Historical corpus of the Mongolian language

A Mongolian Version of Subhâṣitaratnanidhi

Монгольская версия Subhāsitaratnanidhi
ID: Srn Date: 1300–1400 Script: Uighur-Mongolian Genre: Buddhist text (буддийская литература) Author: Sa Skya Pandita? 1190 lines · 9 305 words
Photos of the monument (1): Subhasitaratnanidhi Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Bibliography
1) G. J. Ramstedt, A Fragment of Mongolian “Quadratic” Script, C. G. E. Mannerheim, Across Asia from West to East in 1906-1908, Helsinki 1940, 1-5; 2) L. Ligeti, Le Subhāsitaratnanidhi mongol, un document du moyen mongol, Partie Ire. Le manuscript tibéto-mongol en reproduction phototypique avec une introduction.{Bibliotheca Orientalis Hungarica VI}, Budapest, 1948, XIII+124; 3) P. Aalto, A Second Fragment of the Subhāsitaratnanidhi in Mongolian Quadratic Script, JS FOu LVII, 1953/1954, 1-5; 4) P. Aalto, Fragmente des mongolischen Subhāsitaratnanidhi in Quadratschrift, MIO Bd. II,
Berlin, 1955, 279-290; 5) T. F. Carter, Fragmente des mongolischen Subhāsitaratnanidhi in Quadratschrift, MIO, 3:2, 1955, 379-390; 6) J. E. Bosson, A Rediscovered Xylograph Fragment from the Mongolian ‘Phags-pa Version of the Subhāsitaratnanidhi, CAJ 6, 1961, 85-102; 7) J. E. Bosson, A Treasury of Aphoristic Jewels. The Subhāsitaratnanidhi of Sa-Skya Pandita in Tibetan and Mongolian.{= Uralic and Altaic Series 92}, Indiana University Publications. Bloomington, 1969, 398 pp.; 8) L. Ligeti, Tr’sor des sentences. Subhāsitaratnanidhi de Sa-skya pandita. Traduction de Sonom gara, Budapest, 1973, 146 pp.; 9) D. Cėrėnsodnom, Mongol uran zochiol (XIII-XX zuuny ėch), UB., 1987, 237-241
Show: Middle Mongolian Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
translit. [I 1a]
2
translit. [I 1b] Eng terigü:n
3
translit. nigen:
4
translit. Enedkeg-ün kelebe:r Subašida radn-a nidi nama sastir-a.:.
5
translit. Töbed-ün kele-be:[r] Lijisbar isbavadba irinbučiyi ijter ses biyau-ayi istan-čos.:.
6
translit. Mongγoljin kelebe:r sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir.:.
7
translit. Sasgiyab bandidda baγši Čorjiv dege:dü lam-a joqiya:ju.:.
8
translit. Tarniči toyin Sonom gar-a orčiγu:lbai.
9
translit. Qutuγ-tu jalaγu: Manjuširi-da kündülen sögüdümübi.:.
10
translit. [I 2a] Eng terigü:n
11
translit. qoyar:
12
translit. Tngris-ün dege:düs luusun qad šiditen vidy-a daris-un erketen ki:ge:d Viyaši Valmigi Aks-a-badi terigü:ten arši-nuγu:d-ta qamuγ-a:ča bayasqui sedkil-iye:r oroi daqi erdeni-be:r köl-dege:n taqiγdaγsan amitan-i terigü:legči qamuγ-i medegči-de sögüdümü bi.:.
13
translit. [I 2b] Yosuγa:r onuba:su nom-un törü-e:če ülü daban yirtinčü-yi:n üyi:les-i qamuγ-a:ča sayi:tur bütüge:gči sayi:d-un yabudal-un yosun-i yambar büküi ber uqaγu:lqui ene sastir Erdeni-yi:n sang keme:gdei.:.
14
translit. [I 3a] Eng terigü:n
15
translit. γurban:
16
translit. Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča merged-i onuqui eng terigü:n jüyi:l.:.
17
translit. Merged erdem-ün sang bariγčid sayi:n üge-tü erdenis-i quriya:yu.
18
translit. Yeke dalai usun-u sang inu boluγsan-u tula qamuγ möred tende čidquyu.:.
19
translit. [I 3b] Erdem-tü erdem ügegü:n aran-i abqui-a gege:küi-e oyutan kü uran toγo:sun-luγ-a:
20
translit. qoličalduγsan temür-ün örübtesün-i sorinjan gürü abun čidamui.:.
21
translit. Sayi:n üges-i merged-ün oyun-iya:r uqayu.
22
translit. Mungqaγuu:d qamiγ-a: uqaqun.
23
translit. Naran-u gerel urγuba:su ele eliye:s-ün šibaγu:n balaran odumui.:.
24
translit. [I 4a] Eng terigü:n
25
translit. dörben:
26
translit. Bilig-ten gem-iye:n arilγan čidayu.
27
translit. Mungqaγ kümü:n qamiγ-a: čidaqun.
28
translit. Garudi šibaγu:n qoru-tu moγai-yi alayu.
29
translit. Turaγun ülü čidayu.:.
30
translit. Yeke uqaγa:tan šintaraba:su ber düled uqaγa:n inu küčütü bolumui.
31
translit. Görüge:d-ün qan arslan ölüsbe:sü ber jaγa:n-u ekin mön dege:re qaγaluyu.:.
32
translit. [I 4b] Asaγu:lčan temečeldüge: inaγšida mergen-i uqan ülü čidayu.
33
translit. Kögö:rge-yi doqiγu:r-iya:r ese deledbe:sü busud-tača ilγal inu yaγu:n j-a aqu.:.
34
translit. Erdem-i manaγar ükübe:sü ber surtaqui ene jayaγa:n-dur mergen ese bolba:su ber qoyi:či törül-dür öbe:r-ün asara[γu:]luγsan ed-iye:n öbe:sün abqui-dur adali.:.
35
translit. Erdem-[tü] ele böge:sü bügüde aran ese ber quriya:ba:su öbe:sün
36
translit. [I 5a] Eng terigü:n
37
translit. tabun:
38
translit. quramui.
39
translit. Ünür-tü čečeg qola ber böge:sü jöges egü:len metü orčin čiγu:luyu.:.
40
translit. Suruγsan erdem-i ečüs-tür kürgegsen γaγča kü mergen yirtinčü-i geyi:gü:lüyü.
41
translit. Maγu:i oyutan medegči olan taqi bolba:su yabuqui odud geyi:gü:lün [ülü] čidamui.:.
42
translit. Mergen čaγ ügei erdem-tü bolba:su ber busud-un öčü:ken ber erdem-i abuyu
43
translit. Nasuda teyi:n kü yabuba:su ele [I 5b] üter qamuγ-i medegči bolumui.:.
44
translit. Mergen bilig-iye:r-iye:n saqiba:su ele olan ber dayi:sun ya:kin čidaqun
45
translit. Baqiragal ulus-un biraman-u köbegü:n γaγčaγa:r bügüde dayi:n-i darujuqui
46
translit. Čiqul oyutan ey-e γutuju qudqulduqui-dur uqaγa:tan arγaba:r nuta jasayu
47
translit. Bulunggir-a γutuγa:γdaγsan mören-ü usun
48
translit. [I 6a] Eng terigü:n
49
translit. jirγuγa:n:
50
translit. usun-i tun[g]γa:γči erdeni tun[g]γaγu:l-un bui.:.
51
translit. Merged kedüi ber ary-a yadaba:su mung[qa]γu:d-un mör-iye:r qamiγ-a: yabuqun
52
translit. Üker qariya:ča umdaγa:sba:su ber kösere urusqu usun-i ülü usulayu.:.
53
translit. Bilig-tü kümü:n arγadaγdaba:su ber üyi:les-ün qaγa:lγ-a qamiγ-a: endekün
54
translit. Široγo:ljin nidün ügei ber böge:sü [I 6b] busud nidüte[n]-e:če ülemji qurdun.:.
55
translit. Qoyar uqaγa:tan eyerübe:sü ele öbe:r-e nigen bilig γaramu j-a
56
translit. Sariγ mö[ng]ke teneger-i /=tengger-i/ qoyar-a:ča busu nigen öngge bolun bolun bui.:.
57
translit. [I 7a] Eng terigü:n
58
translit. doluγa:n:
59
translit. Šiluγu:n dotur-tu buyan quriya:γsan kümü:n γaγča ber böge:sü bügüdene:če γaruyu
60
translit. Görüge:d-ün qan arslan-a ba Čakiravard qan-a nökür yaγu:n kereg.:.
61
translit. Merged arγ-a-tu bolba:su ber yeke-yi ber jarudasun bolγaqui-a yaγu:n berke
62
translit. Garudi yeke küčütü bolba:su ber Visnu-yi:n kölgen boluγsan ajiγu:.:.
63
translit. [I 7b] Ene ba qoyi:dus ba törül-nügü:d-ün jirγalang-yi bütüge:gči bilig bolai
64
translit. Sudasumi köbegü:n-ü bilig-iye:r Galmasabadi-yi ene ba qoyi:dus-tur aburabai.:.
65
translit. Baγa:tur küčütü taqi bolba:su bilig-e:če anggida öljei-tü ülü bolui
66
translit. Olan ed tabar-tu bolba:su ber buyan-a:ča angγida möngke qamiγ-a: bolqu.:.
67
translit. [I 8a] Eng terigü:n
68
translit. naiman:
69
translit. Erdem gem qoyar-i ču ken ber böge:sü medeyü
70
translit. Qoličangγui-yi ilγan čidaba:su mergen keme:gdei
71
translit. Usun-a:ča sün-i γalaγu:n qaγačaγu:luyu
72
translit. Ünigen-e:če sün-i ken ber abun čidamui.:.
73
translit. Ögülege:d keligči bolba:su ele adaγu:sun-dur ber uqaγa:n törün büi
74
translit. Duradqan busud-ta ese ögülegdejü böge:tele öbe:sün medebe:sü mergen keme:gdei.:.
75
translit. [I 8b] Uqaγa:tu bolba:su ögülekü-yi:n urida böge:d aburiba:r kü sedkil-i inü uqayu
76
translit. Bolbasun Jimis idege: üdügü:i-e böge:d öngge-be:r kü amtan [inu] uqaγdan bui.:.
77
translit. Merged öbe:r-ün γajar-a:ča ber mönde busu ulus-tur taqiγdayu
78
translit. Erdeni-yi angγida γajara kündülekü metü dalai-yi:n qui-dur qamiγ-a: kündülegdekü.:.
79
translit. [I 9a] Eng terigü:n
80
translit. yisün:
81
translit. Merged erdem surqui-daγa:n jobayu
82
translit. Jirγan saγu:γčin-dur mergen bolqu qamiγ-a: bui
83
translit. Öčügü:ken jirγalang-dur toruγči kümü:n yeke jirγalang-dur kürkü ügei büi.:.
84
translit. Uqaγa:n ele bolba:su küčü ügegü:n-i ber küčütü dayi:sun ya:kin čidaqu
85
translit. Görüge:d-ün qan arslan böke-yi bilig-tü taulai arγ-a-ba:r alajuγu:i.:.
86
translit. [I 9b] Busud amitan-luγ-a: adali aburilan yabun čidaba:su biligtü mergen bolai
87
translit. Adaγu:sun ber böge:sü adali yosutan nigen-e sürüglen ülükü yabun bui
88
translit. Maγad ireküi nigen nigen üyi:les-i bütüge:kü-yi:n urida onulduqui-dur-i mergen buduγu:-yi:n ilγal-i anu uqaγdaqu
89
translit. Bütügsen-ü qoyi:n-a onuqu mungqaγ-u:d-un belge.:.
90
translit. [I 10a] Eng terigü:n
91
translit. arban:
92
translit. Merged-ün onuγsan tere udq-a-yi medebe:sü ele mergen-e toγo:γdaqu
93
translit. Üker-i jalaγu: ötegü šinjileküi-e mungqaγ-u:d mergen taqi böge:sü erdem busu.:.
94
translit. Dalai usun-iya:r ülü qanuyu
95
translit. Qan-u sang-u:d ed-iye:r ülü kü qanuyu
96
translit. Küsegdekün-dür jirγaju ülü qanuqui
97
translit. Merged sayi:n üges-iye:r ülü qanuqui.:.
98
translit. [I 10b] Sayi:n üge-[yi] köbegü:ked-e:če ber merged aran maγad böge:d abuyu
99
translit. Sayi:n ünür-tü ele bolba:su görüge:sün-ü küyi:sün-e:če ber jiγa:r-i abun bui.:.
100
translit. [II 1a]
101
translit. [II 1b] Qoyaduγa:r
102
translit. nigen:
103
translit. Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča sayi:n aran-i onuqui nögüge: jüyi:l.:.
104
translit. Turqaru sayi:d-un erdem-ü:d-i sayi:d aran ülemji tungγa:yu
105
translit. Malay-a aγu:la daqi čindan-u ünür-i kei kü arban jüg delgeregü:lün büi.
106
translit. [II 2a] Qoyaduγa:r
107
translit. qoyar:
108
translit. Sayi:d-i noyan tüšibe:sü ele üyi:les-i bütüge:ge:d engke jirγayu
109
translit. Erdeni-yi tuγ-un üjügü:r-e takiba:su ulus-a sayi:n keme:n merged ögüleldümüi.:.
110
translit. Busu maγu:i qan-a könüge:gdebe:sü ülemji nom-tu qan-i duraduyu
111
translit. Kölüsün ebedčin-e kürtegsen amitan γaγča kü kömüge:ltü usun-i küseyü.:.
112
translit. [II 2b] Nigül-tü qan-a könüge:gdegsen-dür-i nom-či qan-a düledte asaraγdayu
113
translit. Ablin-a eliy-e:-de kürtegsen kümü:n-i tarni bütüge:[g]sen aran ejelemüi.:.
114
translit. Sayi:d öčügü:ken ber nigül-i talbiyu
115
translit. Maγu:n aran yeke-yi taqi qamiγ-a: talbiqu
116
translit. Taraγ-tur toγo:sun tedüi-yi ber arčiyu
117
translit. Darasun-dur düledte ber könörge talbiyu.:.
118
translit. [II 3a] Qoyaduγa:r
119
translit. γurban:
120
translit. Sayi:n aran šingtaraba:su ber ülemji sayi:qan aburi-tu boluyu
121
translit. γal-i uruγu: taqi qanduγu:lba:su oči dege:gši kü šitaqu-yi üjebei.:.
122
translit. Sayi:d aran qola taqi bolba:su qola-a:ča kü nöküd-iye:n asaran tejige:yü.
123
translit. Oγtarγui-dur egü:led ba[yi:]γsan-iya:r γajar daqi tariγa:n-i ülemji öskeyü.:.
124
translit. [II 3b] Amidu-dur sayi:n aldar bayasqulang-un šiltaγa:n nögüge: yirtinčü-dür buyan kü bayasqulang-un šiltaγa:n ede qoyar-a:ča anggida ed büküi ber merged-i bayasqaγu:lun ülü čidayu.:.
125
translit. Qoyi:či čaγ-yi urtu-da qaraγči sereküi sedkiltü küličen daγu:suγči yekede kičige:n čing bisaγu:n bolba:su boγo:l taqi bolba:su noyan boluyu tere.:.
126
translit. [II 4a] Qoyaduγa:r
127
translit. dörben:
128
translit. Nasuda ögkü-yi kü taγa:laqui sedkil-tü-yi:n sayi:n aldar inu kei merü keyi:süyü
129
translit. Ügegü:n γuyi:ličin olan quraqui metü ögsügei keme:gčid tegü:nče ber üleyü.:.
130
translit. Öggügsen-iye:n nögüge:-de ülü aburun dorudus-un daγa:riγdaγsan-i inu daγu:sču öčügü:ken ber tus-a ki:gsen-i es-e umartaba:su boγda sayi:d arad-un belge anu bui.:.
131
translit. [II 4b] Sayi:d-un erdem-i kedüi niγu:ba:su ber qamuγ yirtinčü-dür temdeg-i delgereyü
132
translit. Sümen čečeg-i kedüi bürkübe:sü ber sayi:n ünür inü qotala-dur kürümüi.:.
133
translit. Qan kümü:n ulus-taγa:n kü ergügdemüi j-e
134
translit. Sayi:d aran qamiγ-a: ber odba:su kündülegdeyü
135
translit. Olangkin čečeg γaγča ödür-ün čimeg bolai
136
translit. Orai taqi erdeni qab qamiγ-a: ber takiγdamui.:.
137
translit. [II 5a] Qoyaduγa:r
138
translit. tabun:
139
translit. Modun ekeyür-ün jimis olan-u šiltaγa:ba:r taγus-un segü:l ödün sayi:n bolur-un
140
translit. Amuγulang-un šiltaγa:ba:r sayi:n morin joriy-a: bolur-un surγaγsan-u šiltaγa:ba:r sayi:n kümü:n nomuqan bolba:su mergen-ü belge büi.:.
