Historical corpus of the Mongolian language

A Letter Of Nūr Al-Dīn

Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
Back to the text
1
ᠪᠢᠴᠢᠨ ᠵᠢᠯ ᠵᠤᠨᠤ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠠᠤᠴᠢᠳ ᠲᠠ ᠯᠠᠲᠢᠸ ᠬᠡᠷᠮᠡᠨ ᠰᠠᠷᠠᠢ᠎ᠠ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠴᠠᠴᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠢᠨᠦ ᠨᠤᠷᠠᠳᠢᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠡᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠤᠬᠸ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠤ ᠲᠠᠯᠪᠢᠪᠠ
01. Bičin jil junu terigü:n 02. sara-yi:n qoyar qaučid- 03. ta Lativ kermen-sarai-a 04. büküi-dür Čača-yi:n köbegü:n 05. inü Nuradin öbe:r-ün yaγu: 06. ked-iye:n bügüde tngri-yi:n 07. tulada uqv bolγaju talbiba.
2
ᠡᠨᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠣᠷᠠᠭᠤᠯᠪᠠ
08. Ene bičig-tür oraγu:lba.
3
ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠣᠶᠢᠨ᠎ᠠ ᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠠᠬᠠ ᠳᠡᠭᠦ ᠮᠢᠨᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠮᠢᠨᠦ ᠥᠬᠢᠨ ᠬᠦᠷᠡᠭᠡᠨ ᠮᠢᠨᠦ ᠤᠷᠤᠭ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠮᠢᠨᠤ ᠡᠨᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠤᠱᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠤᠬᠸ ᠲᠤᠷ ᠪᠦᠦ ᠬᠠᠯᠲᠤᠭᠠᠢ
09. Minu qoyi:n-a ken ber aqa 10. degü: minü yeke köbegü:n minü 11. ökin küregen minü uruγ 12. sadun minu ene bičig- 13. tür bičigde/g/sen kümü:n-e:če 14. buši aran ene uqv- 15. tur büü qaltuγai.
4
ᠪᠤᠱᠢ ᠪᠦᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠲᠤᠭᠠᠢ
Buši büü 16. bolγatuγai.
5
ᠪᠤᠱᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠮᠡᠩᠭᠦ ᠲᠩᠷᠢ ᠡᠴᠡ ᠠᠯᠳᠠᠯᠲᠤ ᠪᠣᠯᠲᠤᠭᠠᠢ
Buši bolγaba:su 17. menggü tngri-e:če aldaltu 18. boltuγai.
6
ᠡᠨᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠵᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠨ ᠶᠠᠪᠤᠲᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠳᠡᠵᠦ ᠪᠢᠳᠠ ᠡᠳᠦᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠥᠬᠡᠳ ᠯᠦᠭᠡ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠭᠡᠷᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠢ
Ene bičig-tür 19. bičigsen yosuγa:r bütüge:jü 20. üyi:ledün yabutuγai keme:gdejü 21. bida edün noyad bügüde 22. nöked-lüge: bolju gere: bolbai.
7
ᠰᠠᠮᠠᠭᠠᠷ ᠪᠠᠢᠨᠠᠯ ᠳᠠᠶᠢᠷ ᠬᠥᠬᠡᠴᠦ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠡᠪᠦᠭᠡᠨ ᠬᠥᠬᠡ ᠪᠤᠬᠠ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠰᠠᠮᠲᠠᠭᠤ ᠢᠯᠲᠥᠭᠡ ᠲᠠᠵᠠᠳᠢᠨ ᠲᠣᠳᠬᠠᠭᠤᠯ ᠮᠠᠷᠭᠤᠰ ᠲᠠᠷᠠᠬᠠᠢ ᠤᠷᠢᠶᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠢ ᠠᠯᠠᠭ ᠠᠭᠲᠠᠴᠢ ᠤᠨᠤᠭᠤᠴᠠᠷ ᠤᠩᠭᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠯ᠎ᠠ ᠪᠠᠭᠤᠷᠴᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠴᠢᠷᠪᠢᠨ ᠬᠤᠲᠤ ᠪᠤᠬᠠ ᠪᠤᠬᠠᠴᠠᠷ ᠪᠣᠷᠠᠨᠤᠳ ᠤᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠥᠭᠥᠵᠢᠨ ᠴᠠᠮᠲᠤ ᠵᠠᠭᠤᠳ ᠤᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠰᠠᠮᠲᠠᠭᠤ ᠴᠣᠪᠠᠨ ᠨᠡᠭᠪᠡᠢ ᠮᠠᠭᠤ ᠠᠭᠲᠠᠴᠢᠳ ᠴᠠᠬᠠ ᠨᠠᠪᠴᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠥᠬᠡᠭᠦᠯ ᠲᠣᠭᠲᠣᠭ᠎ᠠ ᠡᠰᠡᠨ ᠴᠠᠤᠬ᠎ᠠ ᠲᠣᠭᠠᠨ ᠲᠤᠷᠤᠮᠲᠠᠢ ᠡᠴᠦᠳᠡᠴᠢ ᠤᠷᠢᠶᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠬᠢᠲᠠᠳᠠᠢ ᠨᠠᠪᠴᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠤᠨᠲᠤᠭᠤᠴᠢ ᠬᠠᠩᠯᠢᠳᠠᠢ ᠲᠠᠯᠪᠠᠷ ᠬᠡᠷᠡᠮᠦᠨ ᠪᠠᠰᠠ ᠰᠠᠮᠠᠭᠠᠷ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠤ ᠨᠥᠬᠡᠳ ᠢᠨᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠭᠦ ᠲᠠᠷᠠᠬᠠᠢ ᠪᠥᠬᠮᠢᠰ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠬᠤᠷᠲᠤᠭᠠ ᠪᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠲᠥᠳᠡᠭᠦ ᠰᠣᠩᠬᠤᠷ ᠪᠣᠲᠣᠭᠠᠨ ᠪᠣᠷ᠎ᠠ ᠬᠦᠷᠪᠤᠬᠠ ᠬᠠᠯᠵᠠᠭᠠᠢ ᠢᠯ ᠬᠤᠲᠯᠤᠭ ᠮᠣᠯᠠᠶᠢᠳᠠᠢ ᠮᠠᠮᠠᠴᠤᠭ ᠲᠡᠬᠡᠨ᠎ᠡ ᠰᠠᠳᠢ ᠲᠠᠪᠠᠷ ᠱᠣᠨᠬᠣᠷ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠪᠠᠢᠨᠠᠯ ᠤᠨ ᠨᠥᠬᠡᠳ ᠢᠨᠦ ᠮᠠᠰᠬᠤᠳ ᠬᠦᠯᠡᠪᠢᠷ ᠮᠣᠯᠠᠢᠳ ᠬᠣᠯᠲᠤ ᠬᠤᠴᠠ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠬᠥᠬᠡᠴᠦ ᠪᠥᠪᠡᠭ ᠬᠥᠬᠡᠳᠡᠢ ᠢᠳᠤᠬᠠᠳᠠᠢ ᠨᠠᠰᠤᠬᠤᠲᠯᠤᠭ ᠶᠦᠷᠡᠭ ᠠᠪᠠᠨ ᠪᠠᠰᠠ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠤ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠠᠶᠢᠳ ᠵᠠᠭᠤᠳ ᠤᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠨᠤᠬᠰ᠎ᠠ ᠲᠣᠭᠤᠯᠠᠳᠠᠢ ᠬᠠᠰᠠᠨ ᠬᠥᠬᠡᠳᠡᠢ ᠲᠦᠷᠬᠮᠡᠨ ᠶᠣᠰᠤᠲᠠᠢ ᠠᠲᠠᠮᠠᠰᠤᠨ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠣᠴᠬᠠᠷ ᠮᠥᠩᠬᠡᠭᠦᠷ ᠪᠥᠬᠡᠭᠦᠯ ᠬᠤᠲᠤᠭᠤ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠪᠠ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠤᠷᠠᠳᠢᠨ ᠤ ᠦᠭᠡ ᠰᠣᠨᠠᠰᠴᠤ ᠡᠨᠡ ᠤᠬᠸ ᠤᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠭᠡᠷᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠢ
23. Samaγar Bainal Dayi:r Kökečü 24. Temür Ebügen Köke 25. Buqa-temür Samtaγu: 26. Iltöge Tajadin todqaγu:l 27. Marγus Taraqai Uriya:ngqadai 28. Alaγ aγtači Unuγučar Ungγiyan 29. Bal-a baγu:rči qoyar Čirbin 30. Qutu-buqa Buqačar Boranud- 31. un noyad Ögö:jin Čamtu 32. jaγu:d-un noyad Samtaγu: 33. Čoban Negbei Maγu: aγtačid 34. Čaqa Nabči-yi:n bökegü:l 35. Toγtoγ-a: Esen 36. Čauq-a Toγa:n Turumtai 37. Ečüdeči Uriya:ngqadai-yi:n 38. köbegü:n Qitadai Nabči- 39. yi:n nuntuγuči Qanglidai 40. Talbar Keremün basa 41. Samaγar noyan-u nöked inü 42. Mergegü Taraqai Bökmis 43. Temür Qurtuγa baγu:rčid 44. Tödegü Songqur Botoγan 45. Bor-a Kürbuqa Qaljaγai 46. Il-Qutluγ Molayidai Mamačuγ 47. Teken-e Sadi Tabar 48. Šonqor Baγa:tur Bainal-un 49. nöked inü Masqud Külebir 50. Molaid Qoltu-quča (Noqai) Kökečü 51. Böbeg Kökedei Iduqadai 52. Nasuqutluγ Yüreg Aban 53. basa mingγan-u noyan Ayi:d 54. jaγu:d-un noyad Nuqs-a 55. Toγuladai Qasan Kökedei 56. Türkmen Yosutai Atamasun 57. Qadaγa:n Qočqar Möngkegür 58. bökegü:l Qutuγu bolju ba 59. bügüde Nuradin-u üge 60. sonasču ene uqv-un 61. tulada gere: bolbai.
