A Mongolian Version of Subhâṣitaratnanidhi
Reconstruction, not a copy of the monument: the Mongolian-script text is generated automatically from the transcription in modern Unicode spelling. The orthography of pre-classical documents differed; consult the facsimile and the edition.
4
ᠡᠨᠡᠳᠬᠡᠭ ᠦᠨ ᠬᠡᠯᠡᠪᠡᠷ ᠰᠤᠪᠠᠱᠢᠳᠠ ᠷᠠᠳᠨᠠ ᠨᠢᠳᠢ ᠨᠠᠮᠠ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷᠠ
Enedkeg-ün kelebe:r Subašida radn-a nidi nama sastir-a.:.
5
ᠲᠥᠪᠡᠳ ᠦᠨ ᠬᠡᠯᠡ ᠪᠡᠷ ᠯᠢᠵᠢᠰᠪᠠᠷ ᠢᠰᠪᠠᠸᠠᠳᠪᠠ ᠢᠷᠢᠨᠪᠤᠴᠢᠶᠢ ᠢᠵᠲᠡᠷ ᠰᠡᠰ ᠪᠢᠶᠠᠤ ᠠᠶᠢ ᠢᠰᠲᠠᠨ ᠴᠣᠰ
Töbed-ün kele-be:[r] Lijisbar isbavadba irinbučiyi ijter ses biyau-ayi istan-čos.:.
6
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠵᠢᠨ ᠬᠡᠯᠡᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ
Mongγoljin kelebe:r sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir.:.
7
ᠰᠠᠰᠭᠢᠶᠠᠪ ᠪᠠᠨᠳᠢᠳᠳᠠ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠴᠣᠷᠵᠢᠸ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠯᠠᠮᠠ ᠵᠣᠬᠢᠶᠠᠵᠤ
Sasgiyab bandidda baγši Čorjiv dege:dü lam-a joqiya:ju.:.
9
ᠬᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠮᠠᠨᠵᠤᠱᠢᠷᠢ ᠳᠠ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠰᠥᠭᠦᠳᠦᠮᠦᠪᠢ
Qutuγ-tu jalaγu: Manjuširi-da kündülen sögüdümübi.:.
12
ᠲᠩᠷᠢᠰ ᠦᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠰ ᠯᠤᠤᠰᠤᠨ ᠬᠠᠳ ᠱᠢᠳᠢᠲᠡᠨ ᠸᠢᠳᠶᠠ ᠳᠠᠷᠢᠰ ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠡᠲᠡᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠸᠢᠶᠠᠱᠢ ᠸᠠᠯᠮᠢᠭᠢ ᠠᠬᠰ ᠠ ᠪᠠᠳᠢ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠠᠷᠱᠢ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠲᠠ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠣᠷᠣᠢ ᠳᠠᠬᠢ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠪᠡᠷ ᠬᠥᠯ ᠳᠡᠭᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠳᠡ ᠰᠥᠭᠦᠳᠦᠮᠦ ᠪᠢ
Tngris-ün dege:düs luusun qad šiditen vidy-a daris-un erketen ki:ge:d Viyaši Valmigi Aks-a-badi terigü:ten arši-nuγu:d-ta qamuγ-a:ča bayasqui sedkil-iye:r oroi daqi erdeni-be:r köl-dege:n taqiγdaγsan amitan-i terigü:legči qamuγ-i medegči-de sögüdümü bi.:.
13
ᠢ ᠪ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠣᠨᠤᠪᠠᠰᠤ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠡᠴᠡ ᠦᠯᠦ ᠳᠠᠪᠠᠨ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠶᠢᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠴᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠤᠬᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠬᠡᠮᠡᠭᠳᠡᠢ
[I 2b] Yosuγa:r onuba:su nom-un törü-e:če ülü daban yirtinčü-yi:n üyi:les-i qamuγ-a:ča sayi:tur bütüge:gči sayi:d-un yabudal-un yosun-i yambar büküi ber uqaγu:lqui ene sastir Erdeni-yi:n sang keme:gdei.:.
16
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠡᠩ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠵᠦᠶᠢᠯ
Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča merged-i onuqui eng terigü:n jüyi:l.:.
17
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠨ ᠰᠠᠩ ᠪᠠᠷᠢᠭᠴᠢᠳ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠶᠤ
Merged erdem-ün sang bariγčid sayi:n üge-tü erdenis-i quriya:yu.
18
ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠤᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠠᠩ ᠢᠨᠤ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠮᠥᠷᠡᠳ ᠲᠡᠨᠳᠡ ᠴᠢᠳᠬᠤᠶᠤ
Yeke dalai usun-u sang inu boluγsan-u tula qamuγ möred tende čidquyu.:.
19
ᠢ ᠪ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠠᠪᠬᠤᠢᠠ ᠭᠡᠭᠡᠬᠦᠢᠡ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠬᠦ ᠤᠷᠠᠨ ᠲᠣᠭᠣᠰᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ
[I 3b] Erdem-tü erdem ügegü:n aran-i abqui-a gege:küi-e oyutan kü uran toγo:sun-luγ-a:
20
ᠬᠣᠯᠢᠴᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠦᠨ ᠥᠷᠦᠪᠲᠡᠰᠦᠨ ᠢ ᠰᠣᠷᠢᠨᠵᠠᠨ ᠭᠦᠷᠦ ᠠᠪᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠮᠤᠢ
qoličalduγsan temür-ün örübtesün-i sorinjan gürü abun čidamui.:.
23
ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠤᠷᠭᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠡᠯᠢᠶᠡᠰ ᠦᠨ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ᠪᠠᠯᠠᠷᠠᠨ ᠣᠳᠤᠮᠤᠢ
Naran-u gerel urγuba:su ele eliye:s-ün šibaγu:n balaran odumui.:.
30
ᠶᠡᠬᠡ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠱᠢᠨᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠳᠦᠯᠡᠳ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢᠨᠤ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤᠢ
Yeke uqaγa:tan šintaraba:su ber düled uqaγa:n inu küčütü bolumui.
31
ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠬᠠᠨ ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠥᠯᠦᠰᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠡᠬᠢᠨ ᠮᠥᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠬᠠᠭᠠᠯᠤᠶᠤ
Görüge:d-ün qan arslan ölüsbe:sü ber jaγa:n-u ekin mön dege:re qaγaluyu.:.
32
ᠢ ᠪ ᠠᠰᠠᠭᠤᠯᠴᠠᠨ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯᠳᠦᠭᠡ ᠢᠨᠠᠭᠱᠢᠳᠠ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠢ ᠤᠬᠠᠨ ᠦᠯᠦ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
[I 4b] Asaγu:lčan temečeldüge: inaγšida mergen-i uqan ülü čidayu.
33
ᠬᠥᠭᠥᠷᠭᠡ ᠶᠢ ᠳᠣᠬᠢᠭᠤᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠡᠰᠡ ᠳᠡᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠᠴᠠ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠢᠨᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠵᠠ ᠠᠬᠤ
Kögö:rge-yi doqiγu:r-iya:r ese deledbe:sü busud-tača ilγal inu yaγu:n j-a aqu.:.
34
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠮᠠᠨᠠᠭᠠᠷ ᠦᠬᠦᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠤᠷᠲᠠᠬᠤᠢ ᠡᠨᠡ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠡᠰᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠣᠶᠢᠴᠢ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠳᠦᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠥᠪᠡᠰᠦᠨ ᠠᠪᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ
Erdem-i manaγar ükübe:sü ber surtaqui ene jayaγa:n-dur mergen ese bolba:su ber qoyi:či törül-dür öbe:r-ün asara[γu:]luγsan ed-iye:n öbe:sün abqui-dur adali.:.
35
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠠᠷᠠᠨ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠪᠠᠰᠤ ᠥᠪᠡᠰᠦᠨ
Erdem-[tü] ele böge:sü bügüde aran ese ber quriya:ba:su öbe:sün
39
ᠦᠨᠦᠷ ᠲᠦ ᠴᠡᠴᠡᠭ ᠬᠣᠯᠠ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠵᠥᠭᠡᠰ ᠡᠭᠦᠯᠡᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
Ünür-tü čečeg qola ber böge:sü jöges egü:len metü orčin čiγu:luyu.:.
40
ᠰᠤᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠢ ᠭᠡᠶᠢᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
Suruγsan erdem-i ečüs-tür kürgegsen γaγča kü mergen yirtinčü-i geyi:gü:lüyü.
41
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠢ ᠣᠳᠤᠳ ᠭᠡᠶᠢᠭᠦᠯᠦᠨ ᠦᠯᠦ ᠴᠢᠳᠠᠮᠤᠢ
Maγu:i oyutan medegči olan taqi bolba:su yabuqui odud geyi:gü:lün [ülü] čidamui.:.
42
ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠠᠪᠤᠶᠤ
Mergen čaγ ügei erdem-tü bolba:su ber busud-un öčü:ken ber erdem-i abuyu
43
ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠬᠦ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠢ ᠪ ᠦᠲᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤᠢ
Nasuda teyi:n kü yabuba:su ele [I 5b] üter qamuγ-i medegči bolumui.:.
44
ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠶᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠰᠠᠬᠢᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠶᠠᠬᠢᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤᠨ
Mergen bilig-iye:r-iye:n saqiba:su ele olan ber dayi:sun ya:kin čidaqun
45
ᠪᠠᠬᠢᠷᠠᠭᠠᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠪᠢᠷᠠᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠᠭᠠᠷ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠳᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠳᠠᠷᠤᠵᠤᠬᠤᠢ
Baqiragal ulus-un biraman-u köbegü:n γaγčaγa:r bügüde dayi:n-i darujuqui
46
ᠴᠢᠬᠤᠯ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠡᠶᠡ ᠭᠤᠲᠤᠵᠤ ᠬᠤᠳᠬᠤᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠠᠷᠭᠠᠪᠠᠷ ᠨᠤᠲᠠ ᠵᠠᠰᠠᠶᠤ
Čiqul oyutan ey-e γutuju qudqulduqui-dur uqaγa:tan arγaba:r nuta jasayu
51
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠠᠷᠶᠠ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭᠤᠳ ᠤᠨ ᠮᠥᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠨ
Merged kedüi ber ary-a yadaba:su mung[qa]γu:d-un mör-iye:r qamiγ-a: yabuqun
52
ᠦᠬᠡᠷ ᠬᠠᠷᠢᠶᠠᠴᠠ ᠤᠮᠳᠠᠭᠠᠰᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠥᠰᠡᠷᠡ ᠤᠷᠤᠰᠬᠤ ᠤᠰᠤᠨ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠤᠰᠤᠯᠠᠶᠤ
Üker qariya:ča umdaγa:sba:su ber kösere urusqu usun-i ülü usulayu.:.
53
ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠠᠷᠭᠠᠳᠠᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠦᠨ ᠬᠠᠭᠠᠯᠭᠠ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠡᠨᠳᠡᠬᠦᠨ
Bilig-tü kümü:n arγadaγdaba:su ber üyi:les-ün qaγa:lγ-a qamiγ-a: endekün
54
ᠱᠢᠷᠣᠭᠣᠯᠵᠢᠨ ᠨᠢᠳᠦᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠢ ᠪ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠨᠢᠳᠦᠲᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠬᠤᠷᠳᠤᠨ
Široγo:ljin nidün ügei ber böge:sü [I 6b] busud nidüte[n]-e:če ülemji qurdun.:.
55
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠡᠶᠡᠷᠦᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠥᠪᠡᠷᠡ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠭᠠᠷᠠᠮᠤ ᠵᠠ
Qoyar uqaγa:tan eyerübe:sü ele öbe:r-e nigen bilig γaramu j-a
56
ᠰᠠᠷᠢᠭ ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠲᠡᠨᠡᠭᠡᠷ ᠢ ᠲᠡᠩᠭᠡᠷ ᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Sariγ mö[ng]ke teneger-i /=tengger-i/ qoyar-a:ča busu nigen öngge bolun bolun bui.:.
59
ᠱᠢᠯᠤᠭᠤᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷ ᠲᠤ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠨᠡᠴᠡ ᠭᠠᠷᠤᠶᠤ
Šiluγu:n dotur-tu buyan quriya:γsan kümü:n γaγča ber böge:sü bügüdene:če γaruyu
60
ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠬᠠᠨ ᠠᠷᠰᠯᠠᠨᠠ ᠪᠠ ᠴᠠᠬᠢᠷᠠᠸᠠᠷᠳ ᠬᠠᠨᠠ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠬᠡᠷᠡᠭ
Görüge:d-ün qan arslan-a ba Čakiravard qan-a nökür yaγu:n kereg.:.
61
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠷᠤᠳᠠᠰᠤᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠬᠤᠢᠠ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠪᠡᠷᠬᠡ
Merged arγ-a-tu bolba:su ber yeke-yi ber jarudasun bolγaqui-a yaγu:n berke
62
ᠭᠠᠷᠤᠳᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠸᠢᠰᠨᠤ ᠶᠢᠨ ᠬᠥᠯᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠢᠭᠤ
Garudi yeke küčütü bolba:su ber Visnu-yi:n kölgen boluγsan ajiγu:.:.
63
ᠢ ᠪ ᠡᠨᠡ ᠪᠠ ᠬᠣᠶᠢᠳᠤᠰ ᠪᠠ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠨᠦᠭᠦᠳ ᠦᠨ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠴᠢ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[I 7b] Ene ba qoyi:dus ba törül-nügü:d-ün jirγalang-yi bütüge:gči bilig bolai
64
ᠰᠤᠳᠠᠰᠤᠮᠢ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠦ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠶᠡᠷ ᠭᠠᠯᠮᠠᠰᠠᠪᠠᠳᠢ ᠶᠢ ᠡᠨᠡ ᠪᠠ ᠬᠣᠶᠢᠳᠤᠰ ᠲᠤᠷ ᠠᠪᠤᠷᠠᠪᠠᠢ
Sudasumi köbegü:n-ü bilig-iye:r Galmasabadi-yi ene ba qoyi:dus-tur aburabai.:.
65
ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠡᠴᠡ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠥᠯᠵᠡᠢ ᠲᠦ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠤᠢ
Baγa:tur küčütü taqi bolba:su bilig-e:če anggida öljei-tü ülü bolui
66
ᠣᠯᠠᠨ ᠡᠳ ᠲᠠᠪᠠᠷ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠣᠯᠬᠤ
Olan ed tabar-tu bolba:su ber buyan-a:ča angγida möngke qamiγ-a: bolqu.:.
73
ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠡᠳ ᠬᠡᠯᠢᠭᠴᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠡᠷ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠲᠥᠷᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Ögülege:d keligči bolba:su ele adaγu:sun-dur ber uqaγa:n törün büi
74
ᠳᠤᠷᠠᠳᠬᠠᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠡᠰᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠵᠦ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠥᠪᠡᠰᠦᠨ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠬᠡᠮᠡᠭᠳᠡᠢ
Duradqan busud-ta ese ögülegdejü böge:tele öbe:sün medebe:sü mergen keme:gdei.:.
75
ᠢ ᠪ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠥᠭᠦᠯᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠠᠪᠤᠷᠢᠪᠠᠷ ᠬᠦ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢ ᠢᠨᠦ ᠤᠬᠠᠶᠤ
[I 8b] Uqaγa:tu bolba:su ögülekü-yi:n urida böge:d aburiba:r kü sedkil-i inü uqayu
76
ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠨ ᠵᠢᠮᠢᠰ ᠢᠳᠡᠭᠡ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠦ ᠠᠮᠲᠠᠨ ᠢᠨᠤ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Bolbasun Jimis idege: üdügü:i-e böge:d öngge-be:r kü amtan [inu] uqaγdan bui.:.
77
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠪᠡᠷ ᠮᠥᠨᠳᠡ ᠪᠤᠰᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤᠷ ᠲᠠᠬᠢᠭᠳᠠᠶᠤ
Merged öbe:r-ün γajar-a:ča ber mönde busu ulus-tur taqiγdayu
78
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠬᠦ ᠮᠡᠲᠦ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦ
Erdeni-yi angγida γajara kündülekü metü dalai-yi:n qui-dur qamiγ-a: kündülegdekü.:.
83
ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠲᠣᠷᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
Öčügü:ken jirγalang-dur toruγči kümü:n yeke jirγalang-dur kürkü ügei büi.:.
84
ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠡᠯᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠬᠦᠴᠦ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠶᠠᠬᠢᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Uqaγa:n ele bolba:su küčü ügegü:n-i ber küčütü dayi:sun ya:kin čidaqu
85
ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠬᠠᠨ ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠪᠥᠬᠡ ᠶᠢ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠦ ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠠᠯᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Görüge:d-ün qan arslan böke-yi bilig-tü taulai arγ-a-ba:r alajuγu:i.:.
86
ᠢ ᠪ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠠᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠨ ᠶᠠᠪᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠢᠯᠢᠭᠲᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[I 9b] Busud amitan-luγ-a: adali aburilan yabun čidaba:su biligtü mergen bolai
87
ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠶᠣᠰᠤᠲᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭᠯᠡᠨ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠶᠠᠪᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Adaγu:sun ber böge:sü adali yosutan nigen-e sürüglen ülükü yabun bui
88
ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠢᠷᠡᠬᠦᠢ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠣᠨᠤᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠪᠤᠳᠤᠭᠤ ᠶᠢᠨ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠢ ᠠᠨᠤ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠬᠤ
Maγad ireküi nigen nigen üyi:les-i bütüge:kü-yi:n urida onulduqui-dur-i mergen buduγu:-yi:n ilγal-i anu uqaγdaqu
92
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠣᠨᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠡᠷᠡ ᠤᠳᠬ ᠠ ᠶᠢ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨᠡ ᠲᠣᠭᠣᠭᠳᠠᠬᠤ
Merged-ün onuγsan tere udq-a-yi medebe:sü ele mergen-e toγo:γdaqu
93
ᠦᠬᠡᠷ ᠢ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠥᠲᠡᠭᠦ ᠱᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦᠢᠡ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠪᠤᠰᠤ
Üker-i jalaγu: ötegü šinjileküi-e mungqaγ-u:d mergen taqi böge:sü erdem busu.:.
98
ᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠬᠡᠳ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠠᠪᠤᠶᠤ
[I 10b] Sayi:n üge-[yi] köbegü:ked-e:če ber merged aran maγad böge:d abuyu
99
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠨᠦᠷ ᠲᠦ ᠡᠯᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠰᠦᠨ ᠦ ᠬᠦᠶᠢᠰᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠭᠠᠷ ᠢ ᠠᠪᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Sayi:n ünür-tü ele bolba:su görüge:sün-ü küyi:sün-e:če ber jiγa:r-i abun bui.:.
103
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠨᠥᠭᠦᠭᠡ ᠵᠦᠶᠢᠯ
Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča sayi:n aran-i onuqui nögüge: jüyi:l.:.
104
ᠲᠤᠷᠬᠠᠷᠤ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠳ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠲᠤᠩᠭᠠᠶᠤ
Turqaru sayi:d-un erdem-ü:d-i sayi:d aran ülemji tungγa:yu
105
ᠮᠠᠯᠠᠶᠠ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠳᠠᠬᠢ ᠴᠢᠨᠳᠠᠨ ᠤ ᠦᠨᠦᠷ ᠢ ᠬᠡᠢ ᠬᠦ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠦᠭ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Malay-a aγu:la daqi čindan-u ünür-i kei kü arban jüg delgeregü:lün büi.
108
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠲᠦᠱᠢᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠡᠳ ᠡᠩᠬᠡ ᠵᠢᠷᠭᠠᠶᠤ
Sayi:d-i noyan tüšibe:sü ele üyi:les-i bütüge:ge:d engke jirγayu
109
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢ ᠲᠤᠭ ᠤᠨ ᠦᠵᠦᠭᠦᠷᠡ ᠲᠠᠬᠢᠪᠠᠰᠤ ᠤᠯᠤᠰᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠳᠦᠮᠦᠢ
Erdeni-yi tuγ-un üjügü:r-e takiba:su ulus-a sayi:n keme:n merged ögüleldümüi.:.
110
ᠪᠤᠰᠤ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠠᠨᠠ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠨᠣᠮ ᠲᠤ ᠬᠠᠨ ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠶᠤ
Busu maγu:i qan-a könüge:gdebe:sü ülemji nom-tu qan-i duraduyu
111
ᠬᠥᠯᠦᠰᠦᠨ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨᠡ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠦ ᠬᠥᠮᠦᠭᠡᠯᠲᠦ ᠤᠰᠤᠨ ᠢ ᠬᠦᠰᠡᠶᠦ
Kölüsün ebedčin-e kürtegsen amitan γaγča kü kömüge:ltü usun-i küseyü.:.
112
ᠢᠢ ᠪ ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠲᠦ ᠬᠠᠨᠠ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠢ ᠨᠣᠮ ᠴᠢ ᠬᠠᠨᠠ ᠳᠦᠯᠡᠳᠲᠡ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
[II 2b] Nigül-tü qan-a könüge:gdegsen-dür-i nom-či qan-a düledte asaraγdayu
113
ᠠᠪᠯᠢᠨᠠ ᠡᠯᠢᠶ ᠡ ᠳᠡ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠲᠠᠷᠨᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠡᠵᠡᠯᠡᠮᠦᠢ
Ablin-a eliy-e:-de kürtegsen kümü:n-i tarni bütüge:[g]sen aran ejelemüi.:.
120
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Sayi:n aran šingtaraba:su ber ülemji sayi:qan aburi-tu boluyu
121
ᠭᠠᠯ ᠢ ᠤᠷᠤᠭᠤ ᠲᠠᠬᠢ ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠣᠴᠢ ᠳᠡᠭᠡᠭᠱᠢ ᠬᠦ ᠱᠢᠲᠠᠬᠤ ᠶᠢ ᠦᠵᠡᠪᠡᠢ
γal-i uruγu: taqi qanduγu:lba:su oči dege:gši kü šitaqu-yi üjebei.:.
122
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠬᠣᠯᠠ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠬᠣᠯᠠ ᠠᠴᠠ ᠬᠦ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠨ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠶᠦ
Sayi:d aran qola taqi bolba:su qola-a:ča kü nöküd-iye:n asaran tejige:yü.
123
ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠡᠭᠦᠯᠡᠳ ᠪᠠᠶᠢᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠳᠠᠬᠢ ᠲᠠᠷᠢᠭᠠᠨ ᠢ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠥᠰᠬᠡᠶᠦ
Oγtarγui-dur egü:led ba[yi:]γsan-iya:r γajar daqi tariγa:n-i ülemji öskeyü.:.
124
ᠢᠢ ᠪ ᠠᠮᠢᠳᠤ ᠳᠤᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠨᠥᠭᠦᠭᠡ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠬᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠡᠳᠡ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠴᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠡᠳ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠯᠦ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
[II 3b] Amidu-dur sayi:n aldar bayasqulang-un šiltaγa:n nögüge: yirtinčü-dür buyan kü bayasqulang-un šiltaγa:n ede qoyar-a:ča anggida ed büküi ber merged-i bayasqaγu:lun ülü čidayu.:.
125
ᠬᠣᠶᠢᠴᠢ ᠴᠠᠭ ᠶᠢ ᠤᠷᠲᠤ ᠳᠠ ᠬᠠᠷᠠᠭᠴᠢ ᠰᠡᠷᠡᠬᠦᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯᠲᠦ ᠬᠦᠯᠢᠴᠡᠨ ᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠭᠴᠢ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠴᠢᠩ ᠪᠢᠰᠠᠭᠤᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ ᠲᠡᠷᠡ
Qoyi:či čaγ-yi urtu-da qaraγči sereküi sedkiltü küličen daγu:suγči yekede kičige:n čing bisaγu:n bolba:su boγo:l taqi bolba:su noyan boluyu tere.:.
128
ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠥᠭᠬᠦ ᠶᠢ ᠬᠦ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠢᠨᠤ ᠬᠡᠢ ᠮᠡᠷᠦ ᠬᠡᠶᠢᠰᠦᠶᠦ
Nasuda ögkü-yi kü taγa:laqui sedkil-tü-yi:n sayi:n aldar inu kei merü keyi:süyü
129
ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠭᠤᠶᠢᠯᠢᠴᠢᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠬᠤᠷᠠᠬᠤᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠥᠭᠰᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢᠳ ᠲᠡᠭᠦᠨᠴᠡ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠡᠶᠦ
Ügegü:n γuyi:ličin olan quraqui metü ögsügei keme:gčid tegü:nče ber üleyü.:.
130
ᠥᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠨ ᠨᠥᠭᠦᠭᠡ ᠳᠡ ᠦᠯᠦ ᠠᠪᠤᠷᠤᠨ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠤᠨ ᠳᠠᠭᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠢᠨᠤ ᠳᠠᠭᠤᠰᠴᠤ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠢᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠡᠰᠡ ᠤᠮᠠᠷᠲᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠠᠨᠤ ᠪᠤᠢ
Öggügsen-iye:n nögüge:-de ülü aburun dorudus-un daγa:riγdaγsan-i inu daγu:sču öčügü:ken ber tus-a ki:gsen-i es-e umartaba:su boγda sayi:d arad-un belge anu bui.:.
131
ᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠨᠢᠭᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭ ᠢ ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠡᠶᠦ
[II 4b] Sayi:d-un erdem-i kedüi niγu:ba:su ber qamuγ yirtinčü-dür temdeg-i delgereyü
132
ᠰᠦᠮᠡᠨ ᠴᠡᠴᠡᠭ ᠢ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠪᠦᠷᠬᠦᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠨᠦᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠣᠲᠠᠯᠠ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠦᠮᠦᠢ
Sümen čečeg-i kedüi bürkübe:sü ber sayi:n ünür inü qotala-dur kürümüi.:.
139
ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠡᠬᠡᠶᠦᠷ ᠦᠨ ᠵᠢᠮᠢᠰ ᠣᠯᠠᠨ ᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠪᠠᠷ ᠲᠠᠭᠤᠰ ᠤᠨ ᠰᠡᠭᠦᠯ ᠥᠳᠦᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠷ ᠤᠨ
Modun ekeyür-ün jimis olan-u šiltaγa:ba:r taγus-un segü:l ödün sayi:n bolur-un
140
ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠪᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠵᠣᠷᠢᠶᠠ ᠪᠣᠯᠤᠷ ᠤᠨ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠪᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠦ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠦᠢ
Amuγulang-un šiltaγa:ba:r sayi:n morin joriy-a: bolur-un surγaγsan-u šiltaγa:ba:r sayi:n kümü:n nomuqan bolba:su mergen-ü belge büi.:.
141
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠰᠠᠴᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠠᠴᠢ ᠢᠨᠤ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠪᠤᠰᠤ
Sayi:n maγu:i aran-dur tus-a-yi: sača kürgebe:sü ber ači inu adali busu
142
ᠲᠠᠷᠢᠷ ᠤᠨ ᠮᠥᠨ ᠦᠷᠡ ᠬᠦ ᠲᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠭᠠᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠤ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠢᠨᠤ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠤᠶᠤ
Tarir-un mön ür-e kü tariba:su ber γaruγsan tariya:n-u ilγal inu olan buyu.:.
143
ᠢᠢ ᠪ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠲᠠ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠠᠴᠢ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
[II 5b] Boγda sayi:d-ta tusa kürge[be:]sü öčü:ken taqi böge:sü ači qariγu:luyu
144
ᠭᠠᠭᠴᠠᠬᠠᠨ ᠢᠮᠢᠳᠢᠭᠡᠨ ᠢ ᠥᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠯᠦᠭᠡ ᠲᠡᠩᠰᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠦᠵᠡᠳᠬᠦᠨ
γaγčaqan imidigen-i öggügsen-iye:r qan-u köbegü:n-luγ-a: [lüge:] tengsegsen-i üjedkün.:.
148
ᠲᠡᠭᠦᠨᠢ ᠲᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦᠨ ᠢ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠬᠦᠨ
Tegü:ni tülegsen negü:resün-i ken j-e kereglekün.:.
151
ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠭᠠᠱᠢᠭᠤᠳᠲᠠᠯᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠶᠦ
Yeke kümü:n nigen tedüi šingtaraba:su ber tegü:n-dür γašiγu:d[t]ala ügei büyü
152
ᠰᠠᠷᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠷᠠᠬᠤ ᠳᠠ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠠᠬᠢ ᠳᠠᠷᠤ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠦᠯᠦ ᠤᠳᠠᠨ ᠲᠣᠨᠢᠯᠤᠮᠤᠢ
Saran nigen tedüi Raqu-da bariγdaba:su taqi daru dege:r-e ülü udan tonilumui.:.
153
ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠪᠠᠷ ᠠᠰᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠡᠷᠬᠡ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠶᠤ
Yeke kümü:n dayi:sun-i sayi:ba:r asaraba:su dayi:sun böge:d tegü:nü erke-dür oruyu
154
ᠮᠠᠬᠠᠰᠠᠪᠠᠳᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠬᠠᠨ ᠡᠷᠡᠨ ᠡᠷᠭᠦᠭᠳᠡᠵᠦᠭᠦᠢ
Maqasabadi qamuγ-i tejiye:gsen-iye:r bügüde aran-a qan eren ergügdejügü:i.:.
155
ᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠲᠦ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠢᠳᠡᠶᠦ
[II 6b] Sayi:d kedüi taqi yadaba:su nigül-tü idege:n-i ülü ideyü
156
ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠥᠯᠦᠰᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠯᠵᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠲᠠᠭ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠢᠳᠡᠬᠦ
Arslan ölüsbe:sü ber böge:ljigsen burtaγ idege:n-i qamiγ-a: idekü.:.
