Historical corpus of the Mongolian language

Qubilai

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠵᠷᠯᠭ ᠮᠠᠨᠤ
01. Möngke tngri-yi:n küčün-dür 02. qaγa:n jrlγ manu
2
ᠰᠦᠨᠸᠦᠰ ᠲᠡ ᠪᠠᠯᠠᠭᠠᠳ ᠤᠨ ᠱᠢᠯᠲᠡᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭᠠᠰ ᠲᠠ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠲᠠ ᠶᠣᠷᠴᠢᠬᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠨ ᠢᠯᠴᠢᠨ᠎ᠡ ᠴᠡᠷᠢᠭᠦᠳ ᠦᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠲᠠ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠠᠷᠠᠨ᠎ᠠ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠲᠠ ᠢᠷᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠳᠤᠭᠤᠯᠭᠠᠬᠤᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ
03. Sünvüs-te balaγad-un šiltege:d-ün 04. daruγas-ta noyad-ta yorčiqun 05. yabuqun ilčin-e čerigü:d-ün 06. noyad-ta čerig aran-a toyid-ta irgen-e duγu:lγaqui 07. jarliγ
3
ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠵᠷᠯᠭ ᠲᠤᠷ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠡᠷᠬᠡᠭᠦᠳ ᠱᠢᠩᠱᠢᠩᠦᠳ ᠳᠠᠱᠮᠠᠳ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠠᠯᠪᠠ ᠭᠤᠪᠴᠢᠷᠢ ᠦᠯᠦ ᠦᠵᠡᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢ ᠵᠠᠯᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠪᠢᠳᠠᠨ᠎ᠠ ᠢᠷᠦᠭᠡᠷ ᠥᠭᠦᠨ ᠠᠲᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠵᠷᠯᠭ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠡᠳᠡ ᠱᠠᠣᠯᠢᠮ ᠵᠠᠩᠯᠠᠤ ᠪᠠᠸᠱᠢ ᠲᠠᠨᠵᠤ ᠭᠦ ᠠᠮᠵᠤ ᠱᠢᠩ ᠠᠨ ᠵᠠᠩᠯᠠᠤ ᠭᠢᠮ ᠳᠢᠩ ᠵᠠᠩᠯᠠᠤ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠪᠠᠭᠢᠰᠪᠠ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠣᠷᠠ ᠵᠠᠤᠬᠤᠳᠤᠨ ᠡᠯᠡ ᠭᠠᠵᠠᠷ᠎ᠠ ᠠᠬᠤᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠢ ᠥᠲᠥᠭᠦᠯᠡᠵᠦ ᠱᠠᠭᠢᠮᠤᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠮᠥᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢ ᠵᠠᠯᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠪᠢᠳᠠᠨ᠎ᠠ ᠢᠷᠦᠭᠡᠷ ᠥᠭᠦᠨ ᠠᠲᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠨᠡ ᠱᠠᠣᠯᠢᠮ ᠵᠠᠩᠯᠠᠤ ᠳᠠ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠭᠠᠢ ᠵᠷᠯᠭ ᠥᠭᠪᠡᠢ
08. Činggis qan-u jrlγ-tur toyid erkegü:d šingšingü:d dašmad 09. aliba alba γubčiri ülü üjen tngri-yi jalbariju 10. bidan-a irüge:r ögün atuγai keme:gsen 11. jrlγ-un yosuγa:r ede Šaolim janglau, Bavši tanju, Gü amju, 12. Šing an janglau, Gim ding janglau ki:ge:d tabun aran-i Bagisba 13. baγši-yi:n dora Jauqudun ele γajar-a aqun olan toyid-i 14. ötögülejü Šagimuni-yi:n mör-iye:r tngri-yi jalbariju 15. bidan-a irüge:r ögün atuγai keme:n ene Šaolim janglau-da 16. bariju yabuγa:i 17. jrlγ ögbei.
4
ᠡᠳᠡᠨ ᠦ ᠰᠦᠮᠡᠰ ᠲᠦᠷ ᠬᠡᠶᠢᠳ ᠲᠦᠷ ᠠᠨᠤ ᠢᠯᠴᠢᠨ ᠪᠦᠦ ᠪᠠᠭᠤᠲᠤᠭᠠᠢ
Eden-ü sümes-tür keyid-tür anu ilčin 18. büü baγu:tuγai.
5
ᠬᠡᠳ ᠬᠡᠳ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠬᠦᠴᠦᠳᠡᠵᠦ ᠪᠦᠦ ᠰᠠᠭᠤᠲᠤᠭᠠᠢ
Ked ked ber bolju küčüdejü büü saγu:tuγai.
6
ᠬᠠᠨ ᠤ ᠰᠠᠩ ᠠᠮᠤ ᠪᠦᠦ ᠴᠢᠳᠬᠤᠲᠤᠭᠠᠢ
Qan- 19. u sang amu büü čidqutuγai.
7
ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠡ ᠪᠦᠦ ᠲᠠᠯᠪᠢᠲᠤᠭᠠᠢ
Yaγu: ke büü talbituγai.
8
ᠰᠦᠮᠡᠰ ᠲᠦᠷ ᠠᠷᠠᠨ ᠪᠦᠦ ᠵᠠᠷᠭᠤᠯᠠᠲᠤᠭᠠᠢ
Sümes-tür 20. aran büü jarγulatuγai.
9
ᠤᠯᠠᠭ᠎ᠠ ᠱᠢᠭᠦᠰᠦ ᠪᠦᠦ ᠪᠠᠷᠢᠲᠤᠭᠠᠢ
Ulaγ-a: šigü:sü büü barituγai.
