Historical corpus of the Mongolian language

Letter of Lubsangümbü

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠥᠯᠡᠳ ᠦᠨ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ᠭᠦᠮᠪᠦ ᠶᠢᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠠᠯᠠᠭᠠᠪᠠᠨ ᠠᠯᠠᠭ ᠠ ᠪᠠᠨ ᠬᠠᠪᠰᠤᠷᠴᠤ ᠰᠥᠭᠦᠳᠳᠦᠨ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠪᠠᠢ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠦᠭ ᠲᠦᠷ ᠳᠠᠭᠤᠷᠢᠰᠤᠨ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠲᠡᠭᠰᠢ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰ ᠦᠨ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠦᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠵᠤ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠱᠠᠰᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠢ ᠰᠦᠮᠢᠷ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠠᠲᠤᠳᠬᠠᠨ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠥᠯᠮᠡᠢ ᠪᠠᠲᠤᠳ ᠤᠨ ᠪᠠᠲᠤᠳᠤᠨ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠴᠤ ᠠᠶ᠎ᠠ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠪᠢ ᠠᠷᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠢᠷ᠎ᠠ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠨ ᠪᠠᠶᠠᠰᠪᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠬᠠᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠥᠰᠢᠶᠡᠲᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠭᠠᠯᠳᠠᠨ ᠪᠣᠰᠣᠭᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠪᠣᠱᠣᠭᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠦᠢᠯᠡᠪᠡᠷ ᠦᠢᠯᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠵᠤ ᠡᠳᠦᠷ ᠰᠥᠨᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠵᠣᠪᠠᠵᠤ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠬᠤᠪᠢ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠ ᠵᠠᠶᠠᠭ᠎ᠠ ᠮᠢᠨᠢ ᠶᠠᠮᠠᠷ ᠪᠣᠯᠪᠠ ᠭᠡᠵᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠲᠩᠷᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠯᠠᠮᠠ ᠢ ᠯᠠᠮ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ᠎ᠡ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠪᠠᠭᠤᠯᠭᠠᠵᠢ ᠪᠠᠭᠤᠯᠭᠠᠵᠤ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᠤᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠶᠢᠳᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠶᠢᠬᠤᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠠᠯᠪᠠ ᠱᠠᠩ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢᠳᠡ ᠬᠦᠷᠭᠡᠳᠡᠭ ᠪᠢᠯᠡ ᠴᠢᠨᠤ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠥᠯᠢᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠦᠷᠡᠨ ᠦᠷ᠎ᠡ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ᠭᠦᠮᠪᠦ ᠷᠠᠪᠳᠠᠨ ᠳᠤ ᠨᠠᠮᠤᠷ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠵᠣᠪᠠᠭᠰᠠᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢ ᠢᠨᠤ ᠠᠮᠠᠷᠠᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠶ᠎ᠠ ᠬᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠣᠨᠤᠰᠤᠭᠠᠳ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦᠪᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠪᠡᠨ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯᠠ ᠪᠠᠶᠢᠲᠠᠯ᠎ᠠ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢᠷᠡᠵᠢ ᠢᠷᠡᠵᠦ ᠴᠢᠮᠠᠶᠢ ᠴᠡᠴᠡᠨ ᠬᠠᠨ ᠢ ᠦᠷᠡ ᠦᠷ᠎ᠡ ᠭᠡᠵᠦ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠬᠦᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠬᠣᠶᠢᠨ᠎ᠠ ᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠨ ᠳᠤ ᠪᠢ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠡᠴᠢᠵᠦ ᠮᠥᠷᠭᠦᠬᠦ ᠪᠢᠯᠡ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠮᠢᠨᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠲᠡᠶᠢᠮᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠠᠶᠢᠨᠠᠮ ᠠᠶᠤᠨᠠᠮ ᠪᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠯᠦᠭᠡ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢᠶᠠᠨ ᠢᠯᠡᠭᠡᠵᠢ ᠢᠯᠡᠭᠡᠵᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠵᠡᠨ ᠢ ᠥᠷᠦᠰᠢᠶᠡᠬᠦᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠲᠠ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ ᠰᠣᠨᠤᠰᠴᠤ ᠢᠷᠡᠭᠡᠵᠢ ᠢᠷᠡ ᠭᠡᠵᠦ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ ᠪᠢ ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠠᠭᠰᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠮᠢᠨᠢ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠪᠠᠳᠠᠷᠢ ᠳᠤᠷᠠᠯ ᠭᠡᠭᠴᠢ ᠡᠶ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠰᠠᠭᠴᠢ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠴᠠᠭ ᠳᠤ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ ᠪᠡᠯᠡᠭ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠲᠠᠨᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠢ ᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠨᠠᠮᠠᠶᠢ ᠬᠠᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠵᠤ ᠪᠡᠶ᠎ᠡ ᠮᠠᠨᠢ ᠦᠭᠡ ᠦᠢᠯᠡ ᠳᠦ ᠣᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭᠢᠶᠢᠨ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠭ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠴᠢᠵᠦ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠵᠠᠷᠯᠢᠭ ᠰᠣᠨᠤᠰᠤᠨ ᠵᠠᠬᠢᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠴᠤ ᠢᠷᠡ ᠭᠡᠵᠢ ᠭᠡᠵᠦ ᠢᠯᠡᠭᠡᠪᠡ ᠪᠢ ᠠᠶᠢᠯᠠᠳᠬᠠᠯ ᠤᠨ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠳᠦ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠤᠤ ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠮᠣᠷᠢ ᠲᠠᠰ ᠪᠠᠯᠭᠠᠰᠤᠨ  ᠠᠴᠠ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡ
öled-ün lubsang gümbü-yin ayiladqaγsan bičig, degedü qaγan-i[=qaγan-u] gegen-e ergübe, amuγulang boγda qaγan ejen-i gegen-e alaγaban[=alaγ-a-ban] qabsurču sögüddün ayiladqabai, aldar yeke ner-e arban jüg-tür daγurisun aliba amitan-i tegsi nigüles-ün[=nigülesün] asaraju ariγun šasin törü-yi sümir metü batudqan amuγulang ölmei batud-un[=batudun] delgeregsen-i sonusču, ay-a öčügüken[=öčüken] bi arasun-u sir-a ködelgen bayasba, öber-ün yeke nutuγ qan ečige-yin ösiyetü dayisun g`aldan bosoγtu-yin[=bošoγtu-yin] üileber[=üile-ber] qaγačaju edür söni ügei sedkil-iyen jobaju edüge qubi jayaγa[=jayaγ-a] mini yamar bolba geji[=gejü] bayitala[=bayital-a], tngri metü degedü qaγan-i jarliγ dalai, lama-i[=lam-a-yin] gegen-e jarliγ baγulγaji[=baγulγaju], dörben oyirad-un ejen bolju bayiquyidaγan[=bayiqui-daγan] dakin dakin alba šang ürgüljide kürgedeg bile, činu qaγučin ölige-yin ejen-ü üren[=ür-e] lubsang gümbü rabdan-du namur nutuγ jiγaju ebderegsen törü jobaγsan sedkil-i inu amaraqu metü bolγay-a kemegsen jarliγ-i sonusuγad, ebderegsen törüben[=törü-ben] oluγsan metü bayasun bayitala[=bayital-a] degedü qaγan-i jarliγ-iyar sayid ireji[=irejü] čimayi čečen qan-i üre[=ür-e] gejü örüsiyeküi sedkil-iyer eyimü yeke nigülesügsen qoyin-a eyimü yeke qayiran-du, bi öber-iyen ečijü mörgükü bile, bey-e minu čaγan teyimü-yin tula ayinam[=ayunam] bi minu bey-e-lüge ilγal ügei sayid-iyan ilegeji[=ilegejü], degedü ejen-i örüsiyeküi jarliγ-un niγta qayira sonusču iregeji[=ire gejü] ilegebe bi, erten-eče inaγsi sayid-yin[=sayid-un] mini köbegün egün-i ečige badari dural gegči ey-e-ber jasaγči degedü qaγan-i čaγ-du amuγulang ayiladqal beleg bariju taniγdaγsan bui, egün-i bey-e namayi qan ečige yeke nutuγ-ača qaγačaju bey-e mani üge üile-dü orulčaju yabudagiyin[=yabudaγ-yin] tula, ečijü degedü qaγan-i jarliγ sonusun jakiy-a abču ire geji[=gejü] ilegebe bi, ayiladqal-un öglige-dü nige buu, yisün mori tas balγasun -ača ergübe