Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Erke Bagatur 1683

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠥᠭᠡᠯᠡᠳ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠡᠷᠬᠡ ᠵᠢᠨᠣᠩ ᠤᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠡᠷᠬᠡᠲᠦ ᠮᠠᠨᠵᠤᠰᠢᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢᠯᠭᠠᠨ ᠡᠰᠷᠦᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠥᠯᠮᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠳᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠢᠯᠴᠢ ᠨᠡᠲᠦᠷᠡᠨ  ᠨᠡᠪᠲᠡᠷᠡᠨ ᠢᠷᠡᠵᠢ ᠲᠤᠰᠠᠬᠤᠢ ᠳᠤ ᠨᠠᠪᠴᠢ ᠰᠡᠴᠡᠭ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠨ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠨᠠᠷᠮᠠᠶᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠤᠤᠴᠢᠯᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠣᠯᠳᠠᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠴᠢᠨᠳᠠᠮᠠᠨᠢ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠬᠠᠨᠪᠠ ᠪᠢ ᠰᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠰᠠᠴᠤᠷᠠᠨ ᠢᠷᠡᠵᠢ ᠲᠤᠰᠬᠤᠢ ᠳᠤ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠳᠠ ᠰᠡᠴᠡᠭ ᠦᠳ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠨ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠰᠠᠴᠤᠯᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠤᠤᠴᠢᠯᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠰᠠᠮᠠᠭᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠥᠷᠦᠪᠡᠨ ᠲᠥᠪᠰᠢᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰ ᠤᠨ ᠬᠠᠨᠪᠠ ᠪᠢ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠬᠥᠬᠡ ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠲᠤ ᠬᠤᠷᠠ ᠣᠷᠤᠬᠤᠢ ᠳᠤ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠳᠡᠬᠢ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠨ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠠᠯᠳᠠᠷᠰᠢᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠤᠤᠴᠢᠯᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠠᠳᠠᠯᠢᠳᠠᠭᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠦᠶ᠎ᠡ ᠮᠥᠷᠭᠦᠪᠡ ᠪᠢ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠦᠯᠢᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠲᠤ ᠵᠠᠷᠯᠠᠭ ᠪᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠳᠦ ᠮᠥᠷᠭᠦᠨ ᠬᠡᠰᠢᠭ ᠲᠦ ᠬᠦᠷᠲᠡᠰᠦ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠪᠠ ᠴᠤ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ᠪᠢᠳᠡ ᠬᠡᠪ ᠶᠣᠰᠤ ᠦᠯᠦ ᠮᠡᠳᠡᠨ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠠᠢ ᠶ᠎ᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠵᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠤᠨ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠬᠡᠷᠡᠮ ᠦᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠬᠠᠰ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠲᠦᠰᠢᠭᠰᠡᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠠᠮᠤᠷ ᠵᠢᠷᠭᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠷᠢᠶ ᠠ ᠲᠤ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠠᠬ᠎ᠠ ᠳᠡᠭᠦ ᠤᠯᠤᠰ ᠢᠶᠠᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠬᠤ ᠮᠢᠨᠢ ᠬᠢᠮᠳᠠ ᠠᠭᠰᠠᠨᠵᠢ ᠬᠠᠷᠢ ᠥᠪᠡᠷ᠎ᠡ ᠤᠯᠤᠰ ᠮᠢᠨᠢ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠢ ᠶ᠎ᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠠᠨᠠᠵᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠮᠢᠨᠢ ᠵᠣᠪᠠᠨᠠᠮ ᠲᠩᠷᠢ ᠳᠣᠣᠷᠤ᠎ᠠ ᠪᠠᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠠᠮᠤᠷ ᠵᠢᠷᠭᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠱᠠᠷᠠ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠲᠠᠮᠠᠭ᠎ᠠ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠰᠢᠯᠲᠠᠭ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠲᠠᠶᠢᠵᠢ ᠶᠢᠨ ᠵᠠᠷᠯᠠᠭ ᠵᠠᠬᠢᠶ ᠠ ᠳᠤ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠣᠷᠤᠵᠢ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤ ᠳᠤ ᠲᠡᠶᠢᠮᠢ ᠲᠡᠶᠢᠮᠢ ᠶᠢ ᠦᠵᠡᠵᠢ ᠪᠠᠬᠠᠳᠤᠨ ᠬᠦᠰᠡᠬᠦᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠶᠢᠨ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠴᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠳᠦ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠮᠡᠲᠦ ᠱᠠᠷᠠ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠲᠠᠮᠠᠭ᠎ᠠ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠬᠦᠯᠡ ᠣᠨᠴᠠ ᠮᠢᠨᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠠᠩᠬᠤ ᠪᠠᠲᠤ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠶᠢᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠵᠠᠬᠢᠷᠬᠤ ᠮᠢᠨᠢ ᠬᠢᠮᠳᠠ ᠪᠣᠯᠪᠤᠤ ᠭᠡᠵᠢ
ögeled baγatur erke jinong-un ayiladqaγsan bičig erketü manjusiri-yin qubilγan esrün tngri metü degedü qan ejen-i ölmei-yin dergede ayiladqaba, naran-i dulaγan ilči netüren [=nebteren?] ireji tusaqui-du nabči sečeg bügüde delgeren urγuqu metü, narmayi yeke degedü ejen-i gegen uučilan qayiralaγsan-du, nasuda oldasi ügei čindamani oluγsan-ača ülemji bayasun qanba bi, saran-i serigün gerel sačuran ireji tusqui-du sayiqan k'ümüda sečeg-üd delgeren urγuqu metü sačulal ügei degedü ejen-i gegen uučilan qayiralaγsan-du, samaγuraγsan törüben töbsidügsen-eče ülemji bayas-un qanba bi, ariγun köke oγtarγui-ača bayasqulang-tu qura [o]ruqui-du, altan delekei-deki modun ebesün delgeren urγuqu metü, aldarsiγsan … gegen uučilan qayiralaγsan-du adalidaγsi ügei bayasun γurban üy-e … üy-e mörgübe bi, ülemji … boγda ejen-i gegen-eče ülisi ügei bayasqulang-tu jarlaγ baγuγsan-du, öber-ün bey-e-ben gegen-dü mörgün kesig-tü kürtesü kemen sanaba ču, oyirad ulus bide keb yosu ülü meden buruγu bolqu bai y-a kemen sanaji, qamuγ-un naran metü degedü ejen-i altan kerem-ün dergede qas aγula tüsigsen metü amur jirγan bayiqui-daγan, qariy-a-tu öber-ün aq-a degü ulus-iyan jakirqu mini kimda aγsanji, qari öber-e ulus mini ügeber bolqu ügei bai y-a kemen sanaji sedkil mini jobanam, tngri dooru-a baγtaγsan amitan amur jirγan bayiqui-yin tula degedü ejen-i qayiralaγsan šara bičig altan tamaγ-a iregsen-i siltaγ-a-bar dalai tayiji-yin jarlaγ jakiy-a-du bügüde oruji bayiqu-du, teyimi teyimi-yi üjeji baqadun küseküi sedkil-iyer, oγtarγuyin naran metü degedü ejen-i gegen nigülesči, olan bügüde-dü medegdekü metü šara bičig altan tamaγ-a örüsiyeküle, onča mini sedkil bayasqulang-iyar qangqu batu boluγad, olan bügüdeyin qulaγai qudal jakirqu mini kimda bolbuu geji, 29....
2
ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠥᠯᠮᠢᠶᠢᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠰᠠᠨᠠᠭᠰᠠᠨ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠪᠠᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠤ
ügei degedü ejen-i ölmiyin dergede sanaγsan sanaγaban ayiladqu 30....
3
ᠰᠠᠨᠠᠪᠠ ᠴᠤ ᠰᠠᠮᠠᠭᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠮᠢᠨᠢ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶᠢᠨ
sanaba ču samaγuraγsan olan ulus mini ügeber bolqu ügeyin 31....
4
ᠮᠢᠨᠢ ᠡᠶᠢᠬᠦᠯᠡ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤ ᠭᠡᠵᠢ
mini eyiküle bolumu geji, 32....
5
ᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠ ᠪᠢ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠡᠷᠢᠬᠦᠢᠨ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠲᠦ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠠᠳᠤᠭᠤ
ladqaba bi, amuγulang eriküin beleg-tü tabun yisün aduγu 33....
6
ᠭᠤᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷᠠᠶᠢᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠰᠢᠨᠡᠳᠦ ᠠᠯᠠᠱᠠ ᠠᠴᠠ ᠠᠯᠪᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠨ
γulang-un yisüdüger sarayin dörben sinedü alaša-ača alba kürgen 34....