Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Jasi bagatur

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠸᠠᠩ ᠵᠠᠰᠢ ᠪᠠᠲᠤ ᠷ ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭ
wang jasi batu r-un[=baγatur-un] ayiladqaqu bičig.
2
ᠭᠠᠶᠢᠬᠠ ᠮᠰᠢᠶ ᠲᠤ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭᠲᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠡᠪᠦᠭᠡᠨ ᠸᠠᠩ ᠶᠢᠨ ᠸᠠᠩ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ
γayiqa msiy-tu[=γayiqamsiγtu] yeke boγda ejen-i[=ejen-ü] gegen-e ebügen wang-yin[=wang-un] ayiladqal.
3
ᠡᠷᠲᠡ ᠪᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠷᠠᠪᠳᠠᠨ ᠡᠪᠦ ᠡᠹᠦ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢ ᠳᠡᠮᠴᠦᠭ
erte blam-a rabdan ebü[=efü] tayiji demčüg.
4
ᠬᠣᠰᠢᠭᠤᠨ ᠢ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤᠨ ᠤ ᠡᠵᠡᠨ ᠳᠤᠰᠬᠠᠷ ᠲᠠᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠮᠠᠨ ᠢ ᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠢᠷᠡᠭᠡᠳ ᠭᠠᠶ ᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ ᠲᠤ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯ ᠢᠭ ᠵᠠᠬᠢᠶ ᠠ ᠭᠢ  ᠵᠠᠬᠢᠶ ᠠ ᠶᠢ ᠴᠢᠭᠤᠯᠭᠠᠨ ᠬᠢᠵᠦ ᠮᠠᠨ ᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠲᠤ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠢ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠨᠢᠭᠲᠠ ᠬᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦ ᠪᠢᠳᠠ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠷ ᠬᠡᠯᠡᠯᠴᠡᠭᠡᠳ ᠲᠥᠷᠥ ᠱᠠᠵᠢᠨ ᠢ ᠰᠠᠨᠠᠵᠤ
qosiγun-i[=qosiγun-u] ejen dusk'ar-tan jarliγ-iyar man-i[=man-u] köke naγur-tu ireged γay iqamsiγ-tu qaγan-i jarl iγ jakiy-a-gi[ =jakiy-a-yi]: čiγulγan kijü man-i qamuγ-tu todurqai sayiqan niγta kelegsen-dü bida bügüdeger kelelčeged törö šajin-i sanaju.
5
ᠶᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠠᠨᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠢᠯᠡ
yabuγsan mani tere bile.
6
ᠳᠡᠭᠡᠳ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠬᠦᠷᠦᠭᠡᠳ
deged[=degedü] ejen-i dergede kürüged.
7
ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠮᠠᠭᠤ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠶᠢ ᠭᠦᠦᠱᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠦᠷ᠎ᠡ ᠬᠡᠮᠡᠨ
öčügüken[=öčüken] maγu bey-e-yi güüši qaγan-i[=qaγan-u] ür-e kemen.
8
ᠪᠢ ᠪᠡᠭᠡᠵᠢᠨ ᠳᠦ ᠪᠡᠭᠡᠵᠢᠩ ᠳᠦᠷ ᠣᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ ᠲᠤ ᠡᠵᠡᠨ
bi begejin-dü[=begejing-dür] oduγsan-du γayiqamsiγ-tu ejen.
9
ᠨᠠᠮᠠᠢ ᠭᠢ ᠨᠠᠮᠠᠶᠢ ᠨᠢᠯᠬ᠎ᠠ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠣᠯᠲᠠᠯᠠ ᠪᠣᠯᠲᠠ ᠯ᠎ᠠ ᠳᠣᠲᠠᠷᠠ ᠳᠣᠲᠤᠷ᠎ᠠ ᠮᠢᠨᠤ ᠵᠡᠭᠦᠳᠦ ᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠢ
namai-gi[=namayi] nilq-a köbegün metü örüsiyen qayiralaγsan-i edüge boltala[=bolta l-a] dotara[=dotur-a] minu jegüdü n metü bayinai.
10
ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ ᠲᠤ ᠡᠵᠡᠨ
γayiqamsiγ-tu ejen.