157
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠬᠦᠷᠲᠡᠪᠡᠰᠦ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠲᠠᠯᠪᠢᠬᠤ
Sayi:d amin-daγa:n taki kürtebe:sü törülki sayi:n-iya:n qamiγ-a: talbiqu
158
ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠢ ᠲᠦᠯᠡᠭᠡᠳ ᠣᠭᠲᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠥᠩᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠦᠯᠦ ᠭᠤᠲᠤᠶᠤ
Altan-i tülege:d oγtolba:su ber tegü:nü öngge inü ülü γutuyu.:.
161
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠪᠣᠭᠳᠠᠰ ᠲᠤᠷ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠡᠰᠡᠷᠭᠦ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠠᠶᠢᠮᠠᠰᠬᠤᠨ
Sayi:d boγdas-tur dorudus aran maγu:laba:su ber esergü qamiγ-a: ayi:masqun
162
ᠴᠢᠨᠠ ᠣᠮᠤᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠠᠬᠢ ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠨᠢᠭᠦᠯᠡᠰᠬᠦᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠶᠦ
Čin-a omuγ-iya:r-iya:n qayi:laba:su taqi arslan nigü:lesküi sedkil-iye:r tejige:yü.:.
167
ᠢᠢ ᠪ ᠮᠠᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠬᠦ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢᠶᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠪᠣᠭᠳᠠᠰ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠠᠨᠤ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[II 7b] Maγtaγsan-iya:r ber ülü bayasun dorumjilaγdaba:su ber ülü kü maγu:lan öbe:r-ün erdem-iye:n sayi:tur aba:su ele sayi:d boγdas-un belge anu bolai.:.
168
ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ ᠦᠨᠡᠨ ᠡᠳ ᠲᠠᠪᠠᠷ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Bilig-ün küčün-iye:r oluγsan ed ünen ed tabar keme:kü bolai
169
ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ ᠴᠠᠳᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢ ᠵᠠᠪᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠪᠤᠶᠤ
Noqai quluγan-a čadba:su ber ičegü:ri jabqaγsan-u aldar buyu.:.
171
ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠰᠡᠭᠦᠳᠡᠷ ᠢ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠪᠠᠶᠠᠵᠢᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠤ ᠬᠦ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢᠨᠤ ᠡᠰᠡᠬᠦ ᠪᠦᠢ
naiman: Nökür segü:der-i tegüs bayaji[γu:l]ba:su noyan-u kü sayi:n inu esekü büi
172
ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠴᠢᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠡᠵᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠦᠵᠡᠰᠬᠦᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠪᠦᠢ
Morin-iya:n sayi:tur čimebe:sü ele ejen-dür böge:d üjesküleng-tü ülükü büi.:.
173
ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠴᠢᠪᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠲᠡᠷᠡ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠨᠦ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠮᠦᠢ
Yambar yambar-iya:r noyan kümü:n nöküd-iye:n ačiba:r-iya:n asaraba:su ele tere tere kü yosuγa:r nöküd inü noyan-iya:n üyi:les-i bütüge:müi.:.
174
ᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠭᠳᠠᠰ ᠪᠦᠬᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠰᠡᠩᠬᠡᠷᠡᠬᠦᠨ
[II 8b] Sayi:n boγdas bükü γajar-a busu merged-i ken j-e sengkerekün
175
ᠣᠭᠲᠠᠷᠶᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠤᠷᠭᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡᠨ ᠣᠳᠤᠳ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠶᠦ
Oγtaryui-dur naran urγuba:su elen odud olan ber böge:sü ülü üjegdeyü.:.
178
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠭᠤᠲᠠᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča mungqaγ-u:d-i onuqui γutaγa:r jüyi:l.:.
179
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠳᠦᠯᠡᠳᠲᠡ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Maγu:i kümü:n ed-tü bolba:su ele düledte maγu:i aburi-tu boluyu
180
ᠤᠷᠤᠰᠬᠤ ᠤᠰᠤᠨ ᠢ ᠬᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠢᠮᠠᠭᠲᠠ ᠤᠷᠤᠭᠤ ᠬᠦᠤᠷᠤᠰᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Urusqu usun-i ker ber qariγu:lba:su imaγta uruγu: küurusun bui.:.
182
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠭᠠᠷᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠷᠡ ᠵᠠᠰᠠᠳᠠᠭ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠪᠣᠯᠠᠢ
qoyar: Maγu:n-a:ča sayi:n aburi γarba:su ber tere jasadaγ aburi keme:kü bolai
183
ᠪᠣᠯᠤᠷ ᠢ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠪᠡᠷ ᠥᠩᠭᠡᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠤᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠮᠥᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠡᠨ ᠦᠵᠦᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
Bolur-i erdeni-be:r önggelebe:sü ber usun-dur kürbe:sü mön öngge-be:n üjügü:lüyü.:.
184
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠥᠯᠵᠡᠢᠡ ᠪᠦᠢ ᠵᠡ
Mungqaγ-u:d üyi:les-i sayi:tur bütüge:be:sü öljei-e büi j-e
185
ᠢᠨᠦ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠰᠤ ᠬᠣᠷᠤᠬᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠦᠰᠦᠨ ᠶᠣᠩᠬᠣᠷ ᠪᠣᠯᠤᠷ ᠤᠨ
Inü bütüge:gsen busu qoruqai-yi:n šilüsün yongqor bolur-un
187
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠶ ᠡ ᠶᠢ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠡᠪᠳᠡᠶᠦ
[III 2b] Sayi:d-un bütüge:gsen ey-e-yi: maγu:n aran nigen daγu:n-dur ebdeyü.
188
ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠴᠢᠨ ᠤ ᠣᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠵᠣᠪᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠢ ᠮᠥᠨ ᠳᠦᠷ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠮᠤᠢ
Tariya:čin-u on sara jobaγsan tariya:n-i mön-dür nigen daγu:n-dur qariγu:lumui.:.
189
ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠭᠡᠮ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠣᠭᠣᠷᠤᠶᠤ
Olangkin maγu:n öbe:r-ün gem-iye:n busud aran-dur oγo:ruyu
190
ᠲᠤᠷᠠᠭᠤᠨ ᠪᠤᠷᠲᠠᠭ ᠢ ᠢᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠣᠱᠢᠭᠤᠪᠠᠨ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠵᠦ ᠠᠷᠴᠢᠮᠤᠢ
Turaγun burtaγ-i idegsen qošiγu:ba:n ariγu:n γajar-tur kičige:jü arčimui.:.
192
ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠳᠦᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠡᠪᠳᠡᠭᠡᠳ ᠮᠥᠨ ᠪᠡᠷ ᠭᠤᠲᠤᠶᠤ
γurban: Mungqaγ kümü:n-i üyi:le-dür yabuγu:lba:su üyi:les-i ebdege:d mön ber γutuyu
193
ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠬᠠᠨ ᠣᠷᠠ ᠰᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠪᠠᠷ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢ ᠵᠣᠪᠠᠭᠠᠭᠠᠳ ᠮᠥᠨ ᠪᠡᠷ ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Ünegen-i qan or-a saγu:luγsan-u šiltaγa:ba:r nöküd-i jobaγaγa:d mön ber alaγdajuγu:i gekü.:.
194
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠵᠢᠷᠶᠠᠯᠠᠩ ᠢ ᠬᠦᠰᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠷ ᠦᠨ
Mungqaγ-u:d jiryalang-i küsen böge:tele üyi:ledür-ün
196
ᠴᠢᠳᠬᠦᠷᠡ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠢ ᠭᠡᠷ ᠦᠨ ᠭᠦᠵᠢᠷᠡᠬᠦᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠵᠡᠪᠡᠢ
Čidkür-e bariγdaγsan nigen nigen aran jobalang-i ger-ün güjirekün-i ber üjebei.:.
197
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠤᠬᠠᠭᠠ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠠᠷᠠᠨ ᠮᠥᠨ ᠪᠡᠷ ᠭᠤᠲᠤᠭᠠᠳ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠭᠤᠲᠤᠭᠠᠶᠤ
[III 3b] Uqaγ-a: ügegü:n nigen nigen šidurγu aran mön ber γutuγa:d busud-i ber γutuγa:yu
200
ᠨᠠᠰᠤ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠦᠯᠦ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠴᠢᠨ ᠦ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠢᠨᠤ ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Nasu busud-un tus-a ülü sedkigčin-ü aburi inu adaγu:sun-dur adali bolai
201
ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠦ ᠢᠳᠡᠬᠦ ᠤᠤᠬᠤ ᠶᠢ ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᠢᠨ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠴᠢᠳᠠᠨ ᠪᠤᠢ
γaγča kü idekü uuqu-yi adaγu:sun ber erin ülükü čidan bui.:.
202
ᠢᠢᠢ ᠠ ᠭᠤᠲᠠᠭᠠᠷ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠲᠤ ᠲᠤᠰᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠣᠨᠤᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠰᠣᠨᠣᠰᠬᠤ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠦ ᠴᠠᠳᠬᠤ ᠶᠢ ᠡᠷᠢᠭᠴᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠦᠰᠦ ᠦᠭᠡᠭᠦ ᠭᠠᠬᠠᠢ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠦᠢ
[III 4a] γutaγa:r dörben: Tus-a-tu tus-a ügei-yi ülü onun bilig ki:ge:d sonosqu-yi ülü bütüge:n γaγča kü čadqu-yi erigčin aran üsü ügegü: γaqai böge:d büi.:.
203
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠨᠠᠭᠠᠳᠤᠯᠴᠠᠭᠠᠳ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠡᠮᠢᠭᠡᠨ ᠪᠤᠯᠲᠠᠷᠢᠭᠴᠢᠨ ᠪᠥᠬᠡ ᠡᠷᠢᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠱᠢᠳᠦᠲᠦ ᠦᠬᠡᠷ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Mungqaγ-u:d-un dumda bayasun naγa:dulčaγa:d merged-ün emün-e emigen bultariγčin böke erige: ügei böge:sü ber dege:r-e šidütü üker bolai.:.
204
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠢᠳᠡᠬᠦ ᠤᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠭᠦᠶᠦᠭᠴᠢ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠲᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠳᠦᠷ ᠵᠠᠷᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠤᠯᠲᠠᠷᠢᠭᠴᠢ ᠲᠣᠬᠠᠭᠤᠷᠠᠨ ᠢᠨᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠴᠢᠳᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠰᠡᠭᠦᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠥᠲᠡᠭᠦ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠪᠤᠢ
[III 4b] Qamiγ-a: idekü uuqu bolba:su güyü:gči kereg-tü üyi:le-dür jaruba:su bultariγči toqaγu:ran inegü:lün čidba:su ber segü:l ügei ötegü noqai bui.:.
210
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠣᠮᠤᠭ ᠲᠤ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠠᠮᠠᠨ ᠠᠯᠳᠠᠭᠴᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠶᠤ
tabun: Omuγ-tu mungqaγ aman aldaγči yeke taki böge:sü šingtarayu
211
ᠲᠡᠷᠡ ᠭᠠᠭᠴᠠᠬᠠᠨ ᠠᠯᠬᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠢ ᠥᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠠᠯᠢ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠠᠪᠲᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Tere γaγčaqan alqu γajar-i ögügsen-iye:r Bali γurban γajar-iya:n abtajuγu:i
212
ᠴᠢᠬᠤᠯ ᠣᠶᠢᠲᠤ ᠥᠰ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠡᠢ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠠᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠶᠤ
Čiqul oyi:tu ös sedkil-tü kümü:n qour kürgege:i üdügü:i-e eldeb aburilayu
213
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠵᠠᠭᠤᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠭᠢᠩᠱᠢᠨ ᠬᠤᠴᠠᠶᠤ
Maγu:i noqai dayi:sun-i üjebe:sü jaγu:qu-yi:n urida böge:d gingšin qučayu.:.
214
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠡᠳ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠬᠤ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠢ ᠬᠦ ᠦᠵᠡᠶᠦ
[III 5b] Mungqaγ-u:d ed-i quriya:qu jobalang-i kü üjeyü
216
ᠪᠠᠰᠠ ᠪᠠᠰᠠ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠦᠵᠡᠭᠴᠢ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠡᠳ ᠢᠨᠦ ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ ᠮᠡᠲᠦ
Basa basa orčin üjegči qataγu: kümü:n-ü ed inü quluγan-a metü.:.
217
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠣᠨ ᠳᠤᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠡᠴᠢᠨ ᠬᠥᠲᠥᠯᠦᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠳᠡᠭᠡᠵᠢᠯᠡᠭᠳᠡᠶᠦ
Mungqaγ-u:d-un qoton-dur merged-e:če ber bečin kötölügči-yi dege:jilegdeyü
221
ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠡᠨ ᠢ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠮᠠᠱᠢ ᠦᠵᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
jirγuγa:n: Erdem ügegü:n aran erdem-ten-i ülemji maši üjen yadayu
222
ᠴᠠᠰᠤᠲᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠥᠪᠦᠯ ᠤᠷᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠢᠷᠤᠤᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠳᠦᠮᠦᠢ
Časutu γajar-a öbül urγuγsan tariya:n-i maγu:i iruu-a keme:n ögüleldümüi.:.
223
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠰᠤᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠵᠥᠪ ᠰᠤᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠶᠤ
Erdem-i aljiya:s suruγsan aran jöb suruγsan-i dorumjilayu
224
ᠬᠥᠭᠥᠮᠡᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠭᠡᠱᠢᠭᠦᠨ ᠳᠤᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠮ ᠳᠦᠷ ᠲᠣᠭᠠᠨᠪᠤᠢ
Kögö:mei ügei bolba:su nigen nigen γajar-a gešigü:n dutaγsan gem-dür toγa:nbui.:.
225
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠳᠤᠲᠠᠭᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠴᠢᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠴᠢᠨ ᠢ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠱᠢᠶᠠᠶᠤ
[III 6b] Üyi:le-yi dutaγu: üyi:ledügčin tegüs üyi:ledügčin-i buruγu:šiya:yu
226
ᠴᠤᠳᠠ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠤᠷ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠥᠯ ᠲᠦ ᠶᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠲᠣᠭᠠᠮᠤᠢ
Čuda ulus-tur kürbe:sü ele qoyar köl-tü-yi kümü:n-i ülü toγa:mui.:.
227
ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠴᠢᠨ ᠵᠥᠪ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠴᠢᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠵᠢᠮᠤᠢ
Buruγu: aljiya:s üyi:ledügčin jöb üyi:ledügčin-i sonjimui
228
ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠠᠬᠢ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠳᠣᠷᠢᠭᠤᠨ ᠴᠢᠷᠠᠢ ᠲᠠᠨ ᠢ ᠡᠮᠡᠰ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠠᠰᠤᠶᠤ
Noqai terigü:tü γajar-taqi irgen doriγu:n čirai-tan-i emes keme:n basuyu.:.
230
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ ᠲᠡᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠶᠤ
doluγa:n: Buruγu: yabudal-iya:r oluγsan ed-ten aran ügegü:n merged-i dorumjilayu
231
ᠥᠲᠡᠭᠦᠰ ᠪᠡᠴᠢᠳ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠰᠡᠭᠦᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠣᠨᠵᠢᠨ ᠢᠨᠢᠭᠡᠯᠳᠦᠮᠦᠢ
Ötegüs bečid kümü:n-i bariju segü:l ügei keme:n sonjin inige:ldümüi.:.
232
ᠲᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨᠠ ᠬᠦᠴᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠵᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠶᠠᠪᠤᠮᠤᠢ
Tegü:be:r jayaγa:n-a küčülegdejü merged mungqaγ-u:d-un dotur-a yabumui
233
ᠬᠡᠢᠡ ᠳᠠᠭᠤᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠦᠨᠦᠷ ᠲᠦ ᠮᠠᠯᠢᠭᠠ ᠢᠭᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠱᠢᠷᠦᠭᠡᠢ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠭᠢᠴᠬᠢᠭᠳᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Kei-e daγu:daγsan ünür-tü maliga igü:rügsen širügei dotur-a gičkigden büi.:.
234
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠭᠡᠮ ᠦᠳ ᠢ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠣᠷᠣᠨᠠ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠱᠢᠭᠦᠷ ᠲᠦᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ
[III 7b] Maγu:i gem-ü:d-i kičige:n bariju oron-a erdem-i ülü toγtaγa:γči maγu:i kümü:n šigü:r-tür adali
236
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠢ ᠢᠯᠭᠠᠬᠤᠢ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠡᠮᠦᠨᠡ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠᠭᠱᠢ ᠮᠢᠲᠠᠵᠤ ᠬᠣᠭᠣᠯᠠᠢ ᠡᠳ ᠦᠨ ᠬᠦ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠨᠥᠭᠴᠢᠶᠡᠭᠴᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠥᠯᠲᠦ ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠣᠮᠯᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Sayi:n maγu:i-yi: ilγaqui bilig ügei merged-ün emün-e qoyi:naγši mitaju qoγo:lai ed-ün kü ügebe:r nögčiye:gčin qoyar költü adaγu:sun keme:n nomlajuγu:i.:.
238
ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠴᠢᠬᠤᠯ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
naiman: Čiqul oyutan olan taqi bolba:su yeke üyi:le-yi bütüge:n yadayu
239
ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠡᠷᠡᠰᠦᠳ ᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤᠳᠬᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠭᠡᠷ ᠦᠨ ᠨᠢᠷᠤᠭᠤᠨ ᠲᠡᠰᠬᠦᠢᠡ ᠪᠡᠷᠬᠡ
Olan teresü:d-i qamtudqaba:su ber ger-ün niruγu:n tesküi-e berke.:.
240
ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨᠡ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠲᠣᠭᠠᠬᠤᠨ
Üyi:le-yi bütüge:n yabuγsan ügei böge:tele bütüge:be:sü ber mergen-e ken j-e toγa:qun
241
ᠬᠣᠷᠤᠬᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠮᠥᠷ ᠵᠢᠷᠤᠬᠠᠢ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠡᠴᠢ ᠪᠤᠰᠤ
Qoruqai-yi:n idegsen mör jiruqai bičig taqi böge:sü bičige:či busu.:.
242
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠪᠤᠳᠠᠭᠤ ᠣᠶᠢᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠰᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦᠭᠡ ᠠᠵᠢᠨᠠᠢ ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠠᠴᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠣᠷᠢᠨ
[III 8b] Budaγu: oyi:tu-yi:n küsegsen üge ajinai morin-a:ča anggida sayi:n morin
243
ᠪᠠᠶᠢᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠤᠨᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢᠯᠳᠦ ᠮᠡᠰᠡ ᠬᠡᠨ ᠦ ᠪᠡᠷ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
Bayi:lduγa:n-dur unaγsan ildü mes-e ken-ü ber nökür bolqui-a medege: ügei.:.
244
ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠳᠠᠶᠢᠨᠠ ᠡᠷᠬᠡ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠳᠠᠶᠤ
Bilig ügegü:n olan ber böge:sü dayi:n-a erke-dür oruγu:ldayu
245
ᠵᠠᠭᠠᠨ ᠪᠥᠬᠡ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠵᠤᠷᠠᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠦ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠲᠠᠤᠯᠠᠢᠠ ᠦᠯᠳᠡᠭᠳᠡᠵᠦᠭᠦᠢ
Jaγa:n böke nigen sürüg juran bilig-tü γaγča taulai-a üldegdejügü:i.:.
247
ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠡᠳ ᠲᠠᠪᠠᠷ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠠᠢ
yisün: Bilig ügegü:n aran ed tabar olangkin öbe:r-tege:n tusa ülü bolai
248
ᠭᠠᠮᠠᠳᠢᠨᠢ ᠦᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦ ᠰᠦᠨ ᠢᠨᠦ ᠲᠤᠭᠤᠯᠠ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠶᠠᠭᠤᠨᠠ ᠬᠦᠷᠲᠡᠶᠦ
Gamadini ünigen-ü sün inü tuγul-a qamiγ-a: yaγu:n-a kürteyü.:.
249
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠲᠠᠬᠢᠬᠤ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
Mungqaγ-u:d aran merged-i ber taqiqu ülükü medege: ügei
250
ᠮᠠᠱᠢ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠲᠦ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠲᠩᠷᠢ ᠳᠡᠴᠡ ᠡᠯᠢᠶᠡᠰ ᠦᠨ ᠠᠳᠠᠰ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠳᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Maši gerel-tü naran tngri-deče eliye:s-ün adas ülükü buruγu:dun bui.:.
251
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠡᠳ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠴᠢᠨ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠬᠦᠢᠡ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
[III 9b] Ed-i quriya:γčin mungqaγ-u:d aran-dur sadun-i taqi sedkiküi-e qamiγ-a: bui
252
ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠡᠷ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠠᠳ ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠵᠥᠭᠡᠨ ᠪᠠᠷᠠᠵᠤ ᠦᠬᠦᠮᠦᠢ
Nigül jobalang maγu:i ner-e-dür oruγa:d quluγan-a metü jöge:n baraju ükümüi.:.
253
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠬᠦᠨ ᠬᠣᠤᠷᠤᠲᠤ ᠮᠣᠭᠠᠢ ᠠᠬᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠵᠤᠯᠠ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠦᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
Maγu:i aran čiγu:luγsan dotur-a erdem-tü be kümü:n-i qamiγ-a: kündülekün qourutu moγai aqu γajar-a gege:n ber jula gerel-ün yadayu.:.
255
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠦᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤᠷᠬᠠᠵᠤ ᠵᠠᠷᠤᠬᠤᠢᠠ ᠡᠷᠬᠡ ᠢᠨᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠦᠰᠦᠮ ᠪᠣᠯᠵᠤ ᠢᠳᠡᠬᠦ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠬᠡᠷᠢᠭᠡ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠬᠣᠱᠢᠭᠤᠪᠠᠨ ᠡᠪᠡᠳᠦᠶᠦ
arban: Ed-tü ber bolba:su nigül-ün küčün-iye:r qataγu:rqaju jaruqui-a erke inü ügei üsüm bolju idekü čaγ-tur kerige nasuda qošiγu:ba:n ebedüyü.:.
256
ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠶᠤ
Nasu[da] busud-ta tejige:gü:lün yabuγčin aran kejiy-e: ber böge:sü maγad šingtarayu
257
ᠬᠣᠩ ᠬᠡᠷᠢᠶ ᠡ ᠳᠡ ᠡᠷᠭᠦᠭᠦᠯᠬᠦᠢ ᠶᠠᠰᠤᠲᠤ ᠮᠡᠨᠡᠬᠡᠢ ᠬᠥᠰᠥᠷᠡ ᠤᠨᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Qong keriy-e:-de ergügü:lküi yasutu menekei kösör-e unajuγu:i gekü.:.
258
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠦᠯᠦ ᠤᠬᠠᠨ ᠠᠴᠢ ᠤᠮᠤᠷᠲᠠᠭᠴᠢ ᠲᠠᠩᠰᠤᠭ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠭᠠᠶᠢᠬᠠᠷ ᠤᠨ
[III 10b] Sayi:n maγu:i ülü uqan ači umurtaγči tangsuγ üge-yi: ülü γayi:qar-un
259
ᠢᠯᠡ ᠦᠵᠡᠭᠡᠳ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠪᠠᠰᠠ ᠠᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢ ᠳᠣᠷᠤᠶᠢᠲᠠᠨ ᠳᠠᠭᠠᠭᠴᠢᠨ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡᠰ
Ile üjege:d böge:tele basa asaγu:γči doruyi:tan daγaγčin mungqaγ-u:d-un belges.:.
265
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠠᠭᠤᠯᠢᠬᠠᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠶᠡᠲᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷᠬᠠᠶᠤ
arban nigen: Aγu:liqai kümü:n eyetüküi-dür baγa:turqayu
273
ᠢᠢᠢ ᠪ ᠪᠠᠶᠢᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠵᠡᠪᠡᠰ ᠢᠶᠡᠨ ᠰᠦᠷᠴᠢᠯᠡᠨ ᠠᠷᠴᠢᠶᠤ
[III 11b] Bayi:lduγa:n-dur jebes-iye:n sürčilen arčiyu
275
ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠪᠡᠰᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠪᠡᠷ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠠᠶᠤᠯᠲᠤ ᠮᠡᠰᠡᠰ ᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠤ ᠭᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠣᠭᠣᠷᠤᠶᠤ
Nöküčebe:sü dayi:sun-a:ča ber nökür ayultu meses-i dayi:sun-u γar-tur oγo:ruyu.:.
281
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠢᠨᠢᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠮᠠᠱᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠠᠵᠢ ᠵᠠ
arban qoyar: Maγu:i aran-u yosun-dur inige:gdekü maši olan aji j-a
285
ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠢᠳᠦᠪᠡᠨ ᠴᠠᠪᠴᠢᠯᠠᠭᠠᠳ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠰᠣᠨᠣᠰᠪᠠᠰᠤ ᠢᠨᠴᠠᠭᠯᠠᠭᠴᠢ ᠬᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠪᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ
Ögülegdebe:sü nidübe:n čabčilaγa:d aldar-iya:n sonosba:su inčaγlaγči ken-dür be böge:sü maγu:i-yi:n belge.:.
289
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢ ᠬᠣᠯᠪᠠᠨ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠳᠥᠲᠦᠭᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča qoyar-i qolban onuqui dötüge:r jüyi:l.:.
290
ᠳᠣᠷᠤᠳᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠤᠵᠤᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠳᠠᠷᠤᠭᠳᠠᠶᠤ
Dorudu kümü:n bayan ber bolba:su ujuγu:r-tu ügegü:n aran-a daruγdayu
291
ᠥᠯᠥᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠷᠰ ᠤᠨ ᠬᠦᠷᠬᠢᠷᠡᠬᠦᠢ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠡᠴᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠤ ᠣᠬᠢ ᠠᠴᠠ ᠤᠨᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Ölösügsen bars-un kürkireküi daγu:n-iya:r bečin modun-u oqi-a:ča unajuγu:i.:.
299
ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠮᠥᠷᠡᠳ ᠨᠠᠰᠤ ᠳᠠᠭᠤ ᠲᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠳᠤᠷ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Öčü:ken möred nasu daγu:-tu yeke dalai-dur daγu:n qamiγ-a: bui.:.
302
ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠬᠦ ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠦᠵᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
Arslan ünegen-i tejige:n böge:tele ünegen kü ünegen-i üjen yadayu.:.
314
ᠠᠷᠢᠭᠠᠲᠤ ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠨ ᠣᠢ ᠳᠤᠷ ᠪᠥᠭᠥᠲᠡᠯᠡ ᠬᠢᠯᠢᠩ ᠲᠦ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠭᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠨ
Ariγa:tu görüge:n oi-dur bögö:tele kiling-tü, sayi:n morin ger-tür böge:tele nomuqan.:.
330
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠵᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠮᠠᠭᠠᠵᠢᠪᠠᠰᠤ ᠵᠢᠷᠭᠠᠬᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠰᠡᠳᠬᠢᠶᠦ
Maγu:i küjigü:ten maγa:jiba:su jirγaqui-a:ča sedkiyü
332
ᠢᠸ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠲᠠ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠴᠢ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠪᠣᠯᠤᠢ
[IV 4b] Sayi:d-ta qour kürgegči böge:d nökür bolui
336
ᠡᠨᠡ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠮᠢᠨᠤ ᠡᠨᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠮᠢᠨᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠴᠢᠬᠤᠯ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠢᠯᠭᠠᠮᠤᠢ
Ene amaraγ minu ene dayi:sun minu keme:n čiqul oyutan angγida ilγamui
337
ᠲᠡᠭᠱᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠢᠭᠴᠢ ᠬᠡᠨ ᠪᠡ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
Tegši sayi:n sedkil-tü kümü:n-dür tus-a ki:gči ken be bolqui-a medege: ügei.:.
345
ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠴᠢᠨᠳᠠᠨ ᠢ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠦᠵᠡᠳᠬᠦᠨ
Altan-a:ča dege:re ünetü čindan-i mungqaγ-u:d negü:resün bolγaγsan-i üjedkün.:.
348
ᠥᠲᠡᠭᠦ ᠨᠣᠬᠠᠢᠠ ᠬᠤᠴᠠᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠥᠳ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠭᠦᠶᠦᠯᠳᠦᠮᠦᠢ
Ötegü noqai-a qučaγdaba:su öd ügei busud güyü:ldümüi.:.
349
ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠮᠠᠱᠢ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡᠰ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠠᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
Boγda merged maši šingtaraba:su ber sayi:n üges-iye:r busud-i bayasqaγu:luyu
350
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠬᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠠᠷᠠᠶᠤ
Mungqaγ-u:d ed-tü boluγsan čaγ-tur ber temečeldüküi be:r kü öbe:r busud-i barayu.:.
352
ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠬᠦ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢᠡ ᠰᠡᠳᠬᠢᠶᠦ
jirγuγa:n: Nigen nigen ügebe:r kü bütüge:küi-e sedkiyü
360
ᠢᠸ ᠪ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠤᠷᠪᠠᠶᠤ
[IV 6b] Boγda sayi:d aran erdeni metü kejiy-e: ber böge:sü ülü urbayu
361
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠲᠡᠩ ᠦᠨ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠡᠳᠦᠢᠬᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠳᠡᠭᠡᠳ ᠳᠣᠷᠤᠳ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Maγu:i kümü:n teng-ün modun metü edüiken-iye:r dege:d dorud bolun bui.:.
