The Edict of Yisüntemür Khan I (1324)
Эдикт Есун-Тэмура I (1324)
ID: YisT1
Date: 1324
Script: ʼPhags-pa
Genre: edict
Author: Yisüntemür khan
15 lines · 182 words
Photos of the monument (1):
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Bibliography
1) Junast [= J̌aγunasutu], Yisüntemür qaγan-u quluγan-a ǰil-ün γurbaduγar sar-a-yin ǰarliγ, ÖMNŠU 4, 1993, 94-102; 2) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 39-41; 3) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 78-81; 4) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 208-220 + Plate 19; 5) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 757; 6) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 68-71
по изданию Жанчива (2002), № XXVI; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: D-18:94-102, H-3, pl. 2.; Рыбацкий: Yisün-temür, Edict, nicht gesehen
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
translit. 1. Moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. yė₁-ke su jḁ-li-yin ʼi-hʼen-dur
khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Их суу залийн ивээлд
3
mdo gamsun swen uishiyin noyadda čeri'udun noyadda čerig harana irgenu daruqasda noyadda yorčiqun yabuqun elčine küng poyin noyadda irgenu jamučidda doyidda lhasdi sačačirtana d'ulqaqui jarliq
translit. 4. mdo gḁm-sun su̯en 5. ʼue₁-shi-yin no-yḁd- 6. dḁ čʻe-ri-ʼu-dun 7. no-yḁd-dḁ čʻe-rig hḁ-rḁ-nḁ ʼir-ge-nu dḁ-ru-qḁs-dḁ no- 8. yḁd-dḁ yor-čʻi-qun yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne kʻeuŋ po- 9. yin no-yḁd-dḁ ʼir-ge-nu jḁ-mu-čʻid-dḁ do-yid-dḁ lhḁs- 10. di sḁ-čʻḁ-čʻir-tʻḁ-nḁ dʼul-qḁ-quė₁ 11. jḁr-liq
khalkha До-гамын шуань вэй си-ийн ноёдод, цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, иргэний даргаст, ноёдод, зорчин явах элч нарт, Чүнбо-гийн ноёдод, иргэдийн замчдад, тойдод, лхасди, сацачиртнаа(цацартнаа) дуулгах зарлиг
4
jinggis qanu öködei qanu sečen qanu öljeitu qanu külug qanu buyantu qanu šidibala qanu ba jarliqdur doyid e rke'ud senšhingud dašmad aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'egdegsed aju'ui
translit. 12. jiŋ-gis qḁ-nu 13. “eo-kʻeo-deė₁ qʼ-nu 14. se-čʻen qʼ-nu 15. “eol-jeė₁-tʻu qʼ-nu 16. kʻeu-lug qʼ-nu 17. bu-yḁn-tʻu qʼ-nu 18. ši-di-bḁ-lḁ qʼ-nu bḁ jḁr-liq-dur do-yid ʻė r-kʻe-ʼud 19. sen-šhi-ŋud dḁš-mḁd “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri 20. “eu-lu “eu-jen 21. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “- 22. tʻu-qḁyi kʻʼeg-deg-sed “-ju-ʼuė₁
khalkha Чингис ханы Өгэдэй хааны Сэцэн хааны Өлзийт хааны Хүлэг хааны Буянт хааны Шидубала хааны ба зарлигт тойд, эрхүүд, сэншинүүд, дашмад аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээгдэгсэд ажгуу.
5
edu'e ber bö'esu uridanu jarliqun yosu'ar aliba alba qubčiri ülu üjen šakemuni burγani jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'en mdo gam sun qajara bukun ri'očepa sümedur aqun doyidda bariju yabu'ayi jarliq ögbei
translit. ʻė₁-du-ʼe ber 23. beo-ʼe-su ʻu-ri-dḁ-nu 24. jḁr-li-qun yo-su-ʼr “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri 25. “eu-lu “eu-jen 26. šḁ-ke-mu-ni bur-γḁ-ni jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo- 27. gun “-tʻu-qḁyi kʻʼen mdo gḁm sun qḁ-jḁ-rḁ bu-kʻun 28. ri-ʼo-čʻe-pḁ seu-me-dur “-qun do-yid-dḁ bḁ-ri- 29. ju yḁ-bu-ʼyi 30. jḁr-liq “eog-beė₁
khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс урьдны зарлигийн ёсоор аливаа алба гувчуур үл үзэн Шагмунь бурхныг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээн До гамын газраа бүхүн Рибочэва сүмд ахун тойдод барьж явах зарлиг өгвэй.
6
translit. ʻė₁-de-nu seu-mes-dur ge-yid-dur 31. “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi
khalkha Эдний сүмст, хийдэд нь элчин бүү буутугай.
11
sümesde ele qariyatan gangsmdapeinčod mcomdoyančod, ñangčejung, yar, gyelber, gyerpo, čoñen, cawaka ki'ed qajar usun haran adu'usun ya'ud akedi anu ked ked ber bolju buliju tataju bu abtuqayi
translit. 34. seu-mes-de ʻė₁-le qḁ-ri-yḁ-tʻḁn gḁŋs-mdʼ-pein-čʻod mcʻo- 35. mdo-yḁn-čʻod, ñḁŋ-čʻe-juŋ, yḁr, gyė₁l-ber, gyė₁r-po, čʻo-ñė₁n, 36. cʻḁ-wḁ-kʻḁ kʻi-ʼed qḁ-jḁr ʻu-sun hḁ-rḁn “-du-ʼu-sun yḁ- 37. ʼud “kʻe-di “-nu kʻed kʻed ber bol-ju bu-li-ju 38. tʻḁ-tʻḁ-ju bu “b-tʻu-qḁyi
khalkha Сүмст эл харъяатан Ган даа пан чод, Цодо ян чод, Нян чэ чун, Яр, Ел бэр, Ел во, Чонин, Цабака хийгээд газар, ус, юу хээг нь хэд хэд бээр болж булааж татаж бүү автугай.
13
translit. 39. ʻė₁-de bḁ-sḁ do-yid 40. jḁr-liq-tʻḁn kʻʼe-ju yo-su “eu-ge-ʼuė₁ “euė₁-les bu 41. “euė₁-led-tʻu-geė₁
khalkha Эд бас тойд зарлигтан хэмээж ёс үгүй үйлс бүү үйлдтүгэй.
14
translit. “euė₁-le-du-ʼe-su mun bḁ-sḁ “eu- 42. lu-ʼu “-yu-qun
khalkha Үйлдвээс мөн бас үл айх уу?.
15
jarliq manu tayting teri'un hon quluqana jil qaburun hečus zarayin harban qurbana tayduda buguidur bičibei.
translit. 43. jḁr-liq mḁ-nu tʻḁy-tiŋ tʻe-ri-ʼun hon qu-lu-qḁ-nḁ jil qḁ-bu-run he-čʻus zḁ-rḁ- 44. yin hḁr-bḁn qur-bḁ-nḁ 45. tḁy-du-dḁ bu-guė₁- 46. dur bi-čʻi-beė₁.
khalkha Зарлиг маань тай дин тэргүүн он, хулгана жил, хаврын эцэс сарын арван гурванаа Дайду-д бүхүй-д бичвэй.