The Edict of Yisüntemür Khan II (1324)
Эдикт Есун-Тэмура II (1324)
ID: YisT2
Date: 1324
Script: ʼPhags-pa
Genre: edict
Author: Yisüntemür khan
10 lines · 161 words
Photos of the monument (2):
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Bibliography
1) Junast [= J̌aγunasutu], Yisüntemür qaγan-u quluγan-a ǰil-ün arbaduγar sar-a-yin ǰarliγ, MKUǰ 1, 1994, 4-10; 2) Collection of Historical Archives of Tibet, 1995, 3; 3) Junast, The Imperial Edict of the Year of Dragon in 'Phags-pa Script, MYu 4, 1996, 45-49; 4) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 41-43; 5) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 82-85; 6) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 222-232 + Plate 20; 7) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 756-757; 8) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 71-73
по изданию Жанчива (2002), № XXVII; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: H-3, pl. 3, D-19:4-10.; Рыбацкий: Yisün-temür, Edict, nicht gesehen
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
dun noyadda čerig harana balaqadun daruqasda noyadda yorčiqun yabuqun elčine mongqol töböd irgene d'ulqaqui jarliq
translit. 1. dun no-yḁd-dḁ čʻe-rig hḁ-rḁ-nḁ bḁ-lḁ-qḁ-dun da-ru-qḁs-dḁ 2. no-yḁd-dḁ yor-čʻi-qun yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne moŋ-qol tʻeo- 3. beod ʼir-ge-ne dʼul-qḁ-quė₁ 4. jḁr-liq
khalkha дийн ноёдод, цэрэг ардад, балгадын даргаст, ноёдод, зорчин явах элч нарт, Монгол, Төвд иргэнээ дуулгах зарлиг
2
jinggis qanu öködei qanu sečen qanu öljeitu qanu külug qanu buyantu qanu gege'en qanu ba jarli'uddur doyid erke'ud senšhingud dašmad aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'egdegsed aju'ui
translit. 5. jiŋ-gis qḁ-nu 6. “eo-kʻeo-deė₁ qʼ-nu 7. se-čʻen qʼ-nu 8. “eol-jeė₁-tʻu qʼ-nu 9. kʻeu-lug qʼ-nu 10. bu-yḁn-tʻu qʼ-nu 11. ge-gʼen qʼ-nu bḁ jḁr-li-ʼud-dur do-yid ʻė₁r-kʻe- 12. ʼud sen-šhi-ŋud dḁš-mḁd “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi- 13. ri “eu-lu “eu-jen 14. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi 15. kʻʼeg-deg-sed “-ju-ʼuė₁
khalkha Чингис ханы Өгэдэй хааны Сэцэн хааны Өлзийт хааны Хүлэг хааны Буянт хааны Гэгээн хааны ба зарлигуудад тойд, эрхүүд, сэншинүүд, дашмад аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээгдэгсэд ажгуу.
3
edu'e ber bö'esu uridanu jarli'udun yosu'ar aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju bidana hiru'er ögun atuqayi ke'en mdo gam sun qajara bukun gragšisdan sümedur aqun bsodnamrgialmcan aodzerrgialmcan teri'uten doyidda bariju yabu'ayi jarliq ögbei
translit. ʻė₁-du-ʼe ber beo-ʼe-su 16. ʻu-ri-dḁ-nu 17. jḁr-li-ʼu-dun yo-su-ʼr “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri 18. “eu-lu “eu-jen 19. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju 20. bi-dḁ-nḁ hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi kʻʼen mdo gḁm sun 21. qḁ-jḁ-rḁ bu-kʻun grḁg-šis-dḁn seu-me-dur “-qun bSod- 22. nḁm-rgi̯ḁl-mcʻḁn ʼOd-zė₁r-rgi̯ḁl-mcʻḁn tʻe-ri-ʼu-tʻen do- 23. yid-dḁ bḁ-ri-ju yḁ-bu-ʼyi 24. jḁr-liq “eog-beė₁
khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс урьдны зарлигуудын ёсоор аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, биднээ өрөөл өгөн атугай хэмээн До гамын газраа бүхүн Дашдан сүмд ахун Содномжалцан, Одсэржалцан тэргүүтэн тойдод барьж явах зарлиг өгвэй.
4
translit. ʻė₁-de-nu seu-mes-dur ge-yid-dur 25. “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi
khalkha Эдний сүмст, хийдэд нь элчин бүү буутугай.
7
sümede ele qariyatan gunggar yildem sumwan šingyi šerge teri'uten qajara bukun qajar usun baq tegirmed dem kebid giaydenku qala'un usun haran adu'usun ya'u kedi anu ked ked ber bolju buliju tataju bu abtuqayi
translit. seu-me-de 27. ʻė₁-le qḁ-ri-yḁ-tʻḁn guŋ-gḁr yil-dė₁m sum-wḁn šiŋ-yi šė₁r- 28. ge tʻe-ri-ʼu-tʻen qḁ-jḁ-rḁ bu-kʻun qḁ-jḁr ʻu-sun bḁq 29. tʻe-gir-med dė₁m kʻe-bid gi̯ḁy-dė₁n-kʻu qḁ-lḁ-ʼun ʻu-sun hḁ- 30. rḁn “-du-ʼu-sun yḁ-ʼu kʻe-di “-nu kʻed kʻed ber bol- 31. ju bu-li-ju tʻḁ-tʻḁ-ju bu “b-tʻu-qḁyi
khalkha Сүмд эл харъяатан гүн-гар, йил-дэм, сум-ван, шин-йи, шэргэ тэргүүтэн газраа бүхүн газар, ус, цэцэрлэг, тээрэм, дэн буудал, мухлаг, данж, халуун ус, ард, адгуус юу хээг нь хэд хэд бээр болж булааж татаж бүү автугай.
9
translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ do-yid 33. jḁr-liq-tʻḁn kʻʼe-ju yo-su “eu-ge-ʼuė₁ “euė₁-les “euė₁- 34. le-du-ʼe-su mud bḁ-sḁ “eu-lu-ʼu “-yu-qun
khalkha Эд бас тойд зарлигтан хэмээж ёс үгүй үйлс үйлдвээс мөн бас үл айх уу?.
10
jarliq manu tayting teri'un hon quluqana jil übulun teri'un zarayin qorin qurbana tayduda bukuidur bičibei.
translit. 35. jḁr-liq mḁ-nu tʻḁy-tiŋ tʻe-ri-ʼun hon qu-lu-qḁ-nḁ jil “eu- 36. bu-lun tʻe-ri-ʼun zḁ-rḁ-yin 37. qo-rin qur-bḁ-nḁ tḁy-du-dḁ 38. bu-kʻuė₁-dur bi-čʻi-beė₁.
khalkha Зарлиг маань тай дин тэргүүн он, хулгана жил, өвлийн тэргүүн сарын хорин гурванаа Дайду-д бүхүйд бичвэй.