The mongolian inscription of prince Aruγ
Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
3
ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠰᠤᠤ ᠳᠤᠷ ᠠᠷᠤᠭ ᠦᠨ ᠨᠠᠮ ᠣᠩ ᠦᠭᠡ ᠮᠠᠨᠤ ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠬᠦᠷᠴᠦ ᠢᠷᠡᠵᠦ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠡᠰᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠢ
01. tngri-yi:n küčün-dür 02. qaγa:n-u suu-dur 03. Aruγ Ün-nam ong üge manu bi ene γajar-tur kürčü irejü nigen ber sayi:n üyi:le es-e üyi:ledbei.
4
ᠬᠡᠷ ᠮᠠᠭᠠ ᠬᠢᠵᠦ ᠡᠨᠳᠡᠬᠢᠨ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠢᠷᠭᠡᠳ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠦᠷᠦᠨ
Ker maγ-a ki:jü endekin ötögüs irged 04. bolju bürün.
6
ᠡᠨᠳᠡᠬᠢᠨ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠪᠡ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠪᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠮᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤ ᠠᠭᠤᠤᠠ ᠲᠦᠭᠡᠯ ᠲᠡᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠳᠠᠶᠢᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠢᠷᠭᠡᠳ ᠮᠠᠨᠤ ᠮᠠᠱᠢ ᠶᠠᠳᠠᠵᠤ ᠦᠬᠦᠭᠰᠡᠳ ᠮᠠᠨᠤ ᠬᠣᠴᠣᠷᠪᠠ
Endekin ötögüs be irgen be ögülemü Bayiγu Aguu-a Tügel-ten köbegü:d dayi:jiγsan-u qoyi:na 05. irged manu maši yadaju ükügsed manu qočorba.
7
ᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠳ ᠮᠠᠨᠤ ᠬᠣᠭᠣᠯᠠᠢ ᠶᠠᠳᠠᠵᠤ ᠬᠣᠭᠣᠯᠠᠢ ᠡᠷᠢᠵᠦ ᠶᠣᠷᠴᠢᠪᠠ
Ülegsed manu qoγo:lai yadaju qoγo:lai erijü yorčiba.
9
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠦᠬᠦᠭᠰᠡᠳ ᠪᠡᠷ ᠮᠠᠨᠤ ᠡᠳᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠ
Edüge: keme:be:sü 06. ükügsed ber manu edegegsen metü bolba.
12
ᠢᠷᠭᠡᠳ ᠮᠠᠨᠤ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤ ᠬᠢᠬᠦᠨ ᠪᠡᠷ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠤᠢ ᠲᠠᠰ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠪᠦᠢ
Irged manu qudaldu ki:kün ber uridu yosun-dur adali bolba keme:n bui tas bayi:γu:lqu šiltaγa:n ene büi.
13
ᠡᠳᠡ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠪᠡ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠪᠡ ᠡᠨᠡ ᠮᠡᠲᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠵᠦ ᠪᠤᠢ ᠲᠠᠰ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠪᠠ
08. Ede ötögüs be irgen be ene metü ögülejü bui tas bayi:γu:lba.
15
ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠲᠤ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠰᠤᠤ ᠳᠤᠷ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡᠰ ᠢ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠤᠢ ᠵᠠ
09. Jayaγa:tu qaγa:n-u suu-dur ečige ekes-i uridu buyan-u šiltaγa:n-dur bui j-a.
16
ᠡᠳᠡ ᠥᠲᠥᠭᠦᠰ ᠪᠡ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠪᠡ ᠮᠢᠨᠦ ᠮᠡᠲᠦ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠬᠦᠨ
Ede ötögüs be irgen be minü metü maγu:i yaγu:n sedkikün.