141
translit. Sayi:n maγu:i aran-dur tus-a-yi: sača kürgebe:sü ber ači inu adali busu
142
translit. Tarir-un mön ür-e kü tariba:su ber γaruγsan tariya:n-u ilγal inu olan buyu.:.
143
translit. [II 5b] Boγda sayi:d-ta tusa kürge[be:]sü öčü:ken taqi böge:sü ači qariγu:luyu
144
translit. γaγčaqan imidigen-i öggügsen-iye:r qan-u köbegü:n-luγ-a: [lüge:] tengsegsen-i üjedkün.:.
145
translit. Sayi:d-un ijaγu:r-i aburi-ba:r sakiγdaqui
146
translit. Aburi γutuba:su ujaγu:r-iya:n ber γutaγa:yu
147
translit. Sayi:n ünür-tü čindan-i aran taγa:layu.:.
148
translit. Tegü:ni tülegsen negü:resün-i ken j-e kereglekün.:.
149
translit. [II 6a] Qoyaduγa:r
150
translit. jirjuja:n:
151
translit. Yeke kümü:n nigen tedüi šingtaraba:su ber tegü:n-dür γašiγu:d[t]ala ügei büyü
152
translit. Saran nigen tedüi Raqu-da bariγdaba:su taqi daru dege:r-e ülü udan tonilumui.:.
153
translit. Yeke kümü:n dayi:sun-i sayi:ba:r asaraba:su dayi:sun böge:d tegü:nü erke-dür oruyu
154
translit. Maqasabadi qamuγ-i tejiye:gsen-iye:r bügüde aran-a qan eren ergügdejügü:i.:.
155
translit. [II 6b] Sayi:d kedüi taqi yadaba:su nigül-tü idege:n-i ülü ideyü
156
translit. Arslan ölüsbe:sü ber böge:ljigsen burtaγ idege:n-i qamiγ-a: idekü.:.
157
translit. Sayi:d amin-daγa:n taki kürtebe:sü törülki sayi:n-iya:n qamiγ-a: talbiqu
158
translit. Altan-i tülege:d oγtolba:su ber tegü:nü öngge inü ülü γutuyu.:.
159
translit. [II 7a] Qoyaduγa:r
160
translit. doluja:n:
161
translit. Sayi:d boγdas-tur dorudus aran maγu:laba:su ber esergü qamiγ-a: ayi:masqun
162
translit. Čin-a omuγ-iya:r-iya:n qayi:laba:su taqi arslan nigü:lesküi sedkil-iye:r tejige:yü.:.
163
translit. Sayi:d-tača gem eriyü
164
translit. Busud aran dorudus-a:ča qamiγ-a: erikün
165
translit. Qaγaraγsan erdeni-dür šinjilegdeyü
166
translit. Tülegsen čučala-yi ken j-e šinjilekün.:.
167
translit. [II 7b] Maγtaγsan-iya:r ber ülü bayasun dorumjilaγdaba:su ber ülü kü maγu:lan öbe:r-ün erdem-iye:n sayi:tur aba:su ele sayi:d boγdas-un belge anu bolai.:.
168
translit. Bilig-ün küčün-iye:r oluγsan ed ünen ed tabar keme:kü bolai
169
translit. Noqai quluγan-a čadba:su ber ičegü:ri jabqaγsan-u aldar buyu.:.
170
translit. [II 8a] Qoyaduγa:r
171
translit. naiman: Nökür segü:der-i tegüs bayaji[γu:l]ba:su noyan-u kü sayi:n inu esekü büi
172
translit. Morin-iya:n sayi:tur čimebe:sü ele ejen-dür böge:d üjesküleng-tü ülükü büi.:.
173
translit. Yambar yambar-iya:r noyan kümü:n nöküd-iye:n ačiba:r-iya:n asaraba:su ele tere tere kü yosuγa:r nöküd inü noyan-iya:n üyi:les-i bütüge:müi.:.
174
translit. [II 8b] Sayi:n boγdas bükü γajar-a busu merged-i ken j-e sengkerekün
175
translit. Oγtaryui-dur naran urγuba:su elen odud olan ber böge:sü ülü üjegdeyü.:.
176
translit. [III 1a]
177
translit. [III 1b] γutaγa:r
178
translit. nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang neretü sastir-a:ča mungqaγ-u:d-i onuqui γutaγa:r jüyi:l.:.
