠷᠢᠵᠦ ᠠᠯᠪᠠ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭ ᠪᠤᠢ
urida aldar tayiji ečige mani dar-a ejen-i amuγulang eriji[=erijü] alba bariju yabudaγ bui.
5
ᠥᠳᠦᠭᠡ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠲᠡᠷᠡ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠢ ᠶᠣᠰᠤ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠲᠠᠰᠤᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠨᠳᠡ ᠡᠴᠡ ᠭᠦᠩᠭᠠ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠨ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ ᠪᠠᠰᠠ ᠴᠤ ᠠᠶᠢᠯᠳᠬᠠᠬᠤ ᠤᠴᠢᠷ ᠪᠢᠳᠡ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠣᠶᠢᠷᠣᠳ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠥᠪᠦᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠥᠪᠦᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭ ᠢᠶᠠᠨ ᠡᠳᠡᠵᠢ ᠮᠡᠳᠡᠵᠦ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭ ᠪᠢᠯᠢᠶ ᠪᠢᠯᠡ
ödüge[=edüge] tere yabudal-un yosuуi[=yosu-yi] ülü tasulqu-yin tula, ende-eče güngg`a neretü kümün amuγulang ayiladqan ilegebe, basa ču ayildqaqu učir bide dörben oyirod[=oyirad] kemekü öbür[=öber] öbür-iyen[=öber-ün] joriγ-iyan edeji[=medejü] yabudaγ biliy[=bile].
6
ᠥᠳᠦᠭᠡ ᠡᠳᠥᠭᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠮᠤᠤ ᠮᠠᠭᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠤᠴᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨᠠᠰᠠ ᠤᠴᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠪᠢᠱᠢ ᠪᠢᠰᠢ ᠮᠠᠨᠳᠤ ᠡᠨᠡ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠡᠵᠡᠨ ᠤᠤᠴᠢᠯᠠᠵᠢ ᠠᠭᠤᠴᠢᠯᠠᠵᠤ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠳ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠠᠳ ᠲᠡᠷᠡ ᠵᠠᠪᠰᠠᠷ ᠳᠤ ᠵᠠᠪᠰᠠᠷ ᠲᠤ ᠢᠯᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠲᠤᠭᠲᠤ ᠣᠯᠤᠨᠲᠤ ᠣᠯᠠᠨᠲᠠ ᠤᠯᠳᠤ ᠪᠣᠯᠵᠢ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠱᠠᠵᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠳᠤ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠲᠤ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠤᠰᠠᠲᠤ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠣᠯᠵᠢ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠣᠱᠤᠭᠲᠤ ᠬᠠᠨ ᠡᠬᠡᠯᠡᠨ ᠮᠠᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠢ ᠭᠢ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠶᠢ ᠰᠤᠷᠭᠠᠵᠤ ᠥᠪᠦᠷ ᠪᠤᠰᠠᠳᠲᠤ ᠪᠤᠰᠠᠳ ᠲᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠤᠰᠠᠲᠠᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠳ ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠭᠠᠳ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠳᠣᠲᠤᠭᠤᠤᠷ ᠳᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠲᠦᠰᠢᠵᠦ ᠳᠠᠭᠠᠶᠠ ᠳᠠᠭᠠᠶ᠎ᠠ ᠡᠶᠢᠮᠡᠶᠢᠨ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠ
ödüge[=edöge] kümün-i[=kümün-ü] muu[=maγu] yabudal-iyar učaraγsanasa[=učaraγsan-ača] biši[=bisi], mandu ene yabudal-iyan učir ügei bolbaču ejen uučilaji[=aγučilaju] yekede qayiralad[=qayiralaγad], tere jabsar-du[=jabsar-tu] ilaγuγsan qutuγtu, oluntu[=olanta] uldu bolji[=bolju] šajin törü qoyar-du[=qoyar-tu] yambar sayin-iyar tusatu jarliγ bolji[=bolju] bošuγtu qan ekelen man bügüdei-gi[=bügüde-yi] surγaju öbür busadtu[=busad-tu] yeke tusatai sayin jarliγ boluγsan-du yekede bayarlad[=bayarlaγad] qamuγ-eče[=qamuγ-ača] dotuγuur[=dotuγur] ejen-i tüsijü daγaya[=daγay-a] eyimeyin[=eyimü-yin] tula ayiladqaba.
7
ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤ ᠪᠢᠴᠢᠢᠭᠢ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠢ ᠬᠡᠷᠦᠯᠦᠨᠢ ᠬᠡᠷᠦᠯᠦᠨ ᠦ ᠬᠢᠵᠠᠷ ᠴ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠢ
ayiladqaqu bičiigi[=bičig-i] kerülüni[=kerülün-ü] kijar-аčа[=kijaγar-ača] baribai.