The Birch-Bark Letter From Golden Horde
Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
1
ᠠ ᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠬᠠᠮᠤᠵᠤ ᠠ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠵᠤ ᠠᠪᠲᠠᠬᠤ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠠ ᠮᠢᠨᠤ
19a1 aγsan ejen-e inü qamuju 19a2 quriya:ju abtaqu či čaγ-a: 19a3 [mi]nu.
2
ᠪᠤᠷᠠᠬᠠᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠠ ᠬᠠᠮᠤᠵᠤ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠪᠣᠰᠠᠭᠠ ᠳᠣᠷᠠ ᠠ ᠤᠨᠠᠵᠤ ᠥᠭ ᠪᠣᠰᠠᠭᠠ ᠳᠣᠷᠠ ᠠ ᠤᠨᠠᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠵᠦᠭᠦᠢ ᠪᠤ ᠪ ᠪ ᠪ ᠪ ᠵᠤ ᠦᠯᠡᠵᠦ ᠶᠠᠭᠤ ᠪ ᠬᠡᠪᠲᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠪᠤᠳᠠᠩᠭᠠᠳᠴᠤ ᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠪᠤᠳᠠᠩᠭᠠᠳᠴᠤ ᠪ ᠢᠷᠡᠵᠦ ᠠᠪᠲᠠᠬᠤ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠪ ᠮᠢᠨᠤ
Buraqan ejen[-e inü] 19a4 [qam]uju kürbe:sü bosaγ[-a dora] 19a5 [unaju ög] Bo[saγ-a dora] 19a6 [unab]a [keme:jügü:i] bu[...] 19b1 19b2 19b3 19b4 [...]ju ül[e]jü yaγu: 19b5 [ke]btegdekü budangγadču a[γsan] 19b6 ejen-e inü bu[dan]g[γad]ču 19b7 irejü abtaqu či čaγ-a: 19b8 minu.
3
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢᠲᠡᠯᠭᠦ ᠠᠭᠤᠯᠵᠠᠯᠳᠤᠢ ᠬᠡᠮᠡᠵᠦ ᠡᠭᠦᠰᠪᠡ
Erdem-tü sayi:n itelgü [...] 20Ó1 20Ó2 20Ó3 20Ó4 20Ó5 20Ó6 aγu:ljaldui keme:jü egü:sbe.
4
ᠪ ᠳᠠ ᠡᠭᠡᠷᠡᠵᠦ ᠬᠦᠷᠴᠦ ᠢᠷᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪ ᠡᠭᠦᠳᠡᠨ ᠳᠣᠷᠠ ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠣᠷᠳᠠᠬᠤ ᠪ ᠠᠨᠳᠠ ᠬᠦᠮᠦᠨᠡ ᠪ ᠣᠳᠤᠬᠤ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠮᠢᠨᠤ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠵᠠᠷᠴᠢᠯᠠᠵᠤ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠳᠣᠷᠠ ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠣᠷᠳᠠᠬᠤ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤᠰ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠲᠦᠷ ᠰᠠᠮᠠᠷᠭᠤᠨ ᠣᠳᠤᠬᠤ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠮᠢᠨᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠵᠠᠭᠠᠯᠮᠠᠢᠠ ᠵᠠᠵᠤ ᠬᠦᠷᠴᠦ ᠢᠷᠡᠪᠡᠰᠦ ᠵᠡᠪᠡ ᠳᠣᠷᠠ ᠤᠨᠠᠵᠤ ᠥᠭ
20b1 [...]-da ege:rejü kürčü irebe:sü 20b2 egü:den dora yaγu: qordaqu 20b3 [...] an[d]a kümü:n-e [...] 20b4 [... odu]qu či ča[γ-a: minu] 20ë1 20c2 [jayaγ]-a: sayi:n [ejen-e inü] 20c3 ja[rčila]ju [kü]rbe:sü [... dora yaγu:] 20c4 qor[da]qu jalaγu:s köbegü:d-[tür] 20ë5 samarγun oduqu či čaγ-a: mi[n]u [...] 20c6 sayi:n jaγalmai-a ja:ju kürčü irebe:[sü] 20c7 jebe dora unaju ög.
5
ᠵᠡᠪᠡ ᠳᠣᠷᠠ ᠤᠨᠠᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠵᠦ ᠵᠠᠯᠢᠳᠴᠤ ᠬᠦᠷᠴᠦ ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠡᠪᠲᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠨ
Jebe dora unaba 20c8 [ke]me:jü jalidču kürčü yaγu: kebtegdekün.