10
ᠰᠤᠢ ᠲᠠᠮᠭᠠ ᠪᠦᠦ ᠥᠭᠲᠦᠭᠡᠢ
Sui tamγa 21. büü ögtügei.
11
ᠰᠦᠮᠡᠰ ᠲᠦᠷ ᠬᠠᠷᠢᠶᠠᠲᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠰᠤᠨ ᠬᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠲᠡᠭᠢᠷᠮᠡᠳ ᠪᠠᠭ ᠭᠡᠢᠳᠡᠨᠬᠦᠦ ᠬᠠᠯᠠᠭᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ᠳᠡᠮ ᠬᠡᠪᠢᠳ ᠲᠡᠴᠡ ᠱᠢᠷᠭᠡ ᠬᠥᠨᠥᠷᠭᠡ ᠳᠡᠴᠡ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠠᠯᠪᠠ ᠭᠤᠪᠴᠢᠷᠢ ᠪᠦᠦ ᠥᠭᠲᠦᠭᠡᠢ
Sümes-tür qariya:tan γajar usun qulus-un 22. tegirmed baγ geidenküü qalaγu:n usun dem kebid-teče širge 23. könörge-deče aliba alba γubčiri büü ögtügei.
12
ᠪᠠᠰᠠ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠠᠯᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠠᠨᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠠᠭᠢᠰᠪᠠ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠱᠠᠣᠯᠢᠮ ᠵᠠᠩᠯᠠᠤ ᠪᠠᠸᠱᠢ ᠲᠠᠨᠵᠤ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠵᠦᠭ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠭᠠᠯᠵᠤ ᠥᠭᠲᠦᠭᠡᠢ
Basa toyid-24. un ali ber üyi:les anu böge:sü Bagisba baγši-yi:n üge-be:r 25. nom-un yosuγa:r Šaolim janglau Bavši tanju ki:ge:d tabun ötögüs 26. jüg-iye:r qaγalju ögtügei.
13
ᠲᠠ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠡᠳᠡ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠦᠨ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠪᠤᠱᠢ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ ᠵᠦᠭᠢᠶᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠳᠬᠤᠨ
Ta ber olan toyid ede 27. tabun ötögüs-ün ügebe:r nom-un yosun buši ülü bolγan 28. jügiye:r yabudqun.
14
ᠪᠠᠰᠠ ᠡᠭᠢᠯ ᠠᠷᠠᠨ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠢ ᠪᠦᠦ ᠵᠠᠷᠭᠤᠯᠠᠲᠤᠭᠠᠢ
Basa egil aran toyid-i büü jarγulatuγai.
15
ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠡᠭᠢᠯ ᠠᠷᠠᠨ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠨ ᠦᠭᠡᠰ ᠠᠨᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠦᠱᠢᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠳ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠪᠠᠯᠠᠭᠠᠳ ᠤᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠯᠤᠭ᠎ᠠ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠵᠠᠷᠭᠤᠯᠠᠵᠤ ᠬᠠᠭᠠᠯᠲᠤᠭᠠᠢ
29. Toyid-un egil aran-luγ-a: ögüleldükün üges anu böge:sü 30. tüšigdegsed toyid-un ötögüs balaγad-un noyad-luγ-a: 31. qamtu jarγulaju qaγaltuγai.
16
ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠦᠯᠦ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠬᠦᠨ
Toyid-un yosuγa:r ülü yabuqun 32. maγu:i üyi:les üyi:ledkün.
17
ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ᠬᠢᠬᠦᠨ ᠲᠣᠶᠢᠳ ᠢ ᠪᠠᠯᠠᠭᠠᠳ ᠤᠨ ᠳᠠᠷᠤᠭᠠᠰ ᠲᠠ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠲᠠ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠥᠭᠲᠦᠭᠡᠢ
Qudal qulaγai ki:kün toyid-i balaγad-33. un daruγas-ta noyad-ta daγaγu:lju ögtügei.
18
ᠡᠳᠡ ᠪᠠᠰᠠ ᠱᠠᠣᠯᠢᠮ ᠲᠠᠨᠵᠤ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠲᠦᠱᠢᠭᠳᠡᠪᠡ
Ede basa 34. Šaolim tanju ki:ge:d tabun ötögüs tüšigdebe.
19
ᠡᠯᠡ ᠬᠡᠮᠡᠵᠦ ᠶᠣᠰᠤ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠪᠦᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠦᠭᠡᠢ
Ele keme:jü 35. yosu ügegü:n üyi:les büü üyi:ledtügei.
20
ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠪᠢᠳᠠᠨ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠲᠤᠭᠠᠢ
Üyi:ledbe:sü 36. bidan-a jiγa:tuγai.
21
ᠬᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠮᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠢᠳᠠ ᠤᠬᠠᠳ ᠵ᠎ᠠ
Ker ber keme:r-ün 37. bida uqad j-a.
22
ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠮᠠᠨᠤ ᠲᠠᠬᠢᠭᠤ ᠵᠢᠯ ᠵᠤᠨ ᠤ ᠡᠴᠦᠰ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠱᠢᠨᠡᠳᠡ ᠬᠡᠢᠪᠢᠩᠸᠦ ᠳᠡ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠪᠢᠴᠢᠪᠡᠢ
38. Jarliγ manu taqiγu jil jun-u ečüs sara-yi:n nigen šinede 39. Keibingvü-de büküi-dür bičibei.