Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Dalai qan 1679

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠦ ᠮᠠᠨᠵᠤᠰᠢᠷᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠥᠯᠮᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠥᠴᠢᠪᠡ
dalai qaγan-i ayiladqaγsan tngri γajar-un erke-tü manjusiri degedü qaγan-u ölmei-yin gegen-e öčibe.
2
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠭᠤᠴᠢᠨ ᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠮᠥᠩᠭᠦᠨ ᠳᠣᠮᠪᠤ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠲᠣᠷᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ᠎ᠠ ᠮᠠᠰᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠪᠠ
degedü qaγan-i jarliγ bičig beleg γučin lang-un mönggün dombu, naiman torγ-a-tai soyurqaγsan-a masi bayasba.
3
ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠪᠢᠶ᠎ᠡ ᠸᠴᠢᠷ ᠮᠡᠲᠦ ᠤᠷᠪᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠲᠤᠳᠤᠭᠠᠳ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠵᠦᠭ ᠡᠴᠡ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠢᠯᠠᠬᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠨᠡᠮᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠠᠬᠤᠢ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠴᠤ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠪᠠ
yeke qaγan-u biy-e wčir metü urbal ügei batuduγad, qamuγ jüg-eče teyin böged ilaqu sayin üiles-i nemegülügseger aqui yosun-i sonusču sedkil ülemji bayasba.
4
ᠪᠢᠳᠡᠴᠦ ᠪᠢᠳᠡ ᠴᠦ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠲᠡᠭᠰᠢ ᠪᠡᠷ ᠲᠥᠷᠦ᠎ᠡ ᠱᠠᠵᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠳᠣᠷᠤᠶᠢᠲᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠠᠮᠤᠢ
bidečü[=bide čü] maγad tegsi-ber törü-e šajin-dur sayin sedkil doruyital ügei amui.
5
ᠪᠠᠷᠰ ᠵᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠵᠢᠷᠤᠬᠠᠴᠢ ᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠯᠠᠳᠤᠬᠤ ᠵᠠᠷᠭᠤᠴᠢ ᠬᠣᠶᠷ ᠤᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠳᠤᠷ ᠪᠢᠳᠡ ᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠳ ᠵᠥᠪᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠪᠣᠯᠲᠠᠯᠠ ᠪᠣᠯᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠲᠥᠷᠦ᠎ᠡ ᠱᠠᠵᠢᠨ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠰᠡᠨ᠎ᠡ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢ ᠴᠢᠨᠡᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ᠎ᠠ ᠬᠦᠴᠢ ᠬᠦᠴᠦ ᠥᠭᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠦᠭᠡᠢ ᠠᠲᠠᠯᠠ ᠠᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠠᠯᠠᠭᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠶᠠᠪᠤᠵᠢ ᠶᠠᠪᠤᠵᠤ ᠡᠰᠡ ᠴᠢᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠷᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠵᠢ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
bars jil-dür jiruqači lam-a, laduqu jarγuči qoyаr-un iregsen učir-dur bide lam-a öglige-yin ejed jöblegsen šiltaγan-i urida ayiladqaγsan metü γurban qaγan-i üy-e boltala[=boltal-a] törü-e šajin nigedügsen-e öber-ün küčün-i činege-ber degedü qaγan-a küči[=küčü] ögküi-dür qoyar ügei atala[=atal-a], γajar-un qalaγun yeke-yin tula mongγol-un čerig yabuji[=yabuju] ese čidaγsan-dur arγ-a ügei bolji[=bolju] bayinam.
6
ᠤ ᠰᠠᠨ ᠭᠦᠢ ᠤᠷᠢᠳ ᠬᠣᠵᠢᠳ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢᠷᠡᠪᠡᠴᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠢᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠦᠨ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠥᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡ ᠨᠢᠭᠡᠴᠢ ᠨᠢᠭᠡ ᠴᠦ ᠶᠠᠭᠤᠮ᠎ᠠ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦᠭᠡᠢ
u-san-güi urid qojid kümün irebečü tere kiri-yin bičig-ün qariγu beleg öggügsen-eče čerig nöküčekü üge nigeči[=nige čü] yaγum-a ögülegsen ügei.
7
ᠵᠢᠴᠢ ᠪᠠᠰᠠ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠱᠠᠵᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ᠎ᠡ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠰᠡᠨ᠎ᠡ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠤᠷᠪᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳ ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬᠠᠯ ᠢ ᠴᠤ ᠤᠯᠠᠮ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠮᠡᠨᠳᠦ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠦ ᠰᠠᠨᠵᠢᠨ ᠢ ᠢᠯᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠦᠨ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠡᠯᠬᠢᠶ᠎ᠡ ᠱᠢᠷᠦ ᠡᠷᠢᠬᠡ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠡᠯᠬᠢᠶ᠎ᠡ ᠬᠤᠪᠠ ᠡᠷᠢᠬᠡ ᠰᠠᠭᠠᠳᠠᠭ ᠨᠤᠮᠤ ᠰᠡᠯᠡᠮ᠎ᠡ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠪᠠᠭ ᠴᠡᠩᠮ ᠡ ᠲᠡᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
jiči basa degedü qaγan-luγ-a šajin törü-e nigedügsen-e sayin sedkil urbal ügei bükü-yin tula ayilad-un jarliγ soyurqal-i ču ulam soyurqaγdaqui edüge gegen-i mendü ayiladqar-a bilig-tü sanjin-i ilegegsen bičig-ün beleg qoyar kelkiy-e širü erike, qoyar kelkiy-e quba erike, saγadaγ, numu, selem-e dörben baγ čengm-e-tei sayin edür ergübe.