362
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠳᠤᠷᠠᠲᠤ ᠬᠣᠯᠠ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠤᠰᠠᠲᠤ ᠪᠤᠰᠤ ᠳᠤᠷᠠᠲᠤ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠶᠤ
Nigen duratu qola taqi böge:sü tusatu, busu duratu dergede böge:sü maγad qaγačayu
363
ᠱᠢᠪᠠᠷᠠ ᠦᠯᠦ ᠬᠠᠯᠳᠠᠬᠤ ᠯᠢᠩᠬᠤ ᠠ ᠶᠢ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠬᠣᠯᠠ ᠠᠴᠠ ᠥᠰᠬᠡᠶᠦ
Šibara ülü qaldaqu lin[g]qu-a-yi naran qola-a:ča öskeyü.:.
365
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡᠳᠡ ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠳᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠦᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢ ᠠᠯᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠᠯᠠᠵᠤ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠨᠡᠮᠡᠶᠦ
doluγa:n: Kejiye:de ičegü:ritü bolba:su ele tejiye:de erdem čimeg-ün dege:dü ičegü:ri aldaba:su erdem-i böge:d barimtalaju maγu:i aldar nemeyü.:.
370
ᠢᠸ ᠪ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠲᠤᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠲᠤᠷ ᠬᠣᠤᠷ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤᠢ
[IV 7b] jarim-u:d-tur tus-a bolqu üyi:le Jarim-u:d-tur qour ber bolumui
373
ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠪᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠬᠦᠰᠡᠬᠦᠨ
Aljiya:s üyi:le-be:r üyi:le bütüge:be:sü ber tegü:n-i merged qamiγ-a: küsekün
381
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠭᠤᠯᠬᠤᠢᠠ ᠬᠢᠯᠪᠠᠷ
Sayi:d-i qaγačaγu:lqui-a berke, joqilduγu:lqui-a qilbar
383
ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦᠨ ᠢ ᠣᠭᠲᠣᠯᠬᠤᠢ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠨᠢᠭᠠᠯᠳᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠢ ᠦᠵᠡᠳᠬᠦᠨ
Joqilduγu:lqu berke modun negü:resün-i oγtolqui ki:ge:d niγa:lduγu:lqu-yi:n ilγal-i üjedkün.:.
384
ᠢᠸ ᠪ ᠶᠠᠳᠠᠭᠠᠨᠠ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠰᠡᠷᠡᠵᠦ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠬᠦᠴᠦᠲᠡᠨᠡ ᠪᠡ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠵᠠ ᠢᠯᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠨ
[IV 8b] Yadaγan-a ber böge:sü serejü yabuba:su küčüten-e be yaγu:n J-a ilaγdaqun
385
ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠨᠤᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠶᠠᠳᠠᠭᠠᠨᠠ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Yekes taqi böge:sü nutalaba:su ele yadaγana aran-a baraγdaγsan olan bui.:.
388
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠲᠦ ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠤᠯᠢᠭᠳᠠᠵᠤ ᠬᠤᠯᠠᠭᠬᠤ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠨᠦ ᠪᠠᠭᠤᠷᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠬᠡᠮᠡᠯᠳᠦᠳ
Erdeni-tü quluγan-a ed-iye:n buliγdaju qulaγqu küčün inü baγu:rajuγu:i keme:ldüd.:.
390
ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠬᠦᠴᠤᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠬᠤᠷᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠣᠷᠤᠮᠤᠢ
yisün: Buyan-u küčun-iye:r yabuγči kümü:n ögbe:sü ber qura metü orumui
391
ᠡᠳ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠦ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠡᠷᠡ ᠡᠳ ᠬᠡᠨᠡ ᠪᠡ ᠢᠳᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢᠡ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
Ed buyan ügegü:n-ü quriya:γsan tere ed ken-e be idegdeküi-e medege: ügei.:.
392
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠭᠤᠨᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠵᠥᠪ ᠵᠥᠪ ᠨᠡᠮᠡᠶᠦ
Sayi:d nigen-te šingtaraba:su ber γunan sara metü jöb jöb nemeyü
393
ᠳᠣᠷᠤᠳᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨᠲᠡ ᠡᠯᠡ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠵᠤᠯᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠲᠡᠶᠢᠬᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠰᠥᠨᠡᠮᠦᠢ
Dorudu kümü:n nigente ele šingtaraba:su jula metü teyi:ken böge:d sönemüi.:.
394
ᠢᠸ ᠪ ᠤᠷᠲᠤ ᠶᠢ ᠬᠠᠷᠠᠭᠴᠢᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠡᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠡᠴᠤᠰ ᠲᠦᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠷᠬᠡ ᠳᠦᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
[IV 9b] Urtu-yi qaraγčin bilig-ten dayi:sun-i ečus-tür öbe:r-ün erke-dür-iye:n oruγu:luyu
395
ᠶᠠᠭᠠᠷᠠᠮᠲᠠᠭᠤ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠡᠰᠡᠷᠭᠦᠯᠡᠬᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠢ ᠦᠵᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Yaγa:ramtaγu: dayi:sun-dur esergülekü bolun ürgülji berke jobalang-i üjen büi.:.
396
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠨᠠᠰᠤ ᠮᠠᠱᠢ ᠠᠶᠤᠯᠲᠤ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠯᠲᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠦᠢ
Merged nasu maši ayultu-a:ča bultariba:su baγa:tur-un belge büi
397
ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠪᠤᠬ ᠠ ᠶᠢ ᠠᠯᠠᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠡᠪᠡᠷ ᠡᠴᠡ ᠳᠠᠯᠳᠠᠷᠢᠬᠤ ᠢᠨᠤ ᠠᠶᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠰᠤ
Arslan buq-a-yi alaqui-dur eber-e:če daldariqu inu ayuγsan busu.:.
399
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠱᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠨ ᠣᠨᠤᠭᠠ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠳᠠᠶᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠳᠣᠪᠲᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ
arban: Sayi:tur šinjilen onuγ-a: üdügü:i-e dayi:n-dur dobtulba:su mungqaγ-un belge
400
ᠵᠤᠯᠠ ᠶᠢᠨ ᠭᠡᠷᠡᠯᠡ ᠪᠠᠶᠢᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠱᠢᠮᠤᠭᠤᠯ ᠢ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷᠠ ᠲᠣᠭᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Jula-yi:n gerel-e bayi:lduγsan-iya:r šimuγu:l-i baγa:tur-a toγa:γdaqu yaγu:n.:.
407
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠬᠠᠪᠢᠶᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠨᠢᠭᠤᠨ ᠨᠢᠭᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠨ ᠢ ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠲᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠬᠢᠶᠤ
Sayi:d qabiy-a: ügei-yi ülü niγu:n niγu:γdaqun-i amin-daγa:n kürtebe:sü ber saqiyu.:.
408
ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠣᠮᠤᠭᠱᠢᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠳᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ
Maγu:n ed-tü bolba:su omuγšiqu-yi:n šiltaγa:n sayi:d ed-tü bolba:su nomuqadqu-yi:n šiltaγa:n
412
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠪᠠ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠪᠠ ᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠠᠨᠤ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠠᠴᠠ ᠪᠣᠯᠪᠠ
arban nigen: Sayi:d ba maγu:i ba aran-u aburi anu surγaγu:li-a:ča bolba
413
ᠵᠥᠭᠡᠢ ᠴᠡᠴᠡᠭ ᠢ ᠡᠷᠢᠬᠦᠢ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠭᠠᠯᠠᠭᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠣᠷᠠᠬᠤ ᠶᠢ ᠰᠤᠷᠭᠠᠲᠠᠯᠠ ᠦᠭᠡᠢ
Jögei čečeg-i eriküi ki:ge:d γalaγu:n usun-dur oraqu-yi surγatala ügei.:.
414
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠠᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠤᠴᠢᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠡᠨ ᠠᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
Maγu:i qan dayi:sun-luγ-a: učiraba:su öbe:r-ün nöküd-iye:n eregü:len alaγu:luyu
415
ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠭᠰᠠᠳ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠣᠭᠣᠵᠤ ᠦᠬᠦᠬᠦᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠢ
Üyi:le bütüge:n yadaγsad mungqaγ-u:d öbe:r-iye:n boγo:ju ükükün ber büi.:.
416
ᠢᠸ ᠪᠨᠣᠮ ᠲᠤ ᠬᠠᠨ ᠳᠠᠶᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠤᠴᠢᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠳᠦᠯᠡᠳ ᠲᠡ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠶᠦ
[IV 11b]Nom-tu qan dayi:n-dur učiraba:su düled-te nöküd-iye:n asaran sedkiyü
417
ᠡᠪᠡᠴᠢᠲᠦ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠡᠬᠡ ᠢᠨᠦ ᠳᠦᠯᠡᠳᠲᠡ ᠡᠨᠡᠷᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠶᠦ
Ebečitü köbegü:n-dür eke inü düledte enerin sedkiyü.:.
418
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠯᠤᠭᠠ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠪᠡᠰᠦ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠵᠣᠨᠲᠤᠷᠤᠭ ᠢᠨᠤ ᠬᠦᠷᠦᠮᠦᠢ
Sayi:n kümü:n maγu:i-luγ-a: nöküčebe:sü maγu:i-yi:n jonturuγ inu kürümüi
419
ᠠᠮᠲᠠᠲᠤ ᠭᠠᠩᠭᠠ ᠮᠥᠷᠡᠨ ᠦ ᠤᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠳᠤᠷ ᠨᠡᠶᠢᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠬᠤᠵᠢᠷ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Amtatu Gangga mören-ü usun ber dalai-dur neyi:lebe:sü qujir-tu boluyu.:.
421
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠲᠤᠷ ᠱᠢᠲᠦᠪᠡᠰᠦ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠤᠨ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠰᠤᠷᠤᠶᠤ
arban qoyar: Maγu:n aran sayi:d-tur šitübe:sü boγda sayi:d-un aburi suruyu
422
ᠵᠢᠭᠠᠷ ᠰᠦᠷᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠵᠢᠭᠠᠷ ᠤᠨ ᠦᠨᠦᠷ ᠢᠨᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Jiγa:r sürčigsen kümü:n-ü bey-e-dür jiγa:r-un ünür inü bolun bui.:.
425
ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠤ ᠤᠩᠭᠠᠷᠢᠯ ᠥᠴᠤᠭᠦᠬᠡᠨᠡ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠮᠡᠲᠦ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠤ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠬᠥᠷᠪᠡᠮᠲᠡᠭᠦ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Modun-u ungγaril öčugü:ken-e ködelgegdekü metü maγu:n-u aburi körbemtegü: boluyu.:.
428
ᠸ ᠪ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
[V 1b] Tabdaγa:r: nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča maγu:i yabudal-i onuqui tabdaγa:r jüyi:l.:.
431
ᠤᠭᠤᠯᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠴᠤ ᠢᠨᠢᠭᠡᠭᠦᠷ ᠦᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠦᠶᠦ
Uγu:li bayasču inige:gür-ün maγu:i-yi:n belge büyü
433
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠤᠲᠤᠵᠤ ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠪᠠᠷᠠᠵᠤ ᠲᠡᠨᠳᠡᠴᠡ ᠥᠩᠭᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
[V 2a] Tabdaγa:r: qoyar: Maγu:n aran urida ügebe:r utuju itegegü:lün baraju tendeče önggeregü:[lü]yü
436
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡ ᠬᠦ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Maγu:i kümü:n kejiy-e: yadaba:su tejige: kü aburi sayi:qan boluyu
437
ᠬᠣᠷᠤᠲᠤ ᠥᠷᠭᠡᠰᠦᠨ ᠬᠠᠲᠠᠭᠠ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠳᠠᠭᠠᠲᠠᠯᠠ ᠬᠠᠳᠬᠤᠨᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
Qorutu örgesün qataγ-a: üdügü:i-e busud-i daγatala qadqunyadayu.:.
441
ᠠᠷᠭᠠ ᠵᠠᠯᠢ ᠠᠰᠤᠷᠤ ᠦᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠮᠠᠭᠤᠵᠢᠷᠠᠶᠤ
Arγ-a jali asuru ülebe:sü nigen-te bütüge:be:sü ber qoyi:n-a maγu:jirayu
442
ᠪᠠᠷᠰ ᠤᠨ ᠠᠷᠠᠰᠤᠨ ᠨᠡᠮᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠯᠵᠢᠭᠡᠨ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠢᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠦ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Bars-un arasun nemlegsen eljigen tariya:n idegsen-ü qoyi:n-a alaγdajuγu:i.:.
443
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠢᠯᠡᠲᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠴᠢᠨᠠᠳᠤᠰ ᠢ ᠠᠷᠭᠠᠳᠠᠨ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
[V 3a] Tabdaγa:r: γurban: Bilig-tü bolba:su ilete böge:d qudal-iya:r činadus-i arγadan čidayu
444
ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠠ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠵᠦ ᠪᠢᠷᠠᠮᠠᠨ ᠬᠥᠲᠥᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢᠮᠠᠭᠠᠪᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦᠭᠦᠢ
Qulaγan-a noqai keme:n ögülegdejü biraman kötölügsen imaγa:ba:n ge:jügü:i.:.
445
ᠡᠷᠡᠭᠦ ᠶᠢ ᠢᠯᠡᠲᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠠᠷᠭᠠ ᠵᠠᠯᠢᠲᠠᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠥᠩᠭᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
Eregü:-yi ilete üyi:ledün böge:tele arγ-a jalitan busud-i ügebe:r önggeregü:lüyü
446
ᠮᠠᠬᠠᠳᠢᠸᠢ ᠭᠠᠱᠢᠭᠤᠳᠠᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠨ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠦᠨᠡᠨ ᠢ ᠬᠡᠯᠡᠯᠡᠪᠡ ᠪᠢ ᠬᠡᠮᠡᠮᠦ
Maqadivi γašiγu:dan ögülegsen-iye:n Jobalang ünen-i kelelebe bi keme:mü.:.
447
ᠸ ᠪ ᠨᠠᠷᠢᠨᠠ ᠠᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠨ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠠᠷᠭᠠᠲᠠᠨ ᠢ ᠱᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠ ᠢᠨᠠᠭᠱᠢᠳᠠ ᠦᠯᠦ ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[V 3b] Nari:n-a aburilan jöge:len üge-tü arγatan-i šinjilen uqaγ-a inaγšida ülü itegegdeküi
448
ᠲᠠᠭᠤᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠳᠠᠭᠤ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠢᠳᠡᠱᠢ ᠢᠨᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠣᠷᠤ ᠪᠤᠢ
Taγus sayi:n öngge daγu:-tu bolba:su ber ideši inü yeke qoru bui.:.
453
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢ ᠲᠡᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠱᠢᠶᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠵᠡᠪᠡ
[V 4a] Tabdaγa:r: dörben: Öčügü:ken ičegü:ri-ten busud-un ed-iye:r öbe:r-iye:n sayi:šiya:γu:lqui-yi ber üjebe
454
ᠵᠣᠴᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠦᠨ ᠳᠡᠭᠡᠯ ᠢ ᠳᠡᠪᠦᠰᠴᠦ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠶᠢ ᠦᠵᠡᠭᠦᠯᠦᠮᠦᠢ
Jočin-dur nökür-ün dege:l-i debüsčü kündülegsen belge-yi üjegü:lümüi.:.
455
ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢ ᠵᠠᠪᠬᠠᠭᠰᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨᠠ ᠲᠣᠭᠠᠶᠤ
Törülki maγu:n ičegü:ri jabqaγsan maγu:n aldar-iya:n sayi:n-a toγa:yu
456
ᠭᠠᠨ ᠱᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠶᠦᠭᠡᠨ ᠠᠯᠠᠵᠤ ᠬᠥᠭᠥᠷᠭᠡ ᠳᠡᠯᠡᠳᠦᠮᠦ
Gan-ši ulus-un qan-u köbegü:n ečige-yüge:n alaju kögö:rge deledümü.:.
457
ᠸ ᠪ ᠴᠢᠬᠤᠯ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠤ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠵᠠᠷᠢᠮᠤᠳ ᠷᠤᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠣᠷᠣ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
[V 4b] Čiqul oyutan-u kürgegsen tus-a jarimu:d-rur yeke qoro bolun bui
458
ᠱᠢᠭᠠᠵᠢᠭᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠵᠤᠯᠵᠢᠭᠠᠨ ᠡᠬᠡ ᠶᠦᠭᠡᠨ ᠦᠰᠦᠨ ᠢ ᠢᠰᠦᠵᠦ ᠠᠴᠢ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨᠠ ᠲᠣᠭᠠᠮᠤᠢ
Šiγa:jiγai-yi:n juljiγan eke-yüge:n üsün-i isüjü ači qariγu:[lu]γsan-a toγa:mui.:.
459
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠢᠵᠠᠭᠤᠷ ᠲᠠᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠡ ᠲᠣᠭᠠᠶᠤ
Maγu:i ijaγu:r-tan busud-un sayi:n-iya:r boluγsan-i öbe:r-ün erdem-e toγa:yu
460
ᠯᠤᠤᠰ ᠤᠨ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠵᠦ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠷᠠ ᠶᠢ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠴᠢᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠥᠯᠵᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠮᠦᠢ
Luus-un kičiye:jü oruγu:luγsan qura-yi tariya:čin öbe:r-ün öljei keme:n sedkimüi.:.
461
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨᠠ ᠰᠡᠳᠬᠢᠶᠦ
[V 5a] Tabdaγa:r: tabun: Maγu:i oyutan jayaγa:n-iya:r kürtegsen-i öbe:r-ün kičiye:l-iye:r oluγsan-a sedkiyü
462
ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠲᠠᠩᠯᠠᠢ ᠶᠤᠭᠠᠨ ᠬᠠᠳᠬᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠶᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠠᠮᠲᠠᠨᠠ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ ᠬᠡᠮᠢᠯᠡᠮᠦᠢ
Noqai tanglai-yuγa:n qadquγsan čisun-i yasun-u amtan-a bolγan kemilemüi.:.
463
ᠪᠤᠳᠠᠭᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠣᠬᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠵᠠᠳ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠭᠴᠢᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠵᠡᠪᠡ
Budaγu: kümü:n sadun-iya:n qoqiraγu:lju jad kümü:n-i tejige:gčin-i ber üjebe
464
ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠣᠭᠲᠤᠯᠵᠤ ᠰᠡᠭᠦᠯ ᠦᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠭᠠᠯᠵᠠᠭᠤ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠬᠦᠨ
Terigü:n oγtulju segü:l-ün čimeg γaljaγu:-a:ča busu ken j-e üyi:ledkün.:.
469
ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠦᠯᠡᠳᠲᠡ ᠮᠠᠱᠢ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠮᠦᠢ
Amuγulang jöge:len dege:dü kümü:n-i maγu:i aran düledte maši könüge:müi
472
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠳᠣᠭᠱᠢᠨ ᠳᠣᠭᠱᠢᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠦ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠳᠬᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
[V 6a] Tabdaγa:r: jirγuγa:n: Doγšin doγšin-iya:r kü nomuqadqaγdayu
478
ᠰᠠᠷᠠᠨ ᠬᠠᠷᠠᠩᠭᠤᠢ ᠶᠢ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠷᠠᠬᠤ ᠳᠠ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Saran qarangγui-yi tarqaγa:n yadaba:su Raqu-da bariγdaγsan-u belge bolai.:.
479
ᠸ ᠪ ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠢ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠲᠦᠱᠢᠮᠡᠯ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠡᠮᠪᠦᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠳᠠᠪᠬᠤᠷ ᠴᠠᠮᠬᠠᠭ ᠲᠤ ᠭᠡᠷ ᠡᠪᠳᠡᠷᠬᠡᠢ ᠣᠷᠭᠢᠯ ᠲᠤ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠶᠢᠨ ᠥᠯᠬᠡ ᠡᠳᠡᠨ ᠦ ᠳᠣᠤᠷᠠ ᠠᠬᠤᠨ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠠᠶᠤᠮᠤᠢ
[V 6b] Nigül-i taγ[a:]laγči tüšimel noyan embüregsen dabqur čamqaγ-tu ger ebderkei orγil-tu aγu:la-yi:n ölke eden-ü doura aqun nasuda ayumui.:.
480
ᠬᠡᠷ ᠬᠡᠷ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠴᠢᠨᠠᠷ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠲᠤ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Ker ker bilig-tü bolba:su ber činar maγu:i-tu aran-i gegdeküi
481
ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠳᠡᠭᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠲᠦ ᠬᠣᠷᠤ ᠲᠤ ᠮᠣᠭᠠᠢ ᠶᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠡᠪᠦᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠠᠪᠬᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ
Terigü:n-dege:n erdeni-tü qoru-tu moγai-yi merged ken j-e ebürtege:n abqu tegü:n-i.:.
482
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠴᠢᠬᠤᠯᠠ ᠠᠪᠠᠰᠤ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠡᠷᠬᠡ
[V 7a] Tabdaγa:r: doluγa:n: Čiqula aba:su qan-u sedkil-iye:r bolqu berke
484
ᠴᠠᠭᠲᠠᠢᠠ ᠠᠪᠠᠰᠤ ᠠᠶᠤᠭᠳᠠᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠳᠠ ᠵᠠᠷᠢᠮᠤᠳ ᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠭᠠᠯ ᠳᠤᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ
Čaγtai-a aba:su ayuγdaqu metü-yi:n tula-da jarimu:d qan kümü:n γal-dur adali.:.
485
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠠᠳ ᠯᠤᠭᠠ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠬᠦᠨ
Maγu:i gergei maγu:i nökür ki:ge:d maγu:i qad-luγ-a: ken j-e nöküčekün
486
ᠬᠣᠷ ᠲᠤ ᠠᠷᠢᠭ ᠠ ᠲᠤ ᠭᠥᠷᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠣᠢ ᠳᠤᠷ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠡᠨ ᠠᠬᠤᠨ ᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Qor-tu ariγ-a:-tu görüge:-tü oi-dur medeküi sedkil-ten aqun-u yaγu:n.:.
489
ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢ ᠭᠡᠰᠬᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠮᠥᠷ ᠡᠴᠡᠭᠡᠨ ᠪᠠᠭᠤᠷᠠᠨ ᠣᠳᠤᠶᠤ
Nasuda boγo:l nöküd-i geskebe:sü noyan mör-e:čege:n baγu:ran oduyu.:.
494
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠮᠠᠱᠢ ᠡᠷᠡᠮᠱᠢᠪᠡᠰᠦ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠤᠳ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠶᠦ
[V 8a] Tabdaγa:r: naiman: Ülemji maši eremšibe:sü ürgülji jobalang-u:d terigü:n-dür kürteyü
495
ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠣᠮᠤᠭ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠪᠥᠭᠲᠦᠷᠭᠡ ᠡᠷᠭᠦᠵᠦᠭᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠣᠨᠣᠰᠳᠠᠮᠤ
Arslan omuγ sedkil-ün šiltaγ-a:-ba:r ünegen-ü bögtürge ergüjügü:i keme:n sonosdamu.:.
496
ᠲᠤᠷᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠨᠢᠭᠤᠵᠤ ᠲᠠᠯᠪᠢᠭᠰᠠᠨ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠦᠷᠡ ᠰᠠᠴᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠡᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠷᠲᠡᠬᠦ ᠴᠥᠭᠡᠨ
Turaγan-u niγu:ju talbiγsan törülki maγu:n-dur tus-a kürgegsen maγu:i γajara üre sačuγsan erel yeke kürtekü čöge:n.:.
497
ᠸ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠱᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠨ ᠣᠨᠤᠭᠠ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠬᠡᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠢᠲᠡᠭᠡᠨ ᠦᠯᠦ ᠲᠦᠱᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[V 8b] Sayi:tur šinjilen onuγ-a: üdügü:i-e ken-i ber itegen ülü tüšigdeküi
498
ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠭᠡᠮ ᠡᠷᠡᠭᠦ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠶᠡᠲᠦᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ
Itegegsen-e:če gem eregü: boluγsan eyetügsen-e:če dayi:sun boluγsan olan.:.
503
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
[V 9a] Tabdaγa:r: yisün: Maγu:i aran-a jaγu:n erdem-ü:d-iye:r tus-a kürgebe:sü ber bayasqan yadayu
504
ᠬᠡᠨ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠪᠡᠰᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠴᠢ ᠡᠨᠡ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Ken nöküčebe:sü dayi:sun boluγči ene maγu:n aran-u belge bolai.:.
505
ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠢ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠰᠠᠪᠠᠰᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠴᠢᠨᠠᠷ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Maγu:n-i kedüi ber jasaba:su sayi:n činar-tu bolqu qamiγ-a: bui
506
ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦᠨ ᠢ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠨ ᠤᠭᠢᠶᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
Negü:resün-i kičiye:n uγiya:ba:su ber čaγa:n öngge-tü bolqu ügei büi.:.
507
ᠸ ᠪ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠢ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠪᠴᠢᠶᠦ
[V 9b] Maγu:i aran-a könüge:gdegsen γajar-a sayi:d-i üjebe:sü ber tebčiyü
508
ᠮᠣᠭᠠᠢᠠ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠳᠡᠭᠡᠰᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠳᠤᠶᠤ
Moγai-a könüge:gdegsen γajara altan dege:sün-e:če ber buruγu:duyu
510
ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠢ ᠲᠠᠬᠢᠪᠠᠰᠤ ᠭᠡᠮ ᠦᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠰᠦᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠷᠠᠱᠢᠶᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Dorudus-i taqiba:su gem-ün šiltaγa:n sün kümü:n-dür rašiya:n bui
512
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠵᠦ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠠᠴᠠ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠤ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠢᠯᠢᠳᠬᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠨ
[V 10a] Tabdaγa:r: arban: Kičiye:jü qamuγ-a:ča nöküčebe:sü ber maγu:n-u sedkil qamiγ-a: ilidkeldükün
513
ᠪᠢᠯᠵᠢᠭᠦᠷ ᠢ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠪᠡ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠤᠲᠠ ᠢᠵᠢᠯᠢᠳᠬᠤᠢ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Biljigü:r-i kedüi be tejige:be:sü nuta ijilidqui qamiγ-a: bui.:.
514
ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢᠠ ᠨᠠᠰᠤ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠴᠢᠩ ᠠᠮᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠳ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
Qaγačaγu:lqui-a nasu kičige:gči kümü:n čing amaralduγsad-i ber qaγačaγu:luyu
515
ᠤᠰᠤᠨᠠ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠬᠦᠷᠲᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠬᠠᠳᠠ ᠳᠤᠷ ᠬᠠᠭᠠᠷᠠᠬᠠᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠦ ᠪᠥᠯᠦᠨᠪᠤᠢ
Usun-a nasuda kürtebe:sü ele qada-dur qaγaraqai ülü kü bölünbui.:.
516
ᠸ ᠪ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠦᠨ ᠭᠡᠮ ᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠬᠦᠢ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠪᠢ ᠠᠷᠭᠠᠳᠠᠯᠤᠭᠠᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠷᠭᠡᠯᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠦ ᠢᠲᠡᠭᠡᠯ ᠦᠭᠡᠢ
[V 10b] Baγši-yi:n nöküd-ün gem-i ögüleküi ki:ge:d bi arγadaluγa:i maγu:i kürgelüge:i keme:gči qudal böge:sü qudal-iya:r kü itegel ügei
518
ᠠᠯᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦᠯᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠶᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠦᠨᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠲᠠᠬᠢ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠰᠡᠷᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Ali kümü:n ülü ögülegdekü-yi busud-un dergede ögülen yabuγči ünen ber taqi qudal ber böge:sü merged tegü:n-e:če seren yabuγdaqui.:.
519
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠤᠵᠤᠭᠤᠷ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠡᠳ ᠢ ᠬᠦ ᠳᠣᠲᠤᠨᠠᠯᠠᠬᠤᠢᠪᠠᠷ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[V 11a] Tabdaγa:r: arban nigen: Ujuγu:r maγu:n ed-i kü dotunalaquiba:r amaraγ nökür ber böge:sü ülü itegegdeküi
520
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠰ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠲᠦᠷ ᠢᠳᠡᠨ ᠪᠠᠷᠠᠵᠤ ᠦᠷᠢ ᠰᠠᠳᠤᠳ ᠲᠠ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ
Dege:düs yekes-tür iden baraju üri sadud-ta baraγdaγsan olan.:.
521
ᠬᠣᠷ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡᠪᠡᠨ ᠠᠮᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠴᠢ ᠳᠠᠶᠢᠳ ᠢ ᠳᠠᠷᠤᠬᠤᠢᠠ ᠬᠢᠯᠪᠠᠷ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Qor-un belgebe:n aman-dur γarγaγči dayi:d-i daruqui-a qilbar bolai
522
ᠲᠡᠲᠦᠷᠦ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠲᠤ ᠶᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢᠨ ᠲᠡᠷᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠬᠡᠷ ᠳᠠᠷᠤᠬᠤᠨ
Tetürü tus-a-tu-yi ögülegčin tere dayi:sun-i ker daruqun.:.
523
ᠸ ᠪ ᠪᠤᠰᠤ ᠶᠠᠷ ᠠ ᠶᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠵᠠᠰᠠᠪᠠᠰᠤ ᠠᠨᠠᠬᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[V 11b] Busu yar-a-yi merged jasaba:su anaqu ber bolai
524
ᠭᠡᠮ ᠲᠦ ᠦᠭᠡ ᠶᠢᠨ ᠶᠠᠷᠠ ᠪᠦᠲᠦᠬᠦᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠱᠢᠷᠠ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ᠢ ᠲᠤᠷᠠᠭᠤᠨ ᠢᠴᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠦ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠪᠠᠷ ᠭᠠᠯᠠᠪ ᠲᠤᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠥᠰᠯᠡᠯᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠦᠵᠡ
Gem-[tü] üge-yi:n yara bütüküi ügei šira šibaγu:n-i turaγun ičegü:lügsen-ü šiltaγa:ba:r galab-tur kürtele ösleldügsen-i üje.:.
