A Mongolian Version of Subhâṣitaratnanidhi
Монгольская версия Subhāsitaratnanidhi
ID: Srn
Date: 1300–1400
Script: Uighur-Mongolian
Genre: Buddhist text (буддийская литература)
Author: Sa Skya Pandita?
1190 lines · 9 305 words
Photos of the monument (1):
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Bibliography
1) G. J. Ramstedt, A Fragment of Mongolian “Quadratic” Script, C. G. E. Mannerheim, Across Asia from West to East in 1906-1908, Helsinki 1940, 1-5; 2) L. Ligeti, Le Subhāsitaratnanidhi mongol, un document du moyen mongol, Partie Ire. Le manuscript tibéto-mongol en reproduction phototypique avec une introduction.{Bibliotheca Orientalis Hungarica VI}, Budapest, 1948, XIII+124; 3) P. Aalto, A Second Fragment of the Subhāsitaratnanidhi in Mongolian Quadratic Script, JS FOu LVII, 1953/1954, 1-5; 4) P. Aalto, Fragmente des mongolischen Subhāsitaratnanidhi in Quadratschrift, MIO Bd. II,
Berlin, 1955, 279-290; 5) T. F. Carter, Fragmente des mongolischen Subhāsitaratnanidhi in Quadratschrift, MIO, 3:2, 1955, 379-390; 6) J. E. Bosson, A Rediscovered Xylograph Fragment from the Mongolian ‘Phags-pa Version of the Subhāsitaratnanidhi, CAJ 6, 1961, 85-102; 7) J. E. Bosson, A Treasury of Aphoristic Jewels. The Subhāsitaratnanidhi of Sa-Skya Pandita in Tibetan and Mongolian.{= Uralic and Altaic Series 92}, Indiana University Publications. Bloomington, 1969, 398 pp.; 8) L. Ligeti, Tr’sor des sentences. Subhāsitaratnanidhi de Sa-skya pandita. Traduction de Sonom gara, Budapest, 1973, 146 pp.; 9) D. Cėrėnsodnom, Mongol uran zochiol (XIII-XX zuuny ėch), UB., 1987, 237-241
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1003
translit. arban yisün: Ayul-tu ey-e-yi eyetüküi-dür amaraγ-u:d ber böge:sü γurbaγu:la ülü eyetügdeküi
1004
translit. Vitar bütüge:küi maγu:i nökür-tü bolba:su urida böge:d bütüge:gči kümü:n idegden büi.:.
1005
abun čidan tegši ögküi-e mergen jögelen boluγad qamuγ duran üjegči ayul ügei ačitu sayin-i medebesü tere kümün qamuγ küsel-iyen olun bui.
translit. Abun čidan tegši ögküi-e mergen jöge:len boluγa:d qamuγ duran üjegči ayul ügei ačitu sayi:n-i medebe:sü tere kümü:n qamuγ küsel-iye:n olun bui.:.
1006
translit. [VIII 19b] Ker ber dayi:sun itegen oroba:su tegü:n-i asaraγa:d sayi:qan üge ögülegdeküi
1007
translit. Turaγu:d quluγan-a-dur šinuγsan šiltaγ-a:-ba:r jirγajuγu:i keme:n ertekin ögüleldümüi.:.
1008
translit. Maγu:i nökür ki:ge:d maγu:i sonosqui maγu:i dürbel ki:ge:d maγu:i üyi:les-i merged-te ülü üyi:ledtekü büyü
1015
translit. [VIII 20b] Ker be öbe:r-iye:n sayi:n-i küsebe:sü imaγta busud-ta tus-a-yi üyi:ledteküi
1020
translit. qorin nigen: Arγ-a-tan üge-dür qoliyalsulaqu-yi:n tula urida böge:d tegü:ni sayi:tur onuγdaqui
1022
arγ-a-tan aran-dur arγ-a-yi kü šidurγu aran-dur šidurγu-yi kü orošil ügegün-dür orošingγu üyile-yi üyiledteküi kemen erten-ü bičig-tür büi.
translit. Arγ-a-tan aran-dur arγ-a-yi kü šidurγu aran-dur šidurγu-yi kü orošil ügegü:n-dür orošingγu üyi:le-yi üyi:ledteküi keme:n erten-ü bičig-tür büi.:.
1024
translit. Joqilduqui-dur tus-a es-e bolba:su ber maγu:i sedkil jaliraγu:[l]qui-yi:n em inü bolai.:.
1026
translit. Sedkil-dür öbe:r-ün tus-a bütüge:sügei keme:be:sü ber amaba:r bügüden-lüge: joqildun yabuγdaqui.:.
1029
qataγu jögelen yambar-iyar yabubasu ber uran arγ-a yabudal-i burqan boγda arγ-a jali kemen es-e nomlajuγui.
translit. Qataγu: jöge:len yambar-iya:r yabuba:su ber uran arγ-a yabudal-i burqan boγda arγ-a jali keme:n es-e nomlajuγu:i.:.
1048
translit. qorin dörben: Dorudus aran-i ülemji maγtaba:su qoyi:n-a maγtaγči-yi kü dorumjilan bui
1052
aliba alin-dur joqis-tu bögesü tegün-i terekü oron-dur aγuldaqui oro-yin čimeg köl-dür ülü jegügdeküi
translit. [VIII 24b] Aliba alin-dur Joqis-tu böge:sü tegü:n-i terekü oron-dur aγu:ldaqui oro-yi:n čimeg köl-dür ülü jegü:gdeküi
1054
yeke üyile-yi bütügeküi čaγ-tur kičigen sayin nöküd-lüge nöküčeldügdeküi yeke oi-yi γal-iyar tüyimeridküi-dür maγad nöküčeküi-e kei kereg-tü.
translit. Yeke üyi:le-yi bütüge:küi čaγ-tur kičige:n sayi:n nöküd-lüge: nöküčeldügdeküi yeke oi-yi γal-iya:r tüyi:meridküi-dür maγad nöküčeküi-e kei kereg-tü.:.
1056
qorin tabun qamuγ sayin sedkil kiged sayin üge qoyar bütügeküi-e qilbar busud-i bayasqaγad jirγaγulqu-yin ber degedü ed-iyer qamuγ-i taγalaγulun ken čidaqu
translit. qorin tabun: Qamuγ sayi:n sedkil ki:ge:d sayi:n üge qoyar bütüge:küi-e qilbar busud-i bayasqaγa:d jirγaγu:lqu-yi:n ber dege:dü ed-iye:r qamuγ-i taγa:laγu:lun ken čidaqu
1063
translit. nigen: Sayi:n üge-tü erdeni-yi:n sang ne[re]tü sastir-a:ča nom-i onuqui yisüdüge:r jüyi:l.:.
1064
amitan-u itegel burqan bui bögetele busud baγši-nar-i kündülegčid naiman erdem-tü mören-ü kijaγar-a qujir-tu quduγ erüküi bolai.
translit. Amitan-u itegel burqan bui böge:tele busud baγši-nar-i kündülegčid naiman erdem-tü mören-ü kijaγa:r-a qujir-tu quduγ erüküi bolai.:.
1071
translit. Quriya:γsan ed jögei-yi:n čiγu:luγsan bal metü kejiye: ber böge:sü busud-ta edlegden büi
1075
ögiyemür kümün ügegürekü ügei-yin tula mönde qataγu kümün ed-i ülü küsen ögiyemür ed-tür amaraγ metü bolun bui.
translit. Ögiye:mür kümü:n ügegü:rekü ügei-yi:n tula mönde qataγu: kümü:n ed-i ülü küsen ögi[ye:]mür ed-tür amaraγ metü bolun bui.:.
1077
translit. Qarasba:su maγad ügegü:rekü-yi:n mlada uqaγa:tan öčügü:ken ber oluγsan-iya:n öggün büi.:.
1078
ed-i aγulbasu ašiγ ügei-yin tula qudaldučin ed-iyen ašiγlaγulqu metü ed-i jögebesü erketü ülü bolqu-yin tula merged qudaldučin metü qamuγ-a öggümüi.
translit. [IX 3b] Ed-i aγu:lba:su ašiγ ügei-yi:n tula qudaldučin ed-iye:n ašiγlaγu:lqu metü ed-i jöge:be:sü erketü ülü bolqu-yi:n tula merged qudaldučin metü qamuγ-a: öggümüi.:.
1079
mingγan költi toγatan sang-tu bolbasu ber ken-dür ber ülü öggügčin tedeger ene yirtinčü-dür ügegüreyü kemen olan-i sonosuγsad teyin kü ögülemü.
translit. Mingγan költi toγa:tan sang-tu bolba:su ber ken-dür ber ülü öggügčin tedege:r ene yirtinčü-dür ügegü:reyü keme:n olan-i sonosuγsad teyi:n kü ögülemü.:.
1080
translit. [IX 4a] Yisüdüge:r.dörben: Uruγ ügegü:rebe:sü kereg boluγu:jai keme:n uqaγ-a: ügegü:n oluγsan-iya:n quriya:n bui
1086
ed-i quriyaγči qataγu bayan kiged kereg-tü γajar-a öggügči bayan qoyar öber-tür uruγ-tur üy-e qoyar-tur nögüge jayaγan-dur ilγal inu bolun bui.
translit. Ed-i quriya:γči qataγu: bayan ki:ge:d kereg-tü γajar-a öggügči bayan qoyar öbe:r-tür uruγ-tur üy-e qoyar-tur nögüge: jayaγa:n-dur ilγal inu bolun bui.:.