6
ᠳ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠵᠠᠷᠴᠢᠯᠠ ᠳ ᠵᠤ ᠡᠷᠢᠵᠦ ᠠᠪᠲᠠᠬᠤ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠮᠢᠨᠤ
20d1 Jayaγa:tu sayi:n ejen-e inü [jar]čila- 20d2 ju erijü abtaqu či čaγ-a: minu.
7
ᠳ ᠠᠯᠲᠠᠬᠠᠨ ᠭᠤᠷᠭᠤᠯᠳᠠᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠢᠨᠤ ᠡᠬᠡ ᠳ ᠡᠯᠪᠦᠷ ᠡᠬᠡ ᠳᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤ ᠳᠠᠭᠤ ᠳᠠᠭᠤ ᠳ ᠯᠠᠷᠠ ᠬᠦᠷᠪᠡ
20d3 Altaqan γurγuldai čaγ-a: inu eke 20d4 elbür eke-düriye:n qariγu: daγu: daγu:- 20d5 [lar-a] kürbe.
8
ᠡᠬᠡ ᠡᠯᠪᠦᠷ ᠡᠬᠡ ᠮᠢᠨᠦ ᠳ ᠭᠡᠷᠭᠡᠨ ᠬᠠ ᠳ ᠡᠪᠴᠢᠭᠦᠨ ᠦ ᠴᠢᠨᠦ ᠦᠰᠦᠬᠡᠨ ᠳ ᠬᠡᠮᠡᠯᠡ ᠠ ᠠᠴᠢᠲᠤ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠱᠢᠮᠤᠷᠭᠤᠵᠤ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠠ ᠠᠷᠬᠠᠭᠤᠨ ᠳᠣᠷᠠ ᠤᠨᠠᠵᠤ ᠥᠭ
Eke elbür eke minü [...] 20d6 [...] gergen qa[...] 20d7 [ebčigü:n-ü] činü üsüke[n...] 20d8 [...] keme:le: [...] 21a1 [Ačitu] ejen-e šimurγuju kürbe:sü 21a2 arqaγu:n dora unaju ög.
9
ᠠ ᠠᠷᠬᠠᠭᠤᠨ ᠳᠣᠷᠠ ᠤᠨᠠᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠵᠦᠭᠦ ᠠ ᠠᠷᠢᠶᠠᠵᠤ ᠬᠦᠷᠴᠦ ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠡᠪᠲᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠠ ᠠᠴᠢᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠪ ᠠᠪᠲᠠᠬᠤ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠪ ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠠᠷᠠᠭᠤᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠪ ᠱᠢᠮᠤᠷᠭᠤᠵᠤ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠬᠠᠭᠠᠯᠭ ᠪ ᠠ ᠳᠣᠷᠠ ᠤᠨᠠᠵᠤ ᠥᠭ
21a3 Arqaγu:n dora unaba [keme:jügü:] 21a4 Ariya:ju kürčü yaγu: keb[tegdekü] 21a5 [ači]tu sayi:n ejen[-e inü] 21b1 [abta]qu či [čaγ-a:] 21b2 [min]u qaraγu:n ejen[-e inü] 21b3 šimurγuju kürbe:sü qaγ[a:lγ-] 21b4 a dora unaju ög.
15
ᠲᠣᠪᠴᠢᠶᠢᠨ ᠴᠢᠨᠤ ᠦᠰᠦᠬᠡᠨ ᠠ ᠲᠣᠩ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠯᠡ
Tobčiyi:n činu üsü[ke]n 22a4 tong altan bolγasu keme:le:.
