The Edict of Khubilai Khan III (1277/1289)
Эдикт Хубилая III (1277/1289)
ID: Qub6
Date: 1277–1289
Script: ʼPhags-pa
Genre: edict
Author: Khubilai khan
11 lines · 149 words
Photos of the monument (1):
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Bibliography
1) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §3:16-20 + Plate; 2) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 6-8; 3) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 29-31; 4) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 21-30 + Plate 3; 5) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 286-287; 6) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 15-17
по изданию Жанчива (2002), № IV; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: E-57,E-30b:16-19.; Рыбацкий: Qubilai, Edict, Junast 1991.16-20
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
translit. 1. Moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. yė₁-ke su jḁ-li-yin ʼi-hʼen-dur
khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Их суу залийн ивээлд
3
balaqadun šild'edun daruqasda noyadda yorčiqun yabuqun elčine čeri'udun noyadda čerig harana d'ulqaqui jarliq
translit. 4. ba-lḁ-qḁ-dun šil-dʼe-dun dḁ- 5. ru-qḁs-dḁ no-yḁd-dḁ yor-čʻi-qun 6. yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne čʻe-ri- 7. ʼu-dun no-yḁd-dḁ čʻe-riq(>g) hḁ-rḁ-nḁ dʼul-qḁ-quė₁ 8. jḁr-liq
khalkha балгадын, шилтгээдийн даргаст, ноёдод, зорчин явах элч нарт, цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад дуулгах зарлиг
4
činggis qanu ba qanu ba jarliqdur doyid erke'ud senšhingud tašmad cang tamqadača buši aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju bidana hiru'er ögun atuqayi ge'ekdegsen aju'u
translit. 9. čʻiŋ-gis qʼ-nu bḁ qʼ-nu bḁ jḁr-liq-dur do-yid ʻė₁r- 10. kʻe-ʼud sen-šhi-ŋud tʻḁš-mḁd cʻḁŋ tʻḁm-qḁ-dʼ-čʻḁ bu-ši 11. “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen dė₁ŋ-ri-yi 12. jḁl-bḁ-ri-ju 13. bi-dḁ-nḁ hi-ru-ʼr(<ʼer) “eo-gun “-tʻu-qḁyi gʼekʻ-dʻg-sḁn (<gʼek-deg-sen) “- 14. ju-ʼu
khalkha Чингис хааны ба хааны ба зарлигт тойд, эрхүүд, сэншинүүд, ташмад сан тамгаас бус аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч биднээ ерөөл өгөн атугай хэмээгдсэн ажгуу.
5
edu'e ber bö'esu uridanu jarliqun yosu'ar doyid erke'un senšhingud tašmad cang tamqadača buši aliba alba qubčiri ülu üjen šigemoniyin mör buši ülu bolqan dengriyi jalbariju bidana hiru'er ögun atuqayi ge'en geing jiwdur bukun hwa ngem hay šui cuin šan shi nereten sümesdur aqun ʒen ...uq bal teri'uten doyidda bariju yabu'ayi jarliq ögbei
translit. ʻė₁-du-ʼe ber beo-ʼe-su ʻu-ri-dḁ-nu 15. jḁr-liq-/q/un yo-su-ʼr do-yid ʻė₁r-kʻe-ʼun sen-šhi-ŋud 16. tʻḁš-mḁd cʻḁŋ tʻḁm-qḁ-dʼ-čʻḁ̥ bu-ši “-li-bḁ̥ “l-bḁ̥ qub-čʻi-ri 17. “eu-lu “eu-jen 18. ši-ge-mo-ni-yin meor bu-ši “eu-lu bol-qḁn dė₁ŋ-ri-yi 19. jḁl-bḁ-ri-ju 20. bi-dḁ-nḁ hi-ru-ʼr(<ʼer) “eo-gun “-tʻu-qḁyi gʼen gė₁iŋ jiw- 21. dur bu-kʻun hu̯ḁ ŋem hḁy šuė₁ cuė₁n šḁn shi ne-re-tʻḁn(<tʻen) 22. seu-mes-dur “-qun ʒen ...uq bḁl tʻe-ri-ʼu-tʻen do-yid- 23. dḁ bḁ-ri-ju yḁ-bu-ʼyi 24. jḁr-liq “eog-beė₁
khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс урьдны зарлигийн ёсоор тойд, эрхүүн, сэншинүүд, ташмад сан тамгаас бус аливаа алба гувчуур үл үзэн Шагмунийн мөр бус үл болгон тэнгэрийг залбирч биднээ ерөөл өгөн атугай хэмээн Жин жоу-д бүхүн Хуа янь хай шуй чуань чань си нэртэн сүмст ахун Жэн...ухбал тэргүүтэн тойдод барьж явах зарлиг өгвэй.
6
translit. ʻė₁-de-nu seu-mes-dur ge-yid-dur “-nu ʻė₁l- 25. čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi
khalkha Эдний сүмст, хийдэд нь элчин бүү буутугай.
8
translit. 26. qḁ-jḁr ʻu-sun tʻe-gi(r)-med yḁ-ʼu kʻe “-nu bu-li-ju tʻḁ-tʻḁ- 27. ju bu “b-tʻu-qḁyi
khalkha Газар, ус, тээрэм юу хээг нь булааж татаж бүү автугай.
9
translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ do-yid 28. jḁr-liq-tʻḁn gʼe-ju yo-su “eu-ge-ʼun “eu[ė₁]-les bu “euė₁- 29. le[d]-tʻu-geė₁
khalkha Эд бас тойд зарлигтан хэмээж ёс үгүй үйлс бүү үйлдтүгэй.
11
translit. mun 30. jḁr-liq mḁ-nu heu-ger jil ju-nu he-čʻus 31. zḁ-rḁ-yin qur-bḁn ši- 32. ne-dḁ šḁŋ-du-dḁ bu- 33. b(<g)uė₁-dur bi-čʻi-beė₁.
khalkha Мөн зарлиг маань үхэр жил зуны эцэс сарын гурван шинэдээ Шанду-д бүхүйд бичвэй.