179
translit. Maγu:i kümü:n ed-tü bolba:su ele düledte maγu:i aburi-tu boluyu
180
translit. Urusqu usun-i ker ber qariγu:lba:su imaγta uruγu: küurusun bui.:.
181
translit. [III 2a] γutaγa:r
182
translit. qoyar: Maγu:n-a:ča sayi:n aburi γarba:su ber tere jasadaγ aburi keme:kü bolai
183
translit. Bolur-i erdeni-be:r önggelebe:sü ber usun-dur kürbe:sü mön öngge-be:n üjügü:lüyü.:.
184
translit. Mungqaγ-u:d üyi:les-i sayi:tur bütüge:be:sü öljei-e büi j-e
185
translit. Inü bütüge:gsen busu qoruqai-yi:n šilüsün yongqor bolur-un
186
translit. Kümü:n-ü uran-iya:r busu bui.:.
187
translit. [III 2b] Sayi:d-un bütüge:gsen ey-e-yi: maγu:n aran nigen daγu:n-dur ebdeyü.
188
translit. Tariya:čin-u on sara jobaγsan tariya:n-i mön-dür nigen daγu:n-dur qariγu:lumui.:.
189
translit. Olangkin maγu:n öbe:r-ün gem-iye:n busud aran-dur oγo:ruyu
190
translit. Turaγun burtaγ-i idegsen qošiγu:ba:n ariγu:n γajar-tur kičige:jü arčimui.:.
191
translit. [III 3a] γutaγa:r
192
translit. γurban: Mungqaγ kümü:n-i üyi:le-dür yabuγu:lba:su üyi:les-i ebdege:d mön ber γutuyu
193
translit. Ünegen-i qan or-a saγu:luγsan-u šiltaγa:ba:r nöküd-i jobaγaγa:d mön ber alaγdajuγu:i gekü.:.
194
translit. Mungqaγ-u:d jiryalang-i küsen böge:tele üyi:ledür-ün
195
translit. Jobalang-yi kü bütüge:n büi
196
translit. Čidkür-e bariγdaγsan nigen nigen aran jobalang-i ger-ün güjirekün-i ber üjebei.:.
197
translit. [III 3b] Uqaγ-a: ügegü:n nigen nigen šidurγu aran mön ber γutuγa:d busud-i ber γutuγa:yu
198
translit. Šidurγui modun ujaγu:r-a:ča manaγdayu
199
translit. Töb sumun-iya:r busud-i alayu
200
translit. Nasu busud-un tus-a ülü sedkigčin-ü aburi inu adaγu:sun-dur adali bolai
201
translit. γaγča kü idekü uuqu-yi adaγu:sun ber erin ülükü čidan bui.:.
202
translit. [III 4a] γutaγa:r dörben: Tus-a-tu tus-a ügei-yi ülü onun bilig ki:ge:d sonosqu-yi ülü bütüge:n γaγča kü čadqu-yi erigčin aran üsü ügegü: γaqai böge:d büi.:.
203
translit. Mungqaγ-u:d-un dumda bayasun naγa:dulčaγa:d merged-ün emün-e emigen bultariγčin böke erige: ügei böge:sü ber dege:r-e šidütü üker bolai.:.
204
translit. [III 4b] Qamiγ-a: idekü uuqu bolba:su güyü:gči kereg-tü üyi:le-dür jaruba:su bultariγči toqaγu:ran inegü:lün čidba:su ber segü:l ügei ötegü noqai bui.:.
205
translit. γarin-i usu-ba:r dügü:rgeküi-e kilbar
206
translit. Čiqul sang-yi ed-iye:r dügü:rgeküi-e kilbar
207
translit. Öčügü:ken γajar-a ür-e sačuqui-a kilbar
208
translit. Güyün oyutan-i bayas-qaqui-a kilbar.:.
209
translit. [III 5a] γutaγa:r
210
translit. tabun: Omuγ-tu mungqaγ aman aldaγči yeke taki böge:sü šingtarayu
211
translit. Tere γaγčaqan alqu γajar-i ögügsen-iye:r Bali γurban γajar-iya:n abtajuγu:i
212
translit. Čiqul oyi:tu ös sedkil-tü kümü:n qour kürgege:i üdügü:i-e eldeb aburilayu
213
translit. Maγu:i noqai dayi:sun-i üjebe:sü jaγu:qu-yi:n urida böge:d gingšin qučayu.:.