17
ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠦ ᠴᠢᠨᠤ ᠠ ᠦᠰᠦᠨ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠯᠡ ᠪ ᠠᠴᠢᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨᠡ ᠢᠨᠦ ᠪ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠠᠳᠠᠶᠢᠷᠲᠤ ᠲᠡᠷᠭᠡᠨ ᠳᠣᠷᠠ ᠪ ᠶᠠᠭᠤ ᠬᠣᠷᠳᠠᠬᠤ ᠠ ᠪ ᠭᠠᠷᠳᠤ ᠳᠠ ᠰᠠᠮᠠᠷᠭᠤᠨ ᠣᠳᠤᠬᠤ ᠪ ᠴᠢ ᠴᠠᠭᠠ ᠮᠢᠨᠤ ᠠᠯᠠᠭᠠ ᠶᠤᠭᠠᠨ ᠠ ᠶᠣᠷᠴᠢᠰᠤ
[te]ri[gü:]n-ü čin[u] 22a7 üsün delekei altan bol[γasu keme:le:] 22b1 [Ačitu] s[ayi:]n ejen-e [inü...] 22b2 kürbe:sü adayi:rtu tergen dora 22b3 yaγu: qordaqu [a...] 22b4 γardu-da samarγun odu[qu] 22b5 či čaγ-a: minu alaγa-yuγa:n 23a1 yorčisu.
18
ᠡᠬᠡ ᠡᠯᠪᠦᠷ ᠡᠬᠡ ᠮᠢᠨᠦᠡ ᠠ ᠥᠯᠡᠩᠭᠦᠨ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠥᠯᠡᠩᠵᠢᠷᠡ ᠬᠦᠷᠪᠡ
Eke elbür eke minü-e: 23a2 ölenggü:n ebesün ölengjire kürbe.
20
ᠠ ᠥᠷᠦᠭ ᠨᠤᠨᠲᠤᠭ ᠲᠤᠷᠢᠶᠠᠨ ᠡᠭᠦᠰᠰᠦ ᠠ ᠡᠬᠡ ᠡᠯᠪᠦᠷ ᠡᠬᠡ ᠮᠢᠨᠦ ᠠ ᠠ ᠬᠦᠷᠪᠡ
23a4 Örüg nuntuγ-turiya:n egü:ssü 23a5 [...... ] eke elbür eke minü 23a6 [............]a kürbe.
21
ᠠ ᠢ ᠳᠠ ᠤᠭᠯᠠᠭᠠ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠪᠡ ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤᠢ ᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠪ ᠠᠵᠢᠷᠠᠰᠤ ᠶᠣᠷᠴᠢᠰᠤ
23a7 i [...]da [...]uγlaγa-dur kü[rbe] 23a8 Saγu:qui [... ]i [...] γajar-tur-[iya:n] 23b1 [aji]rasu yorčisu.
23
ᠡᠬᠡ ᠡᠯᠪᠦᠷ ᠡᠬᠡ ᠢᠨᠦ ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤ ᠳᠠᠭᠤ ᠷᠠ ᠬᠦᠷᠪᠡ ᠪ ᠤ ᠴᠢᠨᠤ ᠦᠰᠦᠬᠡᠨ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠪ ᠪᠣᠯᠭᠠᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠯᠡ
Eke elbür ek[e inü] 23a3 qariγu: daγu: r[a kürbe] 23b4 [...]u činu [ü]s[ü]ken [altan] 23b5 bolγasu keme:le:.
25
ᠡᠪᠴᠢᠭᠦᠨ ᠦ ᠴᠢᠨᠦ ᠪ ᠦᠰᠦᠬᠡᠨ ᠡᠭᠦᠳᠮᠡᠯ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠰᠤ ᠠ ᠠᠢᠯᠤᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠰᠦᠭᠡᠢ ᠠ ᠠᠷᠤᠭ ᠤᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠠᠯᠲᠠᠬᠠᠨ ᠠ ᠠ ᠳᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷᠢᠶᠠᠨ ᠡᠬᠡ ᠡᠯᠪᠦᠷ ᠠ ᠡᠬᠡ ᠳᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠵᠤᠭᠤ
Ebčigü:n-ü činü 23b8 üsüken egü:dmel alta[n] bolγasu 24a1 Ailun tedüi [t]ejiye:süge[i...] 24a2 aruγ-un tedüi altaqa[n] 24a3 24a4 [deg]deküi čaγ-turiya:n eke elbür 24a5 eke-düriye:n teyi:n keme:n juγu:.
27
ᠠ ᠠᠬᠠ ᠳᠡᠭᠦ ᠡᠴᠢᠷᠡ ᠬᠦᠷᠪᠡ ᠠᠬᠤᠢᠠ ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤ ᠨᠤᠨᠲᠤᠭ ᠲᠤᠷᠢᠶᠠᠨ ᠠᠵᠢᠷᠠᠰᠤ
24a7 Aqa degü: ečir-e kürbe aqui-a 24a8 saγu:qu nuntuγ-turiya:n ajirasu