525
ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠪᠠᠲᠤ ᠳᠠ ᠥᠰᠯᠡᠨ ᠪᠠᠷᠠᠵᠤ ᠠᠮᠠᠪᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠠᠷᠱᠢᠰᠤᠨ ᠤᠪᠠᠳᠢᠰ ᠲᠤᠷ ᠥᠭᠦᠯᠡᠵᠦᠭᠦᠢ ᠵᠡ
Sedkil-dür batu-da öslen baraju amaba:r sayi:qan ögülegdekü keme:n aršisun ubadis-tur ögülejügü:i j-e
527
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠬᠣᠷᠤ ᠶᠢ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠰᠡᠯᠲᠡ ᠭᠠᠷᠭᠠᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ
[V 12a] Tabdaγa:r: arban qoyar: Qoru-yi ündüsün selte γarγaqu metü
528
ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠤᠵᠠᠭᠤᠷ ᠠᠴᠠ ᠬᠢᠳᠤᠭᠳᠠᠬᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠬᠠᠳ ᠤᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠥᠭᠦᠯᠡᠵᠦᠭᠦᠢ ᠵᠡ
Dayi:sun-i ujaγu:r-a:ča qiduγdaqu keme:n qad-un törü jasaγ-tur ögülejügü:i j-e
529
ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠴᠢᠯᠡᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠴᠢᠯᠡᠨ ᠬᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠶᠦ
Köbegü:čilen asaraba:su köbegü:čilen kü üyi:ledüyü.:.
530
ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠦ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠴᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠬᠡᠨ ᠵᠸᠡ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
γaγča öbe:r-ün kü tus-a-yi kičige:n bütüge:gči aran-luγ-a: ken jv-e nöküčen čidaqu
531
ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠲᠠᠷᠢᠬᠤᠢ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠤ ᠳᠣᠷᠤᠷᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠭᠠᠷᠬᠤ ᠴᠥᠯᠡ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Kičige:n tariqui tariya:n-u dorura busu ebesün γarqu čöle qamiγ-a: bui.:.
532
ᠸ ᠪ ᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯᠳᠦᠭᠴᠢ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠣᠯᠬᠤ
[V 12b] Ken ber tus-a-yi ülü medegči bolba:su tegü:n-[dür] nöküčeldügči qamiγ-a: bolqu
533
ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠦᠷᠡ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠨ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Kičige:be:sü ber üre ülü bolqu γajara tariya:n tarin ken j-e čidaqu.:.
534
ᠬᠢᠭᠤᠰ ᠬᠠᠭᠤᠰ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠮᠥᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠨ ᠣᠳᠤᠶᠤ
Qiγus qaγus aburi-tu kümü:n mön dege:re böge:d šingtaran oduyu
535
ᠥᠷᠢᠭᠦ ᠳᠣᠭᠱᠢᠨ ᠪᠤᠬ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠣᠭᠲᠣᠯᠳᠠᠬᠤᠨ ᠢ ᠦᠲᠡᠷ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠣᠭᠲᠠᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Örigü: doγšin buq-a-yi:n oγtoldaqun-i üter ülükü oγtalun bui.:.
536
ᠸ ᠠ ᠲᠠᠪᠳᠠᠭᠠᠷ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠴᠢᠨᠠᠭᠱᠢ ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠢᠨᠠᠭᠱᠢᠳᠠ ᠥᠭᠬᠦᠨ ᠦ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠥᠯᠦᠷᠪᠢ
[V 13a] Tabdaγa:r: arban γurban: Maγu:n-dur kedüi činaγši ögbe:sü ber keregleküi-dür inaγšida ögkün-ü yaγu:n ölürbi
537
ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠮᠣᠬᠤᠯᠢᠭ ᠲᠡᠮᠦᠷ ᠡᠰᠡᠷᠭᠦ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ
Nasuda bariba:su ber moquliγ temür esergü qamiγ-a: bariqu.:.
538
ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠮᠦ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠵᠤ ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠳᠦᠷ ᠪᠠᠷᠢᠯᠳᠤᠯᠤᠶᠤ
Maγu:n busud-un tus-a-yi bütüge:mü keme:n šiltaγaju nigül-dür barilduluyu
541
ᠸ ᠪ ᠥᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠦᠯᠡᠵᠦ ᠬᠣᠴᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠤ ᠴᠠ ᠵᠠᠷᠭᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠤᠷᠤᠭ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠥᠪᠡᠰᠦᠪᠡᠨ ᠨᠡᠮᠡᠵᠦ ᠥᠰᠦᠶᠦ
[V 13b] Öri-yi:n dayi:sun-i ülejü qočoruγsan maγu:i aldar ki:ge:d maγu:-ča jarγulaγsan maγu:i uruγ ki:ge:d maγu:i yabudal-nuγu:d es-e ber nemebe:sü öbe:sübe:n nemejü ösüyü.:.
544
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠴᠢᠨᠠᠷ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠵᠢᠷᠭᠤᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča činar yosun-i onuqui jirγuduγa:r jüyi:l.:.
545
ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠲᠦᠱᠢᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ
Öbe:r-iye:n noyan tüšigdebe:sü tegü:nü üyi:le medegči čögö:ken
546
ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠦᠵᠡᠬᠦᠢ ᠨᠢᠳᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠦᠵᠡᠰᠦ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠳᠤᠯᠢ ᠬᠡᠷᠡᠭ
Busud-i üjeküi nidün-iye:r ber öbe:r-iye:n üjesü keme:be:sü duli kereg.:.
548
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢᠡ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠪᠦᠢ
qoyar: Nigen etege:d-i medeküi bilig-iye:r ber qamuγ üyi:les-i medeküi-e berke büi
549
ᠮᠠᠱᠢ ᠭᠢᠷᠠᠬᠠᠢ ᠨᠢᠳᠦ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠨ ᠦᠯᠦ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
Maši giraqai nidü-tü bolba:su ber daγu:n-i sonosun ülü čidayu.:.
550
ᠰᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠦᠭᠡ ᠭᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠦᠭᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Sidurγu üge gem-tü bolqu ki:ge:d buruγu: üge erdem-tü bolqu ber bolai
552
ᠳᠡᠪᠰᠡᠭᠡᠷᠬᠦᠢ ᠣᠷᠣᠩᠭᠠᠲᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠯᠠᠪᠠᠢ ᠥᠯᠵᠡᠢ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Debsegerküi orongγatu čaγa:n labai öljei-tü bolai.:.
553
ᠸᠢ ᠪ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠦ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠢᠮᠠᠶᠢ ᠭᠤᠲᠤᠭᠤᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
[VI 2b] Buyan ügegü:n-ü nigen nigen erdem erdem böge:d imayi γutuγu:lun bui
554
ᠰᠤᠪᠤᠳ ᠤᠨ ᠭᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠢᠰᠤᠭᠠ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠰᠤᠪᠤᠳ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠦ ᠠᠮᠢᠨ ᠠᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Subud-un ger inü kisuγ-a: bügüde subud-iya:r kü amin-a:čaγa:n qaγačan bui.:.
555
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠮᠠᠱᠢ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠣᠯᠣᠩᠬᠢ ᠦᠶᠢᠳᠬᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
Erdem-tü taqi böge:sü maši nöküčen yabuba:su olongki üyi:dqu bolqui-a ber medege: ügei
556
ᠱᠢᠬᠡᠷ ᠦᠨ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠮᠠᠱᠢ ᠠᠮᠲᠠᠲᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ ᠢᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠤᠶᠢᠳᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Šiker-ün modun maši amtatu böge:sü ber ürgülji idebe:sü olangkin uyi:dun bui.:.
558
ᠵᠤᠷᠪᠠᠨ ᠴᠢᠨᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠲᠠᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠡᠷ ᠨᠠᠰᠤ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠬᠢᠯᠢᠩ ᠲᠥᠷᠦᠶᠦ
Jurban: Činar sayi:tan aran-dur ber nasu könüge:be:sü kiling törüyü
563
ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠲᠩᠷᠢ ᠨᠦᠭᠦᠳ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠰᠠᠷᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠲᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
Oγtarγui-dur tngri-nügü:d olan ber böge:sü naran saran metü gerel-tü ügei büi.:.
564
ᠸᠢ ᠪ ᠬᠡᠨ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠨ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
[VI 3b] Ken qour kürgen čidaqu ele böge:sü tere kü tus-a-yi üyi:ledün čidayu
565
ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠣᠭᠲᠣᠯᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠭᠴᠢ ᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠢᠶᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ ᠲᠡᠷᠡ
Terigü:n oγtolun čidaγči qan kümü:n ulus-iya:n ber tejige:n čidayu tere.:.
566
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠤ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠪᠡᠷ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠮᠦᠢ
Uqaγa:tu šidurγu noyan kümü:n ejen-ü ber ulus-un ber üyi:le bütüge:müi
567
ᠵᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤᠨ ᠢ ᠬᠠᠪᠤᠲᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠬᠠᠷᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠵᠣᠷᠢᠭᠰᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠠᠯᠳᠠᠶᠤ
Jalaγsan sumun-i qabutu kümü:n qarbuba:su joriγsan γajar-i ülü aldayu.:.
569
ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠬᠠᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠪᠡᠷ ᠡᠰᠡ ᠲᠣᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠶᠦ
dörben: Qan bey-e-be:r es-e toγa:ba:su ele qamuγ-i medegčin-i ber ülü kündüleyü
570
ᠠᠮᠢᠨᠠ ᠲᠡᠪᠴᠢᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠪᠡᠶᠡ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠬᠦᠨ
Amin-a tebčigdegsen kümü:n-ü bey-e sayi:n ber böge:sü ken j-e kereglekün
571
ᠣᠯᠠᠭᠤᠯᠠ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠨᠢᠭᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠬᠦᠴᠦ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠪᠡᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠶᠦ
Olaγu:la sedkil nigedbe:sü ele küčü ügegü:n ber yeke üyi:le-yi bütüge:yü
574
ᠸᠢ ᠪ ᠴᠥᠭᠥᠩᠬᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠲᠠᠯᠪᠢᠭᠰᠠᠨ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠨ ᠣᠳᠤᠶᠤ
[VI 4b] Čögö:ngki sedkil-tü kičige:l-iye:n talbiγsan küčütü böge:sü ber šingtaran oduyu
575
ᠮᠠᠱᠢ ᠬᠦᠴᠦᠲᠦ ᠵᠠᠭᠠᠨ ᠪᠥᠬᠡ ᠶᠢ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠵᠠᠭᠠᠴᠢᠨ ᠪᠣᠭᠣᠯᠴᠢᠯᠠᠨ ᠵᠠᠷᠤᠮᠤᠢ
Maši küčütü jaγa:n böke-yi öčügü:ken jaγačin boγo:lčilan jarumui.:.
576
ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠯ ᠣᠮᠤᠭ ᠢᠶᠠᠨ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠪᠡᠰᠦ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠴᠣᠭ ᠢᠶᠠᠷᠠᠨ ᠳᠠᠷᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
Kičige:l omuγ-iya:n yekede egü:skebe:sü yekes-i ber čoγ-iya:ra:n darun čidayu
577
ᠮᠠᠱᠢ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠲᠦ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠯᠠᠪᠠᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠠᠲᠠᠷ ᠢ ᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠢᠨᠤ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Maši öčügü:ken bey-e-tü čaγa:n labai yeke matar-i alaγči inu bolai.:.
579
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠣᠮᠤᠷᠬᠠᠲᠠᠯᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠣᠮᠤᠷᠬᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠲᠤᠰᠠ
tabun: Dege:dü yekes omurqatala ügei maγu:n omurqaba:su ber yaγu:n tus-a
586
ᠸᠢ ᠪ ᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨᠡ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠮᠠᠱᠢ ᠳᠡᠭᠡᠵᠢᠯᠡᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦᠷ ᠭᠤᠲᠤᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[VI 5b] Qan kümü:n-e ülemji maši dege:jilegdebe:sü tere kümü:n ečüs-tür γutuqu-yi:n šiltaγa:n bolai
587
ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠣᠭᠣᠷᠪᠠᠰᠤ ᠬᠠᠭᠠᠷᠠᠬᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠪᠤᠰᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠵᠠ ᠠᠬᠤ
Öndegen-i oγtarγui-dur oγo:rba:su qaγaraqui-a:ča busu yaγu:n j-a aqu.:.
590
ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠤᠷᠭᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠭᠡᠷᠡᠯᠲᠡᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠨ ᠣᠳᠤᠮᠤᠢ
Naran-u gerel urγuba:su ele gerelten bügüde šingtaran odumui.:.
592
ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠲᠤ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠪᠡᠷ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
jirγuγa:n: Tus-a-tu ele böge:sü dayi:sun-luγ-a: ber nöküčegdeküi
596
ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠭᠠᠳᠠᠨᠠ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦᠭᠡᠢ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠦᠵᠡᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
Dotur-a öčügü:ken büküi-tü bolba:su γadan-a dege:rügei aburi üjegü:lüyü
597
ᠤᠰᠤᠨᠠ ᠮᠠᠱᠢ ᠳᠦᠭᠦᠷᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠭᠦᠯᠡᠳ ᠬᠥᠳᠥᠯᠦᠭᠡᠳ ᠲᠩᠷᠢ ᠳᠣᠩᠭᠤᠳᠤᠶᠤ
Usun-a maši dügü:rdebe:sü egü:led ködölüge:d tngri dongγuduyu.:.
598
ᠸᠢ ᠪ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠮᠡᠲᠦ ᠣᠷᠣᠨᠠ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠪᠡᠷ ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[VI 6b] Tegüs erdem-tü olqui-a berke metü oron-a erdem ügegü:n ber čögö:ken bolai
599
ᠭᠡᠮ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠬᠣᠯᠢᠴᠠᠩᠭᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠶᠡᠬᠡᠩᠬᠢ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠡᠨ ᠯᠦᠭᠡ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠪᠦᠢ
Gem erdem qoličangγui-a:ča merged yekengki erdem-ten-lüge: nöküčegdeküi büi.:.
600
ᠤᠷᠢᠳᠠᠠᠴᠠ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠠ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠦᠭᠡᠢ
Uridaa:ča böge:d dayi:sun ba sadun bolqui-a maγad ügei
604
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠢᠨᠤ ᠤᠴᠢᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠵᠢᠶᠤ
doluγa:n: Qamiγ-a: jayaγa:n inu učiraba:su bayajiyu
606
ᠭᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠪᠠᠶᠢᠭᠴᠢ ᠭᠠᠯᠠᠭᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠠᠴᠠ ᠦᠯᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠪᠤᠢ
Ger-tür bariba:su ber ülü bayi:γči γalaγu:n naγu:r-a:ča üldebe:sü ber orčin bui.:.
615
ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠤᠪᠴᠠᠰᠤᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠨᠡ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
Dotur-a erdem-tü bolba:su ber qubčasun maγu:i ber bügüden-e dorumjilaγdayu
616
ᠥᠷᠮᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ᠰᠡᠴᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠦᠰᠦᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠢᠶᠡᠷ ᠵᠢᠭᠦᠷ ᠲᠡᠨᠡ ᠲᠡᠪᠴᠢᠭᠳᠡᠵᠦᠭᠦᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Örm-e qulaγai sečen ber böge:sü üsün ügei-iye:r Jigü:r-ten-e tebčigdejügü:i gekü.:.
618
ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠯᠭᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠦᠷ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠮᠥᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
naiman: Qaγa:lγ-a ügei-dür šidurγui bolba:su mön ber busud-i ber baraγu:lun bui
625
ᠸᠢ ᠪ ᠵᠤᠨ ᠤ ᠪᠤᠯᠠᠭ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠦ ᠭᠠᠯ ᠡᠭᠦᠯᠡᠨ ᠦ ᠵᠠᠭᠤᠷᠠᠬᠢ ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠲᠡᠷᠭᠡᠯ ᠰᠠᠷᠠᠨ
[VI 8b] Jun-u bulaγ ebesün-ü γal egü:len-ü jaγu:raki naran tergel saran
628
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠴᠣᠭ ᠲᠤ ᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠴᠢᠨᠡ ᠰᠠᠭᠤᠪᠠᠰᠤ ᠴᠣᠭ ᠲᠤ ᠶᠢᠯᠸᠢ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠴᠣᠭ ᠲᠤ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠡᠳ ᠴᠤᠬᠠᠭ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠦᠨᠡᠲᠦ
Mungqaγ-u:d čögö:ken ögülebe:sü čoγ-tu qan kümü:n ečin-e saγu:ba:su čoγ-tu yilvi nigen nigen üjebe:sü čoγ-tu yekes ed čuqaγ bolba:su ünetü.:.
630
ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠨ ᠳᠣᠲᠤᠨᠠᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ
yisün: Ülemji taγa:lan dotunalaba:su tere böge:d maγu:lalduqui-yi:n šiltaγa:n bolai
631
ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠨ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠠᠮᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠶᠰᠠᠨ ᠠᠴᠠ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Yirtinčü-dür temečeldükün olangkin amaralduysan-a:ča boluγsan olan bui.:.
632
ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭᠦᠷ ᠪᠡᠷ ᠠᠮᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
Yeke keregü:r ber amaralduqu-yi:n šiltaγa:n bolqui-a medege: ügei
633
ᠬᠡᠷᠦᠯᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦᠷ ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠬᠤᠨ ᠢ ᠦᠵᠡᠪᠡᠢ
Kerüldügsen olangkin ečüs-tür Joqildun yabuqun-i üjebei.:.
634
ᠸᠢ ᠪ ᠬᠠᠷᠠᠮ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠡᠳ ᠲᠠᠪᠠᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠦᠵᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠣᠶᠤᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠨᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
[VI 9b] Qaram kümü:n-ü ed tabar busud-i üjen yadaγči nöküd maγu:i oyutu-yi:n bilig inü böge:sü ber busud-i bayasqan yadayu.:.
640
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢᠨᠦ ᠰᠡᠮᠡᠭᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠨᠦ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠰᠠ ᠢᠨᠤ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷᠬᠡ
arban: Maγu:i aran-u erdem inü semegü: kümü:n-ü bilig inü maγu:i noyan-u tus-a inu busud-ta tusa bolqui-a berke.:.
643
ᠮᠠᠯᠠᠶᠠ ᠠᠭᠤᠯᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠤᠷᠭᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠮᠣᠳ ᠦᠨᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Malay-a aγu:lan-dur urγuba:su ele olangkin mod ünetü bolai.:.
646
ᠲᠣᠲᠢ ᠬᠡᠯᠡᠯᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠠᠷᠤᠭ ᠲᠤᠷ ᠬᠠᠭᠠᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Toti kelelekü-yi:n tulada aruγ-tur qaγa:γdajuγu:i
648
ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠠᠷᠭᠠ ᠵᠠᠯᠢ ᠦᠭᠡᠭᠦᠢᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠦᠷᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠦᠨᠡᠨ ᠳᠤᠷᠠᠪᠠᠷ ᠮᠥᠷᠭᠦᠬᠦᠢ ᠤᠵᠠᠭᠤᠷ ᠠᠴᠠ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠪᠦᠢ
Aliba kümü:n arγ-a jali ügegü:i-e dayi:sun-dur nasu tus-a kürgebe:sü ele dayi:sun tegü:n-dür ünen duraba:r mörgüküi ujaγu:r-a:ča iregsen törü büi.:.
650
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠦᠴᠦ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠬᠢᠯᠢᠩᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠲᠤᠰᠠ
arban nigen: Küčü ügegü:n aran kilinglebe:sü yaγu:n tus-a
652
ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠲᠤᠯᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠬᠢᠯᠢᠩ ᠥᠳ ᠦᠭᠡᠢ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠲᠦᠯᠡᠭᠴᠢ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Tegü:nü tula üyi:les-i bütüge:küi-dür kiling öd ügei öbe:r-iye:n tülegči bolai.:.
655
ᠰᠦᠨ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠦᠨᠢᠭᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠲᠤᠭᠤᠯ ᠢ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠠᠯᠳᠠᠷᠠᠨ ᠪᠤᠶᠤ
Sün-iye:n baraγsan ünige:n-dür tuγul-i bariba:su ber aldaran buyu.:.
656
ᠸᠢ ᠪ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢᠡ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠦᠭᠡᠢ
[VI 11b] Nigen nigen üyi:le medeküi-be:r busud-i taqi medeküi-e medege: ügei
657
ᠤᠰᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠰᠦᠨ ᠢ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠭᠴᠢ ᠭᠠᠯᠠᠭᠤᠨ ᠬᠥᠷᠦᠭ ᠢ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠮᠦᠢ
Usun-a:ča sün-i qaγačaγu:lun čidaγči γalaγu:n körüg-i idege:n keme:n sedkimüi.:.
658
ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠪᠠᠷ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠭᠴᠢ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠢ ᠬᠢᠯᠪᠠᠷᠠ ᠣᠯᠤᠶᠤ
Nasuda sayi:bar tejige:gči noyan kümü:n boγo:l-i kilbar-a oluyu
659
ᠯᠢᠨᠬᠤ ᠠ ᠲᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤᠷ ᠭᠠᠯᠠᠭᠤᠨ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠳ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠪᠠᠰᠤ ᠥᠪᠡᠰᠦᠪᠡᠨ ᠬᠤᠷᠠᠶᠤ
Linqu-a-tu naγu:r-tur γalaγu:n šibaγu:d ese ber quriya:ba:su öbe:sübe:n qurayu.:.
661
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠡᠳ ᠢ ᠵᠠᠷᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠶᠠᠯᠢᠭᠤᠳ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠨᠦᠭᠦᠳ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠭᠴᠢ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠵᠢᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠠᠳ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠷ ᠦᠨ
arban qoyar: Ed-i jaruγči bayaliγu:d jöge:len nomuqan mergen-nügü:d dorudus-i tejige:gči yekes aran busud-i jirγaγu:luγa:d öbe:r-tege:n ber tus-a buyan-u küčün-iye:r üyi:les-i bütüge:r-ün
665
ᠸᠢ ᠪ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠱᠢᠲᠦᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠪᠡᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
[VI 12b] Yekes aran-dur šitübe:sü ele dorudus ber yeke olan bolun bui
666
ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠮᠣᠳ ᠲᠤᠷ ᠳᠤᠯᠳᠤᠳᠴᠤ ᠵᠦᠷᠬᠡᠢ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠣᠬᠢ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠦᠵᠡ
Yekes mod-tur duldudču jürkei ebesün oqi-dur kürügsen-i üje.:.
667
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠭᠡᠮ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠴᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠮᠦᠢ
Erdem-ten-dür gem taqi bolba:su erdem-i taγa:laγčin nöküčemüi
668
ᠬᠤᠷᠠ ᠪᠠᠭᠠᠯᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠣᠤᠷ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Qur-a baγalsun-dur qour-tu bolba:su ber yirtinčü daqin bügüdege:r bayasun bui.:.
670
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠬᠤᠪᠴᠠᠰᠤᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠢᠶᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
arban γurban: Erdem ügei bolba:su qubčasun čimeg-iye:r merged-i bayasqaγu:lun yadayu
671
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠭᠲᠠ ᠵᠢᠷᠤᠭᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠮᠠᠱᠢ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠦᠨᠡ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠡᠳ ᠲᠡᠨ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠣᠯᠠᠨ
Sayi:n aγta jiruγ-a: ügei ele böge:sü maši berke ber böge:sü ün-e öčü:ken ed-ten mungqaγ-u:d-un dotur-a olan
673
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠯᠡᠭᠴᠢ ᠪᠣᠭᠳᠠᠰ ᠡᠨᠡ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠴᠤᠬᠠᠭ
Merged-ün dumda sayi:n üge kelelegči boγdas ene yirtinčü-dür čuqaγ.:.
674
ᠸᠢ ᠪ ᠬᠡᠨ ᠬᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠲᠡᠷᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠢ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠶᠤ
[VI 13b] Ken ken-dür tere erdem bolba:su tere kü tegü:nü aldar-i sonosuyu
675
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠬᠦ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠳ ᠤᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠳ ᠰᠣᠨᠣᠰᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ
Merged-ün aldar merged-tür kü baγa:tud-un aldar baγa:tud sonosqu metü.:.
676
ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢᠬᠤᠨ ᠢ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠮᠤᠢ
Yekes aran kündülen taqiqun-i dorudus aran tegü:n-i dorumjilamui
677
ᠮᠠᠬᠢᠰᠸᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠷᠣᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡᠬᠢ ᠰᠠᠷᠠ ᠶᠢ ᠠᠰᠤᠷᠢ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Makisvari-yi:n oroi dege:reki sara-yi Asuri idege:n bolγan bui.:.
679
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠳᠡᠪᠲᠡᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠬᠣᠴᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠰᠡ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ᠲᠠᠷᠨᠢ ᠤᠮᠤᠷᠲᠠᠮᠲᠤᠭᠠ
arban dörben: Bilig debter bičig-tür qočoruγsan es-e qataγu:jiγsan niγu:ča tarni umurtamtuγ-a:
680
ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠬᠦ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠬᠣᠭᠣᠰᠤᠳᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ
Kümü:n-ü erdem kereglekü čaγ-tur qoγo:sudaγu:luγsan olan.:.
681
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠤ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠯᠢᠬᠠᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷᠬᠡ
Uqaγa:tu ed-iye:r bayan böge:sü ber jaliqai kümü:n yeke bolqui-a berke
682
ᠴᠢᠬᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠤᠷᠭᠤᠵᠤ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠡᠪᠡᠷ ᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢ ᠡᠰᠡᠬᠦ ᠦᠵᠡᠪᠡᠢ
Čikin urida urγuju böge:tele eber ülegsen-i esekü üjebei.:.
683
ᠸᠢ ᠪ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠭᠠᠬᠠᠢ ᠳᠤᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠨᠦᠷ ᠪᠠᠯᠠᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠱᠢᠲᠠᠭᠠᠮᠠᠯ ᠵᠤᠯᠠ
[VI 14b] Noqai γaqai-dur sayi:n ünür balai kümü:n-dür šitaγa:mal jula
684
ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠡᠰᠡ ᠱᠢᠩᠭᠡᠭᠰᠡᠳ ᠲᠡ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠲᠤᠷ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠬᠡᠷᠡᠭ
Idege:n es-e šing[ge:g]sed-te idege:n mungqaγ-u:d-tur nom-i yaγu:n kereg.:.
691
ᠡᠯᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨᠡ ᠦᠯᠦ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠵᠠ ᠠᠬᠤ
Ele bolba:su tegü:n-e ülü bütüge:gdeküi yaγu:n j-a aqu
692
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠤ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ ᠴᠡᠷᠢᠭ ᠢ ᠪᠠᠨᠳᠤ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨᠡ ᠳᠠᠷᠤᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Maγu:i dayi:sun-u arban qoyar ayi:maγ čerig-i Bandu terigü:ten-e daruγdajuγu:i gekü.:.
693
ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠦᠨ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠢᠨᠤ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠢᠵᠠᠭᠤᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠦ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Olangkin köbegü:d-ün aburi inu uridu ijaγu:r-iya:n kü daγan bui
696
ᠸᠢ ᠪ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠮᠥᠷᠡᠳ ᠵᠠᠭᠠᠨ ᠮᠣᠷᠢᠨ ᠮᠣᠳ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠭᠦᠷᠦ ᠡᠷᠡ ᠡᠮᠡ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠶᠣᠰᠤᠲᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠪᠤᠢ
[VI 15b] Aγu:la möred jaγa:n morin mod erdeni gerel gürü er-e em-e nigen yosutu böge:sü ber sayi:n maγu:i-yi:n ilγal bui
697
ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠲᠠᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠳᠠᠭᠤᠰᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠪᠦᠢ
Buyan-tan aran-u üge-yi: ber dorudus daγu:squi-a berke büi
698
ᠭᠦᠳᠢᠷᠠ ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠦᠭᠡᠪᠡᠷ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠬᠦᠯᠢᠭᠳᠡᠵᠦᠭᠦᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Güdir-a ulus-un qan-u ügebe:r dalai-yi:n ejen küligdejügü:i gekü.:.
700
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤᠵᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠬᠦ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠮᠡᠳᠡᠮᠦᠢ
arban jirγuγa:n: Üyi:les-i bütüge:n qataγu:jiba:su ber bütüge:r-ün buyan-u kü küčün medemüi
701
ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠳᠤᠷ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠴᠢᠨ ᠣᠯᠤᠨ ᠶᠠᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠰᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠵᠠᠷᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Dalai-dur qudaldučin olun yadaγsan erdenis qan-u sang-dur jarun bui.:.
702
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢ ᠪᠡᠯᠭᠡᠪᠡᠷ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
Mungqaγ-u:d-un sayi:n maγu:i sedkil-i belgebe:r uqaγdayu
703
ᠪᠢᠱᠢᠭᠤᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠤᠭᠠᠨ ᠪᠤᠱᠢᠴᠠᠷ ᠦᠵᠡᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
Bišiγu:n kümü:n sayi:n maγu:i-yuγa:n bušičar üjegü:lüyü
704
ᠥᠲᠡᠭᠦ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠮᠥᠱᠢᠶᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠠᠶᠠᠰᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠡᠷᠯᠢᠭ ᠬᠠᠭᠠᠨ ᠢᠨᠢᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠠᠯᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ
Ötegü noqai möšiye:be:sü bayasuγsan-u belge Erlig qaγa:n inige:be:sü alaqu-yi:n belge.:.
711
ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠷ ᠡᠪᠦᠯ ᠵᠤᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠶᠡᠭᠦᠳᠬᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Jobalang jirγalang bügüdege:r ebül jun metü yegü:dkeldükün büi.:.
713
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠦᠨ ᠨᠡᠷ ᠡ ᠶᠢ ᠪᠠᠷᠢᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠰᠠᠬᠢᠭᠳᠠᠶᠤ
arban doluγa:n: Dorudus yekes-ün ner-e-yi bariγsan-iya:r busud-ta saqiγdayu
714
ᠠᠩᠭᠤᠯᠮᠠᠯᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠡᠷᠡ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠰᠠᠬᠢᠮᠤᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠣᠮᠯᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Anggulmali-yi:n ner-e bariba:su dorudus aljiya:s saqimui keme:n nomlajuγu:i.:.
717
ᠰᠠᠪᠯᠠᠷ ᠲᠠᠷᠪᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠡᠷᠭᠦᠬᠦᠢ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠬᠠᠯᠢᠭᠤᠨ ᠱᠢᠷᠠ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ᠢ ᠲᠠᠬᠢᠬᠤᠢ ᠶᠢ ᠦᠵᠡ
Sablar tarbaγan-i ergüküi ki:ge:d qaliγu:n šir-a šibaγu:n-i taqiqui-yi üje.:.
718
ᠸᠢ ᠪ ᠡᠳ ᠲᠠᠪᠠᠷ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠡᠮᠡᠬᠦᠢ ᠳᠤᠲᠤᠮ ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠰᠠᠬᠢᠶᠠᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[VI 17b] Ed tabar quriya:su keme:be:sü nemeküi dutum ögbe:sü saqiyan bolai
719
ᠮᠥᠷᠡᠨ ᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤᠷ ᠴᠢᠳᠬᠤᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠠᠭᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠰᠤᠪᠠᠭ ᠨᠠᠭᠤᠷᠠ ᠲᠤᠰᠠ
Mören-i naγu:r-tur čidqusu keme:be:sü baγu:raγu:lqui subaγ naγu:r-a tus-a.:.
722
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠶᠣᠰᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠳᠣᠯᠤᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča yosu ügei törü-yi onuqui doluduγa:r jüyi:l.:.
723
ᠳᠡᠭᠡᠷᠦᠬᠡᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠪᠡᠶᠡᠪᠡᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭᠴᠢ ᠴᠠᠭᠰᠠᠪᠠᠳ ᠲᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠣᠮ ᠢᠶᠠᠷ ᠦᠯᠦ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠭᠤᠯᠠ ᠪᠠᠭᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠥᠷᠦ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠶᠤ
Dege:rük[e]i sedkil-tü boγo:l jalaγu: beyebe:n čimegči čaγsabad-tu kümü:n nom-iya:r ülü yabuγči qan kümü:n γurbaγu:la baγu:raqu törü-dür oruγsan buyu.:.
725
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠬᠤᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠲᠤᠭᠤᠷᠪᠢᠬᠤᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠯᠳᠤᠨ ᠬᠦᠴᠦᠲᠡᠨ ᠯᠦᠭᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠢ
qoyar: Bütüge:n yadaqui üyi:le-yi tuγu:rbiqui olan-luγ-a: maγu:laldun küčüten-lüge: temečeldüküi
726
ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ ᠳᠡᠭᠡᠨ ᠢᠲᠡᠭᠡᠨ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠠᠮᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠡᠳᠡ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠭᠤᠲᠤᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Gergei-dege:n itegen maγu:n-luγ-a: amaralduqui ede tabun γutuqu-yi:n šiltaγa:n bui.:.
727
ᠦᠭᠡᠭᠦ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠯ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠡᠷᠢᠭᠴᠢ ᠭᠣᠷᠢᠯᠠᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠤᠷᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠭᠴᠢ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠦᠯᠦ ᠮᠡᠳᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠡᠳᠡ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠳᠡ ᠢᠨᠢᠭᠡᠭᠦᠯᠦᠶᠦ
Ügegü: böge:tele sayi:n dege:l idege:n erigči γorilan böge:tele yeke duran bariγči sastir ülü meden böge:tele temečeküi-yi taγa:laγči ede γurban bügüde-de inige:gü:lüyü.:.
728
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠨ ᠲᠠᠴᠢᠶᠠᠮᠤᠢ
[VII 2b] Sayi:n γajar böge:tele maγu:i γajar-i maγu:i aran qayi:ralan tačiya:mui
729
ᠭᠢᠩᠰᠤ ᠶᠢᠨ ᠴᠡᠴᠡᠭ ᠢ ᠮᠢᠬᠠᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠡᠷᠡᠬᠦᠨ
Gingsu-yi:n čečeg-i miqan keme:n ünegen-e:če busud ken j-e erekün.:.
730
ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠪᠡᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠲᠡ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠠᠷᠰᠠᠯᠠᠨ ᠢ ᠢᠨᠤ ᠪᠡᠶᠡ ᠳᠡᠬᠢ ᠬᠣᠷᠤᠬᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠢᠳᠡᠬᠦᠨ
Yekes aran-a dayi:sun-a:ča ber öbe:r-ün nöküd-te baraγdaγsan olan arsalan-i inu beye deki qoruqui-a:ča angγida busud /amitan/ qamiγ-a: idekün.:.
732
ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠣᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠬᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠢᠪᠡᠭᠡᠭᠴᠢ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠪᠣᠯᠬᠤ
γurban: Noyan /böge:d/ boγo:l-daγa:n qor kürgekü böge:sü tegü:n-dür ibege:gči ken j-e bolqu
733
ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠶᠢ ᠲᠦᠶᠢᠳᠬᠦ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨᠢ ᠦᠵᠡᠬᠦᠢᠡ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠷᠭᠠ ᠦᠭᠡᠢ
Gerel böge:d bey-e-yi tüyi:dkü ele böge:sü tegü:ni üjeküi-e busu arγ-a ügei.:.
734
ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠪᠠᠷ ᠨᠣᠮ ᠢᠶᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠣᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠲᠠᠩᠬᠠᠢ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Nomuqaba:r nom-iya:r yabuγčin-dur qor kürgegči kümü:n tangqai bolai
735
ᠨᠠᠷᠢᠯᠠᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠠᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠬᠦ
Nari:lan iregsen kümü:n-i alaba:su baγa:tur keme:n ken j-e ögülekü.:.
736
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠬᠣᠤᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠴᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
[VII 3b] Törülki maγu:n öbe:r-tür tus-a ügei böge:sü ber busud-ta qour üyi:ledügči ber bolun bui
737
ᠬᠣᠷᠤ ᠲᠤ ᠮᠣᠭᠠᠢ ᠬᠡᠢ ᠢᠳᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠠᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Qoru-tu moγai kei iden böge:tele busud-i üjebe:sü ülükü alan bui.:.
739
ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠬᠦ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Tegü:n-i üyi:ledbe:sü jobalang-un kü šiltaγa:n bui
740
ᠳᠠᠷᠠᠰᠤᠨ ᠤᠤᠭᠤᠵᠤ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠴᠢ ᠭᠠᠯᠵᠠᠭᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩᠠ ᠲᠣᠭᠠᠬᠤ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Darasun uuγu:ju jirγalang keme:n sedkigči γaljaγu:raγsan-i jirγalang-a toγa:qu bolai.:.
748
ᠥᠲᠡᠯᠬᠦᠢ ᠡᠴᠡ ᠠᠶᠤᠨ ᠤᠷᠲᠤ ᠨᠠᠰᠤᠯᠠᠬᠤ ᠶᠢ ᠬᠦᠰᠡᠬᠦ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠪᠦᠢ
Ötelküi-e:če ayun urtu nasulaqu-yi küsekü mungqaγ-u:d-un aljiya:s sedkil büi.:.
749
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠪᠤᠢ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠭᠦᠨᠡᠴᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠯᠦ ᠰᠤᠷᠬᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠠᠯᠪᠢᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠ ᠡᠰᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠨᠢᠭᠦᠯ ᠦᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠪᠦᠢ
[VII 4b] Ken ber mergen aran bui böge:tele tegü:ne:če erdem ülü surqu böge:sü tere kümü:n albiduγsan ba es-e böge:sü nigül-ün küčün büi.:.
750
ᠬᠡᠨ ᠪᠡ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠦᠯᠦ ᠵᠠᠷᠤᠨ ᠦᠯᠦ ᠢᠳᠡᠬᠦ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠪᠡᠴᠢᠨᠡ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠ ᠡᠰᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠢᠯᠡᠲᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠢᠷᠢᠳ ᠪᠦᠢ
Ken be ed-tü böge:tele ülü jarun ülü idekü ele böge:sü tere kümü:n ebečin-e kürtegsen ba ese böge:sü ilete böge:d birid büi.:.
752
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠮᠡᠳᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠦᠯᠦ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠰᠡᠳ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠬᠡᠷᠡᠭ
tabun: Nom-un törü meden böge:tele ülü bütüge:kü böge:sü tegü:n-i medegsed nom-i yaγu:n kereg
753
ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠠᠷᠢᠶᠠᠲᠠᠨ ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠳ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠨ
Tariya:n tegüs sayi:n bolba:su ber ariya:tan görüge:d qamiγ-a: bayasqun.:.
754
ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨᠠ ᠳᠠᠷᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠲᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠷᠤᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
jayaγa:n-a daruγdaγsan amitan büküi-tü böge:sü ber jarun yadayu
755
ᠲᠤᠷᠠᠭᠤᠨ ᠥᠯᠦᠰᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠨᠢᠭᠤᠵᠤ ᠴᠠᠳᠲᠠᠯᠠ ᠢᠳᠡᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Turaγun ölüsbe:sü ber niγu:ju čadtala iden qamiγ-a: čidaqu.:.
756
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠵᠠᠷᠤᠨ ᠦᠯᠦ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤᠢ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠬᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠶᠢ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠵᠦ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠬᠢᠯᠪᠠᠷ ᠪᠤᠢ
[VII 5b] Öggün jarun ülü čidaqui ed-iye:r bayan keme:n sedkikü böge:sü aγu:la-yi altan keme:n sedkijü bayan bolqui-a qilbar bui.:.
757
ᠵᠥᠪ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠨᠣᠮᠯᠠᠭᠴᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠮᠡᠳᠡᠵᠦ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠡᠨᠡ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Jöb etege:d nom-i nomlaγči merged olan taqi bolba:su ber teyi:n medejü bütüge:n yabuγči ene yirtinčü-dür čögö:ken büi.:.
759
ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠪᠡᠶᠡ ᠤᠵᠤᠭᠤᠷ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠴᠣᠭ ᠲᠤ ᠪᠤᠰᠤ
jirγuγa:n: Bey-e ujuγu:r sayi:tu bolba:su ber erdem ügei bolba:su čoγ-tu busu
760
ᠲᠠᠭᠤᠰ ᠤᠨ ᠥᠳᠦᠨ ᠦᠵᠡᠰᠬᠦᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠰ ᠦᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠲᠦᠷ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠵᠣᠬᠢᠬᠤ
Taγus-un ödün üjesküleng-tü böge:sü ber dege:düs-ün čimeg-tür qamiγ-a: jokiqu.:.
761
ᠡᠭᠦᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠬᠠᠪᠠᠷ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤ ᠶᠢᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠰᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠬᠤᠯᠠᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠡᠳ ᠵᠣᠴᠢᠯᠠᠬᠤᠢ
Egü:dügsen qabar qudaldu-yi:n köbegü:n asaγu:γsan čimeg qulaγuγsan-u ed jočilaqui
762
ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠡᠳᠡ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠦᠯᠦ ᠲᠣᠭᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
Baγši ügei erdem ki:ge:d ede tabun böge:sü ber busud-ta ülü toγa:γdayu.:.
763
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠠᠯᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠴᠢ ᠶᠢ ᠡᠰᠡ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠᠴᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠬᠣᠷ ᠪᠣᠯᠠᠢ ᠲᠡᠷᠡ
[VII 6b] Ali kümü:n sayi:n ači-yi es-e medebe:sü busud-tača öbe:r-tege:n qor bolai tere
764
ᠠᠪ ᠢ ᠮᠠᠭᠤᠴᠠ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠤ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠬᠦᠷᠲᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Ab-i maγu:ča bütüge:be:sü ele dayi:sun-u urida öbe:r-tege:n kürten büi.:.
765
ᠡᠳ ᠪᠦᠲᠦᠬᠦ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠦᠭᠡᠢ ᠣᠷᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠠᠪᠬᠤᠨ
Ed bütükü metü böge:sü ber joqis ügei oron-a:ča ken j-e abqun
766
ᠮᠥᠷᠭᠦᠴᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠢ ᠬᠤᠴᠠ ᠶᠢᠨ ᠴᠢᠰᠤᠨ ᠳᠣᠯᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠦᠨᠡᠭᠡᠨ ᠡᠬᠢᠪᠡᠨ ᠬᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Mörgüčeldüküi quča-yi:n čisun dolqu bolun ünegen ekibe:n qaγaldajuγu:i gekü.:.
768
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠤᠨ ᠳᠤᠷᠠᠨ ᠦᠵᠡᠵᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠦᠯᠦ ᠲᠡᠪᠴᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
doluγa:n: Nigen qoyar amaraγ-un duran üjejü busud-i teyi:n böge:d ülü tebčigdeküi
769
ᠬᠤᠷᠮᠤᠰᠲᠠ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠨᠦ ᠬᠠᠪᠤᠷᠴᠢᠯᠠᠨ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠳᠴᠤ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
Qurmusta ber böge:sü nöküd inü qaburčilan buruγu:dču baraγdayu.:.
770
ᠨᠠᠰᠤ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢ ᠲᠡᠪᠴᠢᠵᠦ ᠰᠣᠨᠢᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Nasu yabuγu:lduγsan nöküd-i tebčijü sonin nigen qoyar-i ülü itegegdeküi
771
ᠱᠢᠷᠠ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠳ ᠤᠨ ᠬᠠᠨ ᠠᠨᠤ ᠲᠤᠷᠠᠭᠤᠨ ᠤ ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠢ ᠠᠰᠠᠷᠠᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Šira šibaγu:d-un qan anu turaγun-u noyan-i asaraqu bolun baraγdajuγu:i gekü.:.
772
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
[VII 7b] Maγu:i kümü:n-i kičige:n asaraba:su ber öbe:r-ün kümü:n bolqu ügei büi
773
ᠤᠰᠤᠨ ᠢ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠴᠠᠯᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠭᠠᠯ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠱᠢᠲᠠᠬᠤ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Usun-i kedüi ber bučalγaba:su γal bolun šitaqu qamiγ-a: bui.:.
774
ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠣᠨᠤᠵᠤ ᠠᠶᠢᠮᠠᠰᠪᠠᠰᠤ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠵᠣᠬᠢᠶᠠᠵᠤ ᠠᠷᠢᠯᠭᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠴᠢᠳᠠᠶᠤ
Šiltaγa:n-i onuju ayi:masba:su öčügü:ken joqiya:ju arilγan ber čidayu
775
ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠬᠡᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠰᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠵᠠᠯᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Šiltaγa:n ügei böge:tele ken ayi:masba:su tegü:n-i jaliraγu:lun ken j-e čidaqu.:.
777
ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠤ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠨᠦ ᠴᠡᠨᠡᠭᠡ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠬᠦᠴᠦ ᠦᠭᠡᠭᠦ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠦᠯᠦ ᠪᠠᠰᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
naiman: Dayi:sun-u küčün inü čenege: üdügü:i-e küčü ügegü: keme:n ülü basuγdaqui
783
ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠦᠬᠦᠬᠦᠢ ᠪᠡᠯᠭᠡᠰ ᠲᠥᠷᠦᠶᠦ
Jayaγa:n-iya:n baraγdaba:su üküküi belges törüyü.:.
784
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠥᠪᠡᠰᠦᠪᠡᠨ ᠮᠠᠭᠤᠴᠠ ᠡᠰᠡ ᠠᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠬᠣᠷᠮᠤᠰ ᠲᠠ ᠪᠡᠷ ᠮᠠᠭᠤᠱᠢᠶᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠶᠤ
[VII 8b] Öbe:sübe:n maγu:ča es-e aburilaba:su ele qormus-ta ber maγu:šiya:n yadayu
785
ᠪᠤᠯᠠᠭ ᠥᠪᠡᠰᠦᠨ ᠡᠰᠡ ᠡᠯᠡ ᠱᠢᠷᠭᠢᠪᠡᠰᠦ ᠱᠢᠷᠤᠭᠠᠢ ᠪᠠᠷ ᠳᠠᠷᠤᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Bulaγ öbe:sün es-e ele širgibe:sü širuγai-ba:r darun qamiγ-a: čidaqu.:.
786
ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠲᠤᠭᠤᠷᠪᠢᠵᠤ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠡᠴᠦᠯᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠣᠷᠠᠭᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠯᠭᠠᠳ ᠤᠨ ᠵᠠᠭᠤᠷᠠᠬᠢ ᠬᠥᠭᠱᠢᠨ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠨᠠᠰᠤ ᠪᠤᠷᠠᠯᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠮᠤᠢ
Eldeb jaγu:n üyi:les-i tuγu:rbiju γaγča üyi:le-yi ber ečülgen yadaγči olangkin oraγu: kümü:n balγad-un jaγu:raki kögšin [noqai] metü nasu buralun yabumui.:.
788
ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠬᠦᠴᠦᠨᠡ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠲᠠᠵᠤ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠮᠥᠷ ᠲᠦᠷ ᠣᠳᠤᠨ ᠪᠤᠢ
yisün: Jayaγa:n-u küčün-e uduridtaju uqaγa:tan ber buruγu: mör-tür odun bui
789
ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠨᠣᠮ ᠲᠠᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠠᠨᠤ ᠭᠠᠯᠵᠠᠭᠤ ᠮᠠᠬᠢᠰᠸᠠᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠪᠠᠷᠢᠨ ᠪᠤᠢ
Buruγu: nom-tan yeke baγši anu γaljaγu: Makisvari-yi:n törü barin bui.:.
790
ᠠᠯᠢᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠢ ᠬᠥᠮᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠡᠷᠦᠰᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦᠷ ᠮᠠᠭᠤᠢ
Alin kümü:n jasaγ-i kömdebe:sü ele nigen tedüi erüsbe:sü ber ečüs-tür maγu:i
791
ᠣᠬᠠᠷ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠠᠴᠠ ᠳᠠᠪᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠯᠠ ᠭᠠᠵᠠᠳ ᠢ ᠡᠷᠦᠰᠦᠭᠡᠳ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠠᠷᠰᠯᠠᠨᠠ ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Oqar jasaγ-a:ča dabaγsan-u tula γajad-i erüsüge:d böge:tele arslan-a alaγdajuγu:i.:.
792
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠠᠰᠤᠷᠤ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠶᠡᠨ ᠦᠯᠡᠭᠦᠯᠵᠦ ᠣᠯᠠᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠲᠡᠨ ᠥᠪᠡᠰᠦᠭᠡᠨ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠶᠤ
[VII 9b] Asuru bilig-iye:n ülegü:ljü olan üyi:leten öbe:süge:n baraγdayu
793
ᠬᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠠᠭᠤᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠬᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠢᠶᠠᠨ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Qan kümü:n aγui duradun sedkiküi-be:r qan ulus-iya:n ebderegü:lügsen olan bui.:.
794
ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠡᠳ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠡᠳ ᠬᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Ülemji ed-i quriya:ba:su ele ed kü öbe:r-tege:n dayi:sun bolun bui
798
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠠᠰᠤᠷᠤ ᠬᠦᠴᠦ ᠪᠥᠬᠡ ᠦᠯᠡᠭᠦᠯᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠭᠦᠵᠢᠷᠡᠨ ᠦᠬᠦᠬᠦᠢ ᠪᠡᠨ ᠵᠠᠪᠳᠤᠬᠤᠢ ᠪᠣᠯᠠᠢ
arban: Asuru küčü böke ülegü:lbe:sü ele güjiren üküküi-be:n jabduqui bolai
799
ᠬᠠᠳᠬᠤᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠣᠯᠠᠩᠬᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦᠯᠡᠭᠴᠢᠨ ᠳᠦᠷ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Qadqulduγa:n-dur alaγdaγsan olangqin küčülegčin-dür boluγsan-dur olan bui.:.
800
ᠡᠳ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Ed bilig küčün terigü:ten buyan-tu bolba:su nökür bolai
801
ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠬᠣᠲᠠᠯᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠭᠤᠲᠤᠭᠤᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤᠢ
Buyan ügei ele böge:sü tedege:r qotala öbe:r-iye:n γutuγu:lqu-yi:n šiltaγa:n bolumui.:.
802
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠠᠯᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠷ ᠦᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠴᠡᠨᠡᠵᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
[VII 10b] Merged ali ber üyi:le-yi üyi:ledür-ün öbe:r-ün buyan-daγa:n čenejü üyi:ledteküi
803
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯᠦᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠲᠤ ᠵᠠᠭᠤᠨ ᠤ ᠳᠣᠲᠤᠷᠠ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠬᠤᠢ ᠪᠡᠷᠬᠡ
Maγu:i temečelün čaγ-tur tegüs buyan-tu jaγu:n-u dotura ber olqui berke.:.
804
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠰᠤᠨᠠ ᠳᠦᠭᠦᠷᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠳᠡᠯᠪᠡᠷᠡᠬᠦ ᠮᠡᠲᠦ
Maγu:i naγu:r usun-a dügü:rdebe:sü nigen etege:d maγad delberekü metü
805
ᠬᠡᠨ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠤᠷᠤᠭ ᠳᠦᠯᠡᠳᠲᠡ ᠴᠤᠬᠠᠭ
Ken ed-tü bayan bolba:su tegü:n-dür köbegü:n uruγ düledte čuqaγ.:.
807
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠴᠤᠬᠠᠭ ᠲᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠪᠦᠷᠢᠳᠪᠡᠰᠦ ᠳᠠᠶᠢᠨᠠ ᠠᠪᠲᠠᠶᠤ
arban nigen: Köbegü:tü kümü:n-e:če bayan bolqu čuqaγ tedege:r büridbe:sü dayi:n-a abtayu
808
ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠲᠡᠭᠦᠰᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦᠲᠡᠷ ᠦᠬᠦᠭᠰᠡᠨ ᠣᠯᠠᠨ
Qamuγ bügüde tegüsbe:sü ele tere kümü:n üter ükügsen olan.:.
811
ᠬᠡᠳ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠪᠦᠢ
Ked ber qamiγ-a: tegüs sayi:n bolba:su tere buyan quriya:γsan-u belge büi.:.
812
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠴᠢᠨᠠᠳᠤᠰ ᠢ ᠠᠷᠭᠠᠳᠠᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠪᠡᠰᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠷᠭᠠᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠢ
[VII 11b] Qudal-iya:r činadus-i arγadaba keme:n sedkibe:sü öbe:r-iye:n arγadaγsan bui
813
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡ ᠬᠤᠳᠠᠯ ᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦᠨᠡᠨ ᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠡᠰᠢᠭ ᠲᠥᠷᠦᠶᠦ
Nigen-te qudal-i ögülegči kümü:n ünen-i ögülebe:sü ber sesig törüyü.:.
814
ᠵᠥᠪ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠱᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠨ ᠬᠢᠯᠢᠩᠯᠠᠨ ᠴᠢᠨᠠᠳᠤᠰ ᠢ ᠢᠴᠡᠭᠦᠯᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ ᠶᠦᠭᠡᠨ ᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠦᠴᠢᠶᠡ ᠮᠡᠲᠦ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠡᠴᠡᠭᠡᠨ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠬᠤᠢ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠬᠦᠷᠲᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Jöb etege:d-i ülü šinjilen qilinglan činadus-i ičegü:lbe:sü ele gergei-yüge:n alaγsan küčiy-e: metü nökür-e:čege:n qaγačaqui jobalang kürten büi.:.
820
ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠬᠤᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Ečüs-tür bütüge:n yadaqui üyi:le sayi:n ber böge:sü ülü kičiye:gdeküi
821
ᠥᠷᠦ ᠳᠦᠷ ᠱᠢᠩᠭᠡᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠬᠤ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠠᠮᠲᠠᠲᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠢᠳᠡᠬᠦ
Örü-dür šinggege:n yadaqu idege:n-i amtatu böge:sü ber ken j-e idekü.:.
822
ᠸᠢᠢ ᠪ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠲᠠᠯᠪᠢᠵᠤ ᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠡᠨᠡ ᠪᠡᠷ ᠬᠣᠶᠢᠳᠤᠰ ᠤᠨ ᠪᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠬᠣᠴᠣᠷᠤᠶᠤ
[VII 12b] Kičiye:l-iye:n talbiju saγu:γčin-dur ene ber qoyi:dus-un ba üyi:le qočoruyu
823
ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠡᠰᠡ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤᠵᠢᠪᠠᠰᠤ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠶᠦ
γajar sayi:n ber böge:sü es-e qataγu:jiba:su tariya:n olqu ügei büyü.:.
824
ᠬᠠᠭᠠᠯᠭᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠦᠷ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠵᠥᠭᠥᠯᠡᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠵᠠᠷᠤᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤᠢ
Qaγa:lγ-a ügei-dür ülemji Jögö:len bolba:su bügüde aran-a jaruγdaqu bolumui
828
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠬᠤᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠲᠦᠷ ᠲᠦᠱᠢᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠬᠣᠷᠤ ᠠᠪᠤᠭᠴᠢᠨ ᠢ ᠬᠡᠨ ᠢᠲᠡᠭᠡᠬᠦᠨ
arban γurban: Maγu:i bütüge:n yadaqui üyi:les-tür tüšigdebe:sü ber üyi:ledbe:sü ber mungqaγ-u:d-un belge qoru abuγčin-i ken itegekün
830
ᠦᠯᠦ ᠵᠠᠷᠤᠨ ᠡᠳ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠪᠠᠰᠤ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠲᠦᠯᠡᠬᠦᠢ ᠲᠦᠯᠢᠭᠡᠨ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠬᠤᠢ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Ülü jarun ed-i quriya:ba:su öbe:r-iye:n tüleküi tülige:n quriya:qui bolai
836
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠨᠠᠢᠮᠠᠳᠤᠭᠠᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča üyi:le-yi onuqui naimaduγa:r jüyi:l.:.
837
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠡᠶᠡᠪᠡᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Uqaγa:tan öčügü:ken üyi:le-yi ber nasuda eyebe:r bütüge:gdeküi
838
ᠪᠦᠲᠦᠪᠡᠰᠦ ᠴᠦ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠲᠡᠯᠡ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠲᠦᠪᠡᠰᠦ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ
Bütübe:sü čü yaγu:n ögületele es-e ber bütübe:sü jokis-tu-yi:n šiltaγa:n.:.
840
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠯᠲᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠵᠥᠪᠱᠢᠶᠡᠬᠦᠢᠡ ᠬᠡᠨᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠣᠶᠢᠷᠠ
qoyar: Amitan eldeb taγa:laltan-u tula qamuγ-i jöbšiye:küi-e ken-e ber berke öbe:r-iye:n erdem-tü bolba:su ele qamuγ taγa:laγu:lqu tegü:n-dür oyi:r-a.:.
841
ᠮᠠᠱᠢ ᠥᠲᠡᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠦᠵᠦᠭᠦᠷᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠨ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Maši ötelügsen üjügü:r-e ber olan erdem-i sonosun quriya:γdaqui
842
ᠬᠣᠶᠢᠳᠤᠰ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢᠨ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠳᠦᠷ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Qoyi:dus jayaγa:n-dur sonosuγsan-u tus-a-yi:n tedüi öglige-dür ber bolqu qamiγ-a: bui.:.
844
ᠡᠰᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠳᠦᠷᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢᠡ ᠬᠢᠯᠪᠠᠷ
Es-e böge:sü düri-yi:n kümü:n nöküčegdeküi-e kilbar
847
ᠡᠳᠦᠢ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠯᠦᠭᠡ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Edüi tedüi erdem-tü kümü:n-luγ-a: [= lüge:] ken j-e nöküčen yabun čidaqu
848
ᠤᠰᠤᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠵᠠᠷᠢᠮᠯᠠᠨ ᠲᠦᠰᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠬᠤᠮᠬᠠᠨ ᠢ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠡᠷᠭᠦᠨ ᠬᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
Usun-iya:r jarimlan tüsürügsen qumqan-i terigü:n-dür ergün ken čidaqu.:.
850
ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠠᠯᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠢᠯᠭᠠᠨ ᠴᠢᠳᠠᠵᠤ ᠪᠦᠷᠦᠨ
γurban: Ali kümü:n sayi:n maγu:i aran-i sayi:tur ilγan čidaju bürün
851
ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠢ
Tegü:nü üyi:le-yi bütüge:n čidaba:su tegüs sayi:n bolqu-yi:n šiltaγa:n bolui.:.
852
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨᠠ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠱᠢᠶᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Uqaγa:tan-a sayi:tur asaraγdaba:su dorudus aran ber sayi:šiya:n bui.:.
