The Edict of Buyantu Khan VI (1314)
Эдикт Буянту-хана (1314) 3
ID: Buy6
Date: 1314
Script: ʼPhags-pa
Genre: edict
Author: Buyantu khan
13 lines · 178 words
Bibliography
1) H. C. Gabelentz, Versuch über eine alte mongolische Inschrift, ZKM II, 1839, 1-21; 2) A. Wylie, Sur une inscription mongole en caractères Pa'-sse-pa, JA 19:4, 1862, 461-471; 3) Roland Bonaparte, Documents de l'époque mongole des XIIIème et XIVème siècles, Paris, 1895, No 3, Planche XII; 4) A. M. Pozdneyev, Lekcii po istorii mongol'skoj literatury, čitannye ordinarnym professorom SPb. universiteta v 1896/1897 akademičeskom godu, t. II, St. Petersburg, 1897, 87-116; 5) M. Lewicki, Les inscriptions mongoles inédites en écriture carrée, CO 12, 1937, 20-23; 6) N. Poppe, Kvadratnaja pis'mennost' {= Istorija mongol'skoj pis'mennosti I}, Moscow-Leningrad, 1941, 63-65; 7) N. Poppe, The Mongolian Monuments in hP'ags-pa Script, Wiesbaden, 1957, Text II, 48-50; 8) L. Ligeti, Edit d'Ayurbarvada. Inscription sino-mongole du temple taoiste Tch'ong-yang wan-cheou (1314), Monuments en écriture 'Phags-pa, Budapest, 1972, 43-47; 9) M. Sugiyama, The 'Phags-pa Mongolian Inscription of the Buyantu-qaγan's Edict in Yuanshi Xian, belonging to Čaqa'an-balaqasun, MRIHS, No 22, 1987, 17-21; 10) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §9:48-52 + Plate; 11) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 24-26; 12) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 57-58; 13) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 135-144 + Plate 13; 14) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 200; 15) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 45-47
по изданию Жанчива (2002), № XVII; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: E-1:11b-14b; C-61:4-13+tab.I.III; C-62:225-227; C-166:461-471+1pl; C-119:772-774; B-5:41-50; C-17; pl.XII,3; C-46:40-42; C-28: TP.II:5(1904), 422-426; B-30:87-116; B-33:62-65; C-132;48-50, pl.II; C-105:41-46; A-29:59-63; C-106:43-48; A-56:8-12; A-10:74-77; E-30b:48-52; A-1:4-11.; Рыбацкий: Buyantu, Edict, Li72b.43-48, Junast 1991.48-52
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
translit. 1. Moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. yė₁-ke su jḁ-li-yin ʼi-hʼen-dur
khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Их суу залийн ивээлд
3
translit. 4. čʻe-ri-ʼu-dun no-yḁd-dḁ čʻe-rig hḁ-rḁ-nḁ bḁ-lḁ-qḁ-dun 5. dḁ-ru-qḁs-dḁ no-yḁd-dḁ yor-čʻi-qun yḁ-bu-qun ʻė₁l- 6. čʻi-ne dʼul-qḁ-quė₁ 7. jḁr-liq
khalkha цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, балгадын даргаст, ноёдод, зорчин явах элчнээ дуулгах зарлиг
4
jinggis qanu öködei qanu sečen qanu öljeitu qanu külug qanu ba jarliqdur doyid erke'ud senšhingud aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ge'ekdegsed aju'ui
translit. 8. jiŋ-gis qʼ-nu 9. “eo-kʻeo-deė₁ qʼ-nu 10. se-čʻen qʼ-nu 11. “eol-jeė₁-tʻu qʼ-nu 12. kʻeu-lug qʼ-nu bḁ jḁr-liq-dur do-yid ʻė₁r-kʻe-ʼud sen-šhi-ŋud “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen 13. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi gʼekʻ-deg-sed “-ju-ʼuė₁
khalkha Чингис хааны Өгэдэй хааны Сэцэн хааны Өлзийт хааны Хүлэг хааны ба зарлигт тойд, эрхүүд, сэншинүүд аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч ерөөл өгөн атугай хэмээгдэгсэд ажгуу.