1088
translit. tabun: Tačiya:ngγui sedkil-ün boγo:l inu boluγsad amiba:n ber ürejü ed-ün tula jobamui
1094
translit. [IX 5b] Dalai metü jobalang-u:d-un saba inu boluγsan ene bey-e dayi:sun metü büyü j-e
1101
üri sadun-iyar küriyelegüljü daγun ügei nidün-ü γal-iyan baraγdaju dügürijü ali ba jüg odqui-ban ülü medeküi
translit. Üri sadun-iya:r küriye:legü:ljü daγu:n ügei nidün-ü γal-iya:n baraγdaju dügü:rijü ali ba jüg odqui-ba:n ülü medeküi
1106
üri sadud-ača qaγačaqui kiged maγad ükükü-yi medeged bögetele ejiy-e-de untan umartan yabuγči minu jirüken-dür yaγun ele oruju amui.
translit. Üri sadud-a:ča qaγačaqui ki:ge:d maγad ükükü-yi medege:d böge:tele ejiy-e:-de untan umartan yabuγči minu jirüken-dür yaγu:n ele oruju amui.:.
1108
translit. doluγa:n: Öbe:r-iye:n kičige:n yadaba:su ber ker be maγu:i jayaγa:n-dur ülü odqu-yi bütüge:gdeküi
1112
kerbe busud-un tegüs sayin-i inu minu sedkil üjen yadaqu ele bögesü tegüber öber-ün ed-iyen baraγulqu-yin tulada öber-tegen kü nayidaγsan bolun buyu.
translit. [IX 7b] Kerbe busud-un tegüs sayi:n-i inu minu sedkil üjen yadaqu ele böge:sü tegü:be:r öbe:r-ün ed-iye:n baraγu:lqu-yi:n tulada öbe:r-tege:n kü nayi:daγsan bolun buyu.:.
1113
qor üyiledbe kemen dayisun-i daruqu ele bögesü čimada γaγča uring-a daruγdaqu buyu ene uring-a terigüleši ügei orčilang-dur-i kijaγalal ügei qour kürgegdelegei bidan-dur.
translit. Qor üyi:ledbe keme:n dayi:sun-i daruqu ele böge:sü čimada γaγča uring-a [daruγdaqu buyu] Ene uring-a terigü:leši ügei orčilang-dur-i kijaγa:lal ügei qour kürgegdelege:i bidan-dur.:.
1115
naiman ker be qamuγ dayin-i samšiyasuγai kemebesü bügüde dayisun-i alaju qamiγ-a daγustaqu γaγča öber-ün uring-/y/i darubasu ele dayisun-i nigen-te böged kiduγsan šitü büi.
translit. naiman: Ker be qamuγ dayi:n-i samšiya:suγai keme:be:sü bügüde dayi:sun-i alaju qamiγ-a: daγu:staqu γaγča öbe:r-ün uring-/y/i daruba:su ele dayi:sun-i nigen-te böge:d kiduγsan šitü büi.:.
1116
balamud aburi-tu küčü-ten-dür esergü ayimasbasu öber-tegen ülemji qour sayid amurlingγui sedkil-ten-dür uring odqu šiltaγan qamiγ-a bui.
translit. Balamud aburi-tu küčü-ten-dür esergü ayi:masba:su öbe:r-tege:n ülemji qour sayi:d amurlingγui sedkil-ten-dür uring odqu šiltaγa:n qamiγ-a: bui.:.
1119
urida es-e üjegsen nökür-i amaraγ bariju nögügede basa kü anggida oduγči tere kümün nadur yaγun bolumu kemen ükübesü yekede γasalamu bi.
translit. Urida es-e üjegsen nökür-i amaraγ bariju nögüge:de basa kü anggida oduγči tere kümü:n nadur yaγu:n bolumu keme:n ükübe:sü yekede γasalamu bi.:.
1121
translit. yisün: Kičige:jü öbe:r-ün tus-a bütüge:sü keme:be:sü eng urida busud-un tus-a-yi bütüge:gdeküi
1122
translit. Öbe:r-ün kü tus-a-[y]i qadaγalaγči kümü:n öbe:r-ün tus-a-yi bütüge:n čidaqu qamiγ-a: bui.:.
1123
busud-un tus-a-yi qadaγalan bütügegči tere kümün arγ-a-tan öber-ün tus-a-yi bütügeküi-dür adali γaγča kü öber-ün tus-a qadalaγčin busud-i kümüjigülkü-yin tula šidurγu kümün metü büi.
translit. Busud-un tus-a-yi qadaγalan bütüge:gči tere kümü:n arγ-a-tan öbe:r-ün tus-a-yi bütüge:küi-dür adali γaγča kü öbe:r-ün tus-a qadalaγčin busud-i kümü:jigü:lkü-yi:n tula šidurγu kümü:n metü büi.:.