853
ᠰᠤᠷᠭᠠᠨ ᠴᠢᠳᠠᠭᠴᠢᠨ ᠲᠣᠲᠢ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ᠢ ᠰᠤᠷᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠬᠡᠯᠡᠯᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠮᠤᠢ
Surγan čidaγčin toti šibaγu:n-i surγaba:su kelelen čidamui.:.
854
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤ ᠬᠦᠴᠦ ᠥᠴᠦᠬᠡᠲᠡᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠬᠦᠴᠦᠲᠡᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠤᠷ ᠳᠤᠶᠢᠯᠳᠤᠶᠢᠳᠪᠠᠰᠤ ᠬᠦᠮᠦᠵᠢᠶᠦ
[VIII 3b] Dorudu küčü öčü:keten aran ber küčüten busud-tur duyi:lduyi:dba:su kümü:jiyü
855
ᠥᠴᠦᠬᠡᠲᠡᠨ ᠳᠤᠰᠤᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤᠷ ᠨᠡᠶᠢᠯᠡᠪᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠱᠢᠷᠭᠢᠨ ᠪᠤᠢ
Öčü:keten dusul usun ber böge:sü naγu:r-tur neyi:lebe:sü ülü širgin bui.:.
856
ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠᠴᠠ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠠᠰᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Öbe:r-tege:n uqaγa:n ügei ele böge:sü uqaγa:tan busud-tača sayi:tur asaγdaqui
857
ᠭᠠᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠠᠯᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠮᠡᠰ ᠡ ᠶᠢ ᠭᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠠᠪᠤᠨ ᠪᠤᠢ
γar-iya:r dayi:sun-i alan yadaba:su mes-e-yi γar-tur ülükü abun bui.:.
859
ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠴᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠠᠷᠭᠠ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
dörben: Qour kürgegči dayi:sun ber arγ-a medebe:sü nökür bolun bui
862
ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠢ ᠠᠪᠲᠠᠬᠤᠢ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠡᠷᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Yosuγa:r oluγsan ed idege:n-i abtaqui joqis ügei busud-i ülü erigdeküi
865
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠰᠡᠷᠡᠨ ᠡᠰᠡ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠵᠠᠭᠤᠷᠠ ᠭᠡᠮ ᠲᠥᠷᠦᠨ ᠪᠦᠢ
[VIII 4b] Merged seren es-e yabuba:su ter-e Jaγu:r-a gem törün büi
866
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠰᠡᠷᠡᠨ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠭᠡᠮ ᠲᠥᠷᠦᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠴᠥᠯᠡ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠪᠦᠢ
Uqaγa:tan sayi:tur seren yabuba:su gem törükü-yi:n čöle: berke büi.:.
867
ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠲᠥᠷᠦᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠳᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Kejiy-e: öbe:r-ün küčün törütele tejiye:de dayi:sun-i kündülegdeküi
868
ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠳᠦᠭᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠢᠶᠠᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠲᠠᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠨ ᠪᠦᠶᠦ
Küčün dügü:rbe:sü jokis-iya:r üyi:ledteküi keme:n busud sastir-tan ögülen büyü.:.
870
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠦᠯᠦ ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
tabun: Dayi:sun-a sayi:n üge ögülegdebe:sü ber uqaγa:tu bolba:su ülü itegegdeküi
871
ᠣᠬᠠᠷ ᠮᠢᠭᠤᠢ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠪᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠵᠤ ᠨᠠᠰᠤ ᠴᠢᠨᠠᠳᠤᠰ ᠢ ᠠᠯᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠮᠦᠢ
Oqar miγu:i nomuqaba:r yabuju nasu činadus-i alar-un kičige:müi.:.
872
ᠤᠯᠤᠰ ᠤᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠠᠶᠢᠮᠠᠰᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠢᠶᠠᠷ ᠢᠮᠠᠳᠤᠷ ᠱᠢᠲᠦᠵᠦ ᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Ulus-un ejen ayi:masba:su ber bayasqulang-iya:r imadur šitüjü aγdaqui
873
ᠬᠥᠰᠦᠷ ᠲᠦᠷ ᠬᠥᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠬᠠᠯᠲᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠬᠥᠰᠥᠷ ᠲᠦᠷ ᠬᠦ ᠳᠤᠶᠢᠯᠳᠤᠶᠢᠳᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ
Kösür-tür köl-iye:n qaltariγ[da]ba:su kösör-tür kü duyi:lduyi:dqui-dur adali.:.
874
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠬᠤᠷᠢᠴᠠᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦᠲᠡᠷ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠨ ᠭᠤᠲᠤᠨ ᠪᠤᠢ
[VIII 5b] Ed-tür ülemji quričaγči kümü:n üter šingtaran γutun bui
875
ᠢᠯᠪᠡᠭᠡᠰᠦᠨ ᠮᠢᠬᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠤᠷᠢᠴᠠᠬᠤᠢ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠭᠠᠨ ᠮᠥᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠬᠢᠳᠤᠭᠳᠤᠮᠤᠢ
Ilbege:sün miqan-dur quričaqui ber jiγa:n mön dege:r-e böge:d kiduγdumui
876
ᠲᠠᠶᠢᠭᠳᠠᠬᠤᠨ ᠪᠠ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠪᠡ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠨᠠᠰᠤ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠥᠭᠴᠦ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Tayi:[γ]daqun ba nöküd be qamuγ-i nasu öglige ögčü quriya:γdaqui
877
ᠲᠠᠬᠢᠯ ᠰᠠᠴᠤᠯ ᠢ ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠲᠩᠷᠢ ᠨᠡᠷ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠪᠢᠷᠢᠳ ᠲᠦᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠪᠠᠶᠠᠰᠴᠤ ᠰᠠᠬᠢᠨ ᠪᠤᠢ
Taqil sačul-i ögbe:sü tngri-ner ki:ge:d birid-tür kürtele bayasču sakin bui.:.
879
ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠠᠭᠠᠳᠤᠨ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠬᠤᠷᠢᠴᠠᠬᠤ ᠶᠢ ᠲᠠᠯᠪᠢᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
jirγuγa:n: Yeke kümü:n naγa:dun idege:n ki:ge:d jirγalang-dur quričaqu-yi talbiγdaqui
880
ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠬᠤᠷᠢᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠪᠠᠷ ᠳᠠᠰ ᠠ ᠭᠢᠷᠸᠢ ᠯᠠᠩᠬᠠ ᠳᠤᠷ ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠭᠡᠬᠦ
Jirγalang-dur quričaγsan-u šiltaγa:ba:r Das-a-girvi Langka-dur alaγdajuγu:i gekü.:.
881
ᠠᠮᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠷ ᠤᠨ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠯᠳᠤᠷ ᠤᠨ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠯᠤᠭᠠ ᠬᠦ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
Amaraldur-un maγu:laldur-un sayi:d-luγ-a: kü maγu:n-luγ-a: kejiy-e: ber ülü üyi:ledteküi
883
ᠬᠣᠯᠢᠭᠰᠠᠨ ᠬᠣᠤᠷᠤ ᠪᠠᠷ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠪᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦ ᠪᠤᠰᠤ
Qoliγsan qouru-ba:r kejiy-e: ba üyi:ledtekü busu.:.
884
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠬᠤᠪᠴᠢᠭᠳᠠᠬᠤᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠠᠨ ᠤ ᠰᠠᠩ ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠳᠦᠭᠦᠷᠦᠮᠦᠢ
[VIII 6b] Qubčiγdaqun olan-u tula qan-u sang čögö:ken-iye:r dügü:rümüi
885
ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠤᠪᠴᠢᠭᠳᠠᠬᠤᠢ ᠱᠢᠷᠭᠣᠯᠵᠢᠨ ᠤ ᠦᠯᠡᠢ ᠪᠠᠯ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠱᠢᠨᠡ ᠰᠠᠷᠠ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨᠡ ᠨᠡᠮᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠳᠦᠭᠦᠷᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Ülemji ülü qubčiγdaqui širγoljin-u ülei bal ki:ge:d šine sara öčügü:ken öčügü:ken-e nemegsen-iye:r dügü:rün büi.:.
886
ᠨᠣᠶᠠᠨ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠤᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠬᠤᠪᠴᠢᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Noyan kümü:n irgen-i ülü qoruγu:lun törü yosuγa:r alban qubčiγdaqui
887
ᠰᠠᠯᠠ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠠᠴᠠ ᠬᠦᠵᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠴᠤᠪᠤᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠮᠣᠳᠤᠨ ᠬᠣᠬᠢᠷᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Sala modun-a:ča küji-yi:n küčün olan čuburiba:su modun qoqiran bui.:.
894
ᠨᠣᠮ ᠠᠴᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠡᠳ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠡᠨᠡ ᠪᠡᠷ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠮᠥᠩᠬᠡᠪᠤᠰᠤ
Nom-a:ča angγida ed taqi böge:sü ene ber yirtinčü-dür möngkebusu.:.
895
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠦᠯᠦ ᠠᠮᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠮᠠᠱᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠣᠷᠠᠭᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠢ ᠡᠭᠡᠷᠡᠪᠡᠰᠦ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ
[VIII 7b] Sadun-luγ-a: ber ülemji ülü amaralduγdaqui dayi:sun-i ber maši ülü qoraγa:γdaqui sadun-i ege:rebe:sü maγu:lalduqui-yi:n šiltaγa:n
899
ᠵᠥᠭᠥᠯᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠬᠤᠷᠴᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠥᠭᠦᠯᠡᠮᠦᠢ
Jögö:len-iye:r qamuγ-i bütüge:kü-yi:n tulajöge:len böge:d qurča keme:n merged ögülemüi.:.
901
ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠬᠡᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠮᠢᠨᠤ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠨᠠᠮᠠᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠮᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠦᠯᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
naiman: Ken-i ber minu dayi:sun keme:n nigen ber namayi ülü taγa:lamu keme:n es-e ber taγa:laba:su ülü ögülegdeküi
903
ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢ ᠰᠣᠨᠵᠢᠬᠤᠢ ᠠᠴᠠ ᠦᠯᠦ ᠠᠶᠤᠨ ᠲᠠᠬᠢᠭᠴᠢ ᠪᠠᠰᠤᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠢᠯᠭᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠨ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠲᠠᠴᠢᠶᠠᠭᠴᠢ ᠲᠡᠶᠢᠮᠦᠨ ᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠦᠯᠦ ᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Ičegü:ri sonjiqui-a:ča ülü ayun takiγči basuγči-yi ilγan yadan idege:n-dür ed-tür tačiya:γči teyi:mün-ü γajar-a ülü aγdaqui.:.
904
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠪᠤᠰᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠱᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠨ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠦᠯᠦ ᠲᠡᠪᠴᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[VIII 8b] Busu γajar-i sayi:tur šinjilen üdügü:i-e uridu γajar-iya:n ülü tebčigdeküi
905
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠥᠯ ᠢ ᠭᠢᠴᠬᠢᠶᠡ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠨᠥᠭᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠡᠷᠭᠦᠪᠡᠰᠦ ᠤᠨᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ
Nigen köl-i gičkiy-e üdügü:i-e nögüge:-yi ergü:be:sü unaqu-yi:n šiltaγa:n.:.
908
ᠪᠡᠴᠢᠨ ᠨᠠᠭᠠᠳᠤᠨ ᠡᠰᠡ ᠴᠢᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠬᠦᠵᠦᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠳᠡᠭᠡᠰᠦᠨ ᠶᠠᠬᠢᠨ ᠤᠶᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠥᠯᠦᠭᠡ
Bečin naγa:dun es-e čidaba:su küjügü:n-dür dege:sün ya:kin uyaγdaqu bölüge:.:.
910
ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠭᠡᠮ ᠢ ᠢᠯᠡᠲᠡ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠦᠯᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
yisün: Gem-i ilete üjebe:sü ber joqis busud-ta ülü ögülegdeküi
911
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠢᠷᠤ ᠦᠵᠡᠵᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠷᠡ ᠪᠣᠯᠤᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠠᠬᠢᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠳᠦᠳ
Maγu:i iru üjejü ögülegči-yi:n dege:r-e bolui keme:n yirtinčü daqin ögüleldüd.:.
914
ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠭᠠᠬᠠᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠢᠳᠡᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠬᠦᠰᠡᠬᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ
Noqai γaqai taqi ideküi-dür merged ken j-e küsekü tegü:n-i.:.
915
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠣᠨᠤᠬᠤ ᠦᠭᠡ ᠢ ᠪᠡᠯ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨᠠ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[VIII 9b] Busud-un sedkil-dür onuqu üge-i bel dayi:sun-a ber ülü ögülegdeküi
916
ᠳᠠᠭᠤᠷᠢᠶᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠲᠡᠨᠳᠡᠬᠡᠨᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤ ᠢᠷᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Daγu:riya:n metü tendeken-e böge:d ögülegčin-dür qariγu: iren büi.:.
917
ᠬᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨᠠ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠰᠦ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠥᠪᠡᠰᠦᠭᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠳᠠᠬᠤᠢ
Ker ber dayi:sun-a qour kürgesü keme:be:sü öbe:süge:n erdem-tü boldaqui
921
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠳᠣᠭᠱᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠠᠰᠠᠷᠠᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠵᠦ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡᠪᠡᠷ ᠨᠣᠮᠤᠭᠠᠳᠬᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
arban: Doγšin aran-i asaran sedkijü qataγu: üyi:lebe:r no[mu]γadqaγdaqui
922
ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠡᠶ ᠡ ᠳᠦᠷ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠴᠢᠨ ᠬᠠᠲᠠᠩᠭᠤ ᠵᠠᠰᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠢ ᠭᠠᠷᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Öbe:r-ün bey-e-dür tus-a-yi sedkigčin qatangγu jasal-iya:r ebedčin-i γarγan bui.:.
923
ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠬᠣᠤᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠦᠭᠴᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠦᠲᠡᠷ ᠠᠷᠢᠯᠭᠠᠭᠠᠳ ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Öčügü:ken taqi qour üyi:ledügči bolba:su üter arilγaγa:d jokilduγdaqui
924
ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠲᠠᠲᠠᠭᠠᠯ ᠢ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠣᠷᠤᠵᠤ ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠤᠷᠠ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠡᠰᠡᠬᠦ ᠦᠵᠡᠪᠡ
Öčügü:ken tataγa:l-i daγan oruju yeke nu:r-a boluγsan-i esekü üjebe.:.
925
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠰᠡᠴᠡᠳ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠦᠭᠡᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
[VIII 10b] Sečed joqis ügei üyi:le-[y]i: medebe:sü ber ülü üyi:ledteküi
926
ᠵᠠᠭᠠᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠳᠠᠷᠤᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠬᠠᠨᠠ ᠤᠶᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠦᠵᠡ
Jaγa:n dayi:sun-i daruqu-yi:n tulada nasuda qan-a uyaγdaγsan-i üje.:.
929
ᠲᠤᠷᠠᠭᠤᠳ ᠥᠪᠡᠷ ᠵᠠᠭᠤᠷᠠ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠱᠢᠷᠠ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ᠠᠰᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠭᠤᠲᠤᠶᠤ
Turaγu:d öbe:r jaγu:r-a qour kürge[be:]sü ber šir-a šibaγu:n asaraba:su γutuyu.:.
931
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠠᠯᠢᠪᠡᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠨᠠᠰᠤ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠴᠠᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
arban nigen: Aliber yeke öčü:ken üyi:le-i üyi:ledbe:sü merged nasu nigen čaγ-iya:r kičige:n üyi:ledteküi
932
ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ ᠵᠠᠭᠠᠨ ᠲᠠᠤᠯᠠᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢ ᠳᠠᠩ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠠᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Arslan jaγa:n taulai qoyar-i dang nigen kičige:l-iye:r alan bui.:.
933
ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠬᠦᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠡᠨ ᠵᠡ ᠰᠠᠭᠤᠬᠤᠨ
Erdem-tü kümü:n-i ülü kündüleküi γajar-a merged ken j-e saγu:qun
934
ᠪᠣᠯᠤᠷ ᠢ ᠭᠠᠯ ᠴᠠᠬᠢᠬᠤᠢ ᠭᠦᠷᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠴᠢᠨ ᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠪᠣᠯᠤᠷ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠨ ᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Bolur-i γal čakiqui gürü bolγaγčin-u γajar-a bolur qudalduqun-u yaγu:n.:.
939
ᠥᠪᠡᠷ ᠡᠴᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠲᠤᠷ ᠱᠢᠲᠦᠪᠡᠰᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠦᠲᠦᠶᠦ
Öbe:r-e:če dege:dü sayi:d-tur šitübe:sü öbe:r-ün tus-a bütüyü
940
ᠰᠦᠮᠡᠷ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠶᠢᠨ ᠲᠠᠯᠠᠰ ᠲᠤᠷ ᠠᠭᠴᠢᠨ ᠱᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Sümer aγu:la-yi:n talas-tur aγčin šibaγu:n altan öngge-tü bolun bui.:.
942
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠨᠠᠶᠢᠳᠠᠩᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠶᠡᠬᠡᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠪᠡᠰᠦ ᠳᠡᠭᠡᠭᠱᠢ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
arban qoyar: Na[yi:]dangγui sedkil-tü yekes aran-dur nöküčebe:sü dege:gši bolqu ügei büi
943
ᠨᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠳᠦᠷ ᠴᠢᠬᠤᠯᠠ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠠᠷᠠ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠪᠠᠭᠤᠷᠠᠬᠤ ᠢ ᠦᠵᠡ
Naran-u gerel-dür Čiqula boluγsan-iya:r sara qaγu:čin-daγa:n baγu:raqu-i üje.:.
944
ᠦᠭᠡ ᠳᠡᠭᠡᠨ ᠦᠯᠦ ᠬᠦᠷᠦᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠯᠦᠭᠡ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠪᠣᠯᠤᠶᠠ ᠬᠡᠮᠡᠭᠴᠢ ᠬᠡᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤ
Üge-dege:n ülü kürügči kümü:n-lüge: nökür boluy-a keme:gči ken bolqu
945
ᠥᠩᠭᠡ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤ ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ ᠳᠠᠬᠢ ᠰᠣᠯᠤᠩᠭ ᠠ ᠶᠢ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ ᠡᠷᠡᠬᠦ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ
Öngge sayi:tu oγtarγui-daqi solungγ-a-yi čimeg bolγan erekü mungqaγ-u:d-un aljiya:s.:.
946
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠯᠢ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠨᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦ
[VIII 12b] Öbe:r-iye:n ali-yi ülü taγa:laqu böge:sü busud-ta ber tegü:ni üyi:ledtekü
947
ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠬᠥᠨᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠳᠤᠷᠠᠳᠬᠤᠢ
Busud-ta öčügü:ken ber könüge:gdebe:sü öbe:r-tür yambar sedkil bolqu-yi ber duradqui.:.
948
ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠯᠢ ᠶᠢ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠲᠡᠭᠦᠨᠢ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠪᠣᠯᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠪᠡᠷ ᠪᠢᠳᠠᠨ ᠤ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤᠢ
Öbe:r-iye:n ali-yi taγa:laba:su ele tegü:ni böge:d busud-ta bolγaba:su busud ber bidan-u taγa:laqui
951
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠳᠣᠭᠱᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠠᠮᠠᠷᠠᠬᠤᠢ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠦᠶᠡ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠲᠡ ᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
arban γurban: Doγšin aran-luγ-a: amaraqui maγu:lalduqui üy-e qoyar-i merged-te gegdeküi
952
ᠬᠠᠷᠱᠢᠯᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠪᠣᠳᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢ ᠪᠠᠷᠰ ᠯᠤᠭᠠ ᠪᠣᠯᠤᠯᠴᠠᠪᠠᠰᠤ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠤᠢ
Qaršilalduqui bodaralduqui qoyar-i bars-luγ-a: bolulčaba:su ülü bolui.:.
954
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠪᠣᠳᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠯᠤᠭᠠ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯᠳᠦᠬᠦᠢ
Merged aran-luγ-a: bodaralduqui törülki sayi:d-luγ-a: nöküčeldüküi
956
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠴᠠᠭ ᠲᠠᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠦᠭᠡ ᠦᠳᠦᠭᠦᠢᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢᠶᠠᠷ ᠮᠠᠭᠤᠱᠢᠶᠠᠨ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠮᠤᠢ
[VIII 13b] Čaγ-taγa:n kürüge: üdügü:i-e ögülegči kümü:n-i qamuγ-iya:r maγu:šiya:n dorumjilamui
957
ᠣᠯᠠᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠬᠦ ᠢ ᠪᠠᠷᠢᠮᠲᠠᠯᠠᠵᠤ ᠭᠠᠯᠵᠠᠭᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Olan ögülekü-i barimtalaju γaljaγu: keme:n ülükü uqaγdan bui.:.
958
ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠦᠭᠡᠰ ᠢ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠪᠤᠶᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠵᠦ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠨ ᠰᠡᠮ ᠢᠶᠡᠷ ᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠪᠦᠶᠦ
Dorudus aran öbe:r-ün üges-i bügüde aljiya:s buyu keme:n sedkijü teyi:n uqaγdan sem-iye:r saγu:γči kümü:n-i busud kündülen büyü.:.
960
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠬᠠᠭᠠᠯᠭᠠ ᠴᠠᠭ ᠲᠠᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠢ ᠮᠠᠱᠢᠳᠠ ᠰᠡᠷᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠦᠭᠡᠰ ᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
arban dörben: Qaγa:lγ-a čaγ-taγa:n kürügsen-dür-i mašida serejü kedüi üges-i ögülegdeküi
961
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠠᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠡᠳ ᠮᠡᠲᠦ ᠦᠯᠦ ᠶᠠᠪᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Sayi:n üge böge:sü ber olan bolba:su elbeg ed metü ülü yabun bui.:.
962
ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠢ ᠪᠠᠨ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠲᠡ ᠪᠡᠷ ᠤᠬᠠᠬᠤᠢᠠ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠪᠦᠢ
Öbe:r-ün buruγu:i-ba:n buruγu: keme:n merged-te ber uqaqui-a berke büi
963
ᠣᠯᠠᠨᠠ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠢ ᠪᠠᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠢ ᠪᠠᠨ ᠲᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠤᠶᠤ
Olan-a buruγu:i-ba:n ögülegdebe:sü buruγu:i-ba:n tegü:be:r uqaγdaqu buyu.:.
964
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤᠢ ᠪᠠᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠳ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠡᠰᠡ ᠲᠠᠯᠪᠢᠪᠠᠰᠤ ᠠᠳᠠ ᠪᠠᠷᠢᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣᠯᠠᠢ
[VIII 14b] Buruγu:i-ba:n uqaγa:d böge:tele es-e talbiba:su ada bariγdaγsan bolai
965
ᠡᠵᠢᠶ ᠡ ᠳᠡ ᠠᠷᠢᠯᠭᠠᠨ ᠦᠯᠦ ᠰᠡᠳᠬᠢᠬᠦ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠦᠶᠦ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Ejiy-e:-de arilγan ülü sedkikü böge:sü kümü:n büyü keme:n ber ülü sedkigdeküi.:.
966
ᠡᠳᠦᠢ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠠᠷᠠᠨᠠ ᠭᠡᠮ ᠢᠶᠡᠨ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠵᠦ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠤᠶᠤ
Edüi tedüi uqaγa:tan aran-a gem-iye:n kičige:jü tarqaγdaqu buyu
967
ᠲᠡᠷᠡ ᠮᠡᠲᠦ ᠠᠷᠢᠯᠭᠠᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠵᠥᠪᠵᠥᠪᠬᠡᠨ ᠳᠡᠭᠡᠭᠱᠢ ᠣᠳᠤᠮᠤᠢ
Tere metü arilγan yabuγči kümü:n jöbjöbken dege:gši odumui.:.
969
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠤ ᠪᠡ ᠲᠠᠬᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠦᠭᠡ ᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠡᠰᠡ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤᠢ
arban tabun: Uqaγa:tu be taqi sayi:n sedkil-tü üge abuγči ba taqi baγa:tur kümü:n busud-un üyi:le-yi ese medebe:sü ber tere kü yabudal-iya:r ber sayi:n bolumui.:.
970
ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠲᠤ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠤᠳ ᠯᠤᠭᠠ ᠥᠨᠢᠳᠡ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠪᠠᠰᠤ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ
Aburi maγu:i-tu amaraγ-u:d-luγ-a: önide nöküčegsen ber böge:sü qaγačaba:su amuγulang
971
ᠨᠠᠰᠤ ᠬᠥᠲᠦᠯᠦᠭᠴᠢ ᠱᠢᠳᠦᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠭᠠᠷᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠥᠲᠡᠭᠦᠰ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠳᠦᠳ
Nasu kötülügči šidün sayi:n ber böge:sü γarγaba:su amuγulang keme:n ötegüs ögüleldüd.:.
972
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠨᠠᠰᠤ ᠴᠢᠮᠠᠳᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠰᠠᠳᠤᠳ ᠲᠠ ᠡᠳᠦᠢ ᠲᠡᠳᠦᠢ ᠥᠭᠴᠢ ᠦᠯᠳᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠮᠣᠭᠠᠢᠠ ᠵᠠᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠷᠤᠭᠤᠨ ᠢ ᠣᠭᠲᠣᠯᠤᠨ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠲᠡᠮᠦᠢ
[VIII 15b] Nasu čimadun yabuγči sadud-ta edüi tedüi ögči üldegdeküi moγai-a jaγu:γdaγsan quruγun-i oγtolun yadaba:su amin-daγa:n kürtemüi.:.
973
ᠬᠡᠷ ᠪᠡ ᠶᠡᠬᠡ ᠣᠷᠣ ᠣᠯᠬᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠳᠦᠢ ᠲᠡᠳᠦᠶᠢᠬᠡᠨ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Ker be yeke oro olqu bolba:su edüi tedüyi:ken-i ülü qayi:ralaγdaqui
974
ᠶᠡᠬᠡ ᠤᠯᠤᠰ ᠢᠷᠭᠡᠨ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠬᠤᠢ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠡᠳ ᠢ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠯᠠᠨ ᠬᠠᠷᠠᠰᠬᠤᠨ ᠢ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Yeke ulus irgen-i quriya:qui čaγ-tur ed-i qayi:ralan qarasqun-i yaγu:n.:.
976
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠡᠳ ᠢ ᠵᠥᠭᠡᠰᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠭᠬᠦᠢ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠦᠲᠦᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ
arban jirγuγa:n: Uqaγa:tan ed-i jöge:sügei keme:be:sü öčügü:ken ögküi böge:d bütükü-yi:n nökür
977
ᠬᠤᠳᠤᠭ ᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ᠢ ᠨᠡᠮᠡᠭᠦᠯᠰᠦ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠤᠳᠬᠤᠵᠤ ᠠᠪᠬᠤ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠠᠷᠭᠠ ᠪᠤᠶᠤ
Quduγ-un usun-i nemegü:lsü keme:be:sü udquju abqu böge:d arγ-a buyu.:.
978
ᠬᠡᠳ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠰᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠣᠯᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠪᠣᠳᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Ked ber tegüs sayi:n bolsuγai keme:be:sü olan-luγ-a: bodaraldun yabuγdaqui
979
ᠪᠣᠳᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠬᠤ ᠶᠢ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠤᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠤᠬᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠡᠷᠢᠬᠦᠢ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠲᠠᠯᠪᠢᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Bodaralduqu-yi jobalang-un šiltaγa:n keme:n uqaba:su tegüs sayi:n-i eriküi-yi ber talbiγdaqui.:.
980
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠭᠡᠮ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠢ ᠣᠨᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
[VIII 16b] Aliba üyi:le-yi bütüge:kü bolba:su urida gem erdem qoyar-i onuγdaqui
981
ᠭᠡᠮ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠠᠴᠠ ᠶᠢ ᠪᠡᠷ ᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠶᠡᠬᠡᠩᠬᠢ ᠭᠡᠮ ᠲᠦ ᠶᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠲᠡᠯᠡ
Gem erdem sača-yi ber gegdekü ele böge:sü yekengki gem-tü-yi taqi yaγu:n ögületele.:.
982
ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠲᠠᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠢ ᠤᠬᠠᠵᠤ ᠰᠡᠷᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Šidurγu merged-i kündülen nöküčegdeküi arγ-a-tan merged-i uqaju seregdeküi
986
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠡᠳ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠦᠭᠡᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠰᠡᠴᠡᠨ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠲᠦ ᠡᠯᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢᠲᠡᠨ ᠢ ᠲᠠᠬᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠲᠡᠯᠡ ᠶᠠᠭᠤᠨ
doluγa:n: Ed nöküd ügei taqi bolba:su sečen amaraγ nökür-tü ele bolba:su adaγu:sun taqi üyi:le-yi bütüge:n böge:tele kümü:n törülkiten-i taqi ögületele yaγu:n.:.
987
ᠠᠯᠢ ᠪᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤᠢ ᠪᠡᠷ ᠲᠦᠱᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠦᠯᠦ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠬᠡᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠳᠠᠬᠤᠢ
Ali ba üyi:le-yi čidaqui ber tüšigdeküi ülü čidaqui-dur ken-i ber ülü yabuγu:ldaqui
990
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠥᠨᠢᠳᠡ ᠮᠠᠭᠤᠯᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠳᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
[VIII 17b] Önide maγu:lalduγsan dayi:sun-luγ-a: joqilduba:su ülü bodaralduγdaqui
991
ᠮᠠᠱᠢ ᠪᠤᠴᠠᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠤᠰᠤᠨ ᠢ ᠭᠠᠯ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠰᠥᠨᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Maši bučalγaγsan taki usun-i γal-dur kürbe:sü ülükü sönegü:lün büi.:.
