Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Erke Bagatur 1682

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠡᠷᠬᠡ ᠵᠢᠨᠣᠩ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤᠢ ᠪᠢᠴᠢᠭ
baγatur erke jinong-un ayiladqaqui bičig.
2
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
degedü boγda ejen-ü gegen-e ergübe.
3
ᠡᠰᠷᠦᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠥᠯᠮᠡᠶᠢᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠ
esrün tngri metü degedü boγda ejen-i ölmeyin dergede ayiladqaba.
4
ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠯ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠥᠯᠦᠰᠦᠨ ᠤᠨᠳᠠᠭᠠᠰᠤᠨ ᠢᠷᠡᠭᠡᠳ ᠴᠠᠭᠯᠠᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠳᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠰᠤᠭᠤᠤ
čaγ-un ebderel boluγsan-du ölüsün undaγasun ireged čaγlasi ügei degedü ejen-i dulaγan suγuu.
5
ᠠᠭᠤᠤ ᠬᠣᠷᠮᠠᠢ ᠳᠤ ᠬᠣᠷᠭᠤᠨ
aγuu qormai-du qorγun.
6
ᠴᠠᠰᠤᠨ ᠳᠤ ᠠᠪᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠳᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠵᠠᠬ᠎ᠠ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠯᠦᠭᠡ ᠲᠦᠰᠢᠨ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠴᠠᠭᠠᠵᠢ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠦᠯᠦ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠬᠡᠰᠡᠭ ᠶᠠᠳᠠᠭᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠠᠳᠤᠭᠤ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠭᠡᠮᠰᠢᠨ ᠲᠥᠯᠦᠬᠦᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠠᠪᠢᠶ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤᠴᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠ ᠬᠤᠶᠠᠭ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠢ ᠬᠠᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠬᠦᠷᠭᠡᠬᠦᠯᠡ ᠪᠠᠷᠠᠮᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠬᠦ ᠪᠣᠯᠪᠤᠤ ᠭᠡᠵᠢ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠲᠤ ᠠᠮᠢᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠦᠬᠦᠯ ᠡᠴᠡ ᠠᠷᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠠᠪᠴᠢ ᠦᠷᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠦᠯᠦᠭᠡ
časun-du abtaγsan kümün dulaγan γajar oluγsan metü jaq-a kümün-lüge tüsin bayitala čaγaji jasaγ ülü medekü keseg yadaγu ulus aduγu abuγsan-i gemsin tölüküin tula qabiy-a ügei kümün erdeni qosiγuči-yin idegsen kümün ba quyaγ terigüten-i qan ejen-i gegen-e kürgeküle barama kemen nigüleskü bolbuu geji qayiratu amin-iyan ükül-eče arγalaqu metü abči ürgügsen bülüge.
7
ᠬᠠᠷᠢᠭᠤ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠢ ᠡᠰ᠎ᠡ ᠢᠷᠡᠭᠡᠳ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠬᠤᠩ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢ ᠳᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠬᠦᠷᠭᠡ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠳᠠᠪ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠠᠬ᠎ᠠ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠬᠤᠩ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢ ᠳᠤ ᠬᠦᠷᠭᠡᠯᠦᠭᠡ ᠪᠢᠳᠡ
qariγu jarliγ todurqai es-e ireged dalai qung tayiji-du bičig kürge kemegsen-dü tngri metü degedü ejen-i jarliγ baγuγsan-i dab deger-e aq-a yeke dalai qung tayiji-du kürgelüge bide.
8
ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤ ᠦᠳᠲᠡᠷ ᠢᠷᠡᠲᠦᠭᠡᠶᠢᠨ ᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠤᠳᠠᠵᠢ ᠢᠷᠡᠪᠡ
tere qariγu üdter iretügeyin-i kemen sanan bayitala udaji irebe.
9
ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠢᠷᠡᠮᠡᠭᠴᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭ᠎ᠠ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ ᠪᠢ
tegün-i iremegče degedü ejen-i gegen-e ayiladqaγ-a ilegebe bi.
10
ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠬᠤᠩ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢᠶᠢᠨ ᠮᠠᠨ ᠳᠤ ᠢᠯᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦᠭᠡ ᠢᠨᠦ
aqalaγči dalai qung tayijiyin man-du ilegegsen üge inü.