11
ᠭᠦᠦᠱᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠦᠷ ᠡ ᠳᠦ ᠮᠠᠭᠤ ᠬᠢᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠢᠲᠦᠭᠡᠨ ᠬᠢᠵᠦ ᠲᠦᠰᠢᠵᠦ ᠠᠯᠢ ᠠᠮᠤᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠠᠭᠤᠲᠠᠯᠠ ᠰᠠᠭᠤᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠡᠨᠡ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠤᠯᠤᠰ
güüši qaγan-i ür-e-dü maγu kikü ügei gegsen jarliγ-i sitügen kijü tüsijü ali amur-iyar saγutala[=saγutal-a] edüge ene köke naγur-un yeke baγ-a ulus.
12
ᠬᠠᠭᠠᠰᠢ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠵᠠᠩᠲᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠪᠢ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠪᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠬᠠᠳᠠᠯᠠᠬᠤ ᠬᠠᠳᠠᠶᠠᠯᠠᠬᠤ ᠪᠤᠢ ᠶ᠎ᠠ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠭᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠮᠢᠨᠤ ᠮᠢᠨᠢ ᠬᠡᠴᠡᠭᠦᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠ ᠡᠨᠡ ᠠᠬ᠎ᠠ ᠳᠡᠭᠦᠦ ᠶᠢ  ᠶᠢᠨ ᠮᠥᠷ ᠲᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠳᠦ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠴᠢ ᠪᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠠᠶᠤ ᠨᠠᠮ ᠪᠢ ᠥᠪᠦᠭᠡᠨ ᠡᠪᠦᠭᠡᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠮᠤᠩ ᠳᠠᠭᠠᠬᠤ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠬᠦᠮᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠮᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠵᠤ ᠰᠠᠶᠢᠵᠢᠷᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠨᠠᠮᠢ ᠨᠠᠮᠠᠶᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠡᠵᠡᠨ ᠳᠦ ᠮᠠᠭᠤᠳᠬᠠᠭᠠᠳ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠴᠢ ᠪᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠠᠶᠤᠨᠠᠮ
qaγasi kereg jangtai-yin tula öčügüken[=öčüken] bi bey-e sedkil-ben[=sedkil-iyen] qadalaqu[=qadayalaqu] bui-y-a: qamuγ-gi medekü minu[=mini] kečegüü bolba: ene aq-a degüü-yi -yin mör-tü ejen-dü buruγu üjegdegülügči bi gejü yeke ayu nam: bi öbügen[=ebügen] öber-ün mung daγaqu-ača busu kümü[=kümün] maγudqaju sayijiraqu ügei: nami[=namayi] ulus ejen-dü maγudqaγad buruγu üjegdegülügči bi gejü yeke ayunam.
13
ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠵᠠᠬ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠦᠢᠯᠡ ᠳᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠴᠤ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠵᠥᠪ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠵᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠵᠤ ᠪᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠰᠠ ᠴᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠠᠶᠤᠨᠠᠮ
ejen-i jaq-a-yin üile daγaγči ulus ču buruγu jöb ayiladqaji[=ayiladqaju] bi gejü basa ču yeke ayunam.
14
ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠵᠥᠪ ᠡᠷᠢᠳᠡᠭ ᠲᠤᠯᠠ ᠲᠡᠷᠡ ᠡᠨᠳᠡᠭᠦ ᠯ ᠦᠨ ᠡᠨᠳᠡᠭᠦᠯᠦ ᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠡᠳ
boγda ejen jöb erideg tula tere endegü l-ün[=endegülü n] ayiladaγči[=ayiladqaγči] kümün-luγ-a jergečegülüged.
15
ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠰᠢᠶᠠᠬᠤ ᠪᠤᠢ ᠶ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠮᠢᠨᠢ ᠪᠠᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
buruγusiyaqu bui-y-a gejü sedkil mini batu bayinam.
16
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠬᠦᠢ ᠶᠢ
edüge yambar-iyar örüsiy-e-küi-yi[=örüsiyeküi-yi].
17
ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠡ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠳᠡᠭᠡᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠤᠨ ᠰᠣᠶᠤᠷᠬ᠎ᠠ ᠡᠩᠬᠡ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠭᠤᠴᠢᠨ ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷ ᠣᠨ
gegen-e-daγan[=gegen-degen] ayilad-un[=ayiladun] soyurq-a: engke amuγulang-un γučin yisüdüger on.
18
ᠡᠪᠦᠯ ᠦᠨ ᠰᠡᠭᠦᠯ ᠰᠠᠷ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ᠎ᠡ
ebül-ün segül sar-a-yin qorin nigen-e: