Chronicle of the Barguzin Buryats (1887)
Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
2
ᠸᠡᠷᠬᠣᠯᠢᠩᠰᠬᠡ ᠣᠬᠷᠤᠭ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
verkolingske okrug-un anggi kemekü nituγ-ača barγujin-du / iregsen bayinam:
3
ᠣᠨᠤ ᠠᠫᠷᠡᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠸᠣᠶᠡᠸᠣᠳ ᠤᠨ ᠪᠷᠢᠭᠠᠳᠢᠷ ᠶᠠᠬᠣᠪᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠫᠷᠢᠬᠠᠰᠴᠢᠭ ᠵᠠᠬᠢᠷᠤᠭᠴᠢ ᠳᠸᠣᠷᠢᠨᠢᠨ ᠫᠢᠣᠲᠤᠷ ᠯᠣᠪᠣᠪ ᠤᠨ ᠳᠤᠷ
1745 onu apreli-yin 18 edür selingge voyevod-un briγadir yakobi kemegči barγujin priqasčiγ / (jakiruγči) dvorinin piotur lobcob-un-dur:
4
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠰᠢᠨᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠡᠳᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠨᠤᠳ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠠᠩᠭᠠᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠵᠠᠬᠢᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
barγujin-u nituγ-tu sin-e iregsen buriyad-nar-tur edelberi-yin γajar- / nud-iyar qanggaqui-yi jakiruγsan bayinam:
5
ᠡᠳᠡ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠸᠡᠷᠬᠣᠯᠢᠩᠰᠬᠡ ᠠᠴᠠ ᠰᠢᠬᠠᠮ ᠬᠣᠲᠤ ᠪᠦᠯᠢᠰ ᠦᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
/ ede buriyad-nar angkan verkolingske-ača 100 siqam qotu bülis-ün ulus iregsen bayinam:
6
ᠲᠡᠳᠡᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠠᠨᠤ ᠠᠩᠳᠠᠷᠢ ᠱᠢᠪᠱᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠪᠤᠢ
tedener-ün aqalagči / anu angdari šibši-yin kemegči bui:
7
ᠡᠨᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠯᠠ ᠪᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠤᠨ ᠢᠬᠢᠷᠡᠳ ᠣᠲᠤᠭ ᠲᠤᠷ ᠬᠠᠪᠢᠶ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠠᠭᠰᠠᠨ
ene bolbala bur-un ayimaγ-un ikired otuγ-tur qabiy-a-tai aγsan:
8
ᠡᠳᠡᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠯᠤᠭᠠ ᠠᠴᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠦᠯᠢᠭᠡᠷ ᠲᠦᠬᠡ ᠡᠴᠡ ᠦᠵᠡᠮᠵᠢᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠯᠢᠨᠡ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠭᠣᠤᠯ ᠰᠢᠳᠠᠷ ᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠨᠤ ᠬᠦᠯᠢᠩᠭᠡ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ
edener-ün / bey-e-luγ-a ačaragsan üliger tüke-eče üjemjilebesü lin-e kemekü γoul sidar saγuγči čaγan qaγan-u medel-dür / oruγsan buriyad-nar anu külingge kemekü nituγ-tu:
9
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠡᠷᠬᠦᠭᠢᠢᠨ ᠭᠦᠪᠡᠷᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠸᠡᠷᠬᠣᠯᠢᠩᠰᠬᠡ ᠣᠬᠷᠤᠭ ᠲᠤ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ
edüge erkügiin güberni-yin verkolingske okrug-tu negüdelegsen:
11
ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠬᠤ ᠠᠴᠠ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠤᠭᠯᠢᠶᠠᠴᠢᠨ
qaγan-u medel-dür oruqu-ača urida tabun jaγun uγliyačin:
12
ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠶᠢ ᠴᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠨᠡᠷᠡᠶᠢᠳᠡᠵᠦ ᠡᠳᠡ ᠨᠡᠷ ᠢ ᠷᠣᠰ ᠢᠶᠠᠷ ᠣᠷᠴᠢᠭᠤᠯᠠᠨ ᠬᠡᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠪᠠᠷᠬᠢᠷᠠᠭᠴᠢ ᠨᠠᠷ ᠬᠡᠮᠡᠶᠡ ᠡᠳᠡ ᠴᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠭᠴᠢ ᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠢᠷᠡᠬᠦᠢ ᠳᠤᠷ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠨᠦᠳ ᠦᠨ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠯ ᠢ ᠠᠷᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦ
/ sibiri-yi čereglegsen ulus kemen buriyad-nar nereyidejü (ede-ner-i ros-iyar orčiγulan kelebesü tabun jaγun barkiraγči- /nar kemey-e) ede čereglegči-ner-ün ireküi-dur buriyad-nar öber-nüd-ün amuγulang bayidal-i arčilaγsan-u ečüs- / tü:
13
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠴᠢᠭᠤᠯᠭᠠᠨ ᠬᠢᠬᠦᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠣᠩᠭᠣᠭᠤᠢ ᠪᠥᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠣᠯᠣᠩᠭᠤᠢ ᠡᠰᠡᠨ ᠦ ᠪᠥᠭᠡ ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠠᠳ
buriyad-nar qamtu-yin čiγulγan kiküi-daγan onggoγui böge-yin bolun olonggui cesen-ü (böge) jöbsiyegsen-iyer / ros-un čaγan qaγan-u medel-dür oruγad:
14
ᠥᠪᠡᠷᠦᠨ ᠪᠥᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠬᠤᠪᠴᠠᠰᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠦᠶᠡ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠰᠣᠯᠤᠩᠭᠠ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠠᠩ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠠᠷᠠᠰᠤ ᠶᠢ ᠲᠡᠳᠡ ᠴᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠭᠴᠢ ᠨᠡᠷ ᠲᠦᠷ
öberün böge-yin qubčasun-ača üy-e bolun solungγ-a kemekü ang-ud-un / arasu-yi tede čereglegči-ner-tür:
15
ᠡᠭᠦᠨᠢ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨᠠ ᠪᠢᠳᠡ ᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠰᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠ ᠶᠠᠰᠠᠭ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠷᠭᠦᠵᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠭᠤᠶᠤᠭᠰᠠᠨ
egüni čaγan qaγan-a: bide-ner-ün terigüsi-yin alba (yasaγ) kemen ergüjü bolqui-yi / (53 стр.) γuyuγsan:
16
ᠬᠦᠯᠢᠩᠭᠡ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠣᠲᠤᠭ ᠢ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠠᠩᠭᠢ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠭᠣᠤᠯ ᠤᠨ ᠬᠦᠯᠢᠩᠭᠡ ᠰᠢᠳᠠᠷ ᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠤᠨ ᠡᠬᠢᠷᠡᠳ ᠣᠪᠤᠭ ᠲᠠᠢ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠸᠠᠩ ᠱᠢᠪᠱᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ
külingge kemekü otuγ-i ros-un medel-dür oruγulqui-daγan anggi kemekü γoul-un külingge sidar saγuγsan / bur-un ayimaγ-un ekired obuγ-tai buriyad-nar-un aqalaγči vang šibši-yin kemegči-yi alaγsan:
17
ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠶᠢ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠢᠣᠬᠣᠨᠠ ᠫᠢᠱᠡᠷ ᠤᠨ ᠵᠣᠬᠢᠶᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠭᠤᠵᠢ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠬᠤᠪᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠦᠵᠡᠲᠦᠭᠡᠢ ᠸᠠᠩ ᠱᠢᠪᠱᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠨᠤ ᠰᠢᠪᠱᠢᠨᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠡᠷᠡᠶᠢᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
sibiri-yi ros-un / medel-dür oruγsan-i (iokona pišer-un jokiyaγsan tuγuji nom-un 5 duγar qubi-yin 30 duγar jüyil-dür üjetügei) / vang šibši-yin anu sibšinei-yin kemen nereyidegdegsen bayinam:
18
ᠸᠠᠩ ᠰᠢᠪᠱᠢᠨᠡᠢ ᠤᠭ ᠠᠨᠤ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠭᠤᠷᠢᠮ ᠢᠶᠠᠷ ᠠᠩᠳᠷᠡᠶᠡᠪ ᠲᠡᠨ ᠣᠪᠤᠭ ᠲᠠᠢ
vang sibšinei uγ anu edüge barγujin-u medel-ün / buriyad-nar-un γurim-iyar angdreyeb-ten obuγ-tai:
19
ᠡᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠳᠤᠷᠠᠰᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠠᠩᠭᠢ ᠠᠴᠠ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠨᠡᠭᠦᠵᠦ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ
edeger-e durasaγdaγsan luγ-a adali anggi-ača barγujin nituγ- / tu 1740 on-du negüjü iregsen:
20
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠠᠩᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠪᠣᠰᠬᠣᠯ
barγujin-u γalabnui tayiša-a angdari-yin yeke köbegün boskol:
21
ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠤᠭ ᠢ ᠵᠠᠯᠭᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠨ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠢᠠ ᠡᠳᠡᠪ ᠵᠢᠪ ᠰᠠᠬᠠᠷᠠᠪ ᠤᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠦᠶ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠪᠤᠢ
tegün-eče uγ-i / jalγamjilan edüge-yin γalabnui tayiši-a cedeb jib saqarab-un 6 duγar üy-e-yin aqalaγči bui:
22
ᠡᠳᠡ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠢᠷᠡᠬᠦᠢ ᠳᠤᠷ
ede buriyad-nar-un / barγujin nituγ-tu ireküi-dur:
23
ᠤᠷᠢᠳᠠᠶᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭᠴᠢᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠰᠢᠨᠡ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠰᠢᠯᠲᠠ ᠬᠢᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠬᠦᠰᠡᠬᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ
uridayin nituγčiju saγuγsan qamniγan ulus sin-e buriyad-nar eldeb jüyil-iyer / qasilta kiküi-yi küsekü bolun:
24
ᠲᠡᠳᠡᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠪᠤᠯᠢᠶᠠᠯᠳᠤᠷᠭᠠ ᠬᠢᠵᠦ ᠬᠡᠷᠡᠭᠦᠯ ᠪᠣᠯᠤᠨ
teden-luγ-a γajar-un buliyaldurγ-a kijü keregül bolun:
26
ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠠᠨᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠤᠷᠢᠳᠠᠶᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭᠴᠢᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠡᠳᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠤᠢ
/ (tere čaγ-tu qamniγan ulus 5-6 mingγan bui) qamniγan ulus anu tere čaγ-tu olan böged uridayin nituγčiju / saγuγsan tula γajar-un edelberi yeke-tei bui:
28
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠵᠢᠭᠠᠭᠳᠠᠵᠤ ᠥᠭᠲᠦᠭᠰᠡᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠨᠤᠳ ᠢ ᠪᠦᠳᠦᠭᠦᠨ ᠰᠢᠨᠤᠰᠤᠨ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠤᠷᠲᠤ ᠬᠣᠷᠢᠶᠠ ᠮᠣᠳᠤ ᠱᠢᠬᠠᠮ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤ ᠪᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
buriyad-nar-tur jiγaγdaju ögtügsen γajar-nud-i büdügün sinusun surγaγ-iyar urtu qoriy-a 60 modu šiqam γajar-tu bariγulaγsan bayinam:
29
ᠡᠭᠦᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠵᠦᠭ ᠡᠴᠡ ᠭᠠᠰᠠᠯᠠᠩ ᠲᠠᠢ ᠤᠴᠢᠷ ᠨᠤᠳ ᠦᠯᠦ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ
egün tuqai buriyad- / nar-un jüg-eče γasalang-tai učir-nud ülü üjegdegsen:
30
ᠲᠢᠢᠭᠡᠴᠦ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠮᠠᠯ ᠨᠤᠳ ᠢ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠨᠠᠮᠨᠠᠵᠤ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠠᠳ
tiigečü bayitala qamniγan ulus buriyad-nar-un mal- / nud-i öber-ün γajar degere namnaju γarγaγad:
31
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠮᠠᠯ ᠪᠡᠳᠡᠨ ᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠪᠠᠶᠢᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠣᠪᠰᠢᠰᠲᠤ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠣᠯᠵᠤᠨᠠ ᠠᠪᠴᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ
buriyad-nar-un mal beden-ner-ün γajar degere bayiba kemen obsistu-a- / (54 стр.) yin oljun-a abču bayiγsan:
32
ᠡᠳᠡᠨᠦ ᠶᠡᠬᠡᠩᠬᠢ ᠣᠯᠵᠤᠨ ᠶᠢ ᠲᠠᠲᠠᠬᠤ ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠵᠦᠭᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠠᠪᠴᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠯᠠ
edenü yekengki oljun-yi tataqu aqalaγči jügüi kemekü abču bayiγsan tula:
33
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠨᠤ ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠲᠣᠨᠤᠭᠤᠯ ᠢ ᠵᠦᠭᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠣᠨᠤᠭᠤᠯ ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠯᠴᠡᠳᠡᠭ
buriyad-nar / anu ene-kü tonuγul-i jügüi-yin tonuγul gejü kelčedeg:
35
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠢᠲᠤᠭᠴᠢᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠭᠡᠵᠦ ᠢᠯᠳᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠨᠤᠳ ᠢ ᠦᠵᠡᠵᠦ
barγujin-u γajar-tu nituγčiju saγuqu gejü ilden sayin γajar-nud-i üjejü:
36
ᠬᠠᠮᠢᠭ ᠠ ᠠᠴᠠ ᠴᠤ ᠦᠯᠦ ᠲᠠᠨᠢᠭᠳᠠᠬᠤ ᠷᠣᠰ ᠤᠳ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠡᠳᠡᠨᠡᠷ ᠢ ᠠᠯᠠᠬᠤ ᠪᠥᠭᠡᠳ
qamiγ-a-ača-ču ülü taniγdaqu ros-ud nirigsen-i / qamniγan ulus tedener-i alaqu böged:
39
ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠤᠴᠢᠷ ᠨᠤᠳ ᠠᠨᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠵᠦᠭ ᠲᠦ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠱᠠᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ
eyimü učir- / nud anu buriyad-nar-un jüg-tü üjegdekü šaqu boluγsan:
40
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤ ᠨᠢᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠪᠷᠢᠸᠢᠲᠢᠯᠰᠲᠤ ᠠ ᠳᠤ ᠢᠯᠢᠷᠬᠡᠢ ᠪᠤᠢ
buriyad-nar negüdel-iyer yabuqu nidegedü brivitilstu-a- / du ilirkei bui:
41
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠨᠤ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠠᠴᠠ ᠬᠠᠰᠢᠯᠲᠠ ᠦᠵᠡᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠳᠤ ᠣᠴᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠬᠦᠰᠡᠵᠦ ᠨᠣᠮᠤ ᠪᠠ
buriyad-nar anu qamniγan ulus-ača qasilta üjejü bayiqui-daγan mongγul-un orun-du očiqui-yi / küsejü nomu ba:
43
ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠯᠭ ᠠ ᠶᠢ ᠳᠡᠭᠦᠷᠭᠡᠬᠦ ᠡᠴᠡ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠸᠣᠶᠡᠸᠣᠳ ᠲᠤ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠢ ᠭᠣᠮᠤᠳᠤᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠢ ᠨᠢᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠮᠡᠷᠴᠢ ᠲᠡᠢ ᠬᠡᠯᠡᠮᠡᠷᠴᠢ ᠶᠢ ᠡᠷᠬᠦᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠤᠷ ᠠ ᠠᠴᠠ ᠠᠪᠠᠭᠰᠠᠨ
ene-kü sanaγačilalγ-a-yi degürgekü-eče urida / selingge-yin voyevod-tu qamniγan ulus-i γomuduqui-yi 2 buriyad-i nige kelemerči-tei (kelemerči-yi erküü-yin tuur-a-ača / abaγsan):
44
ᠢᠯᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠲᠡᠨᠳᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠵᠦᠭ ᠡᠴᠡ ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠠᠬᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠠᠴᠠ ᠨᠢ ᠬᠣᠷᠢᠭᠠᠳ ᠡᠷᠬᠦᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠤᠷᠠ ᠢᠯᠭᠡᠭᠰᠡᠨ
ilgegsen tula tendeki-yin jüg-eče tere čaγ-un barγujin-u aqalaγči-yi tusiyal-ača ni qoriγad erküü-yin / tuur-a ilgegsen:
45
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠬᠠᠰᠠᠭ ᠤᠳ ᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠦᠳ ᠲᠦ ᠥᠭᠲᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
jarim qasaγ-ud-i qauli-yin süd-tü ögtügsen bayinam:
47
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠨᠤ ᠸᠣᠶᠡᠸᠣᠳ ᠤᠨ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠲᠠᠢ ᠱᠢᠢᠳᠬᠡᠪᠦᠷᠢ ᠵᠣᠬᠢᠶᠣᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠳᠤ ᠣᠷᠤᠬᠤ ᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠯᠭ ᠠ ᠶᠢ ᠵᠣᠭᠰᠤᠭᠰᠠᠨ
/ buriyad-nar anu: voyevod-un noyan-tai šiidkebüri jokiyoγsan tula mongγul-un orun-du oruqu gegsen sanaγačilalγ-a-yi / joγsuγsan:
49
ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠡᠩᠬᠢᠷ ᠠᠩᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠦᠶ ᠡ ᠳᠦ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠲᠠᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠡᠳᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠤᠪᠢᠶᠠᠬᠤ ᠪᠥᠭᠡᠳ
γalabnui tayiša cengkir angdari-yin üy-e-dü buriyad- / nar bolun qamniγan-tai γajar-un edelberi -yi ülü qubiyaqu böged:
50
ᠬᠡᠨ ᠦ ᠴᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠵᠥᠪᠯᠡᠵᠦ ᠡᠪ ᠦᠨ ᠫᠣᠳᠫᠢᠰᠬᠡ ᠬᠢᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠳᠣᠭᠣᠳᠤ ᠵᠡᠮᠰᠬᠡ ᠰᠦᠳ ᠭᠡᠷᠴᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠢ
ken-ü-čü γajar-tu negüdel-iyer yabuqui-yi / jöblejü eb-ün podpiske kigsen-i 1802 on-du barγujin-u doγodu jemske süd gerčilegsen bui:
51
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠠᠪᠤ ᠬᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠴᠣᠯᠤ ᠲᠠᠢ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠨᠤᠳ ᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ
(55 стр.) barγujin-du qamniγan-ača urida: abu qorčin kemekü čolu-tai mongγul-nud saγuγsan:
52
ᠡᠳᠡ ᠨᠡᠷ ᠠᠨᠤ ᠡᠨᠡ ᠣᠷᠤᠨ ᠢ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠷᠣᠰ ᠢᠶᠠᠷ ᠡᠵᠡᠯᠡᠭᠳᠡᠮᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨᠠ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ
ede-ner anu ene orun-i / nigen čaγ-tu ros-iyar ejelegdemüi kemen dotur kitad-un orun-a oruγsan:
53
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠴᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠣᠷᠤᠨ ᠵᠣᠨᠤ ᠬᠣᠷᠴᠢᠳ ᠤᠨ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤ ᠨᠡᠷ ᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠤᠢ
edüge-ču tere orun jonu qorčid-un / 20 qosiγu ner-e-tei bui:
54
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠳᠤ ᠲᠠᠯᠬ ᠠ ᠤ ᠲᠠᠷᠢᠯᠭᠠ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠢᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠭ ᠭᠡᠵᠢ ᠬᠡᠯᠡᠳᠡᠭ
mön orun-du talq-a-u tarilγ-a yeke kijü bayidaγ geji kelcedeg:
55
ᠲᠡᠳᠡᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠳᠤᠷᠠᠰᠬᠠᠯ ᠡᠩᠳᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠣᠷᠬᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠦᠭᠡᠢ
tedener-ün durasqal / engdeki-yin nituγ-tu orkiγdaγsan ügei:
56
ᠶᠠᠭᠤ ᠪᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦᠳᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠢᠰᠢᠭᠡᠢ ᠭᠡᠷ ᠨᠦᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠰᠠᠭᠤᠭᠠᠳ ᠮᠥᠷ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠣᠴᠢᠭᠰᠠᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠲᠠᠢ
yaγu bui geküdü negüdel-ün isigei ger-nüd-iyer saγuγad mör ügei / ber očiγsan učir-tai:
57
ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠠᠭ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠵᠢᠯᠭᠠ ᠬᠠᠳᠠ ᠠᠴᠠ ᠤᠷᠤᠰᠤᠭᠰᠠᠨ ᠭᠣᠷᠢᠬᠣᠳ ᠤᠨ ᠤᠰᠤ ᠶᠢ ᠭᠠᠷᠭᠠᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠴᠤᠪᠠᠭ
tere čaγ-un qaγučin jilγ-a qada-ača urusuγsan γoriqod-un usu-yi γarγaju bayiγsan / čubaγ:
58
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠡᠳᠡᠯᠪᠡᠷᠢᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠯᠬ ᠠ ᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠨᠤᠳ ᠪᠣᠯᠤᠨ
nigen čaγ-tu edelberilejü bayiγsan talq-a-u γajar-nud bolun:
59
ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠣᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠱᠢᠷᠢᠮᠡᠨ ᠬᠠᠳᠠᠭᠤᠷ ᠰᠣᠮᠤ ᠵᠡᠪᠡ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠢ ᠠᠪᠤ ᠬᠣᠷᠴᠢᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠭᠡᠵᠢ ᠬᠡᠯᠡᠳᠡᠭ
γajar-ača olduγsan širimen qadaγur somu jebe / terigüten-i abu qorčin ulus-un geji kelcedeg:
61
ᠠᠯᠲᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠣᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠡᠳᠦᠭᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠡᠳᠦᠪ ᠵᠢᠪ ᠰᠠᠬᠠᠷᠣᠪ ᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠳᠡᠭᠦᠦ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠢᠠ ᠡᠷᠢᠩᠵᠢᠪ ᠰᠠᠬᠠᠷᠤᠪ ᠤᠨ ᠲᠠᠢ ᠤᠷᠢᠶᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠨᠢᠰᠯᠡᠯ ᠬᠣᠲᠤᠨ ᠰᠠᠨᠬᠲᠠᠫᠢᠲᠢᠷᠪᠦᠷᠭᠡ ᠣᠴᠢᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠠᠭᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠲᠠᠢ ᠤᠴᠢᠷᠠᠭᠰᠠᠨ
altalaγsan / kitad bičig-tei nigen burqan olduγsan-i edügeki-yin γalabnui tayiša cedüb jib saqarob-un ber 1876 on-du öber-ün / degüü γalabanui tayiši-a ceringjib saqarub-un-tai uriyal-iyar nislel qotun sanktapitirbürge očiqui-dur tere čaγ-a ejen / qaγan-tai učiraγsan:
62
ᠢᠯᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠤᠭᠤᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠦᠵᠡᠵᠦ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠤᠨ ᠫᠦᠰ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠨᠡᠷᠡᠶᠢᠳᠡᠪᠡᠢ
ilgegsen burqan-i yeke suruγuli-yin ulus üjejü kitad-un püs kemekü erdeni nereyidebei:
63
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠢ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠰᠠᠨᠬᠲᠠᠫᠢᠲᠢᠷᠪᠦᠷᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠦᠵᠡᠰᠬᠦᠯᠡᠩ ᠦᠨ ᠣᠪᠰᠢᠰᠲᠠᠤ ᠠ ᠳᠤ ᠣᠷᠬᠢᠵᠤ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ
tere / burqan-i 1876 on-du sanktapitirbürge-yin üjesküleng-ün obsistau-a-du orkiju nirigsen:
64
ᠮᠥᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠲᠠᠯᠠ ᠠᠴᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠵᠡᠳ ᠲᠣᠯᠢ ᠣᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢᠭᠤᠷ ᠲᠠᠯᠠ ᠳᠤ ᠢ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠤ ᠱᠢᠪᠤᠭᠤᠨ ᠵᠢᠷᠤᠭ ᠲᠠᠢ
mön barγujin-du 1840 on / du tala-ača nigen jed toli olduγsan niγur tala-du-i toγoriu šibuγun jiruγ-tai:
65
ᠨᠥᠭᠦᠭᠡ ᠲᠠᠯᠠ ᠳᠤ ᠢ ᠤᠷᠭᠤᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠯᠬ ᠠ ᠤ ᠲᠣᠯᠤᠭᠠᠢ ᠬᠣᠣᠯᠤᠰ ᠵᠢᠷᠤᠭ ᠲᠠᠢ
nögüge tala-du-i urγuju bayiγsan / talq-a-u toluγai qoolus jiruγ-tai:
66
ᠲᠡᠷᠡ ᠲᠣᠯᠢ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠨᠬᠲᠠᠫᠢᠲᠢᠷᠪᠦᠷᠭᠡ ᠡᠴᠡ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ ᠴᠢᠨᠣᠪᠨᠢᠭ ᠬᠠᠷᠠᠨ ᠸᠠᠷᠠᠭᠲᠤ ᠳᠤ ᠥᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠴᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠠᠨᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣᠯᠪᠤᠤ
tere toli 1844 on-du γalabnui tayiša qamani-yin ber sanktapitirbürge-eče nirigsen / činobniγ karan varagtu-du öggügsen-i yambar-ču kümün-iyer taniγdaγsan bolbuu:
67
ᠶᠠᠫᠣᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠦᠨ ᠲᠤᠭ ᠬᠡᠮᠡᠭᠳᠡᠪᠡ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠤᠷᠢᠳᠠᠶᠢᠨ ᠦᠯᠢᠭᠡᠷ ᠲᠦᠬᠡ ᠪᠡᠷ ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠠᠨᠤ ᠡᠩᠳᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠷᠤᠨᠠ ᠵᠠᠯᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠳᠡᠭ
yapon qaγan-u čerig-ün tuγ kemegdebe gedeg / (56 стр.) uridayin üliger tüke-ber činggis qaγan anu engdeki-yin orun-a jalaraγsan gedeg:
68
ᠡᠷᠲᠡ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠡᠳᠦᠭᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠦᠭᠡᠢ
erte urida čaγ-tu edügeki-yin bayiγul / dalai bayiγsan ügei:
70
ᠬᠠᠳᠠ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠳᠠ ᠠᠴᠠ ᠭᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠭ ᠪᠡᠯᠡᠢ ᠭᠡᠯᠡᠳᠡᠭ
qada bayiγsan: ene qada-ača γal γarču bayidaγ belei gelcedeg:
71
ᠪᠠᠢ ᠭᠠᠯ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠪᠠᠶᠢᠭᠠᠯ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠢ ᠬᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠣᠯᠪᠤᠤ
bai γal kemekü / üge-yi bayiγal bolγaji kelcegsen bolbuu:
72
ᠡᠨᠡ ᠬᠠᠳᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠡᠪᠳᠡᠷᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠤᠰᠤ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠮᠥᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠤᠳᠠᠳ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠤᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠠᠵᠠᠨ ᠦᠨᠢᠪᠡᠷᠰᠢᠲᠢᠳ ᠤᠨ ᠬᠠᠩᠳᠠᠳ ᠳᠣᠷᠵᠢ ᠪᠠᠩᠵᠠᠷ ᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠤᠷᠢᠳᠠᠶᠢᠨ ᠲᠠᠶᠢᠰᠢᠠ ᠰᠠᠬᠠᠷ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠪᠠ ᠮᠠᠩᠵᠤ ᠬᠡᠯᠡᠨ ᠦ ᠦᠯᠢᠭᠡᠷ ᠲᠤᠭᠤᠵᠢ ᠶᠢ ᠤᠮᠱᠢᠵᠤ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠢᠭᠡ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠭᠠᠷᠤᠨ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠴᠢᠨᠠᠳᠠ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠤᠨ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠠᠨᠤ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠭᠣᠤᠯ ᠢ ᠤᠷᠤᠭᠤᠳᠠᠵᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠠᠳᠠᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠠᠩᠭᠠᠷ ᠭᠣᠤᠯ ᠢ ᠭᠠᠲᠠᠯᠵᠤ ᠭᠠᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠢ
ene qada nigen čaγ-tu ebderküi-dür γajar-ača usu γarču bayiγul dalai boluγsan-i mön / 1854 on-du budad-a-yin sasin-u yeke surγuli-yin kajan ünibersitid-un qangdad dorji bangjar-un ber uridayin tayisi-a saqar / qamani-yin-dur kelegsen-i kitad ba mangju kelen-ü üliger tuγuji-yi umšiju üjebesü nige mingγan γarun jil-ün činada / kitad-un čerig anu selingge γoul-i uruγudaju tegünü adaγ-iyar angγar γoul-i γatalju γaruγsan bui:
73
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠭᠣᠤᠯ ᠠᠨᠤ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠳᠤ ᠣᠷᠤᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠭ
edüge selingge / γoul anu bayiγul dalai-du oruju bayidaγ:
74
ᠠᠩᠭᠠᠷ ᠭᠣᠤᠯ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠤᠷᠤᠰᠬᠠᠯ ᠲᠠᠢ
angγar γoul bayiγul-un qoyar eteged-iyer urusqal-tai:
75
ᠲᠡᠭᠦᠨᠡᠴᠡ ᠪᠠᠩᠵᠠᠷᠣᠪ ᠤᠨ ᠪᠣᠳᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠮᠢᠩᠭᠠ ᠭᠠᠷᠤᠨ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠴᠢᠨᠠᠳᠠ ᠡᠳᠦᠭᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢᠨᠠ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤ ᠢ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠲᠠᠢ ᠪᠤᠢ ᠭᠡᠨᠡᠮ
tegüneče bangjarob-un / bodumjilabasu mingγ-a γarun jil-ün činada edügeki-yin bayiγul dalai-yin saγurin-a γajar bayiqu-i maγad-tai bui genem:
76
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦᠬᠡ ᠠᠨᠤ ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠣᠨᠣᠨ ᠪᠠ ᠬᠡᠷᠯᠡᠨ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤ ᠭᠡᠳᠡᠭ
/ buriyad-nar-un üge tüke anu činggis qaγan-u törügsen nituγ bayiγul-un emün-e onon ba kerlen kemekü γajar-tu / gedeg:
78
ᠪᠠᠶᠢᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠠᠮᠤᠷ ᠤᠨ ᠣᠪᠯᠠᠰᠲᠢ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠦᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠴᠣᠯᠤ ᠶᠢᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
bayiγal-un bolun amur-un oblasti dotur-a üngge-yin čolu-yin ulus saγuγsan / bayinam:
80
ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠬᠣᠭᠣᠷᠤᠮᠳᠠ ᠪᠠᠷ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠲᠣᠭᠲᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠠᠬᠠ ᠳᠡᠭᠦᠦ ᠨᠡᠷ ᠲᠤᠰ ᠪᠦᠷᠢ ᠲᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ
bayiγul-un qoγorumda bar dalai toγtuγsan tula aq-a degüü-ner tus büri / tasuraγsan:
81
ᠠᠯᠠᠶᠢᠷ ᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠲᠦᠩᠬᠡᠨ ᠦ ᠪᠤᠳᠠᠳ ᠠ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠱᠢᠨ ᠲᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠡᠷᠬᠦᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠨᠣᠮ ᠤᠳ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠳᠡ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠤ ᠢᠯᠭᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤ ᠤᠴᠢᠷ ᠢ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠪᠠ ᠮᠠᠩᠵᠤ ᠶᠢᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠨᠢᠷᠢᠭᠡᠳ
(alayir-un bolun: tüngken-ü budad-a-a-yin sašin-tan-ača busu erküü-yin buriyad-nar-tu mongγul nom-ud / (57 стр.) ügei) ede buriyad-nar-tu ilγaburi-tai bayiqu učir-i mongγul ba mangju-yin orun-ača γarču niriged:
85
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠨᠤᠳ ᠠᠨᠤ ᠦᠩᠭᠡ ᠪᠦᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠴᠣᠯᠤ ᠶᠢ ᠠᠯᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠮᠠᠩᠵᠤ ᠶᠢᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
/ mongγul-nud anu üngge büri-yin šiltaγan-ača öber-ün qaγan-u čolu-yi aldaγsan tula mangju-yin ulus-un medel- / dür oruγsan bayinam:
86
ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦ ᠰᠢᠪᠢᠷ ᠲᠦ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠴᠢᠷᠢᠭ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠢ
tegünü ečüs-tü sibir-tü ros-un qaγan-u čirig nirigsen bui:
87
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠡᠳᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠰᠦᠭᠦᠳᠦᠵᠦ ᠠᠪᠤ ᠬᠣᠷᠴᠢ ᠨᠠᠷ ᠯᠤᠭᠠ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠣᠷᠤᠨᠠ ᠦᠯᠦ ᠶᠠᠪᠤᠨ
buriyad-nar teden-dür sügüdüjü / abu qorči-nar luγ-a adali dotur kitad orun-a ülü yabun:
89
ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠤᠨ ᠲᠤᠰ ᠲᠤ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠵᠦᠭ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠰᠢᠯᠲᠠ ᠦᠯᠦ ᠦᠵᠡᠮᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠵᠦ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠢ
šasin-un / tus-tu ros-un jüg-eče qasilta ülü üjemüi kemejü ros-un čaγan qaγan-u medel-dür oruγsan bui:
90
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠥᠪᠡᠷᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠩᠭᠠᠷᠢ ᠣᠯᠢᠳ ᠤᠨ ᠣᠪᠤᠭ ᠲᠠᠢ ᠪᠤᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ
barγujin-u / buriyad-nar öber-e mongγul-un jünggari olid-un obuγ-tai bui gedeg:
91
ᠵᠦᠨ ᠬᠠᠷᠢ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠴᠠ ᠭᠠᠷᠠᠵᠤ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ ᠶᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠬᠡᠯᠴᠡᠳᠡᠭ
jün kari mongγul-ača γaraju nirigsen / 6 yu 7 ulus kelčedeg:
92
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠡᠩᠳᠡᠬᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠯᠤᠭᠠ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ
barγujin nituγ-tu engdeki ulus luγ-a qamtu saγurilaγsan:
94
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠴᠢᠨᠠᠳᠤᠬᠢ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠢᠬᠢᠷᠢᠳ
barγujin buriyad: dalai-yin činaduki buriyad nigen qamtu ikirid:
96
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠦᠨ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢ ᠳᠠᠭᠠᠵᠤ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠴᠢᠨᠠᠳᠤ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠦᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠩ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠠᠪᠤ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
barγujin-u buriyad-nar činggis qaγan-u čerig-ün yabudal-i daγaju 80 jil-ün činadu öngge büri-yin ang- / ud-un abu 3 jil-ün ečüs-tü kideg aγsan bayinam:
97
ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠠᠪᠤᠨ ᠳᠤ ᠨᠣᠮᠤ ᠰᠣᠮᠤ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠣᠲᠤᠭ ᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭ ᠪᠡᠯᠡᠢ
ene-kü abun-du nomu somu bariju čidaqu ulus otuγ / büri-eče yabudaγ belei:
98
ᠨᠢᠭᠡ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠠᠪᠤ ᠬᠢᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠮᠠᠱᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦᠨ ᠠᠩ ᠤᠳ ᠢ ᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
nige eyimü abu kiküi-dür maši olan öngge-yin jüyil-ün ang-ud-i alaγsan bayinam:
99
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠴᠦ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠭᠤᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠬᠣᠲᠤᠨ ᠵᠠᠭᠤᠷ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠳᠦᠯᠮᠦᠷᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠣᠷᠬᠢᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠ
edüge- / (58 стр.) čü qaγučin γurim-ud qotun jaγur-a-yin küdülmüri yeke boluγsan tula orkiγdaqu bolba:
100
ᠲᠢᠢᠬᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠢᠨᠤ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠭᠤᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠢ ᠣᠷᠬᠢᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠰᠠᠨᠠᠭ ᠠ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠶᠢᠳᠠᠭ
tiikü bolbaču jarim-ud inu / qaγučin γurim-ud-i orkiqu ügei sanaγ-a-tai bayidaγ:
102
ᠬᠣᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠣᠭᠷᠤᠭ ᠲᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠲᠡᠢ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠳᠡᠭ
qori-yin medel-ün buriyad-nar barγujin ogrug-tu medel-tei bayiγsan gedeg:
103
ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠤ ᠴᠡᠴᠡᠭ ᠦᠨ ᠲᠠᠷᠢᠯᠭᠠ ᠠᠨᠤ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠤᠷᠢᠮᠱᠢᠭᠰᠠᠨ
/ angqan čaγ-tu barγujin-u buriyad-nar-tu čečeg-ün tarilγ-a anu 1770 on-du γurimšigsan:
104
ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠨᠤ ᠪᠠᠭᠠ ᠨᠠᠰᠤ ᠨᠠᠷ ᠲᠤ ᠲᠠᠷᠢᠯᠭᠠ ᠬᠢᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠦᠰᠡᠳᠡᠭ ᠲᠤᠯᠠ
buriyad-nar anu / baγ-a nasu-nar-tu tarilγ-a kiküi-yi ülü küsedeg tula:
105
ᠲᠢᠢᠮᠦ ᠤᠴᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠪᠣᠰᠬᠣᠨ ᠠᠩᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠢᠰᠢᠷᠡᠭᠦᠯᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠰ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠨ ᠳᠦ ᠲᠠᠷᠢᠯᠭᠠ ᠬᠢᠯᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠮᠠᠱᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠦᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨᠡᠴᠡ ᠬᠣᠶᠢᠰᠢ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠭᠤᠷᠢᠮᠰᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠢ
tiimü učir-ača γalabnui tayiša boskon angdari-yin / busud-i bisiregülküi-yin tus öber-ün köbügün-dü tarilγ-a kilgegsen-i maši sayin-iyar bütegsen-dü tegüneče qoyisi / buriyad-nar γurimsiγsan bui:
106
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠬᠣᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠨᠣᠮ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠤᠯᠤᠰ ᠢ ᠠᠴᠠᠷᠠᠵᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠨᠠᠷ ᠪᠠᠷᠢᠭᠠᠳ
/ 1800 on-du barγujin-u buriyad-nar qori-yin medel dotur-ača mongγul-un nom medekü ulus-i ačaraju baγsi- / nar bariγad:
107
ᠡᠳᠦᠭᠡᠬᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠲᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ
edügeki-yin barγujin-u buriyad-nar ayimaγ-tu erdem surγaγsan:
108
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠰᠠ ᠴᠠᠬᠠᠷ ᠠᠨᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠤᠨ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠬᠦᠷᠡᠭᠡᠯᠲᠡ ᠬᠡᠵᠦ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠬᠠᠩᠲᠣᠷ ᠪᠠᠲᠤᠯᠤᠭᠤᠯᠠᠭᠠᠳ ᠮᠥᠨ ᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠳᠢᠬᠠᠪᠷᠢ ᠰᠠᠷᠠ ᠳᠤ ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠶᠠᠷᠠᠮᠠᠭ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠮᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠠ ᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠪᠠᠲᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ
/ 1811 on-du γalabnui tayisa čaqar andari-yin aqamad-un emün-e küregelte kejü buriyad-nar-un dumda qangtor / batuluγulaγad mön jil-ün diqabri sara-du möngke buriyad-nar-un yaramaγ kemekü mayimaγ-a-u γajar batuluγsan:
110
ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢᠮᠫᠢᠷᠠᠲᠤᠷ ᠳᠦᠭᠡᠷ ᠠᠯᠢᠭᠰᠠᠨᠳᠠᠷᠠ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠲᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠦᠰᠲᠠᠪ ᠲᠣᠭᠲᠤᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠰᠲᠢᠫᠨᠣᠢ ᠳᠦᠮᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠷᠢᠢᠳᠡᠪᠡᠢ
yeke degedü ejen impiratur 1 düger aligsandar-a qaγan-u 1822 on-du batuluγsan / üstab toγtuγal-un yosuγar stipnoi düm-e ber neriidebei:
111
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠦᠪᠢᠷᠢᠨᠠᠲᠤᠷ ᠲᠷᠢᠰᠬᠢᠨ ᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠢ ᠲᠠᠯᠬ ᠠ ᠤ ᠢᠬᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢᠰᠬᠡ ᠮᠠᠩᠭᠠᠵᠢ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ
/ 1812 on-du gübirinatur triskin-u ber buriyad-nar-i talq-a-u ikonomičiske mangγaji-tai bolγuγsan:
112
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠴᠢᠩᠬᠡᠷ ᠠᠨᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠦᠶ ᠡ ᠳᠦ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠰᠡᠩᠳᠢᠯᠳᠡᠷ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠬᠣᠩᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠤᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠬᠣᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠬᠤᠳᠤᠨ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠰᠢᠷᠡᠭᠡᠲᠦ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠤᠷᠢᠵᠤ ᠠᠴᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ
/ 1812 on-du γalabnui tayiša-a čingker andari-yin üy-e-dü barγujin-u medel-ün sengdilder otuγ-un qongkui –yin / ayimaγ-un buriyad-nar qori-yin medel-ün qudun dačang-un siregetü blam-a-yi uriju ačaraγsan-du:
113
ᠲᠡᠷᠡ ᠠᠨᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠲᠤ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠪᠤᠳᠠᠳᠠ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠤᠨ ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠤ ᠪᠦᠮᠬᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ
tere anu barγujin- / du jirγalang-tu kemekü nituγ-tu budada-a-yin šasin-un angqan-u bümqan bayiγulaγsan:
114
ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠡᠴᠦᠰ ᠰᠡᠩᠳᠢᠯᠳᠡᠷ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠨᠣᠮᠣᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠲᠤ ᠰᠦᠸᠠᠩ ᠠᠷᠱᠬᠡ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠣᠩᠭᠣᠯ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠨᠢᠮᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠢ ᠠᠴᠠᠷᠠᠵᠤ ᠪᠦᠭᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠪᠤᠳᠠᠳᠠᠠ ᠶᠢᠨ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠤᠨ ᠨᠣᠮᠯᠠᠯ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠠᠭᠠᠳ
tegünü ečüs sengdilder otuγ-un / nomoli-yin ayimaγ-un albatu süvang arške-yin ber selingge-yin medel-ün congγol dačang-un blam-a nimayilan-i ačaraju / bügedeger budada-a yin šasin-un nomlal-i sonusaγad:
115
ᠲᠡᠭᠦᠨᠡᠴᠡ ᠬᠣᠶᠢᠱᠢ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ
tegüneče qoyiši barγujin-u buriyad nar-un dumda:
117
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠰᠡᠩᠳᠢᠯᠳᠡᠷ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠡᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠤᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠤᠨ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠨ ᠳᠠᠩᠰᠤᠷᠤᠨ ᠰᠢᠳᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠡᠭᠡᠲᠦᠶᠢᠨ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠳᠤ ᠣᠴᠢᠵᠤ
/ [1812 on-du sengdilder otuγ-un eküi-yin ayimaγ-un buriyad-un köbügün dangsurun sidai-yin qori-yin buriyad medel-ün / egetüyin dačang-du očiju:
118
ᠨᠣᠮ ᠦᠵᠡᠭᠡᠳ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠰᠠᠬᠢᠯ ᠢ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦ ᠡᠴᠦᠰ ᠣᠯᠠᠨ ᠵᠢᠯ ᠲᠦᠪᠡᠳ ᠦᠨ ᠨᠣᠮ ᠦᠵᠡᠭᠡᠳ
nom üjeged blam-a sakil-i kürtegsen-ü ečüs olan jil tübed-ün nom üjeged:
119
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ ᠡᠨᠡ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠠᠨᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠤ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠪᠤᠢ
/ (стр. 60) barγujin nituγ-tu nirigsen: ene blam-a anu barγujin-u buriyad-nar-un] angqan-u blam-a bui:
120
ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠰᠢᠳᠢᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠪᠡᠷ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠣᠩᠭᠣᠯ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠳᠤ ᠣᠴᠢᠵᠤ ᠲᠡᠨᠳᠡ ᠡᠴᠡ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠦᠯᠲᠢᠮ ᠠᠷᠴᠢᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠤᠷᠢᠵᠤ ᠠᠴᠠᠷᠠᠭᠠᠳ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠳ ᠲᠦ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠪᠠ
blam-a sidii-yin / bügüde barγujin-u buriyad-nar ber selingge-yin medel-ün congγol dačang-du očiju tende-eče blam-a cültim arčini-yin / gegči-yi uriju ačaraγad barγujin-u buriyad-nar-un köbügüd-tü mongγul ba:
121
ᠲᠦᠪᠡᠳ ᠨᠣᠮ ᠤᠳ ᠵᠢᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠳᠤᠷᠠᠰᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠣᠮ ᠤᠳ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠤᠯᠤᠰ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
tübed nom-ud jiγaγsan-ača edüge / barγujin-du deger-e durasaγsan nom-ud-i medekü ulus olan bui:
122
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠬᠣᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠢᠠ ᠭᠠᠯᠰᠠᠩ ᠮᠠᠷᠳᠠᠶᠢᠨ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠤ ᠲᠤᠰ ᠵᠦᠪᠰᠢᠯᠭᠡ ᠬᠢᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠪᠣᠯᠤᠨ
/ 1814 on-du qori-yin γalabnui tayiši-a γalsang mardayin sasin-u tus jübsilge kiküi-yi bolun:
123
ᠰᠢᠨᠡ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠨ ᠠ ᠤᠨ ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠨᠠᠶᠢᠷ ᠲᠤ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ ᠠᠨᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠲᠠᠨᠬᠠ ᠡᠮᠡᠰᠬᠡ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠤᠷᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
sin-e bariγdaγsan / an-a-un čilaγun dačang-un nayir-tu bayiqui-yi barγujin-u γalabanui tayiša-a čengker andari-yin bolun 2 duγar tayiša / tanka emeske-yin qoyar uriγsan bayinam:
124
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠴᠢᠩᠬᠡᠷ ᠠᠨᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠡᠴᠡ ᠮᠥᠩᠭᠦ ᠥᠭᠴᠦ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠠᠷᠴᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ
/ 1817 on-du γalabanui tayiša čingker andari-yin öber-eče mönggü ögčü blam-a-nar arčani-yin:
125
ᠰᠢᠳᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠢᠭᠲᠤᠶᠢᠨ ᠲᠠᠮᠤᠵᠢᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠳᠠᠮᠵᠢᠭᠦᠯᠠᠵᠤ ᠲᠦᠪᠡᠳ ᠪᠠ ᠬᠢᠲᠠᠳ ᠡᠮ ᠦᠳ ᠢ ᠠᠴᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠠᠵᠤ
sidi-yin / qoyar kiγtuyin tamujin-iyar damjiγülaju tübed ba kitad em-üd-i ačaraγulaju:
126
ᠲᠡᠳᠡᠨ ᠦ ᠪᠤᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠴᠦᠰ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠡᠮ ᠦᠨ ᠰᠤᠷᠭᠤᠯᠢ ᠦᠵᠡᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠭᠠᠳ
teden-ü bučaγsan ečüs buriyad- / nar-tur em-ün surγuli üjeküi-yi jakiraγad:
127
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠲᠤᠷ ᠡᠮ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠰᠤ ᠬᠡᠷᠢᠭᠰᠡᠯ ᠳᠦ ᠶᠠᠭᠤᠮᠠᠰ ᠢ ᠬᠤᠪᠢᠶᠠᠵᠤ ᠥᠭᠭᠦᠭᠡᠳ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠥᠷᠰᠢᠶᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠰᠤᠷᠭᠤᠯᠢ ᠦᠵᠡᠵᠦ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠳᠦ ᠤᠷᠭᠤᠳᠠᠭ ᠡᠮ ᠦᠨ ᠡᠪᠦᠰᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ
jarim-ud-tur em bolun busu kerigsel-dü yaγumas-i qubiyaju öggüged / tegünü örsiyel-iyer surγuli üjejü delekei-dü urγudaγ em-ün ebüsü bolun:
129
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠵᠢᠳᠬᠦᠮᠵᠢ ᠪᠡᠷ ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠤ ᠮᠥᠷᠭᠦᠯ ᠦᠨ ᠭᠡᠷ ᠬᠦᠷᠳᠡᠨ ᠦ ᠰᠦᠮᠦ ᠬᠡᠮᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠢᠶᠠᠷ ᠠᠷᠠᠮᠨᠠᠢ ᠡᠷᠭᠦᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠢ
/ (61 стр.) 1818 on-du bügüde barγujin-u buriyad-nar-un jidkümji-ber angqan-u mörgül-ün ger kürden-ü sümü kemegdekü / bariγdaγsan 1819 on-du blam-a iyar aramnai ergügdegsen bui:
130
ᠮᠥᠨ ᠵᠢᠯ ᠳᠦ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ ᠠᠨᠳᠠᠷᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠬᠠᠶᠢᠳᠤᠪ ᠵᠠᠨ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠬᠢᠭᠲᠤᠶᠢᠨ ᠲᠤᠤᠷᠠ ᠢᠯᠭᠡᠵᠦ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠤᠨ ᠲᠦᠪᠡᠳ ᠪᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠨᠣᠮ ᠤᠳ ᠢ ᠪᠣᠯᠤᠨ
mön jil-dü tayiša-a čengker andarai-yin blam-a / qayidub jan-a-yin gegči-yi kigtuyin tuur-a ilgejü sasin-un tübed ba mongγul nom-ud-i bolun:
131
ᠡᠮ ᠦᠳ ᠲᠡᠢ ᠶᠢ ᠠᠴᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ ᠠᠨᠳᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠨ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠢᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠬᠡᠯᠡ ᠦ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠦᠵᠡᠭᠦᠯᠡᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠰ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠨ ᠰᠠᠬᠠᠷ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠲᠤᠤᠷ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠵᠦᠭ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠳᠤ ᠢᠯᠭᠡᠵᠦ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ
em-üd-tei-yi ačaraγulaγsan: / 1824 on-du γalabnui tayiša-a čengker andari-yin köbügün qamani cingker-ün ros-un kele-ü nom-i üjegüleküi-yin / tus öber-ün 3 duγar köbügün saqar qamani-yin gegči-yi barγujin tuur-a-yin jüg-ün baγsi-du ilgejü erdem / surγaγsan:
132
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠤ ᠷᠣᠰ ᠤᠨ ᠰᠤᠷᠭᠤᠯᠢ ᠦᠵᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠨᠡ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
barγujin-u buriyad-nar-un angqan-u ros-un surγuli üjegsen kümün ene bayinam:
133
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠰᠢᠨᠡ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠪᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠵᠤ
/ 1828 on-du barγujin-u buriyad-nar sin-e modun dačang bariγulju:
134
ᠮᠥᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠣᠩᠭᠣᠯ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠨᠢᠮᠠᠶᠢᠯᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠠᠷᠠᠮᠨᠠᠢ ᠡᠷᠡᠭᠦᠭᠳᠡᠵᠦ ᠣᠯᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠴᠢᠭᠤᠯᠵᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠨᠠᠶᠢᠷ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠱᠢᠬᠠᠮ ᠮᠣᠷᠢᠰ ᠤᠨ ᠤᠷᠢᠯᠳᠠᠭᠠ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢ ᠬᠠᠷᠪᠠᠵᠤ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ ᠦᠨ ᠵᠤᠭᠠ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ
mön on-du selingge-yin medel-ün congγol / dačang-un blam-a nimayilan ber aramnai eregügdejü olan ulus čiγulju yeke bayasqulang-un nayir boluγad 100 šiqam / moris-un urildaγ-a bolju bai qarbaju terigüten öngge-yin jüyil-ün juγ-a boluγsan:
135
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠦᠶ ᠡ ᠳᠦ ᠡᠩᠳᠡᠬᠢ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠮᠬᠠᠨᠪᠤᠸᠠ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠭᠤᠶᠤᠵᠤ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠣᠩᠭᠣᠯ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠦᠯᠲᠦᠮ ᠠᠷᠴᠢᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠰᠢᠷᠡᠭᠡᠲᠦ ᠳᠦ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ
/ 1829 on-du γalabanui tayiša-a qamani čengker-ün üy-e-dü engdeki buriyad-nar mkanbuva blam-a-yi γuyuju / selingge-yin buriyad medel-ün congγol dačang-un blam-a cültüm arčini-yin gegči barγujin-u dačang-un siregetü-dü / batulaγsan:
136
ᠡᠨᠡ ᠢᠨᠤ ᠠᠩᠬᠠᠨ ᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠨᠥᠭᠴᠢᠭᠰᠡᠨ
(ene inu angqan-u barγujin-u baγsi) 1836 on-du barγujin-u nituγ-tu nögčigsen:
137
ᠮᠥᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠲᠤᠤᠷ ᠠ ᠠᠴᠠ ᠡᠩᠯᠢᠴᠢᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠮᠢᠰᠢᠣᠨᠢᠷ ᠶᠤᠯᠢ
mön on-du barγujin- / (62стр.) du selingge tuur-a-ača engličin qaγan-u medel-ün misionir yuli:
140
ᠴᠠᠭᠠᠷᠰᠤᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠬᠠᠷᠠᠩᠳᠠᠰᠬᠠ ᠪᠠᠷ ᠬᠣᠶᠢᠲᠤ ᠵᠦᠭ ᠦᠨ ᠬᠠᠳᠠ ᠤ ᠵᠢᠷᠤᠭ ᠢ ᠠᠪᠤᠭᠠᠳ ᠭᠡᠳᠦᠷᠭᠡ ᠰᠡᠯᠢᠩᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠤᠷᠠ ᠪᠤᠴᠠᠭᠰᠠᠨ
čaγarsun deger-e qarangdaska-bar qoyitu jüg-ün qada-u jiruγ-i abuγad gedürge selingge- / yin tuur-a bučaγsan:
141
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠬᠠᠮᠨᠢᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠷ ᠲᠦ ᠣᠷᠤᠵᠤ ᠶᠠᠭᠤᠮᠠ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠠᠵᠢᠭᠯᠠᠪᠠᠰᠤ
barγujin-du qamniγan-u ger-tü oruju yaγum-a keleküi-yi ajiglabasu:
143
ᠮᠥᠨ ᠵᠢᠯ ᠳᠦ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠲᠠᠯᠬ ᠠ ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠴᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠫᠤᠳ ᠲᠠᠯᠬ ᠠ ᠶᠢ ᠮᠥᠩᠭᠦ ᠡᠩ ᠲᠡᠢ ᠪᠠᠶᠢᠪᠠ
mön jil-dü barγujin-du talq-a-u urγuča sayin böged 1 pud-talq-a-yi 25 mönggü ceng-tei bayiba:
144
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠨ ᠰᠠᠬᠠᠷ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠶᠢᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠠᠨᠬᠲᠠᠫᠢᠲᠢᠷᠪᠦᠷᠭᠡ ᠳᠦ ᠳᠠᠭᠤᠳᠠᠭᠳᠠᠭᠠᠳ ᠡᠵᠡᠨ ᠢᠮᠫᠢᠷᠠᠲᠤᠷ ᠳᠦᠭᠡᠷ ᠨᠢᠬᠤᠯᠠᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠷᠠᠭᠠᠯᠬᠠᠵᠤ ᠮᠥᠩᠭᠦᠨ ᠬᠣᠷᠲᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠱᠠᠭᠨᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠣᠵᠢᠮ ᠰᠠᠬᠠᠷ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠠᠨ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠰᠲᠠᠨᠢᠰᠯᠠᠪ ᠤᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠬᠠᠸᠠᠯᠢᠷ ᠲᠠᠢ ᠨᠢᠭᠡ ᠬᠦᠵᠦᠭᠦᠨ ᠦ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠮᠢᠳᠠᠯ ᠲᠠᠢ ᠮᠥᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠥᠩᠭᠦᠨ ᠬᠦᠵᠦᠭᠦᠨ ᠦ ᠮᠢᠳᠠᠯ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠰᠠᠬᠠᠷ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠭᠡᠷ ᠡᠴᠡ ᠣᠨᠤ ᠰᠡᠩᠲᠡᠪᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠮᠣᠷᠳᠠᠭᠠᠳ ᠣᠨᠤ ᠮᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠭᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠪᠤᠴᠠᠵᠤ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ
/ 1832 on-du γalabanui tayiša-a qamani čengker-ün köbügün saqar qamani-yin yeke degedü-yin jarliγ-iyar sanktapitirbürge- / dü daγudaγdaγad ejen impiratur 1 düger niqulai qaγan-tai baraγalqaju mönggün qortiγ-iyar šaγnaγdaγsan (qojim / saqar qamani-yin qubilγan an-a-yin bolun stanislab-un 3 3 duγar jerge-yin qavalir-tai: nige küjügün-ü altan / midal-tai, mön qoyar mönggün küjügün-ü midal kürtegsen) saqar qamani-yin öber-ün ger-eče 1832 onu sengtebri-yin / 2 edür mordaγad 1833 onu mai-yin 11 edür ger-tegen bučaju nirigsen:
146
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠳᠠᠳᠠ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤ ᠪᠠᠷ ᠴᠡᠯᠢᠨ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠰᠤᠩᠭᠤᠲᠤᠭᠠᠢ ᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠ ᠳᠦᠭᠡᠷ ᠣᠷᠵᠢ ᠰᠡᠯᠳᠢᠯᠳᠡᠷ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠳᠠᠩᠰᠤᠷᠤᠨ ᠰᠢᠲᠠᠨᠠᠢ ᠶᠢᠨ
barγujin-u blam-a-nar-un dumda-ača budada-a-yin sasin-un yosu-bar / 5 čelin blam-a-yi sungγutuγai gegsen tusiy-a 1 düger corji seldilder nutuγ-un dangsurun sitanai-yin:
147
ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠰᠢᠩᠽᠠᠪᠠ ᠴᠢᠨᠤ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠬᠠᠶᠢᠳᠤᠪ ᠵᠢᠨ ᠠ ᠶᠢᠨ
2 duγar / singzaba činu otuγ-un blam-a qayidub jin-a-yin:
148
ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠢ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠰᠡᠯᠳᠢᠯᠳᠡᠷ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠦᠯᠲᠦᠮ ᠳᠡᠯᠢᠭ ᠦᠨ
3 duγar-i jasaγ seldilder otuγ-un blam-a cültüm delig-ün :
149
ᠳᠦᠭᠡᠷ ᠢ ᠳᠠ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠪᠦᠷ ᠦᠨ ᠣᠲᠦᠭ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠳᠠᠮᠵᠢᠠ ᠲᠠᠪᠴᠢᠨᠤ
/ (стр. 63) 1 düger-i da blam-a bür-ün otüγ-un blam-a damji-a tabčinu:
150
ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠢ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠪᠦᠷ ᠦᠨ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠡᠷᠢᠩ ᠳᠡᠯᠢᠭ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠨᠡᠷ ᠢ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠪᠡᠷ ᠴᠢᠭᠦᠯᠠᠵᠤ ᠰᠤᠩᠭᠤᠪᠠ
5 duγar-i noyan blam-a bür-ün otuγ-un blam-a cering / delig qamani-yin gegči-ner-i bügüde ber čiγülaju sungγuba:
151
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠫᠣᠮᠣᠱᠨᠢᠭ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠰᠠᠬᠠᠷ ᠬᠠᠮᠠᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠥᠪᠦᠭᠦᠨ ᠢ ᠷᠣᠰ ᠪᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠬᠡᠯᠡ ᠦ ᠨᠣᠮ ᠤᠳ ᠦᠵᠡᠭᠦᠯᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠳᠠ ᠫᠷᠢᠬᠣᠳᠰᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠤᠯᠢ ᠤ ᠭᠡᠷ ᠪᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠠᠵᠤ ᠮᠥᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠭᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ
/ 1844 on-du pomošniγ tayiša saqar qamani-yin ber buriyad-nar-un köbügün-i ros ba mongγul-un kele-ü nom-ud / üjegülküi-yin tulda prikodske surγuli-u ger bariγulaju mön on -du batulaγulaγsan:
152
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠪᠠᠨᠳᠠᠳᠠ ᠮᠬᠠᠨᠪᠤᠸᠠ ᠣᠨᠤ ᠮᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠪᠠᠲᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠲᠤᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯᠠᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠮᠣᠷᠢᠯᠵᠤ ᠨᠢᠷᠢᠭᠡᠳ ᠬᠣᠮᠫᠡᠯᠡᠳ ᠪᠠ ᠮᠥᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠲᠣᠭᠣᠲᠤ ᠬᠣᠮᠫᠢᠯᠡᠳ ᠪᠤᠰᠤ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠢ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠣᠷᠬᠢᠭᠠᠳ ᠱᠲᠠᠳ ᠬᠡᠮᠡᠭᠡᠳ ᠪᠤᠰᠤ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠢ ᠰᠲᠠᠳ ᠠᠴᠠ ᠢᠯᠢᠭᠦᠦ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠣᠷᠢᠯᠲᠠ ᠬᠢᠭᠰᠡᠨ ᠲᠤᠱᠢᠶᠠ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠰᠤ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠳ ᠮᠬᠠᠨᠪᠤᠸᠠ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢ ᠰᠲᠠᠳ ᠲᠠᠢ ᠠᠨᠤ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠣᠷᠬᠢᠭᠠᠳ ᠮᠠᠱᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠭᠣᠮᠤᠳᠤᠵᠤ ᠤᠶᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠭᠠᠷ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠠᠴᠠ ᠭᠠᠷᠠᠵᠤ ᠣᠴᠢᠪᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ
/ 1854 on-du γalabanui blam-a bandada mkanbuva 1852 onu mai-yin 15 edür yeke degedü batuluγsan blam-a-nar-un / toγtuγal-un yosuγar bayiγulaqui-yi morilju niriged 3 qompeled ba mön tedüi toγotu qompiled busu blam-a-nar-ača / dačang dotur-i 8 blam-a-yi orkiγad štad kemeged busu blam-a-nar-i stad-ača iligüü tula qorilta kigsen tušiy-a / blam-a-nar bolun busu öglige-yin ejed mkanbuva blam-a-yi stad-tai anu dačang dotur orkiγad maši yeke γomuduju / uyilaγsaγar dačang-ača γaraju očiba gedeg:
153
ᠮᠬᠠᠨᠪᠤᠸᠠ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠠᠨᠤ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠰᠡᠩᠳᠢᠯᠳᠡᠷ ᠣᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠱᠠᠭᠵᠢ ᠴᠢᠩᠲᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠰᠢᠷᠡᠭᠡᠲᠦ ᠳᠦ ᠰᠤᠩᠭᠤᠭᠠᠳ ᠪᠤᠴᠠᠭᠰᠠᠨ
mkanbuva blam-a anu 8 blam-a-nar-ača sengdilder otuγ-un blam-a šagji / čingtai-yin kemegči-yi siregetü-dü sungγuγad bučaγsan:
154
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠢᠨᠡᠷᠠᠯ ᠭᠦᠪᠢᠷᠨᠠᠲᠤᠷ ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠪᠤᠷᠭᠠᠯᠲᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠤᠷᠢᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ
/ 1861 on-du gineral gübirnatur-un jarliγčilaγsan-u yosuγar barγujin-u dačang burγaltai-yin nituγ-ača čaγan naγur-un / nituγ-tu urilaγdaγsan:
155
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠡᠫᠢᠰᠲᠣᠪ ᠸᠡᠨᠢᠠᠮᠢᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠳᠤ ᠨᠢᠷᠢᠵᠦ ᠦᠯᠢᠳ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠰᠲᠡᠫᠨᠣᠢ ᠳᠦᠮ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠳᠠᠷ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠬᠢᠷᠢᠰ ᠲᠠᠯᠪᠢᠭᠠᠳ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠮᠢᠰᠢᠣᠨᠢᠷ ᠤᠨ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠱᠢᠨᠵᠢᠵᠦ ᠥᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ
/ (стр. 64) 1864 on-du epistob veniamin barγujin-du nirijü ülid kemekü nituγ-tu stepnoi düm-e-yin šidar modun kiris / talbiγad edüge bayiγsan misionir-un süm-e-ü γajar šinjijü öggügsen:
156
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠦᠯᠢᠳ ᠮᠢᠰᠢᠣᠨᠢᠷ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠦ ᠪᠯᠠᠮᠠ ᠠᠩᠲᠣᠨᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠨᠢᠷᠢᠭᠰᠡᠨ
/ 1866 on-du barγujin-u ülid misionir süm-e-ü blam-a angtoni kemegči nirigsen:
157
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠶᠡᠫᠢᠰᠬᠣᠪ ᠮᠠᠷᠲᠢᠮᠢᠠᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠦᠯᠢᠳ ᠦᠨ ᠮᠢᠰᠢᠣᠨᠢᠷ ᠰᠦᠮ ᠡ ᠦ ᠠᠷᠠᠮᠨᠠᠢ ᠶᠢ ᠡᠶᠤᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠡᠷᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠮᠥᠨ ᠰᠠᠷᠠᠶᠢᠨ ᠡᠳᠦᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠴᠠᠰᠤ ᠣᠷᠤᠭᠠᠳ ᠡᠳᠦᠷ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ
/ 1869 on-du yepiskob martimian barγujin-u ülid-ün misionir süm-e-ü aramnai-yi eyuni-yin 9 edür / ergügsen mön sarayin 11 edür yeke času oruγad 3 edür bayiγsan:
158
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠡᠷᠬᠦᠦ ᠲᠤᠤᠷ ᠠ ᠠᠴᠠ ᠭᠢᠨᠡᠷᠠᠯ ᠭᠦᠪᠢᠷᠢᠨᠠᠲᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠳᠶᠦᠳᠠᠨᠲᠠ ᠸᠢᠩᠨᠢᠬᠣᠪ ᠨᠢᠷᠢᠭᠡᠳ ᠭᠢᠨᠡᠷᠠᠯ ᠭᠦᠪᠢᠷᠢᠨᠠᠲᠤᠷ ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠥᠯᠦᠭ ᠪᠥᠯᠦᠭ ᠦᠨ ᠪᠤᠮᠬᠠᠳ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠲᠤᠭᠠᠢ ᠭᠡᠪᠡ
/ 1872 on-du erküü tuur-a-ača gineral gübirinatur-un adyüdanta vingnikob niriged gineral gübirinatur-un jarliγ-un / yosuγar bölüg bölüg-ün bumqad-i quriyatuγai gebe:
159
