Kül1 The Edict of Prince Qaišan (1305)

The Edict of Prince Qaišan (1305)

Указ царевича Хайсана (1305)

ID: Kül1 Date: 1305 Script: ʼPhags-pa Genre: edict Author: Qaišan (Huaining wang) 14 lines · 162 words

Search in this text In ʼPhags-pa script

Photos of the monument (1):

Photos from the archive of D. Tumurtogoo

Bibliography

1) P. Pelliot, Un rescrit mongol en écriture ‹'phags-pa›, Tibetan Painted Scrolls, by G. Tucci, Rome, Vol. II, 1949, 621-624; 2) L. Ligeti, Edit de Hai-chan, Prince de Houai-ning. Document sur papier (1305), Monuments en écriture 'Phags-pa, Budapest, 1972, 38-42; 3) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §25:137-141 + Plate; 4) Collection of Historical Archives of Tibet, 1995, 14; 5) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 15-17; 6) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 44-46; 7) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 399-408 + Plate 36; 8) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 229-230; 9) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 28-30

по изданию Жанчива (2002), № XI; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: C-126:621-624; C-105:33-38; C-106:38-42; A-10:108-116; E-30b: 137-141; H-3. pl.14; A-16:171.; Рыбацкий: Külüg, Edict, Li72b.38-42, Junast 1991.137-141

Show: Middle Mongolian Original, non normalized Khalkha Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.

mongke dengriyin kučundur qanu sudur

translit. 1. moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. qʼ-nu su-dur

khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Хааны сууд

hayšan γwayning wang üge manu

translit. 3. Hḁy-šḁn γu̯ḁy-niŋ “u̯ḁŋ ʼeu-ge mḁ-nu

khalkha Хай шань Хуай нин ван үг маань

balaqadun daruqasda noyadda čeri'udun noyodda čerig harana yorčiqun yabuqun elčine d'ulqaqui bičig

translit. 4. bḁ-lḁ-qḁ-dun dḁ-ru-qḁs-dḁ no-yḁd-dḁ 5. čʻe-ri-ʼu-dun no-yo-(d?)-dḁ čʻe- 6. rig hḁ-rḁ-nḁ yor-čʻi-qun 7. yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne dʼul-qḁ-quė₁ 8. bi-čʻig

khalkha балгадын даргаст, ноёдод, цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, зорчин явах элч нарт дуулгах бичиг

jinggis qanu ba ögedei qanu ba sečen qanu ba jarliqdur doyid erke'ud senšhingud aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'egdegsed aju'ui

translit. 9. jiŋ-gis qḁ-nu bḁ “eo-ge-deė₁ qḁ-nu bḁ 10. se-čʻen qʼ-nu bḁ jḁr-liq-dur do-yid ʻė₁r-kʻe-ʼud sen-šhi-ŋud 11. “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen 12. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi 13. kʻʼeg-deg-sed “-ju-ʼuė₁

khalkha Чингис ханы ба Өгэдэй ханы ба Сэцэн хааны ба зарлигт тойд, эрхүүд, сэншинүүд аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээгдэгсэд ажгуу.

edu'e ber bö'esu qanu jarliqun yosu'ar aliba alba qubčiri ülu üjen šakiamuniyin mör buši ülu bolqan dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'en rcang qajara aqun skužang dorrji wangbčug krahsba rgialmcan aqu šalu sümedur qariyatan geʒunis γwanšiyim bodisi'uddur jula šitaqu tosun darun atuqayi ke'en bariju yabu'ayi bičig ögbei

