Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Qorumsi taiji 1687a

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠥᠭᠡᠯᠡᠳ ᠦᠨ ᠬᠣᠷᠤᠮᠰᠢ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠲᠦ ᠮᠠᠨᠵᠤᠰᠢᠷᠢ ᠣᠷᠴᠢᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠠᠭᠤᠳᠠ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠴᠢ ᠤᠷᠳᠠᠬᠤᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠲᠣᠭᠤᠰᠤᠨ ᠲᠣᠪᠷᠠᠭ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠴᠢ ᠠᠤᠭ᠎ᠠ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠣᠮᠲᠠᠭ᠎ᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠢᠯᠭᠠᠨ ᠴᠢᠳᠠᠭᠴᠢ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠨ ᠰᠥᠭᠦᠳᠦᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠢᠨᠤ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭ ᠲᠤ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠮᠰᠢᠭᠲᠤ ᠡᠵᠡᠨ ᠴᠠᠭᠯᠠᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠠᠰᠠᠷᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠳ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠬᠡᠯᠡ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠨ ᠦᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠡᠷᠭᠦᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡᠭᠦᠯ ᠦᠨ ᠡᠵᠡᠯᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠦᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ ᠥᠰᠦᠳ ᠦᠭᠡᠢ ᠴᠠᠭ ᠭᠶᠢᠨ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠯᠠ ᠤᠯᠤᠰᠤᠨ ᠥᠯᠦᠰᠦᠨ ᠤᠮᠳᠠᠭᠠᠰᠤᠭᠠᠳ ᠡᠨᠳᠡ ᠲᠡᠨᠳᠡ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠦᠬᠦᠨ ᠢ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠪᠯᠠᠮ᠎ᠠ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠨᠠᠭᠰᠢ ᠴᠢᠨᠠᠭᠰᠢ ᠨᠡᠶᠢᠯᠡᠵᠦ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠢ ᠡᠩᠬᠡᠵᠢᠭᠦᠯ ᠦᠨ ᠡᠩᠬᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠨ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠶ᠎ᠠ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠬᠠᠶᠢᠷ᠎ᠠ ᠰᠣᠨᠤᠰᠤᠭᠠᠳ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠨᠤ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠡᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠩᠬᠦᠷᠦᠨ ᠬᠦᠰᠡᠵᠦ ᠰᠠᠨᠠᠨᠠᠮ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠯ ᠳᠦ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠪᠠᠲᠤᠰ ᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠬᠡᠷ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠷ᠎ᠡ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢᠳᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭᠯᠠᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠵᠤ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠥᠭᠬᠦ ᠠᠵᠢᠶᠠᠮᠤ ᠸᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠲᠦᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠮᠠᠨᠵᠤᠰᠢᠷᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠣᠲᠠᠯᠠ ᠶᠢ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠡᠳᠬᠦᠭᠴᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠰᠦᠰᠦᠭ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠸᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠲᠦᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠢ ᠡᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠩᠬᠦᠷᠦᠨ ᠬᠦᠰᠡᠵᠦ ᠰᠠᠨᠠᠨᠠᠮ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠯ ᠳᠦ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠪᠠᠲᠤᠰ ᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠬᠡᠷ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠷ᠎ᠡ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢᠳᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭᠯᠠᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠵᠤ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠥᠭᠬᠦ ᠠᠵᠢᠶᠠᠮᠤ ᠸᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠲᠦᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠮᠠᠨᠵᠤᠰᠢᠷᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠣᠲᠠᠯᠠ ᠶᠢ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠡᠳᠬᠦᠭᠴᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠰᠦᠰᠦᠭ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠸᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠲᠦᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠢ ᠡᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠩᠬᠦᠷᠦᠨ ᠬᠦᠰᠡᠵᠦ ᠰᠠᠨᠠᠨᠠᠮ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠯ ᠳᠦ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠪᠠᠲᠤᠰ ᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠬᠡᠷ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠷ᠎ᠡ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢᠳᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭᠯᠠᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠵᠤ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠥᠭᠬᠦ ᠠᠵᠢᠶᠠᠮᠤ ᠸᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠲᠦᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠮᠠᠨᠵᠤᠰᠢᠷᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠣᠲᠠᠯᠠ ᠶᠢ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠡᠳᠬᠦᠭᠴᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠰᠦᠰᠦᠭ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠸᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠦᠰᠢᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠲᠦᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠬᠠᠨ ᠢ ᠡᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠩᠬᠦᠷᠦᠨ ᠬᠦᠰᠡᠵᠦ ᠰᠠᠨᠠᠨᠠᠮ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠯ ᠳᠦ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠪᠠᠲᠤᠰ ᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠬᠡᠷ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠷ᠎ᠡ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢᠳᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭᠯᠠᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠵᠤ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠥᠭᠬᠦ ᠠᠵᠢᠶᠠᠮᠤ
ögeled-ün qorumsi tayiji-yin ayiladqaγsan bičig, oγtarγui-ača boluγsan altan öngge-tü manjusiri orčilang-un olan amitan-i aγuda örüsiyen asaraγči urdaqui dayisun-i toγusun tobraγ metü bolγaγči auγ-a küčütü omtaγ-a ügei qoyar jayaγan-i ilγan čidaγči ejen-ü gegen-e ayiladqan sögüdün ayiladqaqui-yin učir inu urida tngri metü γayiqamsiγ-tu[=γayiqamsiγtu] ejen čaγlasi ügei yekede asaran qayiralaγsan-u[=qayiralaγsan-i] sanaγad edüge bey-e kele sedkil-ün üiles-i ergün ejenegül-ün[=ejelegülün] üiledügsen bolai, ösüd ügei čaγ-gyin[=čaγ-un] ebderel yeke boluγsan-u tula ulusun[=ölüsün] umdaγasuγad ende tende tarqaγsan bükün-i tngri metü ejen qamuγ-i medegči dalai blam-a qoyar-un jarliγ inaγsi činaγsi neyilejü ebderegsen törü-yi engkejigül-ün[=engkejigülün] bütügeküi eyimü yeke todurqay-a jarliγ qayir-a sonusuγad sedkil inu yekede engker-ün[=engkürün] küsejü sananam, čaγ-un ebderel-dü tarqaγsan albatus-i minu nigedüker[=nigedür-e] ürgüljide nutuγlaju saγuqu saγuri minu qayiralaju jiγaju ögkü ajiyamu, wčirai tüsiy-e-tü[=tüsiyetü] qan-u ayiladqaγsan bičig, manjusiri degedü qotala-yi amuγulang-iyar tedkügči yeke qaγan-u gegen-e, süsüg küčün tegüsügsen wčirai tüsiy-e-tü[=tüsiyetü] qan-i engker-ün[=engkürün] küsejü sananam, čaγ-un ebderel-dü tarqaγsan albatus-i minu nigedüker[=nigedür-e] ürgüljide nutuγlaju saγuqu saγuri minu qayiralaju jiγaju ögkü ajiyamu, wčirai tüsiy-e-tü[=tüsiyetü] qan-u ayiladqaγsan bičig, manjusiri degedü qotala-yi amuγulang-iyar tedkügči yeke qaγan-u gegen-e, süsüg küčün tegüsügsen wčirai tüsiy-e-tü[=tüsiyetü] qan-i engker-ün[=engkürün] küsejü sananam, čaγ-un ebderel-dü tarqaγsan albatus-i minu nigedüker[=nigedür-e] ürgüljide nutuγlaju saγuqu saγuri minu qayiralaju jiγaju ögkü ajiyamu, wčirai tüsiy-e-tü[=tüsiyetü] qan-u ayiladqaγsan bičig, manjusiri degedü qotala-yi amuγulang-iyar tedkügči yeke qaγan-u gegen-e, süsüg küčün tegüsügsen wčirai tüsiy-e-tü[=tüsiyetü] qan-i engker-ün[=engkürün] küsejü sananam, čaγ-un ebderel-dü tarqaγsan albatus-i minu nigedüker[=nigedür-e] ürgüljide nutuγlaju saγuqu saγuri minu qayiralaju jiγaju ögkü ajiyamu,