Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Güüshi 1652

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠰᠳᠠᠨᠵᠢᠨ ᠡᠷᠬᠡᠲᠦ ᠢᠯᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠳᠦᠷ ᠮᠥᠷᠭᠦᠮᠦ
% sdanjin erketü ilaγuγsan qamuγ-i medegči-dür mörgümü.
2
ᠠᠰᠷᠤᠨ ᠬᠤᠷᠮᠤᠰᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠢᠪᠡᠭᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠲᠥᠷᠦᠭᠡᠳ ᠡᠨᠡ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦᠲᠡᠨ ᠢ ᠰᠦᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠳᠠᠷᠤᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠳᠤᠭᠴᠢ ᠡᠷᠭᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠦ ᠬᠦᠷᠳᠦᠨ ᠦ ᠣᠷᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠡᠶ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠰᠠᠭᠴᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ
asrun qurmustu-yin ibegel-iyer yirtinčü-dür tngri metü törüged, ene deleke-yin küčüten-i sür-iyer darun qamuγ-i jirγalang-dur jiluγaduγči ergin küčün-ü kürdün-ü orčiγuluγči ey-e-ber jasaγči qaγan-u gegen-e.
3
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠪᠠᠷᠢᠭᠴᠢ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠠᠴᠢ ᠰᠳᠠᠨᠵᠢᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
erdeni šasin bariγči nom-un qaγan-u ači sdanjin ayiladqal ergübe.
4
ᠡᠷᠲᠡ ᠡᠨᠡ ᠽᠠᠮᠪᠤᠲᠢᠪ ᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠥᠭᠡᠳᠡ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠡᠨᠡᠳᠬᠡᠭ ᠦᠨ ᠷᠣᠪᠠ ᠭᠡᠷᠪᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠡᠭᠡᠳᠡ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠣᠷᠤᠳ ᠲᠤᠷ ᠡᠨᠡ ᠪᠠ ᠬᠣᠶᠢᠳᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠡᠷᠳᠢᠨᠢ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠬᠦᠷᠳᠦᠨ ᠢ ᠣᠷᠴᠢᠭᠤᠯᠠᠭᠠᠳ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠣᠯᠠᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠪᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠬᠤᠷᠮᠤᠰᠲᠠ ᠲᠡᠭᠷᠢ ᠳᠦᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠡᠨᠡ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠶᠢᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠲᠡᠭᠦᠰᠦᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ
erte ene % zambutib-un orun-dur burqan baγsi ögede boluγsan čaγ-tur enedkeg-ün % roba % gerbe qaγan kiged megede terigüten % orud-tur ene ba qoyidu-yin tulada erdini nom-un γurban kürdün-i orčiγulaγad eldeb olan jüyil amitan-i qoyar jayaγan-dur aburaγsan metü qan qurmusta tegri-dür adali, ene yirtinčü-yin üyilen bügüde tegüsün bögetele.
5
ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠰᠠ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠬᠣᠨᠰᠢᠮ ᠪᠣᠰᠢ ᠰᠠᠳᠤ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠵᠠᠯᠠᠵᠤ
qamuγ amitan-u tusa-yin tulada qonsim bosi sadu dalai lam-a-yi jalaju.
6
ᠬᠠᠷᠠᠩᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠭᠡᠶᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠴᠢ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠽᠣᠩᠭᠾᠠᠪᠠ ᠶᠢᠨ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠢ ᠮᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ
qarangqui-yi geyigülügči naran metü bogda zongghaba-yin šasin-i manduγuluγsan ene čaγ-tur.
7
ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ ᠡᠨᠡ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠤᠴᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠡᠰᠢᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠢ
γayiqamsiγ ene šasin-dur učaralduγsan amitan yeke kesig-tei bolbai.
8
ᠪᠢᠳᠡ ᠡᠲᠦᠭᠡᠳ ᠲᠦᠷ
bide etüged-tür.
9
ᠠᠭᠤᠯᠠᠨ ᠤᠨ ᠬᠠᠨ ᠵᠢᠪᠬᠤᠯᠠᠩ ᠲᠤ ᠰᠦᠮᠪᠦᠷ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠮᠡᠲᠦ
aγulan-un qan jibqulang-tu sümbür aγula metü.
10
ᠠᠯᠳᠠᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠮᠠᠨᠳᠠᠯ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠠᠪᠠᠢ ᠵ᠎ᠠ
aldan bey-e-yin gegen mandal amuγulang-iyar abai-j-a.
11
ᠠᠨᠤᠪᠠᠳ ᠳᠡᠪᠲᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠬᠡᠰᠢᠭ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠳᠦᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠨ ᠠᠲᠠᠯᠠ
anubad debte dalai metü kesig bügüde-dür kürten atala.
12
ᠠᠶ᠎ᠠ ᠮᠢᠨᠦ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠬᠡᠰᠢᠭ ᠡᠨ᠎ᠡ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠᠢ
ay-a minü bey-e-dür kesig en-e kürtegsen-ü tulada deger-e ayiladqabai.
13
ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠢᠨᠦ
ayiladqal-un učir inü.
14
ᠡᠨᠡ ᠰᠠᠯᠠᠩ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤ
ene salang γajar-tu.
15
ᠯᠦᠵᠡᠶᠢᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠲᠤᠰᠠᠯᠠᠪᠠ ᠪᠢ
lüjeyin čaγ-tu qoyar üy-e tusalaba bi.
16
ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠬᠣᠶᠢᠨ᠎ᠠ ᠬᠣᠶᠢᠬᠤᠢ ᠤᠷᠪᠠᠬᠤᠢ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠶᠡᠨ ᠥᠭᠪᠡᠢ ᠪᠢ
tegün-i qoyin-a qoyiqui urbaqui čaγ-tu qataγu jögelen-iyer küčün-iyen ögbei bi.
17
ᠲᠠᠬᠢᠶ᠎ᠠ ᠵᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠡᠨᠡ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠵᠠᠮ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠮᠡᠲᠦ ᠮᠢᠨᠠᠢ ᠡᠯᠴᠢ ᠬᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠢᠯᠡ᠎ᠡ
takiy-a jil-dür ene altan jam-un beleg metü minai elči kürügsen bile-e.
18
ᠡᠪᠦᠯ ᠦᠨ ᠰᠡᠭᠦᠯ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ᠎ᠡ
ebül-ün segül sara-yin qorin dörben-e