translit. ʻė₁-du-ʼe ber beo-ʼe-su 14. qʼ-nu jḁr-li-qun yo-su-ʼr “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri 15. “eu-lu “eu-jen 16. šḁ-ki̯ḁ-mu-ni-yin meor bu-ši “eu-lu bol-qḁn 17. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi 18. kʻʼen rcʻḁŋ qḁ-jḁ-rḁ “-qun sku-žḁŋ dor-rji “u̯ḁŋ-bčʻug 19. kʻrḁhs-bḁ rgi̯ḁl-mcʻḁn “-qu šḁ-lu seu-me-dur qḁ-ri-yḁ-tʻḁn ge-ʒu- 20. nis γu̯ḁn-ši-yim bo-di-si-ʼud-dur ju-lḁ ši-tʻʼ-qu tʻo-sun 21. dḁ-run “-tʻu-qḁyi kʻʼen bḁ-ri-ju yḁ-bu-ʼyi 22. bi-čʻig “eog-beė₁

khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс хааны зарлигийн ёсоор аливаа алба гувчуур үл үзэн Шагмунийн мөр бус үл болгон тэнгэрийг залбирч ерөөл өгөн атугай хэмээн Зан газраа ахун гүшан Доржванчиг, Давгажалцан аху Шалу сүмд харъяатан гэжүнис Хоньшим бодьсадвад зул шатаах тос даран атугай хэмээн барьж явах бичиг өгвэй.

edenu sümesdur geyiddur anu elčin bu ba'utuqayi

translit. ʻė₁-de-nu seu-mes-dur ge-yid-dur 23. “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi

khalkha Эдний сүмст, хийдэд нь элчин бүү буутугай.

ul' ši'usu bu barituqayi

translit. ʻu-lʼ ši-ʼu-su bu 24. bḁ-ri-tʻu-qḁyi

khalkha Улаа шүүс бүү барьтугай.

kžisgadur anu morid umsus bu bordatuqayi

translit. kžis-gḁ-dur “-nu mo-rid ʻum-sus bu 25. bor-dḁ-tʻu-qḁyi

khalkha Хашаа хүрээнд нь морьд умсас бүү бордтугай.

cang tamqa bu abtuqayi

translit. cʻḁŋ tʻḁm-qḁ bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Сан тамга бүү автугай.

qajar usun baq tegirmed haran adu'usun ya'ud keji anu ked ber bolju buliju tataju bu abtuqayi

translit. qḁ-jḁr ʻu-sun 26. bḁq tʻe-gir-med hḁ-rḁn “-du-ʼu-sun yḁ-ʼud kʻe-ji “-nu 27. kʻed ber bol-ju bu-li-ju tʻḁ-tʻḁ-ju bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Газар, ус, цэцэрлэг, тээрэм, ард, адгуус юу хээг нь хэд бээр болж булааж татаж бүү автугай.

yosu üge'ui kuču bu kurgetügei

translit. 28. yo-su “eu-ge-ʼuė₁ kʻu-čʻu bu kʻur-ge-tʻeu-geė₁

khalkha Ёс үгүй хүч бүү хүргэтүгэй.

ede basa bičigten ala ke'eju yosu üge'un üiles bu üiledtugei

translit. 29. ʻė₁-de bḁ-sḁ 30. bi-čʻig-tʻen “-lḁ kʻʼe-ju yo-su “eu-ge-ʼun “euė₁-les 31. bu “euė₁-led-tʻu-geė₁

khalkha Эд бас бичигтэн ал хэмээж ёс үгүй үйлс бүү үйлдтүгэй.

üiledu'esu ülu'u ayuqun

translit. “euė₁-le-du-ʼe-su 32. “eu-lu-ʼu “-yu-qun

khalkha Үйлдвээс үл айх уу?.

mud bičig manu moqoyi jil namurun hečus zarayin qucina jiramutuda bukuidur bičibei.

translit. mud 33. bi-čʻig mḁ-nu mo-qo-yi jil nḁ-mu-run he-čʻus zḁ-rḁ-yin 34. qu-cʻi-nḁ ji-rḁ-mu- 35. tʻu-dḁ bu-kʻuė₁-dur 36. bi-čʻi-beė₁.

khalkha Мөн бичиг маань могой жил, намрын эцэс сарын гучнаа Жармутад бүхүйд бичвэй.

Historical corpus of the Mongolian language

The Edict of Prince Qaišan (1305)