18
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠢ ᠠᠷᠤᠭ ᠰᠡᠳᠬᠢᠪᠡᠰᠦ ᠳᠠᠢ ᠵᠠᠩ ᠭᠤᠩᠵᠤ ᠶᠢᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠠᠴᠢ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡᠰ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠭᠰᠡᠨ ᠠᠴᠢ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠮᠴᠦᠰ ᠰᠦᠬᠡᠰ ᠢᠶᠡᠨ ᠬᠦᠩᠵᠦᠱᠢ ᠳᠦᠷ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠲᠠᠪᠢᠨ ᠰᠦᠬᠡ ᠴᠠᠤ ᠥᠭᠴᠦ ᠣᠳ ᠪᠦᠷᠢ ᠠᠱᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠢᠨᠤ ᠳᠠᠢ ᠰᠠᠩ ᠭᠢᠩ ᠨᠣᠣᠮ ᠢ ᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠦᠯᠵᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠢᠷᠦᠭᠡᠷ ᠥᠭᠭᠦᠭᠡᠳ ᠪᠠᠰᠠ ᠳᠠᠢ ᠵᠠᠩ ᠭᠤᠩᠵᠤ ᠶᠢᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠠᠴᠢ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡᠰ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠭᠰᠡᠨ ᠠᠴᠢ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠮᠥᠨ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠴᠠᠩᠵᠤ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ ᠥᠭᠪᠡᠢ
Edüge: bi Aruγ sedkibe:sü 11. Dai jang gungju-yi:n asaraγsan-u ači 12. ečige ekes-i tejiye:gsen ači qariγu:lun sedkigdekün metü büi keme:n öbe:r-ün emčüs sükes-iye:n Küngjüši-dür jaγu:n tabin süke čau ögčü od büri ašiγ-iya:r inu 13. Dai sang ging noom-i delgegü:ljü 14. qaγa:n-dur buyan irüge:r öggüge:d basa 15. Dai jang gungju-yi:n asaraγsan-u ači 16. ečige ekes-i tejiye:gsen ači qariγu:lun keme:n mön süm-e-dür čangju bolγan ögbei.
19
ᠡᠨᠡ ᠳᠠᠢ ᠰᠠᠩ ᠭᠢᠩ ᠨᠣᠣᠮ ᠢ ᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠦᠯᠬᠦ ᠰᠦᠬᠡᠰ ᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠮᠢᠨᠦ ᠡᠮᠴᠦᠰ ᠰᠦᠬᠡᠰ ᠪᠦᠶᠦ
Ene 17. Dai sang ging noom-i delgegü:lkü sükes-i keme:be:sü minü emčüs sükes büyü.
20
ᠬᠡᠳ ᠪᠡᠷ ᠠᠬᠠ ᠳᠡᠭᠦ ᠤᠷᠤᠭ ᠲᠠᠬᠢ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠰᠡᠭᠦᠳᠡᠷ ᠪᠣᠭᠠᠯ ᠠᠷᠠᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠪᠦᠦ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠲᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠢᠠ ᠬᠦᠩᠵᠦᠱᠢ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠯᠢᠩᠵᠢ ᠥᠭᠪᠡᠢ
Ked ber 18. aq-a degü: uruγ taqi, nökür segü:der, boγa:l aran ki:ge:d büü temečetügei keme:n bariju yabuqui-a Küngjüši süm-e-dür 19. lingji ögbei.
21
ᠯᠢᠩᠵᠢ ᠮᠠᠨᠤ ᠵᠢ ᠥᠨ ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠣᠨ ᠯᠤᠤ ᠵᠢᠯ ᠬᠠᠪᠤᠷ ᠤᠨ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠲᠠᠪᠤᠨᠠ ᠭᠣᠨ ᠶᠢᠮ ᠭᠠᠤ ᠳᠠ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠪᠢᠴᠢᠪᠡᠢ
20. Lingji manu Ji-ön jirγuγa:n on luu jil qabur-un terigü:n sara-yi:n qorin tabun-a Gon yim gau-da büküi-dür bičibei.