Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Güüshi 1652

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠣᠷᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠣᠲᠤᠯᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠮᠠᠰᠢ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠶᠣᠰᠤᠲᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠯᠠ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠭᠳᠠᠪᠠ
orun-dur qotula öber busud-i bolbasuraγulqui masi čaγan yosutu üyilen olan-u tula öčüken sanaγdaba.
2
ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠰᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠡᠭᠡᠬᠦ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠯ ᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ᠎ᠠ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠬᠥᠳᠦᠯᠵᠦ ᠶᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠭᠠᠷ ᠬᠥᠬᠡ ᠠᠭᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠣᠶᠢᠷᠠᠲᠤᠭᠠᠳ ᠲᠤᠰᠯᠠᠵᠤ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠵᠣᠯᠭᠠᠯᠴᠠᠬᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠣᠷᠤᠨ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠶᠡᠷᠦ ᠨᠠᠷᠢᠯᠠᠬᠤ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠡᠯᠴᠢ ᠪᠡᠷ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ
jerge qaγan-u tusa-yi bütegekü taγalal-i ayiladqaqu-yin učir γurban sara-yin arban doluγan-a nom-un küriyen-eče ködüljü yabuγsaγar köke aγui-dur oyiratuγad, tuslaju ayiladqaqu-yin učir jolγalčaqu γajar, saγuqu orun terigüten yerü narilaqu, aliba üge-yi elči-ber ayiladqaγsan metü.
3
ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠢᠶᠠᠷ ᠥᠭᠡᠳᠡ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠢ ᠬᠢᠩᠭᠡ ᠮᠦᠷᠡᠨ ᠦ ᠤᠷᠤᠰᠤᠯ ᠮᠡᠲᠦ ᠶᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠮᠤ
jokis-iyar ögede bolqu terigüten-i kingge müren-ü urusul metü-yi ayiladqamu.
4
ᠰᠢᠲᠦᠭᠡᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠬᠢᠭᠤᠯᠰᠤᠨ ᠸᠴᠡᠷ ᠲᠦ ᠵᠠᠩᠭᠢᠶ᠎ᠠ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠢᠨᠡᠳᠡ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
sitügen bey-e-yin sakiγulsun včer-tü janggiy-a luγ-a nigen-e jirγuγan sara-yin sinede ergübe.
5
ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠤᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠᠳᠤ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠡᠷᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠯᠤᠤ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠪᠢ ᠳᠠᠭᠠᠰᠤ ᠬᠢᠵᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠵᠤ ᠬᠢᠬᠦ ᠶᠠᠭᠤᠮ᠎ᠠ ᠳᠠᠭᠤᠰᠪᠠ
namur-un dumdadu sara-yin arban nigen-e nom-un qaγan-i ergügsen bičig qaγan-u bey-e yeke törü-yin tulada, luu jil-ün jirγuγan sara-dur kürtele, bi daγasu kiji ayiladqaju kikü yaγum-a daγusba.
6
ᠥᠯᠵᠡᠢ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠ
öljei-tei bolba.
7
ᠬᠣᠶᠢᠳᠤ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠬᠤᠲᠤᠭ ᠣᠷᠤᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠣᠨ ᠪᠦᠷᠢ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠳᠤᠷ ᠤᠩᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠤᠢ
qoyidu süm-e-dür qutuγ orusiγulqu nom-i on büri, čaγan sara-dur ungsiγulqu bui.
8
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠳᠤᠷ ᠠᠰᠢᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ
doluγan sara naiman sara-dur asida sayin-i tulada.
9
ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠥᠷᠦ ᠳᠦᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠬᠢᠵᠢ
qaγan-u bey-e yeke törü-dür sayin kiji.
10
ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠵᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠯᠡ
dalai lam-a-yi jalaγsan bile.
11
ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠦ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠬᠠᠳ ᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠤᠴᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠪᠤᠰᠤ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ ᠴᠤᠨᠡᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠵᠦ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠨᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠠᠰᠢᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠤᠢ
erten-ü čaγ-un qad, lam-a qoyar učaralduγsan-dur adali busu edüge dalai lam-a-yi kedüi čidaqu čunege-ber kündülejü jarliγ-iyar ni bolbasu, asida sayin bui.
12
ᠮᠢᠨᠦ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠷ ᠪᠣᠯᠭᠤᠯᠠ ᠣᠯᠤᠨ ᠤᠨ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠳᠤᠷ ᠲᠦᠰᠢᠮᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠤᠭᠲᠤᠭᠤᠯ
minü sanaγar bolγula olun-un jaq-a-dur tüsimed-iyer uγtuγul.
13
ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠬᠣᠶᠢᠨ᠎ᠠ ᠸᠠᠩ ᠤᠳ ᠤᠭᠲᠤᠭᠠᠳ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠲᠠᠶᠢᠭ ᠠ ᠳᠤᠷ ᠤᠴᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠠᠰᠢᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠢᠯᠡ
tegün-i qoyin-a vang-ud uγtuγad, qaγan-u bey-e tayiγ-a-dur učaraldubasu asida sayin tere bile.
14
ᠡᠨᠡ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠵᠥᠪ ᠭᠡᠬᠦᠯᠡ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠵᠠᠬᠠᠷᠠᠵᠤ ᠡᠯᠴᠢ ᠢᠯᠡᠭᠡᠵᠦ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠤᠯᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ
ene üge-yi jöb geküle urida jaqaraju elči ilegejü ayiladqaγula sayin.
15
ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠤᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠᠳᠤ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠳᠤ ᠢᠯᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠪᠡᠭᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠴᠠᠭ ᠢ ᠡᠵᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠯᠤᠳᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠸᠴᠠᠷ᠎ᠠ ᠳᠠᠷ᠎ᠠ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ
namur-un dumdadu sara-yin arban nigen-e dalai lam-a-du ilegegsen bičig tngri-yin ibegel-iyer čaγ-i ejelegsen exclude: qaγan-u jarliγ qamuγ-i medegči včar-a dar-a dalai lam-a-yin gegegen-e ilegebe.
16
ᠮᠢᠨᠦ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠬᠡᠷᠡᠮ ᠦᠨ ᠭᠠᠳᠠᠨ᠎ᠠ ᠤᠭᠲᠤᠪᠠᠰᠤ ᠳᠣᠲᠤᠷ᠎ᠠ ᠪᠠᠷᠠᠭᠤᠨ ᠡᠮᠦᠨ ᠡ ᠳᠤ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶᠢᠴᠢᠨ
minü bey-e kerem-ün γadan-a uγtubasu dotur-a baraγun emün-e-du eteged-tür qulaγayičin