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠ ᠡᠷᠢᠩᠵᠢᠪ ᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠠᠶᠢᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠡᠮᠦᠨᠡᠬᠢ ᠭᠦᠪᠢᠷᠢᠨᠠᠲᠤᠷ ᠲᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠯᠲᠡ ᠬᠢᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦ ᠢ ᠦᠨᠡᠮᠴᠢᠯᠭᠡ ᠠᠪᠤᠭᠠᠳ ᠪᠢᠴᠢᠯᠭᠡᠳ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠤ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠬᠡᠷᠢᠭ ᠦᠨ ᠮᠢᠨᠢᠰᠲᠡᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠠᠲᠠᠯᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠰᠢᠨᠡ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢᠨᠠ ᠪᠠᠷᠢᠭᠰᠠᠨ
/ 1876 on-du γalabnui tayiša ceringjib-un ber bayiγul-un emüneki gübirinatur-tu barγujin-u dačang qaγučiraγsan / tusiy-a kürgelte kiγsen-dü-i ünemčilge abuγad bičilged bolγaju 1880 on-du dotur kerig-ün minister-iyer / batalaγulju sin-e dačang qaγučin saγurin-a bariγsan:
160
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠡᠷᠢᠩᠵᠢᠪ ᠰᠠᠬᠠᠷᠣᠪ ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠤᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠣᠮᠴᠢ ᠨᠠᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠠᠨᠬᠲᠠᠫᠢᠲᠢᠷᠪᠦᠷᠭᠡ ᠳᠦ ᠣᠴᠢᠭᠠᠳ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢᠮᠫᠢᠷᠠᠲᠤᠷ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠯᠢᠬᠰᠠᠨᠳᠠᠷᠠ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠷᠠᠭᠠᠯᠬᠠᠭᠠᠳ ᠬᠣᠴᠢᠰ ᠡᠷᠢᠩᠵᠢᠪ ᠰᠠᠬᠠᠷᠣᠪ ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠬᠤᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠰᠲᠠᠨᠢᠰᠯᠠᠪ ᠤᠨ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠬᠠᠸᠠᠯᠢᠷᠡᠶᠡᠷ ᠱᠠᠩᠨᠠᠭᠳᠠᠪᠠ
/ 1878 on-du γalabanui tayiša-a ceringjib saqarob-un yeke surγuli-yin nomči-nar-iyar sanktapitirbürge-dü očiγad / yeke degedü ejen impiratur 2 duγar aliksandar-a qaγan-tai baraγalqaγad (qočis ceringjib saqarob-un yeke degedü ejen / (65 стр.) qubilγan stanislab-un 3 duγar jerge-yin qavalir–eyer šangnagdaba:
161
ᠪᠤᠰᠤ ᠮᠣᠰᠬᠤᠪᠠ ᠲᠤᠤᠷ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠦᠵᠡᠰᠬᠦᠯᠡᠩ ᠦᠨ ᠣᠪᠰᠢᠰᠲᠠᠤ ᠠ ᠠᠴᠠ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠮᠢᠳᠠᠯ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠨᠢᠭᠡ ᠬᠡᠳᠦᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠡᠳᠦᠪ ᠵᠢᠪ ᠰᠠᠬᠠᠷᠣᠪ ᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠵᠥᠪᠰᠢᠵᠦ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠤ ᠲᠦᠪᠡᠳ ᠳᠠᠩᠵᠤᠷ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠪᠣᠲᠢ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠵᠠᠯᠠᠭᠠᠳ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠳᠤ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
busu moskuba tuur-a-yin üjesküleng-ün obsistau-a- / ača altan midal kürtegsen) / 1879 on-du nige kedün barγujin-u buriyad-nar γalabanui tayiša-a cedüb jib saqarob-un luγ-a jöbsijü / sasin-u tübed dangjur kemekü 225 boti nom-i jalaγad öber-ün barγujin-u dačang-du ergübe:
162
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠳᠤᠷᠠᠰᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ᠳᠤ ᠰᠢᠨᠡᠯᠡᠨ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠤᠨ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠦᠨ ᠮᠢᠨᠢᠰᠲᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠠᠲᠤᠯᠤᠮᠵᠢ ᠶᠢᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠡᠳ
/ 1880 on-du deger-e durasaγdaγsan-u yosuγar barγujin-u qaγučiraγsan dačang-un orun-du sinelen bariqui-yi / dotur-un kereg-ün minister-ün batulumji-yin yosuγar 1882 on-du ekileged:
164
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠢ ᠴᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠬᠣᠷᠬᠭᠰᠬᠡ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠨᠢᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠮᠢᠰᠢᠣᠨᠢᠷ ᠤᠨ ᠰᠦᠮᠡ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠬᠦᠰᠡᠵᠦ ᠣᠯᠠᠨ ᠵᠢᠯ ᠳᠦ ᠪᠢᠴᠢᠯᠭᠡ ᠬᠢᠭᠡᠳ
/ 1886 on-du bolun urida-i-ču barγujin-u buriyad-nar-un γajar deger-e qorkγske kemekü nituγ-tu misionir-un / süm-e bariqui-yi küsejü olan jil-dü bičilge kiged:
168
ᠣᠨ ᠳᠤ ᠰᠢᠨᠡ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠠᠷᠠᠮᠨᠠᠢ ᠶᠢ ᠬᠥᠯᠦᠩ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠳᠠᠴᠠᠩ ᠤᠨ ᠰᠢᠷᠡᠭᠡᠲᠦ ᠭᠦᠷᠦ ᠳᠠᠷᠮᠠ ᠡᠳᠡᠮᠫᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᠭᠦᠭᠳᠡᠵᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠰᠢᠬᠠᠮ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠴᠢᠭᠤᠯᠠᠵᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ
/ 1886 on-du sin-e dačang-un aramnai-yi kölüng naγur-un dačang-un siregetü gürü darm-a cedempil-ün ber / ergügdejü tere čaγ-tu 5000 siqam buriyad-nar čiγulaju yeke bayasqulang boluγsan:
169
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠣᠨ ᠳᠤ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠢᠨᠣᠷᠣᠳᠨᠤᠢ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠷᠣᠳᠤᠪᠤᠢ ᠦᠫᠷᠠᠸᠠᠯᠢᠨᠢ ᠪᠤᠢ
/ (66 стр.) edüge 1887 on-du barγujin-u inorodnui medel dotur-a 6 rodubui üpravalini bui:
170
ᠭᠣᠯᠤᠤᠠ ᠪᠥᠯᠦᠭ ᠦᠨ ᠰᠲᠠᠷᠰᠢᠨ ᠠ ᠨᠠᠷ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠡᠷᠡ ᠳᠦᠱᠢ
6 γoluu-a: / 23 bölüg-ün starsin-a-nar barγujin-u medel dotur 5150 er-e düši:
171
ᠡᠬᠡᠨᠡᠷ ᠳᠦᠱᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠪᠠᠷ ᠳᠦᠰᠢ ᠡᠭᠦᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠬᠷᠢᠰ ᠵᠡᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠡᠷᠡ ᠳᠦᠱᠢ ᠡᠬᠡᠨᠡᠷ ᠨᠢᠢᠲᠡ ᠳᠦᠱᠢ ᠪᠤᠢ ᠰᠠᠩ ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠ ᠪᠣᠯᠤᠨ
5472 ekener düši qamtu bar 10622 düsi / egün dotur-a kris jegügsen 179 er-e düši 107 ekener niite 286 düši bui:/ sang-un alba bolun:
172
ᠪᠤᠰᠤ ᠫᠣᠸᠢᠨᠣᠰᠲᠢ ᠶᠢ ᠪᠦᠬᠦᠯᠢ ᠵᠢᠯ ᠳᠦ ᠷᠢᠪᠢᠽᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠦᠱᠢᠳ ᠲᠦ ᠮᠥᠩᠭᠦ ᠲᠥᠯᠦᠳᠤᠭ
busu povinosti-yi büküli jil-dü ribizi-yin düšid 3 tü 90 mönggü tölüduγ:
173
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠷ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ᠦᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠪᠤᠢ
/ barγujin-u buriyad-nar bügüdeger negüdel-ün ulus bui:
174
ᠵᠤᠨᠤ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ ᠶᠤ ᠨᠠᠶᠮᠠᠨ ᠥᠩᠴᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠭᠡᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠰᠠᠭᠤᠳᠠᠭ
junu čaγ-tu 6 yu nayman öngčüγ-tei ger-iyer saγudaγ:
176
ᠡᠳᠡ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠰᠲᠡᠫᠨᠤᠢ ᠳᠦᠮ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠨᠤᠢ ᠲᠠᠶᠢᠱᠠᠠ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠵᠠᠰᠢᠳᠠᠲᠢᠯ ᠨᠤᠳ ᠲᠤ ᠮᠡᠳᠡᠯ ᠲᠡᠢ
ede buriyad-nar barγujin-u stepnui düm-e-yin γalabanui tayiša-a bolun / dörben jasidatil-nud-tu medel-tei:
177
ᠪᠠᠷᠭᠤᠵᠢᠨ ᠤ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠨᠠᠷ ᠪᠤᠳᠠᠳᠠ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠳᠤ ᠮᠥᠷᠭᠦᠯ ᠲᠡᠢ
barγujin-u buriyad-nar budada-a-yin sasin-du mörgül-tei:
179
ᠪᠥᠭᠡ ᠳᠦ ᠱᠢᠲᠤᠭᠴᠢ ᠨᠡᠷ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠨᠡᠷ ᠡᠵᠡᠨ ᠢᠮᠫᠢᠷᠠᠲᠤᠷ ᠨᠤᠳ ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠯᠢᠭᠰᠠᠨᠳᠠᠷᠠ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠦᠨᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠠᠯᠪᠠ
/ böge-dü šituγči-ner ügei: yeke degedü-ner ejen impiratur-nud 2 - 3 duγar aligsandar-a qaγan-du / ünen-iyer alba:
180
ᠳᠡᠭᠦᠷᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠪᠦᠳᠠᠳᠠ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠰᠢᠨ ᠤ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠯᠠᠮ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠳᠠᠮᠵᠢᠭᠤᠯᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠲᠠᠩᠭᠭᠷᠢᠭ ᠡᠷᠭᠦᠭᠰᠡᠨ
degürgejü bayiqui-yi büdada-a-yin sasin-u yosuγar blam-a-bar damjiγulan sayiqan tanggγriγ ergügsen:
181
ᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠪᠣᠳᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠥᠭᠡ ᠳᠦ ᠰᠢᠲᠤᠭᠴᠢ ᠣᠭᠲᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠶᠢᠨᠠᠮ
/ egüber bodumjilabasu böge-dü situγči oγtu ügei bayinam:
182
ᠰᠲᠠᠲᠢᠰᠲᠢᠴᠢᠰᠬᠡ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠱᠢᠬᠠᠮ ᠪᠥᠭᠡ ᠨᠡᠷ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠲᠡᠳᠡᠨᠡᠷ ᠦᠨ ᠨᠡᠷ ᠡ ᠶᠢᠨ ᠰᠫᠢᠰᠬᠡᠳ ᠦᠭᠡᠢ
statističiske medege-ber 300 šiqam böge-ner bayiqu / bolbaču tedener-ün ner-e-yin spisked ügei: /