Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Dalai qan 1677

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠲᠩᠷᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠡᠷᠬᠡᠲᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠥᠯᠮᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠥᠴᠢᠬᠦᠢ ᠠᠨᠤ
dalai qan-u ayiladqaγsan degedü tngri kümün-ü erketü yeke qaγan-u ölmei-yin gegen-e öčiküi anu.
2
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ᠎ᠠ ᠲᠦᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠢ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢᠲᠡᠨ ᠦ ᠢᠪᠡᠭᠡᠯ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠵᠢᠪᠬᠤᠯᠠᠩ ᠲᠠᠢ᠎ᠠ ᠪᠠᠲᠤᠳ ᠤᠨ ᠣᠷᠤᠰᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬᠠᠯ ᠭᠤᠴᠢᠨ ᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠮᠥᠩᠭᠦᠨ ᠳᠣᠩᠪᠤ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠲᠣᠷᠭ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠡᠯᠴᠢ ᠵᠢᠷᠤᠬᠠᠴᠢ ᠵᠢᠷᠤᠬᠠᠶᠢᠴᠢ ᠭᠡᠯᠣᠩ ᠬᠠᠨ ᠤᠮᠽᠠᠳ ᠭᠡᠯᠣᠩ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠥᠷᠴᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠮᠠᠰᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠪᠠ
edüge yeke dalai-yin kijaγar-a tügegsen yerüngkei törülkiten-ü ibegel degedü-yin bey-e altan aγula metü jibqulang-tai-a batud-un orusiγsan-ača jarliγ bičig soyurqal γučin lang-un mönggün dongbu, naiman torγ-a-yin öglige elči jiruqači[=jiruqayiči] gelong, qan umzad gelong qoyar-iyar soyurqaγsan görči sedkil masi bayasba.
3
ᠪᠢ ᠴᠦ ᠡᠨᠳᠡ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠳᠦᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠬᠦᠢ ᠰᠤᠯᠠᠳᠤᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠠᠮᠤᠢ
bi čü ende mendü-ber sasin törü-dür tusa-tu sayin üile-yi teyin ariγun sedkil-iyer kičiyeküi suladul ügei amui.
4
ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠤ ᠰᠠᠨ ᠭᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠥᠪᠡᠳ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠲᠠᠢ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠶ᠎ᠡ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠥᠮᠡᠭ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠬᠦ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠪᠢᠳᠠ ᠪᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠷ ᠦᠨ ᠦᠭᠡ
urida u san güi-yin iregsen kümün-iyer töbed mongγol-tai nigedüy-e nökür ömeg nöküčekü kereg kemegsen-dür, bida blam-a öglige-yin ejen bügüdeger-ün üge.
5
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠪᠢᠳᠠᠨ ᠤ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯ᠎ᠡ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠦᠭᠡ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠪᠤᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ᠎ᠡ ᠬᠣᠶᠢᠲᠤ ᠯᠤᠤ ᠵᠢᠯ ᠳᠦ ᠬᠠᠶᠢᠴᠣᠣᠯᠤᠩ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠤᠰᠤ ᠦᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠯᠦᠭᠡ
degedü qaγan-luγ-a sasin törü bidan-u nige bögetel-e eyimü buruγu üge yaγun bui kemegsen-e, qoyitu luu jil-dü qayičoolung iregsen-dür mendü medeküi-eče busu üge ügei bülüge.
6
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠠᠰᠠ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢᠷᠡᠨᠡᠮ ᠭᠡᠨᠡᠮ
edüge basa kümün irenem genem.
7
ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠦ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠤᠶᠤ ᠭᠡᠵᠦ ᠰᠠᠨᠠᠨᠠᠮ
tere čü uridu metü buyu gejü sananam.
8
ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠲᠥᠷᠦ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠳᠡᠭᠡᠷ ᠡ ᠡᠴᠡ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠵᠠᠬᠢᠶ᠎ᠠ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠢ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
erten-eče törü sasin nigedügsen yosuγar deger-e-eče jarliγ jakiy-a, aliba jüyil-i ürgülji soyurqaγdaqui.
9
ᠡᠯᠴᠢ ᠳᠢᠶᠠᠨ ᠵᠠᠶᠢᠰᠠᠩ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤᠢ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠦᠨ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠯᠦᠪᠴᠢ ᠬᠤᠶᠠᠭ ᠰᠠᠭᠠᠳᠠᠭ ᠨᠤᠮᠤ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠡᠯᠬᠢᠶ᠎ᠡ ᠰᠢᠷᠤ
elči diyan jayisang amuγulang-i ayiladqaqui bičig-ün beleg lübči quyaγ, saγadaγ, numu, qoyar kelkiy-e siru.
10
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠡᠯᠬᠢᠶ᠎ᠡ ᠬᠤᠪᠠ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠰᠢᠷᠢ ᠴᠡᠩᠮ ᠡ ᠲᠡᠢ ᠭᠠᠯ ᠮᠣᠭᠠᠢ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠢᠨᠡᠳᠡ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠤ ᠬᠤᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠤ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠣᠶᠢᠷ ᠠ ᠠᠴᠠ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
qoyar kelkiy-e quba, dörben siri, čengm-e-tei γal moγai jil-ün γurban sar-a-yin sinede burqan-u qubilγan-u süm-e-yin oyir-a-ača ergübe