Letter of Lubsangümbü
Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
1
ᠥᠯᠡᠳ ᠦᠨ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ᠭᠦᠮᠪᠦ ᠶᠢᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨᠡ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨᠡ ᠠᠯᠠᠭᠠᠪᠠᠨ ᠠᠯᠠᠭ ᠠ ᠪᠠᠨ ᠬᠠᠪᠰᠤᠷᠴᠤ ᠰᠥᠭᠦᠳᠳᠦᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠᠢ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠡᠷᠡ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠦᠭ ᠲᠦᠷ ᠳᠠᠭᠤᠷᠢᠰᠤᠨ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠲᠡᠭᠰᠢ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰ ᠦᠨ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠦᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠵᠤ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠢ ᠰᠦᠮᠢᠷ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠠᠲᠤᠳᠬᠠᠨ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠥᠯᠮᠡᠢ ᠪᠠᠲᠤᠳ ᠤᠨ ᠪᠠᠲᠤᠳᠤᠨ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠴᠤ ᠠᠶᠠ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠪᠢ ᠠᠷᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠢᠷᠠ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠨ ᠪᠠᠶᠠᠰᠪᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠬᠠᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠥᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠭᠠᠯᠳᠠᠨ ᠪᠣᠰᠣᠭᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠱᠣᠭᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠦᠢᠯᠡᠪᠡᠷ ᠦᠢᠯᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠵᠤ ᠡᠳᠦᠷ ᠰᠥᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠵᠣᠪᠠᠵᠤ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠬᠤᠪᠢ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠ ᠮᠢᠨᠢ ᠶᠠᠮᠠᠷ ᠪᠣᠯᠪᠠ ᠭᠡᠵᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮᠠ ᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨᠡ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠠᠭᠤᠯᠭᠠᠵᠢ ᠪᠠᠭᠤᠯᠭᠠᠵᠤ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᠤᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠶᠢᠳᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠ ᠱᠠᠩ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢᠳᠡ ᠬᠦᠷᠭᠡᠳᠡᠭ ᠪᠢᠯᠡ ᠴᠢᠨᠤ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠥᠯᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠦᠷᠡᠨ ᠦᠷᠡ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ᠭᠦᠮᠪᠦ ᠷᠠᠪᠳᠠᠨ ᠳᠤ ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠵᠣᠪᠠᠭᠰᠠᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢ ᠢᠨᠤ ᠠᠮᠠᠷᠠᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠶᠠ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠤᠭᠠᠳ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦᠪᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠪᠡᠨ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢᠷᠡᠵᠢ ᠢᠷᠡᠵᠦ ᠴᠢᠮᠠᠶᠢ ᠴᠡᠴᠡᠨ ᠬᠠᠨ ᠢ ᠦᠷᠡ ᠦᠷᠡ ᠭᠡᠵᠦ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠬᠦᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠨ ᠳᠤ ᠪᠢ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠡᠴᠢᠵᠦ ᠮᠥᠷᠭᠦᠬᠦ ᠪᠢᠯᠡ ᠪᠡᠶᠡ ᠮᠢᠨᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠲᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠠᠶᠢᠨᠠᠮ ᠠᠶᠤᠨᠠᠮ ᠪᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠯᠦᠭᠡ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢᠶᠠᠨ ᠢᠯᠡᠭᠡᠵᠢ ᠢᠯᠡᠭᠡᠵᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠬᠦᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠲᠠ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ ᠰᠣᠨᠤᠰᠴᠤ ᠢᠷᠡᠭᠡᠵᠢ ᠢᠷᠡ ᠭᠡᠵᠦ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ ᠪᠢ ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠠᠭᠰᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠮᠢᠨᠢ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠪᠠᠳᠠᠷᠢ ᠳᠤᠷᠠᠯ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠡᠶ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠰᠠᠭᠴᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠴᠠᠭ ᠳᠤ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠲᠠᠨᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠢ ᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠪᠡᠶᠡ ᠨᠠᠮᠠᠶᠢ ᠬᠠᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠵᠤ ᠪᠡᠶᠡ ᠮᠠᠨᠢ ᠦᠭᠡ ᠦᠢᠯᠡ ᠳᠦ ᠣᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭᠢᠶᠢᠨ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠴᠢᠵᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠰᠣᠨᠤᠰᠤᠨ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠ ᠠᠪᠴᠤ ᠢᠷᠡ ᠭᠡᠵᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ ᠪᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠳᠦ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠤᠤ ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠮᠣᠷᠢ ᠲᠠᠰ ᠪᠠᠯᠭᠠᠰᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
öled-ün lubsang gümbü-yin ayiladqaγsan bičig, degedü qaγan-i[=qaγan-u] gegen-e ergübe, amuγulang boγda qaγan ejen-i gegen-e alaγaban[=alaγ-a-ban] qabsurču sögüddün ayiladqabai, aldar yeke ner-e arban jüg-tür daγurisun aliba amitan-i tegsi nigüles-ün[=nigülesün] asaraju ariγun šasin törü-yi sümir metü batudqan amuγulang ölmei batud-un[=batudun] delgeregsen-i sonusču, ay-a öčügüken[=öčüken] bi arasun-u sir-a ködelgen bayasba, öber-ün yeke nutuγ qan ečige-yin ösiyetü dayisun g`aldan bosoγtu-yin[=bošoγtu-yin] üileber[=üile-ber] qaγačaju edür söni ügei sedkil-iyen jobaju edüge qubi jayaγa[=jayaγ-a] mini yamar bolba geji[=gejü] bayitala[=bayital-a], tngri metü degedü qaγan-i jarliγ dalai, lama-i[=lam-a-yin] gegen-e jarliγ baγulγaji[=baγulγaju], dörben oyirad-un ejen bolju bayiquyidaγan[=bayiqui-daγan] dakin dakin alba šang ürgüljide kürgedeg bile, činu qaγučin ölige-yin ejen-ü üren[=ür-e] lubsang gümbü rabdan-du namur nutuγ jiγaju ebderegsen törü jobaγsan sedkil-i inu amaraqu metü bolγay-a kemegsen jarliγ-i sonusuγad, ebderegsen törüben[=törü-ben] oluγsan metü bayasun bayitala[=bayital-a] degedü qaγan-i jarliγ-iyar sayid ireji[=irejü] čimayi čečen qan-i üre[=ür-e] gejü örüsiyeküi sedkil-iyer eyimü yeke nigülesügsen qoyin-a eyimü yeke qayiran-du, bi öber-iyen ečijü mörgükü bile, bey-e minu čaγan teyimü-yin tula ayinam[=ayunam] bi minu bey-e-lüge ilγal ügei sayid-iyan ilegeji[=ilegejü], degedü ejen-i örüsiyeküi jarliγ-un niγta qayira sonusču iregeji[=ire gejü] ilegebe bi, erten-eče inaγsi sayid-yin[=sayid-un] mini köbegün egün-i ečige badari dural gegči ey-e-ber jasaγči degedü qaγan-i čaγ-du amuγulang ayiladqal beleg bariju taniγdaγsan bui, egün-i bey-e namayi qan ečige yeke nutuγ-ača qaγačaju bey-e mani üge üile-dü orulčaju yabudagiyin[=yabudaγ-yin] tula, ečijü degedü qaγan-i jarliγ sonusun jakiy-a abču ire geji[=gejü] ilegebe bi, ayiladqal-un öglige-dü nige buu, yisün mori tas balγasun -ača ergübe