8
ᠰᠠᠮᠠᠭᠠᠷ ᠪᠠᠢᠨᠠᠯ ᠨᠠᠪᠴᠢ ᠪᠡᠴᠢᠨ᠎ᠡ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠤᠷᠤᠮᠤᠨ ᠨᠣᠶᠠᠳ ᠨᠤᠷᠠᠳᠢᠨ ᠤ ᠤᠬᠸ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠳ ᠰᠡᠴᠡᠳ ᠦᠨ ᠢᠨᠦ ᠲᠤᠯᠠ ᠭᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭᠦᠳ ᠥᠭᠦᠭᠰᠡᠳ ᠠᠵᠤᠭᠤ
62. Samaγar Bainal Nabči Bečin-e terigü:ten Urumun noyad Nuradin-u uqv 63. bolγaγsad sečed-ün inü tula gerečilen bičigü:d 64. ögügsed ajuγu:.
9
ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠪᠠ ᠲᠠᠬᠢᠬᠤ ᠵᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠲᠤᠬᠤ ᠬᠡᠷᠡᠢ ᠮᠠᠲᠤᠰ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠠᠵᠤᠨᠳᠤ ᠬᠦᠷᠴᠢᠭᠦᠨ ᠲᠠᠱ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠲᠥᠯᠭ ᠬᠶ᠎ᠠ ᠲᠦᠮᠡᠳᠡᠷ ᠬᠡᠯᠢᠭᠡ ᠪᠡᠭ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠰᠠᠲᠢᠯᠮᠢᠰ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠲᠥᠯᠭ ᠪᠠᠶᠢᠯᠳᠤᠷ ᠡᠳᠡᠷ ᠰᠠᠳᠠᠳᠢᠨ ᠬᠣᠵᠠ ᠬᠥᠬᠡᠳᠡᠢ ᠪᠣᠯᠠᠳ ᠱᠢᠷᠠᠬᠠᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠭᠡᠷᠡᠴᠢ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠢᠴᠢᠪᠡᠢ
Edüge: ba taqiqu: jil-dür 65. Tuqu Kerei Matus baγši Ajundu Kürčigün Taš-temür Tölg-Qy-a 66. Tümeder Kelige Beg-temür Satilmis Baγši Tölg Bayi:ldur Eder 67. Sadadin Qoja Kökedei Bolad Širaqan ki:ge:d gereči belge bičibei.
10
ᠪ
B.
11
ᠪᠢᠴᠢᠨ ᠵᠢᠯ ᠵᠤᠨᠤ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠠᠤᠴᠢᠳ ᠲᠠ ᠯᠠᠲᠢᠸ ᠬᠡᠷᠮᠡᠨ ᠰᠠᠷᠠᠢ᠎ᠠ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠴᠠᠴᠠ ᠶᠢᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠨᠤᠷᠠᠳᠢᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠤᠬᠸ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠤ ᠲᠠᠯᠪᠢᠪᠠ
01. bičin jil junu terigü:n sara-yi:n qoyar 02. qaučid-ta Lativ kermen-sarai-a büküi- 03. dür Čača-yi:n köbegü:n Nuradin tngri- 04. yi:n tulada uqv bolγaju talbiba.
12
ᠡᠨᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠣᠷᠠᠭᠤᠯᠪᠠ
Ene 05. bičig-tür oraγu:lba.
13
ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠣᠢᠨ᠎ᠠ ᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠠᠬᠠ ᠳᠡᠭᠦ ᠮᠢᠨᠦ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠢᠨᠦ ᠥᠬᠢᠨ ᠬᠦᠷᠡᠭᠡᠨ ᠮᠢᠨᠦ ᠤᠷᠤᠭ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠮᠢᠨᠤ ᠡᠨᠡ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠪᠦᠦ ᠬᠠᠯᠲᠤᠭᠠᠢ
Minu qoin-a 06. ken ber aqa degü: minü köbegü:n yeke 07. minü ökin küregen minü uruγ 08. sadun minu en[e] bičig-tür 09. büü qaltuγ[a]i.
14
ᠪᠤᠱᠢ ᠪᠦᠦ
Buši büü