11
ᠠᠯᠢᠶ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠥᠬᠦᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠣᠷᠳᠤᠰ ᠤᠨ ᠠᠳᠤᠭᠤ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠢᠷᠡᠵᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦ ᠠᠯᠳᠠᠷᠰᠢᠭᠰᠠᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠠᠴᠠ ᠭᠠᠷᠬᠤ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠪᠠ ᠴᠤ ᠠᠳᠤᠭᠤ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠡᠮ᠎ᠡ ᠦᠷᠡᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠡᠴᠡ ᠥᠪᠡᠷ᠎ᠡ ᠶᠠᠭᠤᠮᠠ ᠦᠭᠡᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠯᠦᠭᠡ ᠮᠢᠨᠦ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠥᠰᠦᠭᠰᠡᠨ
aliy-a-bar yabuγsan bökün kiged ordus-un aduγu bütügekü bičig ireji kemegsen-dü aldarsiγsan degedü ejen-i jarliγ-ača γarqu berke kemen sanaba ču aduγu abuγsan ulus-un em-e üren bey-e-eče öber-e yaγuma ügeyin tula erten-eče bey-e-lüge minü ilγal ügei qamtu ösügsen.
12
ᠡᠨᠡ ᠵᠣᠪᠠᠩ ᠮᠡᠩᠳᠡᠨᠢᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡ ᠳᠦ ᠮᠢᠨᠦ ᠰᠡᠭᠦᠳᠡᠷ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ
ene jobang mengdenikü üile-dü minü següder metü boluγsan.
13
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠠᠭᠰᠢ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢᠶᠠᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠠᠯ ᠠᠴᠠ ᠡᠷᠬᠡ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠠᠳᠠᠨ ᠴᠢᠳᠠᠨ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠭᠡᠪᠡ ᠪᠢ
ečige eke-eče inaγsi qayiratu sayid-iyan γaγča qoyar mal-ača erke ügei yadan čidan jaγun morin bolγan kürgebe bi.
14
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠬᠣᠰᠢᠤᠴᠢ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠥᠬᠦᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠤᠭᠠᠳ ᠵᠢᠯᠢᠶᠢᠵᠢ ᠤᠳᠠᠵᠢ
erdeni qosiuči-luγ-a qamtu yabuγsan bökün ejen-i jarliγ baγuγsan-i sonusuγad jiliyiji udaji.
15
ᠡᠷᠬᠡ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠷᠢᠵᠢ ᠥᠭᠰᠦ ᠭᠡᠵᠢ ᠣᠯᠵᠢ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠ ᠪᠢ
erke ügei bariji ögsü geji olji yadaba bi.
16
ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠵᠦᠭ ᠳᠦ  ᠵᠦᠭ ᠲᠦ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤ ᠮᠢᠨᠤ ᠦᠭᠡᠢ
ejen-i jüg-dü [=jüg-tü] buruγu sanaγsan kümün-i tula qudal ayiladqaqu minu ügei.
17
ᠡᠨᠡᠷᠢᠨ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠦᠭᠴᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳ ᠤᠨ ᠡᠭᠦᠨᠴᠡ ᠬᠣᠶᠢᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤ
enerin nigülesügči degedü boγda ejen-i gegen ayilad-un egünče qoyitu sayin maγu.
18
ᠵᠥᠪ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢ ᠮᠢᠨᠢ ᠵᠤᠷᠭᠠᠨ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢᠯᠭᠠᠵᠢ
jöb buruγu yabudal-i mini jurγan-i sayid ilγaji.
19
ᠡᠨᠡ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ
ene buruγu.
20
ᠡᠨᠡ ᠵᠥᠪ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠷᠡᠬᠦᠯᠡ
ene jöb kemen todurqai jarliγ ireküle.
21
ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦᠪᠡᠨ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠦᠯᠦᠭᠡ ᠪᠢ
ebderegsen törüben oluγsan metü bayasqulang-tu bolqu bülüge bi.
22
ᠳᠡᠭᠵᠢᠬᠦᠢ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠲᠤ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
degjiküi sar-a-yin buyan-tu edür ergübe.