Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Güüshi 1651

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠭᠦᠦᠰᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠨ ᠯᠠ ᠬᠤᠸᠠᠩᠳᠢ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠩᠷᠢ ᠡᠴᠡ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠲᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠡᠷᠬᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ
güüsi qaγan qan la quvangdi , ülemji yeke buyan-u küčün-iyer tngri-eče jayaγatu törügsen kümün-ü erketü degedü qaγan-u gegen-e.
2
ᠴᠠᠰᠢᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠲᠤᠰᠠᠯᠠᠨ ᠲᠡᠳᠬᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠳᠤᠷᠠᠯᠠᠬᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯᠲᠦ
časin amitan-i tusalan tedküküi-dür duralaqui sedkiltü,.
3
ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠪᠠᠷᠢᠭᠴᠢ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠ
šasin bariγči nom-un qaγan bičig bariba.
4
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠶᠡᠷᠦ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ ᠬᠡᠰᠢᠭ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠ᠎ᠠ ᠡᠭᠦᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠴᠢᠨᠳᠠᠮᠠᠨᠢ ᠳᠤᠷ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠭᠦᠯᠡᠨ᠎ᠡ ᠳᠠᠯᠳᠠᠯᠬᠠᠲᠠᠯ ᠦᠭᠡᠬᠦᠶ᠎ᠡ ᠮᠡᠳᠡᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠬᠦᠢ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠦ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠴᠠᠮᠪᠤᠳᠢᠩ ᠤᠨ ᠴᠡᠴᠡᠷᠯᠢᠭ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠢ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠡᠳᠬᠦᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠷᠠᠭᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠲᠡᠭᠦᠰᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠦᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠷᠪᠡ
edüge čaγ-tu yerü amitan-u kesig jayaγa-a egüdügsen bey-e oγtarγui-yin čindamani-dur jokis-ügei egülen-e % daldalqatal ügeküy-e meden üyiledküi küčün-ü gerel-iyer % čambuding-un čečerlig-nuγud-i amuγulang-iyar tedküküi-yin iraγu sayin aldar luγ-a tegüsügseger bičig beleg üggügsen kürbe.
5
ᠡᠨᠳᠡ ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠡᠷ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠢ ᠪᠠᠷᠢᠭᠴᠢᠳ ᠢ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢᠵᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶ ᠠ ᠲᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠢ ᠠᠮᠤᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠡᠳᠬᠦᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠠᠷ
ende namur metü-ber šasin kiged šasin-i bariγčid-i kündülen takiju γabiy-a-tu ulus irgen-i amur-iyar tedküküi-yin yosuγar-bar.
6
ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠲᠣᠨᠢᠯᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠢ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ ᠢᠲᠡᠭᠡᠯ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠤ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢ ᠸᠴᠢᠷ᠎ᠡ ᠳᠠᠷ᠎ᠠ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮᠠ ᠶᠢ ᠵᠠᠯᠠᠷᠠ ᠡᠯᠴᠢᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ
qamuγ amitan tonilqui-yin siltaγan šasin-i delgeregülküi-yin tula amitan-u itegel šasin-u naran qamuγ-i medeküi včir-e dar-a dalai lama-yi jalara elčin iregsen.
7
ᠠᠳᠠᠯᠢᠳᠬᠠᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠳᠦ ᠠᠳᠬᠠᠭ ᠮᠠᠭᠤ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯᠲᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠤᠰᠤ ᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠦᠯᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠮ
adalidqasi ügei eyimü sayin üyile-dü adqaγ maγu sedkilten-eče busu ken ber yaγun-dur-daγan ülü bayasum.
8
ᠳᠡᠭᠡᠷ ᠡ ᠡᠴᠡ ᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠥᠭᠡᠳᠡ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢ ᠴᠠᠭ ᠢ ᠡᠨᠡ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠤᠴᠢᠷ᠎ᠠ ᠪᠢᠳᠡᠨ ᠲᠤᠰᠠᠯᠤᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠬᠦ ᠪᠠᠢ ᠶ᠎ᠠ
deger-e-eče lam-a ögede bolqui čaγ-i ene jarliγ boluγsan-i tere učir-a biden tusaluqui-yi kičiyekü bai-y-a.
9
ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠦᠭᠡ ᠡᠯᠴᠢ ᠳᠢ ᠪᠠᠢ
aliba üge elči-di bai.
10
ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠦᠨ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠬᠤᠶᠠᠭ ᠰᠠᠭᠠᠳᠠᠭ ᠨᠤᠮᠤ ᠢᠯᠳᠦ ᠬᠤᠪᠠ ᠡᠷᠢᠬᠡ ᠪᠤᠳᠢᠵᠠ ᠡᠷᠢᠬᠡ
bičig-ün beleg quyaγ saγadaγ, numu, ildü, quba erike, % budija erike.
11
ᠲᠠᠪᠢᠨ ᠴᠡᠩᠮᠡ ᠭᠤᠴᠢᠨ ᠮᠣᠷᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠲᠠᠭ
tabin čengme, γučin mori, qoyar taγ.
12
ᠦᠾᠡᠷ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠬᠣᠶᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠬᠤᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠤ ᠣᠷᠳᠤ ᠬᠠᠷᠰᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠶᠢᠷᠠ ᠠᠴᠠ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠ
üher jil-ün qoyaduγar sara-yin sayin edür qubilγan-u ordu qarsi-yin oyira-ača bariba.
13
ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠦ ᠬᠦᠷᠳᠦᠨ ᠣᠷᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠬᠣᠶᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠦᠵᠡᠪᠡ
küčün-ü kürdün orčiγuluγči qoyaduγar qaγan-u gegen-e üjebe.
14
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠴᠣᠭ ᠥᠯᠵᠡᠢ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠰᠦᠨ
edüge bey-e-yin čoγ öljei ülemji delgeresün.
15
ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠬᠠᠭᠠᠯᠭ ᠠ ᠶᠢ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠦᠭ ᠲᠦᠷ ᠠᠬᠢᠵᠤ
yeke qaγan-u törü yosun-i qaγalγ-a-yi arban jüg-tür akiju