1124
translit. [IX 9b] Uqaγa:tan ene jayaγa:n-u tus-a-yi bütüge:r-ün ber nom-iya:r yabuba:su nuta bütün büi
1127
translit. Ebedküi ötelküi eldeb jobalang-u:d-iya:r jarim-i ber amuγulang-a yabuγu:lqui ügei büi.:.
1129
arban amitan-u dergede böged saγuγči ükül-ün ejen-ü iled-te üjebesü busud ču üleši üyiles-i ögületele yaγun
translit. arban: Amitan-u dergede böge:d saγu:γči ükül-ün ejen-ü iled-te üjebe:sü busud ču üleši [üyi:les-i] ögületele yaγu:n
1134
qorumqan ene edür küličetügei kemen nilbusu-bar čadtala jalbaribasu ber ükül-ün ejen-ü jasaγ čidaqun-u yaγun
translit. Qorumqan ene edür küličetügei keme:n nilbusu-ba:r čadtala jalbariba:su ber ükül-ün ejen-ü jasaγ čidaqun-u yaγu:n
1142
qamuγ joriγ-tur mergen boluγad diyan-iyar sedkil-i jögeledkejü qutuγ-tan-u nom-dur bišilγabasu ele erdem-üd törükü-yin tariyanbolai.
translit. Qamuγ joriγ-tur mergen boluγa:d diyan-iya:r sedkil-i jöge:ledkejü qutuγ-tan-u nom-dur bišilγaba:su ele erdem-ü:d törükü-yi:n tariya:nbolai.:.
1149
arban qoyar uridu törül-dür es-e suruγsan-iyar enejayaγan-dur mungqaγ boluγsan-iyar medejü qoyitus-tur basa kü mungqaγ törügüjei kemen ene jayaγan-dur berke ber bolbasu kičigen surtaqui.
translit. arban qoyar: Uridu törül-dür es-e suruγsan-iya:r enejayaγa:n-dur mungqaγ boluγsan-iya:r medejü qoyi:tus-tur basa kü mungqaγ törügü:jei keme:n ene jayaγa:n-dur berke ber bolba:su kičige:n surtaqui.:.
1151
translit. [IX 12b] Endel ügei ene šiltaγa:n üre-yi:n yosun γaγča kü qamuγ-i medegči-yi:n nom inu bui
1162
translit. [IX 13b] Tegü:be:r nom-un yosun-i sayi:tur uqaγdan diyan-dur sedkil-iye:n aγu:lju bürün
1165
translit. Erdenis-iye:r nayi:raγu:luγsan altan čimeg kebeken ber böge:sü adaγu:sun ülü üjeyü.:.
1168
merged qamuγ sayin üges-i nai böged ünen büküi-yin uqaγad bögetele tegünü üyileber inü es-e yabubasu ele sastir medebesü ber yaγun tus-a öber-tegen kereg-ten sastir-nuγud-i ödür-tür nigen üge-yi toγtaγdaqu
translit. Merged qamuγ sayi:n üges-i nai böge:d ünen büküi-yi:n uqaγa:d böge:tele tegü:nü üyi:lebe:r inü es-e yabuba:su ele sastir medebe:sü ber yaγu:n tus-a Öbe:r-tege:n kereg-ten sastir-nuγu:d-i ödür-tür nigen üge-yi toγtaγdaqu
1170
buruγu yabudal-dur orura kürbesü ker ber kijü egüber kü qariγuluγad qamuγ kičiyenggüi qataγujil-iyar amin-daγan kürtebesü ber törü-ber yabuγdaqui.
translit. [IX 14b] Buruγu: yabudal-dur orura kürbe:sü ker ber ki:jü egü:be:r kü qari[γu:]luγa:d qamuγ kičiye:nggüi qataγu:jil-iya:r amin-daγa:n kürtebe:sü ber törü-be:r yabuγdaqui.:.
1171
teyin kičigejü törü-tü bičig-tür ögülegsen metü yabun čidabasu ele merged ülü qudaljiγaqu-yin tula egünü tus-a inu qoyin-a üjegdekü.
translit. Teyi:n kičige:jü törü-tü bičig-tür ögülegsen metü yabun čidaba:su ele merged ülü qudaljiγa:qu-yi:n tula Egü:nü tus-a inu qoyi:n-a üjegdekü.:.
1187
ken ber qamuγ yirtinču-dekin-dür öber-iyen jöbšiyegülsügei kemen küsebesü ene sastir-i sayitur onuju uqaju yosutu sedkil-iyer kičigen bütügegdeküi.
translit. Ken ber qamuγ yirtinču-dekin-dür öbe:r-iye:n jöbšiye:gü:lsügei keme:n küsebe:sü ene sastir-i sayi:tur onuju uqaju yosutu sedkil-iye:r kičige:n bütüge:gdeküi.:.