992
ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤ ᠢᠴᠡᠭᠦᠷᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠢᠲᠡᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠲᠦ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠢᠲᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠶᠡᠷ ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠣᠨᠣᠰᠳᠠᠮᠤᠢ
Törülki sayi:tu ičegü:ri medegči dayi:sun ber bolba:su itegebe:sü bolqu sayi:n törülki-tü dayi:sun-dur itegegsen-iye:r amin-daγa:n kürtele tejigegdeküi keme:n sonosdamui.:.
994
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠵᠠᠳ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠢᠲᠡᠭᠡᠨ ᠦᠯᠦ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
arban naiman: Öbe:r-tege:n maγu:i sedkil ügei keme:n jad aran-i itegen ülü sedkigdeküi
995
ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠳᠠ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠡᠨ ᠭᠥᠷᠦᠭᠡᠳ ᠢ ᠠᠷᠢᠭᠠᠲᠠᠨ ᠢᠳᠡᠭᠡᠨ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠨ ᠪᠦᠢ
Aburi-da sayi:n sedkil-ten görüge:d-i ariγa:tan idege:n keme:n sedkin büi.:.
996
ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠮᠥᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠢ ᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠦᠭᠡᠬᠦ
Mungqaγ-u:d aljiya:s mör-iye:r yabuba:su mungqaγ-i kü uqaγdaba:su tüge:kü
997
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠠᠯᠵᠢᠶᠠᠰ ᠮᠥᠷ ᠢᠶᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠤᠰᠤ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠣᠨᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Merged aljiya:s mör-iye:r yabuba:su busu nigen šiltaγa:n-i onuγdaqui.:.
998
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠡᠳ ᠲᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠠᠭᠳᠠᠬᠤᠢ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠥᠭᠲᠡᠪᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠪᠤᠯᠢᠭᠳᠠᠶᠤ
[VIII 18b] Merged ed-tü γajar-a aγdaqui es-e ber ögtebe:sü ülü buliγdayu
999
ᠡᠳ ᠢ ᠪᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠯᠢᠪᠠᠰᠤ ᠠᠭᠰᠤᠭᠠᠳ ᠪᠠᠷᠠᠶᠤ
Ed-i baraγu:luγči γajar-a es-e ber buliba:su aγsuγa:d barayu.:.
1000
ᠥᠪᠡᠰᠦᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠤᠬᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠡᠶᠡᠲᠦᠵᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
Öbe:süge:n sayi:tur uqaba:su ber qamuγ üyi:les-i eyetüjü üyi:ledteküi
1001
ᠡᠶᠡ ᠦᠯᠦ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠭᠡᠨᠦᠯ ᠢ ᠦᠨᠡ ᠥᠭᠴᠦ ᠠᠪᠤᠮᠤ
Ey-e ülü taγa:laγči kümü:n genül-i ün-e ögčü abumu.:.
1003
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠠᠶᠤᠯ ᠲᠤ ᠡᠶ ᠡ ᠶᠢ ᠡᠶᠡᠲᠦᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠤᠳ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠭᠤᠷᠪᠠᠭᠤᠯᠠ ᠦᠯᠦ ᠡᠶᠡᠲᠦᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
arban yisün: Ayul-tu ey-e-yi eyetüküi-dür amaraγ-u:d ber böge:sü γurbaγu:la ülü eyetügdeküi
1004
ᠸᠢᠲᠠᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠢᠳᠡᠭᠳᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Vitar bütüge:küi maγu:i nökür-tü bolba:su urida böge:d bütüge:gči kümü:n idegden büi.:.
1005
ᠠᠪᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠨ ᠲᠡᠭᠱᠢ ᠥᠭᠬᠦᠢᠡ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠳᠤᠷᠠᠨ ᠦᠵᠡᠭᠴᠢ ᠠᠶᠤᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠠᠴᠢᠲᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠬᠦᠰᠡᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Abun čidan tegši ögküi-e mergen jöge:len boluγa:d qamuγ duran üjegči ayul ügei ačitu sayi:n-i medebe:sü tere kümü:n qamuγ küsel-iye:n olun bui.:.
1006
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠬᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢᠲᠡᠭᠡᠨ ᠣᠷᠣᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠠᠰᠠᠷᠠᠭᠠᠳ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ᠦᠭᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[VIII 19b] Ker ber dayi:sun itegen oroba:su tegü:n-i asaraγa:d sayi:qan üge ögülegdeküi
1007
ᠲᠤᠷᠠᠭᠤᠳ ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨ ᠠ ᠳᠤᠷ ᠱᠢᠨᠤᠭᠰᠠᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭ ᠠ ᠪᠠᠷ ᠵᠢᠷᠭᠠᠵᠤᠭᠤᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠷᠲᠡᠬᠢᠨ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯᠳᠦᠮᠦᠢ
Turaγu:d quluγan-a-dur šinuγsan šiltaγ-a:-ba:r jirγajuγu:i keme:n ertekin ögüleldümüi.:.
1008
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠰᠣᠨᠣᠰᠬᠤᠢ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠳᠦᠷᠪᠡᠯ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠲᠡ ᠦᠯᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦ ᠪᠦᠶᠦ
Maγu:i nökür ki:ge:d maγu:i sonosqui maγu:i dürbel ki:ge:d maγu:i üyi:les-i merged-te ülü üyi:ledtekü büyü
1011
ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠣᠨᠤᠵᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠬᠦ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠣᠯᠬᠤ
qorin: Sayi:tur onuju üyi:ledbe:sü ele üyi:le ebderekü qamiγ-a: bolqu
1012
ᠨᠢᠳᠦᠲᠡᠨ ᠤᠬᠠᠵᠤ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠷᠭᠢ ᠲᠥᠬᠦᠮ ᠢ ᠭᠢᠴᠬᠢᠬᠦᠭᠦ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Nidüten uqaju yabuba:su ergi töküm-i gičkikügü: yaγu:n.:.
1013
ᠥᠪᠡᠷ ᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠰᠤᠷᠪᠠᠰᠤ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠦ ᠪᠡᠢᠭᠡ
Öbe:r-i busud-i sayi:jiγu:lqui erdem-i surba:su mergen-ü beige
1014
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠤᠮᠤᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠰᠤᠷᠤᠭᠠᠳ ᠰᠠᠴᠠ ᠤᠵᠠᠭᠤᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠭᠤᠲᠤᠭᠤᠯᠤᠶᠤ
Nigen nigen erdem sumun metü suruγa:d sača ujaγu:r-iya:n γutuγu:luyu.:.
1015
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠬᠡᠷ ᠪᠡ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠬᠦᠰᠡᠪᠡᠰᠦ ᠢᠮᠠᠭᠲᠠ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
[VIII 20b] Ker be öbe:r-iye:n sayi:n-i küsebe:sü imaγta busud-ta tus-a-yi üyi:ledteküi
1016
ᠨᠢᠭᠤᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠵᠠᠰᠠᠨ ᠠᠷᠴᠢᠰᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠲᠣᠯᠢ ᠶᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠦ ᠠᠷᠴᠢᠨ ᠪᠤᠢ
Niγu:r-iya:n jasan arčisuγai keme:be:sü urida toli-yi ülü kü arčin bui.:.
1017
ᠴᠢᠨᠠᠳᠤᠰ ᠢ ᠳᠠᠷᠤᠰᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠢ ᠰᠤᠷᠲᠠᠬᠤᠢ
Činadus-i darusuγai keme:be:sü kičiye:n erdem-i surtaqui
1018
ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠠᠯᠠᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠬᠦᠰᠡᠭᠴᠢᠨ ᠮᠡᠰ ᠡ ᠶᠢ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠵᠠᠪᠳᠤᠬᠤ ᠶᠢ ᠦᠵᠡ
Dayi:sun-i alasu keme:n küsegčin mes-e-yi kičige:n jabduqu-yi üje.:.
1020
ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠲᠠᠨ ᠦᠭᠡ ᠳᠦᠷ ᠬᠣᠯᠢᠶᠠᠯᠰᠤᠯᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠲᠡᠭᠦᠨᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠣᠨᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
qorin nigen: Arγ-a-tan üge-dür qoliyalsulaqu-yi:n tula urida böge:d tegü:ni sayi:tur onuγdaqui
1021
ᠠᠷᠭᠠᠳᠠᠭᠳᠠᠨ ᠪᠠᠷᠠᠵᠤ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠪᠤᠶᠤ ᠪᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠮᠠᠭᠲᠠᠪᠠᠰᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠲᠤᠰᠠ
Arγadaγdan baraju šidurγu buyu bi keme:n öbe:r-iye:n maγtaba:su yaγu:n tus-a.:.
1022
ᠠᠷᠭ ᠠ ᠲᠠᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠶᠢ ᠬᠦ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠶᠢ ᠬᠦ ᠣᠷᠣᠱᠢᠯ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠣᠷᠣᠱᠢᠩᠭᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠷᠲᠡᠨ ᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠪᠦᠢ
Arγ-a-tan aran-dur arγ-a-yi kü šidurγu aran-dur šidurγu-yi kü orošil ügegü:n-dür orošingγu üyi:le-yi üyi:ledteküi keme:n erten-ü bičig-tür büi.:.
1023
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠡᠷ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠨᠣᠮᠤᠬᠠᠪᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ
[VIII 21b] Merged nasuda dayi:sun-dur ber jöge:len nomuqaba:r yabuba:su sayi:n
1024
ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠬᠤᠢ ᠳᠤᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠡᠰᠡ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠵᠠᠯᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠡᠮ ᠢᠨᠦ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Joqilduqui-dur tus-a es-e bolba:su ber maγu:i sedkil jaliraγu:[l]qui-yi:n em inü bolai.:.
1025
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠦᠭᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠬᠦᠢ ᠪᠡᠷ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠬᠦᠰᠡᠯ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦ ᠵᠢᠭᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
Maγu:i üge ögüleküi-be:r yirtinčü-dür küsel bütüge:kü jiγ-a ügei büi
1026
ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠳᠦᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠰᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠠᠮᠠᠪᠠᠷ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠨ ᠯᠦᠭᠡ ᠵᠣᠬᠢᠯᠳᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
Sedkil-dür öbe:r-ün tus-a bütüge:sügei keme:be:sü ber amaba:r bügüden-lüge: joqildun yabuγdaqui.:.
1028
ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠷ ᠦᠨ
qorin qoyar: Öbe:r-ün busud-un tus-a-yi bütüge:r-ün
1029
ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠨ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠤᠷᠠᠨ ᠠᠷᠭᠠ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠢ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠠᠷᠭᠠ ᠵᠠᠯᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠰᠡ ᠨᠣᠮᠯᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
Qataγu: jöge:len yambar-iya:r yabuba:su ber uran arγ-a yabudal-i burqan boγda arγ-a jali keme:n es-e nomlajuγu:i.:.
1030
ᠡᠴᠦᠰ ᠲᠦᠷ ᠮᠠᠱᠢ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠲᠤ ᠡᠶ ᠡ ᠶᠢ ᠡᠳᠦᠭᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠵᠣᠪᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠠᠪᠲᠠᠬᠤᠢ
Ečüs-tür maši tus-a-[tu] ey-e-yi edüge:d-tür jobaba:su ber merged abtaqui
1031
ᠬᠠᠯᠠᠳᠠᠨ ᠠᠰᠬᠢᠵᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠳᠡᠭᠡᠨ ᠰᠤᠷᠭᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Qaladan askiju erdem-üd-iye:n γaγča köbegü:n-dege:n surγan bui.:.
1032
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠡᠳ ᠢ ᠠᠰᠤᠷᠤ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦᠲᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠱᠢᠩᠲᠠᠷᠠᠨ ᠪᠤᠢ
[VIII 22b] Ed-i asuru ülemji quriya:ba:su tere kümü:n üter böge:d šingtaran bui
1033
ᠤᠰᠤ ᠪᠠᠷ ᠮᠠᠱᠢ ᠳᠦᠭᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠳᠡᠪᠦᠯᠦᠨ ᠪᠠ ᠡᠰᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠳᠡᠯᠪᠡᠷᠡᠮᠦᠢ
Usu-ba:r maši dügü:rügsen naγu:r debülün ba es-e böge:sü delberemüi.:.
1034
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠲᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠲᠠ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡᠰᠦ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠶᠤ
Nigen nigen aran-dur tus-a-tu üyi:le-yi jarim-u:d-ta üyi:ledbe:sü ülü bolqu ber buyu
1035
ᠰᠠᠷᠢᠮᠰᠠᠭ ᠬᠡᠢ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠳᠦᠷ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠱᠢᠷᠠ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠣᠷᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Sarimsaγ kei ebedčin-dür tus-a böge:sü ber šira ebedčin-dür qoru bolun bui
1040
ᠱᠢᠷᠠ ᠲᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠰᠠᠪᠠ ᠳᠤᠷ ᠲᠠᠯᠪᠢᠪᠠᠰᠤ ᠰᠠᠪᠠ ᠶᠢ ᠬᠤᠯᠤᠭᠠᠨᠠ ᠦᠯᠦᠬᠦ ᠬᠠᠵᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Šira tosun-i saba-dur talbiba:su saba-yi quluγan-a ülükü qajan bui.:.
1041
ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠯᠤᠭᠠ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠪᠡᠰᠦ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠤ ᠵᠣᠨᠲᠤᠷᠤᠭ ᠬᠦᠷᠲᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Maγu:n aran-luγ-a: nöküčebe:sü maγu:n-u jonturuγ kürten büi
1042
ᠲᠠᠲᠠᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠱᠢᠨᠤᠭᠰᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨ ᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠪᠤᠲᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠢ ᠦᠵᠡ
Tataγa:l-un usun-dur šinuγsan jiγa:n tariya:n-u γajar-tur butaraγsan-i üje.:.
1043
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠮᠠᠭᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠱᠢᠨᠤᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠥᠭᠴᠦ ᠦᠯᠳᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[VIII 23b] Törülki maγu:n öbe:r-tür šinuba:su tegü:n-dür öčügü:ken ögčü üldegdeküi
1044
ᠭᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠮᠠᠭᠤ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠯᠭᠡᠰ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠡᠳ ᠲᠡᠴᠡ ᠪᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠵᠠᠰᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠤᠶᠤ
Ger-tür maγu-yi:n belges bolba:su ele ed-teče baγu:lju jasaγdaqu buyu.:.
1045
ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠣᠳᠤᠷᠠ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠲᠠᠬᠢᠵᠤ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡᠭᠡᠨ ᠠᠭᠤᠯᠳᠠᠬᠤᠢ
Sayi:d angγida odura kürbe:sü kündülen taqiju dergedege:n aγu:ldaqui
1046
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢ ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠬᠢᠪᠠᠰᠤ ᠥᠯᠵᠡᠢ ᠲᠦ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠪᠦᠲᠦᠮᠦᠢ
Erdeni-yi nasu taqiba:su öljei-tü boluγa:d üyi:les bütümüi.:.
1048
ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠳᠣᠷᠤᠳᠤᠰ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠮᠠᠭᠲᠠᠪᠠᠰᠤ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠮᠠᠭᠲᠠᠭᠴᠢ ᠶᠢ ᠬᠦ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
qorin dörben: Dorudus aran-i ülemji maγtaba:su qoyi:n-a maγtaγči-yi kü dorumjilan bui
1049
ᠪᠤᠷᠲᠠᠭ ᠢ ᠳᠡᠭᠡᠭᠱᠢᠳᠡ ᠰᠠᠴᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠰᠠᠴᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠬᠦᠷᠲᠡᠮᠦᠢ
Burtaγ-i dege:gšide sačuba:su ele sačuγči kümü:n-ü terigü:n-dür kürtemüi.:.
1050
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠢ ᠳᠣᠷᠤᠶᠢᠳᠲᠠᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠳᠣᠷᠤᠢᠲᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠳᠤᠷ ᠭᠡᠮ ᠲᠥᠷᠦᠶᠦ
Uqaγa:tan aran-i doruyi:dtaγu:lba:su doruitaγu:luγči-dur gem törüyü
1051
ᠵᠤᠯᠠ ᠶᠢ ᠤᠷᠤᠭᠤ ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠭᠠᠷ ᠢᠨᠤ ᠲᠦᠯᠡᠶᠦ
Jula-yi uruγu: qanduγu:lju bariba:su qanduγu:luγči kümü:n γar inu tüleyü.:.
1052
ᠸᠢᠢᠢ ᠪ ᠠᠯᠢᠪᠠ ᠠᠯᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠵᠣᠬᠢᠰ ᠲᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠲᠡᠷᠡᠬᠦ ᠣᠷᠣᠨ ᠳᠤᠷ ᠠᠭᠤᠯᠳᠠᠬᠤᠢ ᠣᠷᠣ ᠶᠢᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠬᠥᠯ ᠳᠦᠷ ᠦᠯᠦ ᠵᠡᠭᠦᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
[VIII 24b] Aliba alin-dur Joqis-tu böge:sü tegü:n-i terekü oron-dur aγu:ldaqui oro-yi:n čimeg köl-dür ülü jegü:gdeküi
1054
ᠶᠡᠬᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠯᠦᠭᠡ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯᠳᠦᠭᠳᠡᠬᠦᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠣᠢ ᠶᠢ ᠭᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠲᠦᠶᠢᠮᠡᠷᠢᠳᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠬᠦᠢᠡ ᠬᠡᠢ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠲᠦ
Yeke üyi:le-yi bütüge:küi čaγ-tur kičige:n sayi:n nöküd-lüge: nöküčeldügdeküi yeke oi-yi γal-iya:r tüyi:meridküi-dür maγad nöküčeküi-e kei kereg-tü.:.
1056
ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢᠡ ᠬᠢᠯᠪᠠᠷ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠠᠭᠠᠳ ᠵᠢᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠬᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ
qorin tabun: Qamuγ sayi:n sedkil ki:ge:d sayi:n üge qoyar bütüge:küi-e qilbar busud-i bayasqaγa:d jirγaγu:lqu-yi:n ber dege:dü ed-iye:r qamuγ-i taγa:laγu:lun ken čidaqu
1057
ᠪᠡᠶᠡ ᠠᠮᠢᠨ ᠢ ᠲᠡᠪᠴᠢᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠤᠳ ᠦᠯᠦ ᠬᠠᠨᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Bey-e amin-i tebčibe:sü ber jarim-u:d ülü qanun bui.:.
1058
ᠦᠭᠡᠭᠦᠷᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠭᠠᠱᠢᠭᠤᠳᠠᠲᠠᠯᠠ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠶᠠᠵᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠣᠮᠤᠭᠱᠢᠲᠠᠯᠠ ᠦᠭᠡᠢ
Ügegü:rebe:sü ber γašiγu:datala ügei bayajiba:su ber omuγšitala ügei
1059
ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠬᠦᠴᠦᠨ ᠢᠨᠦ ᠤᠷᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠢᠷᠡᠬᠦᠨ
Jayaγa:n-u küčün inü urtu-yi:n tulada eldeb jirγalang jobalang qoyi:n-a irekün.:.
1063
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠠᠴᠠ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠣᠨᠤᠬᠤᠢ ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷ ᠵᠦᠶᠢᠯ
nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang ne[re]tü sastir-a:ča nom-i onuqui yisüdüge:r jüyi:l.:.
1064
ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ ᠢᠲᠡᠭᠡᠯ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠪᠤᠢ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠪᠠᠭᠱᠢ ᠨᠠᠷ ᠢ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠴᠢᠳ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠲᠦ ᠮᠥᠷᠡᠨ ᠦ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷᠠ ᠬᠤᠵᠢᠷ ᠲᠤ ᠬᠤᠳᠤᠭ ᠡᠷᠦᠬᠦᠢ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Amitan-u itegel burqan bui böge:tele busud baγši-nar-i kündülegčid naiman erdem-tü mören-ü kijaγa:r-a qujir-tu quduγ erüküi bolai.:.
1066
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠪ ᠠᠯᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠡᠯᠡ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠢᠱᠢᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠶᠠᠭᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
qoyar: ab ali üyi:le ele keme:kün-i ber bišilba:su berke yaγu: ber ügei büi
1067
ᠤᠷᠠᠯᠠᠬᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠳᠦᠷ ᠪᠢᠱᠢᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠨᠣᠮ ᠪᠡᠷ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠦᠭᠡᠭᠦᠢᠡ ᠪᠦᠲᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Uralaqu üyi:le-dür bišiluγsan metü nom ber berke ügegü:i-e bütün büi
1068
ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠠᠨᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠡᠳ ᠢᠨᠦ ᠪᠠᠷᠠᠱᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Čögö:ken ed-iye:r qanuγči kümü:n-ü ed inü baraši ügei bolun bui
1069
ᠬᠠᠨᠤᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠷᠢᠭᠴᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩᠤᠳ ᠬᠤᠷᠠ ᠮᠡᠲᠦ ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ ᠣᠷᠤᠮᠤᠢ
Qanul ügei erigčin aran-dur jobalangu:d qura metü ürgülji orumui.
1070
ᠢ ᠪ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠬᠦᠢ ᠴᠠᠭ ᠲᠤᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ ᠢ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠥᠭᠲᠡᠬᠦᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠨᠣᠮᠯᠠᠵᠤᠭᠤᠢ
[IX 2b] Keregleküi čaγ-tur oluγsan ed-i öglige ögteküi keme:n burqan nomlajuγu:i
1071
ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠳ ᠵᠥᠭᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠯ ᠮᠡᠲᠦ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠡᠳᠯᠡᠭᠳᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Quriya:γsan ed jögei-yi:n čiγu:luγsan bal metü kejiye: ber böge:sü busud-ta edlegden büi
1072
ᠡᠨᠡ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠡᠳ ᠢ ᠠᠱᠢᠭᠯᠠᠨ ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠡᠳ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠬᠤᠢᠠ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠦᠭᠡᠢ
Ene yirtinčü-dür ed-i ašiγlan ögbe:sü yeke ed-i ber olqui-a maγad ügei
1073
ᠭᠤᠶᠤᠭᠴᠢ ᠳᠤᠷ ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠯ ᠦᠭᠡᠭᠦᠢᠡ ᠵᠠᠭᠤᠪᠠᠷ ᠦᠯᠡᠭᠦ ᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
γuyu:γči-dur ögbe:sü öčügü:ken böge:sü kičige:l ügegü:i-e jaγu:ba:r ülegü: olun bui.
1074
ᠢ ᠠ ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠠᠷᠠᠨ ᠪᠠᠶᠠᠵᠢᠬᠤᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
[IX 3a] Yisüdüge:r.γurban: Qataγu: aran bayajiqui ügei büi
1075
ᠥᠭᠢᠶᠡᠮᠦᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦᠭᠡᠭᠦᠷᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠮᠥᠨᠳᠡ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠡᠳ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠬᠦᠰᠡᠨ ᠥᠭᠢᠶᠡᠮᠦᠷ ᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Ögiye:mür kümü:n ügegü:rekü ügei-yi:n tula mönde qataγu: kümü:n ed-i ülü küsen ögi[ye:]mür ed-tür amaraγ metü bolun bui.:.
1076
ᠥᠭᠪᠡᠰᠦ ᠦᠭᠡᠭᠦ ᠪᠣᠯᠤᠭᠤᠵᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤᠰ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠦᠯᠦ ᠥᠭᠭᠦᠮᠦᠢ
Ögbe:sü ügegü: boluγu:jai keme:n qataγu:s öglige ülü öggümüi.:.
1077
ᠬᠠᠷᠠᠰᠪᠠᠰᠤ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠦᠭᠡᠭᠦᠷᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠮᠯᠠᠳᠠ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Qarasba:su maγad ügegü:rekü-yi:n mlada uqaγa:tan öčügü:ken ber oluγsan-iya:n öggün büi.:.
1078
ᠢ ᠪ ᠡᠳ ᠢ ᠠᠭᠤᠯᠪᠠᠰᠤ ᠠᠱᠢᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠴᠢᠨ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠱᠢᠭᠯᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠡᠳ ᠢ ᠵᠥᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠷᠬᠡᠲᠦ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠴᠢᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠬᠠᠮᠤᠭᠠ ᠥᠭᠭᠦᠮᠦᠢ
[IX 3b] Ed-i aγu:lba:su ašiγ ügei-yi:n tula qudaldučin ed-iye:n ašiγlaγu:lqu metü ed-i jöge:be:sü erketü ülü bolqu-yi:n tula merged qudaldučin metü qamuγ-a: öggümüi.:.
1079
ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠬᠥᠯᠲᠢ ᠲᠣᠭᠠᠲᠠᠨ ᠰᠠᠩ ᠲᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦ ᠥᠭᠭᠦᠭᠴᠢᠨ ᠲᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠡᠨᠡ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠳᠦᠷ ᠦᠭᠡᠭᠦᠷᠡᠶᠦ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠣᠯᠠᠨ ᠢ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠭᠰᠠᠳ ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠬᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠮᠦ
Mingγan költi toγa:tan sang-tu bolba:su ber ken-dür ber ülü öggügčin tedege:r ene yirtinčü-dür ügegü:reyü keme:n olan-i sonosuγsad teyi:n kü ögülemü.:.
1080
ᠢ ᠠ ᠶᠢᠰᠦᠳᠦᠭᠡᠷᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠤᠷᠤᠭ ᠦᠭᠡᠭᠦᠷᠡᠪᠡᠰᠦ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠪᠣᠯᠤᠭᠤᠵᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠨ ᠪᠤᠢ
[IX 4a] Yisüdüge:r.dörben: Uruγ ügegü:rebe:sü kereg boluγu:jai keme:n uqaγ-a: ügegü:n oluγsan-iya:n quriya:n bui
1081
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠤᠷᠤᠭ ᠢᠶᠠᠨ ᠳᠡᠭᠡᠭᠱᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠪᠠᠶᠢᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠥᠭᠯᠢᠭᠡ ᠥᠭᠭᠦᠮᠦᠢ
Merged uruγ-iya:n dege:gši bolγaqu-yi:n tula bayi:l ügei busud-ta öglige öggümüi.:.
1082
ᠤᠷᠤᠭ ᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠶᠠᠵᠢᠭᠤᠯᠰᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠰᠡᠳᠬᠢᠵᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠵᠤ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠳ ᠲᠡ ᠥᠭᠭᠦᠮᠦᠢ
Uruγ-iya:n bayajiγu:lsu keme:n sedkijü öbe:r-iye:n qudalduju köbegü:d-te öggümüi
1083
ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠶᠦᠭᠡᠨ ᠬᠠᠯᠠᠳᠠᠭᠠᠳ ᠡᠳ ᠢ ᠪᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠳᠠᠨ ᠨᠣᠬᠠᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠤᠷᠠᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Maγu:i köbegü:n ečige-yüge:n qaladaγa:d ed-i baraγu:luγdan noqai metü buralun bui.:.
1084
ᠢ ᠪ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠠᠰᠠᠷᠠᠬᠤ ᠮᠡᠲᠦ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡ ᠶᠢ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠰᠡᠳᠬᠢᠬᠦ
[IX 4b] Ečige eke köbegü:n-i asaraqu metü köbegü:n ečige eke-yi qamiγ-a: sedkikü
1085
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠢ ᠲᠡᠵᠢᠶᠡᠭᠡᠳ ᠥᠲᠡᠯᠪᠡᠰᠦ ᠬᠥᠪᠡᠭᠦᠨ ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠡᠬᠡ ᠶᠢ ᠳᠣᠷᠤᠮᠵᠢᠯᠠᠨ ᠪᠤᠢ
Ečige eke köbegü:n-i tejiye:ge:d ötelbe:sü köbegü:n ečige eke-yi dorumjilan bui.:.
1086
ᠡᠳ ᠢ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠭᠴᠢ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠲᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷᠠ ᠥᠭᠭᠦᠭᠴᠢ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠤᠷᠤᠭ ᠲᠤᠷ ᠦᠶᠡ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠲᠤᠷ ᠨᠥᠭᠦᠭᠡ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠢᠨᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Ed-i quriya:γči qataγu: bayan ki:ge:d kereg-tü γajar-a öggügči bayan qoyar öbe:r-tür uruγ-tur üy-e qoyar-tur nögüge: jayaγa:n-dur ilγal inu bolun bui.:.
1088
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠲᠠᠴᠢᠶᠠᠩᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠣᠭᠣᠯ ᠢᠨᠤ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠳ ᠠᠮᠢᠪᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠦᠷᠡᠵᠦ ᠡᠳ ᠦᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠵᠣᠪᠠᠮᠤᠢ
tabun: Tačiya:ngγui sedkil-ün boγo:l inu boluγsad amiba:n ber ürejü ed-ün tula jobamui
1089
ᠪᠣᠯᠢᠯᠠᠨ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢᠳ ᠡᠳ ᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠠᠮᠤᠷᠯᠢᠭᠰᠠᠳ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠮᠦᠢ
Bolilan medegčid ed olba:su ber amurliγsad metü busud-ta öggümüi.:.
1091
ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠠᠶᠢᠮᠠᠰᠤᠭᠴᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠬᠦᠯᠢᠴᠡᠬᠦᠢ ᠨᠡᠮᠡᠶᠦ
Tegü:n-dür ayi:masuγči bolba:su küličeküi nemeyü..:.