214
translit. [III 5b] Mungqaγ-u:d ed-i quriya:qu jobalang-i kü üjeyü
215
translit. Jaruqu jirγalang busu
216
translit. Basa basa orčin üjegči qataγu: kümü:n-ü ed inü quluγan-a metü.:.
217
translit. Mungqaγ-u:d-un qoton-dur merged-e:če ber bečin kötölügči-yi dege:jilegdeyü
218
translit. Bečin kötölügči-yi idege:n-iye:r ed-iye:r taqiyu
219
translit. Merged γar qoγo:sun yabun bui.:.
220
translit. [III 6a] γutaγa:r
221
translit. jirγuγa:n: Erdem ügegü:n aran erdem-ten-i ülemji maši üjen yadayu
222
translit. Časutu γajar-a öbül urγuγsan tariya:n-i maγu:i iruu-a keme:n ögüleldümüi.:.
223
translit. Erdem-i aljiya:s suruγsan aran jöb suruγsan-i dorumjilayu
224
translit. Kögö:mei ügei bolba:su nigen nigen γajar-a gešigü:n dutaγsan gem-dür toγa:nbui.:.
225
translit. [III 6b] Üyi:le-yi dutaγu: üyi:ledügčin tegüs üyi:ledügčin-i buruγu:šiya:yu
226
translit. Čuda ulus-tur kürbe:sü ele qoyar köl-tü-yi kümü:n-i ülü toγa:mui.:.
227
translit. Buruγu: aljiya:s üyi:ledügčin jöb üyi:ledügčin-i sonjimui
228
translit. Noqai terigü:tü γajar-taqi irgen doriγu:n čirai-tan-i emes keme:n basuyu.:.
229
translit. [III 7a] γutaγa:r
230
translit. doluγa:n: Buruγu: yabudal-iya:r oluγsan ed-ten aran ügegü:n merged-i dorumjilayu
231
translit. Ötegüs bečid kümü:n-i bariju segü:l ügei keme:n sonjin inige:ldümüi.:.
232
translit. Tegü:be:r jayaγa:n-a küčülegdejü merged mungqaγ-u:d-un dotur-a yabumui
233
translit. Kei-e daγu:daγsan ünür-tü maliga igü:rügsen širügei dotur-a gičkigden büi.:.
234
translit. [III 7b] Maγu:i gem-ü:d-i kičige:n bariju oron-a erdem-i ülü toγtaγa:γči maγu:i kümü:n šigü:r-tür adali
235
translit. Maγu:i-[y]i: bariju sayi:n-i aldamui.:.
236
translit. Sayi:n maγu:i-yi: ilγaqui bilig ügei merged-ün emün-e qoyi:naγši mitaju qoγo:lai ed-ün kü ügebe:r nögčiye:gčin qoyar költü adaγu:sun keme:n nomlajuγu:i.:.
237
translit. [III 8a] γutaγa:r
238
translit. naiman: Čiqul oyutan olan taqi bolba:su yeke üyi:le-yi bütüge:n yadayu
239
translit. Olan teresü:d-i qamtudqaba:su ber ger-ün niruγu:n tesküi-e berke.:.
240
translit. Üyi:le-yi bütüge:n yabuγsan ügei böge:tele bütüge:be:sü ber mergen-e ken j-e toγa:qun
241
translit. Qoruqai-yi:n idegsen mör jiruqai bičig taqi böge:sü bičige:či busu.:.
242
translit. [III 8b] Budaγu: oyi:tu-yi:n küsegsen üge ajinai morin-a:ča anggida sayi:n morin
243
translit. Bayi:lduγa:n-dur unaγsan ildü mes-e ken-ü ber nökür bolqui-a medege: ügei.:.
244
translit. Bilig ügegü:n olan ber böge:sü dayi:n-a erke-dür oruγu:ldayu
245
translit. Jaγa:n böke nigen sürüg juran bilig-tü γaγča taulai-a üldegdejügü:i.:.
246
translit. [III 9a] γutaγa:r
247
translit. yisün: Bilig ügegü:n aran ed tabar olangkin öbe:r-tege:n tusa ülü bolai
248
translit. Gamadini ünigen-ü sün inü tuγul-a qamiγ-a: yaγu:n-a kürteyü.:.
249
translit. Mungqaγ-u:d aran merged-i ber taqiqu ülükü medege: ügei
250
translit. Maši gerel-tü naran tngri-deče eliye:s-ün adas ülükü buruγu:dun bui.:.