5
edu'e ber bö'esu uridanu jarliqun yosu'ar aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ge'en hwung wen ludur bukun tay čung yang wan šiw güngdur basa hia wen güng gondur aqun senšhingudde bariju yabu'ayi jarliq ögbei
translit. ʻė₁-du-ʼe ber beo-ʼe-su ʻu-ri-dḁ-nu 14. jḁr-li-qun yo-su-ʼr “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen 15. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi gʼen hu̯uŋ “u̯en lu-dur bu-kʻun tḁy čuŋ yḁŋ wḁn šiw geuŋ-dur 16. bḁ-sḁ hi̯ḁ “u̯en geuŋ gon-dur “-qun sen-šhi-ŋud-de bḁ-ri-ju yḁ-bu-ʼyi 17. jḁr-liq “eog-beė₁
khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс урьдны зарлигийн ёсоор аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээн Фун юань лу-д бүхүн Да чун ян вань шоу гүн-д бас Шя юань гүн гуань-д ахун сэншинүүдэд барьж явах зарлиг өгвэй.
6
translit. ʻė₁-de-nu geuŋ gon ʼm mė₁w-dur ge-yid-dur “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi
khalkha Эдний гүн гуань, ан мяо-д, хийдэд нь элчин бүү буутугай.
9
güng gone ele qariyatan qajar usun haran adu'usun baq tegirmed dem kebid gey den ku qala'un usun hwa ongqočas terged ya'ud kedi anu basa mui bui gam law ki'ed qurban anggide usunu qa'uli gam yü a'ula ked ked ber bolju kuču bu kurgetugei
translit. geuŋ go-ne ʻė₁-le qḁ-ri-yḁ-tʻḁn qḁ-jḁr ʻu-sun hḁ-rḁn “-du-ʼu-sun bḁq tʻe-gir-med 19. dė₁m kʻe-bid gey dė₁n kʻu qḁ-lḁ-ʼun ʻu-sun hu̯ḁ ʻoŋ-qo-čʻḁs tʻer-ged yḁ-ʼud kʻe-di “-nu bḁ-sḁ muė₁ buė₁ gḁm lḁw (kʻ)i- 20. ʼed qur-bḁn “ŋ-gi-de ʻu-su-nu qḁ-ʼu-li gḁm yeu “-ʼu-lḁ kʻed kʻed ber bol-ju kʻu-čʻu bu kʻur-ge-tʻu-geė₁
khalkha Гүн гуаниа эл харъяатан газар, ус, ард, адгуус, цэцэрлэг, тээрэм, дэн буудал, мухлаг, данж, халуун ус, фа, онгоцос, тэргэд юу хээг нь бас Мэй бо, Гань гу хийгээд гурван ангид усны хууль Гань юй уул хэд хэд бээр болж хүч бүү хүргэтүгэй.
11
translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ 22. jḁr-liq-tʻḁn gʼe-ju yo-su “eu-ge-ʼuė₁ “euė₁-les bu “euė₁-led-tʻu-geė₁
khalkha Эд бас зарлигтан хэмээж ёс үгүй үйлс бүү үйлдтүгэй.
13
translit. mud 23. jḁr-liq mḁ-nu 24. bḁrs jil nḁ-mu-run tʻe-ri-ʼun zḁ-rḁ- 25. yin qo-rin nḁyi-mḁ-nḁ čḁ-qʼn cʻḁ- 26. ŋḁ bu-guė₁-dur bi-čʻi-beė₁.
khalkha Мөн зарлиг маань барс жил, намрын тэргүүн сарын хорин наймнаа Цагаан санаа бүхүйд бичвэй.