1094
ᠢ ᠪ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠮᠡᠲᠦ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠤᠳ ᠤᠨ ᠰᠠᠪᠠ ᠢᠨᠤ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠪᠡᠶᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠦᠶᠦ ᠵᠡ
[IX 5b] Dalai metü jobalang-u:d-un saba inu boluγsan ene bey-e dayi:sun metü büyü j-e
1095
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠵᠠᠷᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠡᠨᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠱᠢᠲᠦᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Uqaγa:tan jarun čidaba:su ele ene böge:d buyan-u šitüge:n bolun bui.:.
1096
ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠳᠤᠷ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠶᠠᠨ ᠤ ᠠᠪᠢᠶᠠᠰ ᠬᠣᠯᠠ ᠠᠪᠴᠤ ᠣᠳᠤᠮᠤᠢ
Nigen daγu:n-dur ebderebe:sü ber buyan-u abiya:s qola abču odumui
1097
ᠬᠡᠢᠡ ᠬᠡᠶᠢᠰᠬᠡᠭᠦᠯᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠴᠢᠨᠳᠠᠨ ᠤ ᠦᠨᠦᠷ ᠬᠣᠯᠠ ᠪᠤᠲᠠᠷᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠰᠬᠤᠯᠠᠩ ᠲᠥᠷᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Kei-e keyi:skegü:ldegsen čindan-u ünür qola butaraba:su ber bayasqulang törün büi.:.
1099
ᠵᠢᠷᠭᠤᠭᠠᠨ ᠤᠷᠲᠤ ᠥᠨᠢᠳᠡ ᠵᠢᠷᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠢᠷᠡᠨ ᠪᠦᠢ
jirγuγa:n: Urtu önide jirγaba:su ber ülemji yeke qaγačaqu-yi:n jobalang iren büi
1100
ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠦᠷ ᠡᠷᠬᠡ ᠦᠭᠡᠢ ᠦᠬᠦᠯ ᠢᠷᠡᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠭᠦᠨᠢ ᠮᠥᠩᠬᠡ ᠰᠡᠳᠬᠢᠭᠴᠢᠨ ᠲᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠭᠤᠲᠤᠪᠠᠢ
Öbe:r-tür erke ügei ükül irekü-yi:n tula egü:ni möngke sedkigčin tedege:r γutubai.:.
1101
ᠦᠷᠢ ᠰᠠᠳᠤᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠭᠦᠯᠵᠦ ᠳᠠᠭᠤᠨ ᠦᠭᠡᠢ ᠨᠢᠳᠦᠨ ᠦ ᠭᠠᠯ ᠢᠶᠠᠨ ᠪᠠᠷᠠᠭᠳᠠᠵᠤ ᠳᠦᠭᠦᠷᠢᠵᠦ ᠠᠯᠢ ᠪᠠ ᠵᠦᠭ ᠣᠳᠬᠤᠢ ᠪᠠᠨ ᠦᠯᠦ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦᠢ
Üri sadun-iya:r küriye:legü:ljü daγu:n ügei nidün-ü γal-iya:n baraγdaju dügü:rijü ali ba jüg odqui-ba:n ülü medeküi
1103
ᠢ ᠪ ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠵᠠᠰᠠᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠤᠶᠤ
[IX 6b] γurban maγu:i jayaγa:n-u ebedčin törükü-yi:n urida böge:d jasaγdaqu buyu
1106
ᠦᠷᠢ ᠰᠠᠳᠤᠳ ᠠᠴᠠ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠬᠤᠢ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠦᠬᠦᠬᠦ ᠶᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡᠳ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠡᠵᠢᠶ ᠡ ᠳᠡ ᠤᠨᠲᠠᠨ ᠤᠮᠠᠷᠲᠠᠨ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢ ᠮᠢᠨᠤ ᠵᠢᠷᠦᠬᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠡᠯᠡ ᠣᠷᠤᠵᠤ ᠠᠮᠤᠢ
Üri sadud-a:ča qaγačaqui ki:ge:d maγad ükükü-yi medege:d böge:tele ejiy-e:-de untan umartan yabuγči minu jirüken-dür yaγu:n ele oruju amui.:.
1108
ᠳᠣᠯᠤᠭᠠᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠷ ᠪᠡ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠦᠯᠦ ᠣᠳᠬᠤ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
doluγa:n: Öbe:r-iye:n kičige:n yadaba:su ber ker be maγu:i jayaγa:n-dur ülü odqu-yi bütüge:gdeküi
1109
ᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠳ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠠᠯᠠᠨ ᠶᠠᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠨᠥᠬᠦᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠯᠠᠬᠤᠭᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Baγa:tud dayi:sun-i alan yadaba:su ber öbe:r-ün nöküd-iye:n alaquγu: yaγu:n.:.
1110
ᠡᠳᠦᠭᠡᠳ ᠲᠦᠷ ᠥᠴᠦᠭᠦᠬᠡᠨ ᠵᠣᠪᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠨᠠᠰᠤᠳᠠ ᠵᠢᠷᠭᠠᠬᠤ ᠶᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠲᠡ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦᠢ
Edüge:d-tür öčügü:ken jobaba:su ber nasuda jirγaqu-yi merged-te üyi:ledteküi
1111
ᠬᠠᠨᠠᠵᠤ ᠲᠥᠭᠡᠨᠡᠵᠦ ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ ᠢ ᠠᠨᠠᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠣᠲᠠᠴᠢᠨ ᠤ ᠪᠡᠯᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠪᠦᠢ
Qanaju töge:nejü ebedčin-i anaγu:lqui merged otačin-u belge inü büi.:.
1112
ᠢ ᠪ ᠬᠡᠷᠪᠡ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠢᠨᠤ ᠮᠢᠨᠤ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠦᠵᠡᠨ ᠶᠠᠳᠠᠬᠤ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠡᠳ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠬᠦ ᠨᠠᠶᠢᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠶᠤ
[IX 7b] Kerbe busud-un tegüs sayi:n-i inu minu sedkil üjen yadaqu ele böge:sü tegü:be:r öbe:r-ün ed-iye:n baraγu:lqu-yi:n tulada öbe:r-tege:n kü nayi:daγsan bolun buyu.:.
1113
ᠬᠣᠷ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠪᠡ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠳᠠᠷᠤᠬᠤ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠴᠢᠮᠠᠳᠠ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠷᠢᠩᠠ ᠳᠠᠷᠤᠭᠳᠠᠬᠤ ᠪᠤᠶᠤ ᠡᠨᠡ ᠤᠷᠢᠩᠠ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠡᠱᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠣᠷᠴᠢᠯᠠᠩ ᠳᠤᠷ ᠢ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠯᠠᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠬᠣᠤᠷ ᠬᠦᠷᠭᠡᠭᠳᠡᠯᠡᠭᠡᠢ ᠪᠢᠳᠠᠨ ᠳᠤᠷ
Qor üyi:ledbe keme:n dayi:sun-i daruqu ele böge:sü čimada γaγča uring-a [daruγdaqu buyu] Ene uring-a terigü:leši ügei orčilang-dur-i kijaγa:lal ügei qour kürgegdelege:i bidan-dur.:.
1115
ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠬᠡᠷ ᠪᠡ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠳᠠᠶᠢᠨ ᠢ ᠰᠠᠮᠱᠢᠶᠠᠰᠤᠭᠠᠢ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠠᠯᠠᠵᠤ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠳᠠᠭᠤᠰᠲᠠᠬᠤ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠤᠷᠢᠩ ᠶᠢ ᠳᠠᠷᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠢ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠬᠢᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠱᠢᠲᠦ ᠪᠦᠢ
naiman: Ker be qamuγ dayi:n-i samšiya:suγai keme:be:sü bügüde dayi:sun-i alaju qamiγ-a: daγu:staqu γaγča öbe:r-ün uring-/y/i daruba:su ele dayi:sun-i nigen-te böge:d kiduγsan šitü büi.:.
1116
ᠪᠠᠯᠠᠮᠤᠳ ᠠᠪᠤᠷᠢ ᠲᠤ ᠬᠦᠴᠦ ᠲᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠡᠰᠡᠷᠭᠦ ᠠᠶᠢᠮᠠᠰᠪᠠᠰᠤ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠬᠣᠤᠷ ᠰᠠᠶᠢᠳ ᠠᠮᠤᠷᠯᠢᠩᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠤᠷᠢᠩ ᠣᠳᠬᠤ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Balamud aburi-tu küčü-ten-dür esergü ayi:masba:su öbe:r-tege:n ülemji qour sayi:d amurlingγui sedkil-ten-dür uring odqu šiltaγa:n qamiγ-a: bui.:.
1117
ᠢ ᠪ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠡᠴᠡ ᠲᠥᠷᠦᠭᠰᠡᠳ ᠡᠪᠡᠰᠦᠳ ᠬᠡᠢᠡ ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠵᠦᠭ ᠲᠦᠷ ᠪᠤᠲᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠳᠠᠨ ᠪᠤᠢ
[IX 8b] Nigen ündüsün-e:če törügsed ebesüd kei-e arban jüg-tür butaraγu:ldan bui
1118
ᠲᠡᠭᠦᠨᠴᠢᠯᠡᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠪᠡᠷ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠬᠠᠭᠠᠴᠠᠭᠤᠯᠳᠠᠮᠤᠢ
Tegü:nčilen qamtu törügsen amitan ber jayaγa:n-a anggida anggida qaγačaγu:ldamui.:.
1119
ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠡᠰᠡ ᠦᠵᠡᠭᠰᠡᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠢ ᠠᠮᠠᠷᠠᠭ ᠪᠠᠷᠢᠵᠤ ᠨᠥᠭᠦᠭᠡᠳᠡ ᠪᠠᠰᠠ ᠬᠦ ᠠᠩᠭᠢᠳᠠ ᠣᠳᠤᠭᠴᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠨᠠᠳᠤᠷ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠪᠣᠯᠤᠮᠤ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠦᠬᠦᠪᠡᠰᠦ ᠶᠡᠬᠡᠳᠡ ᠭᠠᠰᠠᠯᠠᠮᠤ ᠪᠢ
Urida es-e üjegsen nökür-i amaraγ bariju nögüge:de basa kü anggida oduγči tere kümü:n nadur yaγu:n bolumu keme:n ükübe:sü yekede γasalamu bi.:.
1121
ᠶᠢᠰᠦᠨ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠵᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠰᠦ ᠬᠡᠮᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠩ ᠤᠷᠢᠳᠠ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
yisün: Kičige:jü öbe:r-ün tus-a bütüge:sü keme:be:sü eng urida busud-un tus-a-yi bütüge:gdeküi
1122
ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠬᠦ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠴᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
Öbe:r-ün kü tus-a-[y]i qadaγalaγči kümü:n öbe:r-ün tus-a-yi bütüge:n čidaqu qamiγ-a: bui.:.
1123
ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠤᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠯᠠᠨ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠴᠢ ᠲᠡᠷᠡ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠠᠷᠭ ᠠ ᠲᠠᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢ ᠳᠦᠷ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠦ ᠥᠪᠡᠷ ᠦᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠬᠠᠳᠠᠯᠠᠭᠴᠢᠨ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠢ ᠬᠦᠮᠦᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠱᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠪᠦᠢ
Busud-un tus-a-yi qadaγalan bütüge:gči tere kümü:n arγ-a-tan öbe:r-ün tus-a-yi bütüge:küi-dür adali γaγča kü öbe:r-ün tus-a qadalaγčin busud-i kümü:jigü:lkü-yi:n tula šidurγu kümü:n metü büi.:.
1124
ᠢ ᠪ ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠰ ᠠ ᠶᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠷ ᠦᠨ ᠪᠡᠷ ᠨᠣᠮ ᠢᠶᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠠ ᠪᠦᠲᠦᠨ ᠪᠦᠢ
[IX 9b] Uqaγa:tan ene jayaγa:n-u tus-a-yi bütüge:r-ün ber nom-iya:r yabuba:su nuta bütün büi
1125
ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠤ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠮᠠᠭᠤᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠯᠭᠠᠯ ᠢᠨᠤ ᠦᠵᠡᠳᠬᠦᠨ
Qulaγai kümü:n ki:ge:d sayi:n aran-u sayi:n maγu:i-yi:n ilγal inu üjedkün.:.
1126
ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠦ ᠠᠮᠢᠨ ᠣᠬᠣᠷ ᠲᠡᠭᠦᠨ ᠦ ᠪᠠ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠢᠨᠤ ᠦᠬᠦᠭᠰᠡᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠰᠥᠨᠢ ᠨᠣᠶᠢᠷ ᠢᠶᠠᠷ ᠨᠥᠭᠴᠢᠶᠡᠮᠦᠢ
Kümü:n-ü amin oqor tegü:n-ü ba jarim inu ükügsen metü söni noyi:r-iya:r nögčiye:müi
1127
ᠡᠪᠡᠳᠬᠦᠢ ᠥᠲᠡᠯᠬᠦᠢ ᠡᠯᠳᠡᠪ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠤᠳ ᠢᠶᠠᠷ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠠᠮᠤᠭᠤᠯᠠᠩᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠬᠤᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠦᠢ
Ebedküi ötelküi eldeb jobalang-u:d-iya:r jarim-i ber amuγulang-a yabuγu:lqui ügei büi.:.
1129
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠤ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠡ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢ ᠦᠬᠦᠯ ᠦᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠢᠯᠡᠳ ᠲᠡ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠤᠰᠤᠳ ᠴᠤ ᠦᠯᠡᠱᠢ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠥᠭᠦᠯᠡᠲᠡᠯᠡ ᠶᠠᠭᠤᠨ
arban: Amitan-u dergede böge:d saγu:γči ükül-ün ejen-ü iled-te üjebe:sü busud ču üleši [üyi:les-i] ögületele yaγu:n
1131
ᠴᠢᠨᠤ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠳᠠᠭᠤᠰᠪᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠦᠬᠦᠯ ᠦᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠦᠯᠦ ᠬᠦᠯᠢᠴᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Činu üyile daγu:sba keme:n ükül-ün ejen ülü küličen büi
1132
ᠮᠠᠭᠠᠳ ᠦᠶᠢᠯᠡᠳᠲᠡᠬᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠡᠨᠡ ᠥᠳᠦᠷ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠳᠠᠭᠤᠰᠬᠠ
Maγad üyi:ledtekü üyi:le böge:sü ene ödür böge:d kičige:n daγu:sqa.
1134
ᠬᠣᠷᠤᠮᠬᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠡᠳᠦᠷ ᠬᠦᠯᠢᠴᠡᠲᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠢᠯᠪᠤᠰᠤ ᠪᠠᠷ ᠴᠠᠳᠲᠠᠯᠠ ᠵᠠᠯᠪᠠᠷᠢᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠦᠬᠦᠯ ᠦᠨ ᠡᠵᠡᠨ ᠦ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤᠨ ᠤ ᠶᠠᠭᠤᠨ
Qorumqan ene edür küličetügei keme:n nilbusu-ba:r čadtala jalbariba:su ber ükül-ün ejen-ü jasaγ čidaqun-u yaγu:n
1140
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠠᠯᠭᠠᠰᠠᠩᠭᠤᠢ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠦ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠳᠦᠷ ᠨᠣᠮ ᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠬᠦᠢ ᠴᠥᠯᠡ ᠬᠠᠮᠢᠭᠠ ᠪᠤᠢ
arban nigen: Alγasangγui sedkil-tü kümü:n-dür nom-i bütüge:küi čöle qamiγ-a: bui
1141
ᠠᠮᠤᠷᠯᠢᠩᠭᠤᠢᠠ ᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢᠨ ᠠᠷᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠨᠣᠮ ᠢᠶᠠᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠣᠶᠢᠷᠠ ᠪᠤᠶᠤ
Amurlingγui-a saγu:γčin aran-dur sedkil nom-iya:r bolqu oyi:r-a buyu.:.
1142
ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠵᠣᠷᠢᠭ ᠲᠤᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠠᠳ ᠳᠢᠶᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢ ᠵᠥᠭᠡᠯᠡᠳᠬᠡᠵᠦ ᠬᠤᠲᠤᠭ ᠲᠠᠨ ᠤ ᠨᠣᠮ ᠳᠤᠷ ᠪᠢᠱᠢᠯᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠳ ᠲᠥᠷᠦᠬᠦ ᠶᠢᠨ ᠲᠠᠷᠢᠶᠠᠨᠪᠣᠯᠠᠢ
Qamuγ joriγ-tur mergen boluγa:d diyan-iya:r sedkil-i jöge:ledkejü qutuγ-tan-u nom-dur bišilγaba:su ele erdem-ü:d törükü-yi:n tariya:nbolai.:.
1145
ᠲᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠥᠲᠡᠯᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠬᠣᠶᠢᠳᠤᠰ ᠤᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠤᠷᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Tegü:be:r merged ötelbe:sü ber qoyi:dus-un tula erdem surun bui.:.
1146
ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢ ᠱᠢᠯᠲᠠᠵᠤ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠦᠯᠦ ᠰᠤᠷᠬᠤ ᠬᠡᠮᠡᠮᠦᠢ
Bilig ügei-yi šiltaju mungqaγ-u:d erdem ülü surqu keme:müi.:.
1147
ᠤᠬᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠬᠦ ᠲᠤᠯᠠᠳᠠ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ ᠦᠯᠡᠮᠵᠢ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠵᠦ ᠰᠤᠷᠲᠠᠬᠤ ᠪᠤᠢ
Uqaba:su bilig ügei-yi:n kü tulada mungqaγ-u:d ülemji kičige:jü surtaqu bui.:.
1149
ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠳᠦᠷ ᠡᠰᠡ ᠰᠤᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠡᠨᠡᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠮᠡᠳᠡᠵᠦ ᠬᠣᠶᠢᠲᠤᠰ ᠲᠤᠷ ᠪᠠᠰᠠ ᠬᠦ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠲᠥᠷᠦᠭᠦᠵᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠡᠨᠡ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠪᠡᠷᠬᠡ ᠪᠡᠷ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠰᠤᠷᠲᠠᠬᠤᠢ
arban qoyar: Uridu törül-dür es-e suruγsan-iya:r enejayaγa:n-dur mungqaγ boluγsan-iya:r medejü qoyi:tus-tur basa kü mungqaγ törügü:jei keme:n ene jayaγa:n-dur berke ber bolba:su kičige:n surtaqui.:.
1150
ᠳᠢᠶᠠᠨᠴᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠰᠣᠨᠣᠰᠬᠤ ᠦᠯᠦ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠴᠤᠬᠤᠯ ᠣᠶᠢᠲᠠᠨ ᠮᠤᠩᠬᠠᠭ ᠤᠳ
Diyančin-dur sonosqu ülü kereg keme:n čuqul oyi:tan mungqaγ-[u:d .]
1151
ᠢ ᠪ ᠡᠨᠳᠡᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠨᠡ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠦᠷᠡ ᠶᠢᠨ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠬᠦ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠴᠢ ᠶᠢᠨ ᠨᠣᠮ ᠢᠨᠤ ᠪᠤᠢ
[IX 12b] Endel ügei ene šiltaγa:n üre-yi:n yosun γaγča kü qamuγ-i medegči-yi:n nom inu bui
1152
ᠡᠰᠡ ᠪᠡᠷ ᠰᠤᠷᠴᠤ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠦᠷᠡ ᠪᠡᠷ ᠦᠨᠡᠨ ᠬᠡᠷ ᠪᠣᠯᠬᠤ
Es-e ber surču burqan bolqu böge:sü šiltaγa:n ür-e ber ünen ker bolqu.:.
1153
ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠭᠰᠠᠨ ᠦᠭᠡᠭᠦᠨ ᠦ ᠳᠢᠶᠠᠨ ᠢᠨᠤ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠲᠡ ᠪᠦᠲᠦᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠦᠲᠡᠷ ᠡᠪᠳᠡᠷᠡᠶᠦ
Sonosuγsan ügegü:n-ü diyan inu nigen-te bütübe:sü ber üter ebdereyü
1157
ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠢᠶᠡᠷ ᠴᠢᠨᠠᠷ ᠢ ᠣᠨᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠭᠡᠮ ᠦᠳ ᠦᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠢ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠳᠢᠶᠠᠨ ᠪᠤᠶᠤ
Bilig-iye:r činar-i onuba:su ele gem-ü:d-ün šiltaγa:n-i tarqaγu:luγči diyan buyu
1160
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠦᠷᠡ ᠡᠰᠡ ᠪᠦᠷᠢᠳᠪᠡᠰᠦ ᠪᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠶᠢ ᠤᠬᠠᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠦᠯᠦ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Dege:dü šiltaγa:n üre es-e büridbe:sü bi ügei-yi uqaba:su ber burqan ülü boluyu
1161
ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠤᠷᠠᠨ ᠠᠷᠭᠠᠪᠠᠷ ᠡᠰᠡ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠯᠡ ᠦᠨᠡᠨ ᠦᠵᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠠᠷᠬᠠᠳ ᠬᠦ ᠪᠣᠯᠤᠶᠤ
Dege:dü uran arγaba:r es-e bütüge:be:sü ele ünen üjebe:sü ber arqad kü boluyu.:.
1162
ᠢ ᠪ ᠲᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠤᠬᠠᠭᠳᠠᠨ ᠳᠢᠶᠠᠨ ᠳᠤᠷ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠨ ᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠦᠷᠦᠨ
[IX 13b] Tegü:be:r nom-un yosun-i sayi:tur uqaγdan diyan-dur sedkil-iye:n aγu:lju bürün
1163
ᠭᠡᠮ ᠢ ᠠᠪᠢᠶᠠᠰ ᠰᠡᠯᠲᠡ ᠬᠡᠨ ᠲᠠᠷᠬᠠᠭᠠᠪᠠᠰᠤ ᠲᠡᠷᠡ ᠲᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ ᠬᠡᠮᠡᠭᠳᠡᠢ
Gem-i abiya:s selte ken tarqaγa:ba:su tere tuγu:luγsan burqan keme:gdei.:.
1164
ᠬᠡᠨ ᠳᠦᠷ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠪᠢᠯᠢᠭ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠯᠡ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠢ ᠦᠯᠦ ᠠᠪᠤᠮᠤᠢ
Ken-dür uqaγa:n bilig ügei ele böge:sü sayi:n ber sastir-i ülü abumui.:.
1165
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠰ ᠢᠶᠡᠷ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠯᠲᠠᠨ ᠴᠢᠮᠡᠭ ᠬᠡᠪᠡᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠪᠥᠭᠡᠰᠦ ᠠᠳᠠᠭᠤᠰᠤᠨ ᠦᠯᠦ ᠦᠵᠡᠶᠦ
Erdenis-iye:r nayi:raγu:luγsan altan čimeg kebeken ber böge:sü adaγu:sun ülü üjeyü.:.
1168
ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡᠰ ᠢ ᠨᠠᠢ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠦᠨᠡᠨ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠤᠬᠠᠭᠠᠳ ᠪᠥᠭᠡᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠭᠦᠨᠦ ᠦᠶᠢᠯᠡᠪᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠡᠰᠡ ᠶᠠᠪᠤᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠶᠠᠭᠤᠨ ᠲᠤᠰᠠ ᠥᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠡᠨ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠲᠡᠨ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠢ ᠥᠳᠦᠷ ᠲᠦᠷ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠦᠭᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠳᠠᠬᠤ
Merged qamuγ sayi:n üges-i nai böge:d ünen büküi-yi:n uqaγa:d böge:tele tegü:nü üyi:lebe:r inü es-e yabuba:su ele sastir medebe:sü ber yaγu:n tus-a Öbe:r-tege:n kereg-ten sastir-nuγu:d-i ödür-tür nigen üge-yi toγtaγdaqu
1169
ᠱᠢᠷᠣᠭᠣᠯᠵᠢᠨ ᠦᠯᠡᠢ ᠵᠥᠭᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠪᠠᠯ ᠮᠡᠲᠦ ᠦᠯᠦ ᠤᠳᠠᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠪᠤᠢ
Široγo:ljin ülei jögei-yi:n bal metü ülü udan mergen bolun bui.:.
1170
ᠢ ᠪ ᠪᠤᠷᠤᠭᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠳᠤᠷ ᠣᠷᠤᠷᠠ ᠬᠦᠷᠪᠡᠰᠦ ᠬᠡᠷ ᠪᠡᠷ ᠬᠢᠵᠦ ᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠬᠦ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠠᠳ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠬᠢᠴᠢᠶᠡᠩᠭᠦᠢ ᠬᠠᠲᠠᠭᠤᠵᠢᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠠᠭᠠᠨ ᠬᠦᠷᠲᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠲᠥᠷᠦ ᠪᠡᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠳᠠᠬᠤᠢ
[IX 14b] Buruγu: yabudal-dur orura kürbe:sü ker ber ki:jü egü:be:r kü qari[γu:]luγa:d qamuγ kičiye:nggüi qataγu:jil-iya:r amin-daγa:n kürtebe:sü ber törü-be:r yabuγdaqui.:.
1171
ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠵᠦ ᠲᠥᠷᠦ ᠲᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦᠷ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠮᠡᠲᠦ ᠶᠠᠪᠤᠨ ᠴᠢᠳᠠᠪᠠᠰᠤ ᠡᠯᠡ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠦᠯᠦ ᠬᠤᠳᠠᠯᠵᠢᠭᠠᠬᠤ ᠶᠢᠨ ᠲᠤᠯᠠ ᠡᠭᠦᠨᠦ ᠲᠤᠰᠠ ᠢᠨᠤ ᠬᠣᠶᠢᠨᠠ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠬᠦ
Teyi:n kičige:jü törü-tü bičig-tür ögülegsen metü yabun čidaba:su ele merged ülü qudaljiγa:qu-yi:n tula Egü:nü tus-a inu qoyi:n-a üjegdekü.:.
1176
ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠱᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ ᠢᠶᠠᠷ ᠬᠣᠶᠢᠳᠤᠰ ᠪᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠳᠤᠷ ᠬᠦᠷᠦᠨ ᠪᠦᠢ
Ene kü sayi:n šiltaγa:n-iya:r qoyi:dus ber tegüs sayi:n-dur kürün büi.:.
1177
ᠤᠬᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠪᠡᠷ ᠰᠡᠴᠡᠳ ᠦᠨ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠢ ᠬᠦᠨᠳᠦᠯᠡᠨ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Uqaγa:tan öbe:r-iye:n medebe:sü ber sečed-ün sastir-i kündülen üjegdeküi
1178
ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠬᠡᠳᠦᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠡᠰᠡ ᠵᠠᠰᠠᠪᠠᠰᠤ ᠦᠨᠡ ᠥᠴᠦᠬᠡᠨ
Erdeni kedün taqi sayi:n bolba:su sayi:tur ese jasaba:su ün-e öčü:ken.:.
1179
ᠢ ᠪ ᠣᠢ ᠲᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠴᠢᠨᠳᠠᠨ ᠲᠥᠷᠦ ᠬᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠴᠣᠭᠥᠬᠡᠨ ᠪᠦᠢ
[IX 15b] Oi-tu γajar olan taqi bolba:su čindan törü kü γajar čogö:ken büi
1180
ᠲᠡᠭᠦᠨᠴᠢᠯᠡᠨ ᠮᠡᠷᠭᠡᠳ ᠣᠯᠠᠨ ᠲᠠᠬᠢ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤ ᠪᠡᠷ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠥᠭᠦᠯᠡᠭᠴᠢᠨ ᠴᠥᠭᠥᠬᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Tegü:nčilen merged olan taqi bolba:su ber sayi:n üge ögülegčin čögö:ken büi.:.
1187
ᠬᠡᠨ ᠪᠡᠷ ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠤ ᠳᠡᠬᠢᠨ ᠳᠦᠷ ᠥᠪᠡᠷ ᠢᠶᠡᠨ ᠵᠥᠪᠱᠢᠶᠡᠭᠦᠯᠰᠦᠭᠡᠢ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠬᠦᠰᠡᠪᠡᠰᠦ ᠡᠨᠡ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠣᠨᠤᠵᠤ ᠤᠬᠠᠵᠤ ᠶᠣᠰᠤᠲᠤ ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠢᠶᠡᠷ ᠬᠢᠴᠢᠭᠡᠨ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠭᠳᠡᠬᠦᠢ
Ken ber qamuγ yirtinču-dekin-dür öbe:r-iye:n jöbšiye:gü:lsügei keme:n küsebe:sü ene sastir-i sayi:tur onuju uqaju yosutu sedkil-iye:r kičige:n bütüge:gdeküi.:.
1188
ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠶᠢᠨ ᠦᠶᠢᠯᠡᠰ ᠢ ᠰᠠᠶᠢᠲᠤᠷ ᠮᠡᠳᠡᠪᠡᠰᠦ ᠲᠡᠭᠦᠪᠡᠷ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠨ ᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠨ ᠪᠦᠢ
Yirtinčü-yi:n üyi:les-i sayi:tur medebe:sü tegü:be:r nom-un yosun-i ber bütüge:n büi
1189
ᠲᠡᠶᠢᠨ ᠨᠣᠮ ᠤᠨ ᠶᠣᠰᠤᠭᠠᠷ ᠶᠠᠪᠤᠭᠴᠢᠨ ᠲᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠪᠣᠳᠢᠰᠤᠭ ᠨᠠᠷ ᠤᠨ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠠᠨᠤ ᠪᠣᠯᠠᠢ
Teyi:n nom-un yosuγa:r yabuγčin tedege:r bodisug-nar-un yabudal anu bolai.:.
1190
ᠢ ᠪ ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠦᠭᠡ ᠲᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠠᠩ ᠨᠡᠷᠡᠲᠦ ᠡᠨᠡ ᠰᠠᠰᠲᠢᠷ ᠢ
[IX 16b] Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü ene sastir-i ...