Seg The Edict of Següse (1303)

The Edict of Següse (1303)

Указ Сеусе (1303)

ID: Seg Date: 1303 Script: ʼPhags-pa Genre: edict Author: Següse 11 lines · 181 words

Photos of the monument (1):

Photos from the archive of D. Tumurtogoo

Bibliography

1) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §24:131-136 + Plate; 2) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 14-15; 3) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 42-43; 4) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 391-397 + Plate 35; 5) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 535; 6) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 26-28

по изданию Жанчива (2002), № X; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: E-57; E-30b:131-136; Рыбацкий: Següse, Edict, Junast 1991.131-37

Show: Middle Mongolian Original, non normalized Khalkha Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.

dengriyin kučundur qanu sudur

translit. 1. dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. qʼ-nu su-dur

khalkha Тэнгэрийн хүчинд Хааны сууд

se'use üge manu

translit. se-ʼu-se ʼeu-ge mḁ-nu

khalkha сүүсэ үг маань

čeri'udun noyadda čerig harana balaqadun daruqasda noyadda todqa'ula amasar saqiqun haran doyidun ötögusde yorčiqun yabuqun elčine jinggis qanu qanu sečen qanu edu'e qanu jarliqdur doyid erke'ud senšhingud cang tamqadaca buši aliba alba qubciri ülu üjen dengriyi jalbariju bidanu uruqun uruqa kurtele buyan hiru'er ögun atuqayi ke'egsen jarliqun yosu'ar ede ping yang lu γo jung hwu γo dung hwen gon jhang hia hwang yen cu zhi sümedur aqu jin gei ziang yüng wen jü teri'uten doyidi qana bida burin aqa de'ude buyan hiru'er ögun atuqayi ge'ebei

translit. 3. čʻe-ri-ʼu-dun no-yḁd-dḁ čʻe-rig hḁ-rḁ-nḁ bḁ-lḁ-qḁ-dun dḁ-ru-qḁs-dḁ no-yḁd-dḁ tʻod-qḁ- 4. ʼu-lḁ “-mḁ-sḁr sḁ-qi-qun hḁ-rḁn do-yi-dun “eo-tʻeo-gus-de yor-čʻi-qun yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne 5. jiŋ-gis qʼ-nu qʼ-nu se-čʻen qʼ-nu ʻė₁-du-ʼe qʼ-nu jḁr-liq- 6. dur do-yid ʻė₁r-kʻe-ʼud sen-šhi-ŋud cʻḁŋ tʻam-qḁ-dḁ-cʻḁ bu-ši “-li-bḁ “l-bḁ qub-cʻi-ri “eu-lu “eu-jen 7. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju bi-dḁ-nu ʻu-ru-qun ʻu-ru-qḁ kʻur-tʻe-le bu-yḁn hi-ru-ʼer “eo-gun “- 8. tʻu-qḁyi kʻʼeg-sen 9. jḁr-li-qun yo-su-ʼr ʻė₁-de piŋ yḁŋ lu γo juŋ hu̯u γo duŋ hu̯en gon jhḁŋ hi̯ḁ hu̯ḁŋ yen cu zhi seu- 10. me-dur “-qu jin gei zi̯ḁŋ yeuŋ “u̯en jeu tʻe-ri-ʼu-tʻen do-yi-di 11. qʼ-nḁ bi-dḁ bu-rin “-qḁ de-ʼu-de bu-yḁn hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi gʼe-beė₁

khalkha цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, балгадын даргаст, ноёдод, тодгуулаа, амсар сахихун ард, тойдын өтгөст, зорчин явах элч нарт Чингис хааны хааны Сэцэн хааны эдүгээ хааны зарлигт тойд, эрхүүд, сэншинүүд, сан тамгаас бус аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, бидний ургийн ургаа хүртэл буян ерөөл өгөн атугай хэмээсэн зарлигийн ёсоор эд Пин ян лу хэ жүн фу хэ дун шянь гуань жуан шя фан ян зуо си сүмд аху Жэнь жи шян, Рун юан жу тэргүүтэн тойдыг хаанаа, бид бүрэн ах дүүд буян ерөөл өгөн атугай хэмээвэй.

edenu qariyatu sümedur aqu doyid aliba alba qubčiri bu üjetugei

translit. ʻė₁-de-nu qḁ-ri- 12. yḁ-tʻu seu-me-dur “-qu do-yid “-li-bḁ “l-[bḁ] qub-čʻi-ri bu “eu-je-tʻu-geė₁

khalkha Эдний харьяат сүмд аху тойд аливаа алба гувчуур бүү үзтүгэй.

ul' ši'usu bu abtuqayi

translit. ʻu-lʼ ši-ʼu- 13. su bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Улаа шүүс бүү автугай.

geyiddur anu elčin bu ba'utuqayi

translit. ge-yid-dur “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi

khalkha Хийдэд нь элчин бүү буутугай.

cang tamqa bu ögtugei

translit. cʻḁŋ tʻḁm-qḁ bu “eog-tʻu-geė₁

khalkha Сан тамга бүү өгтүгэй.

qajar usun baq tegirmed qulusun giay den ku dem kebid tele ger ongqočas haran adu'usun ya'ud geddur anu ked ber bolju kuču bu kurgetugei

translit. qḁ- 14. jḁr ʻu-sun bḁq tʻe-gir-med qu-lu-sun gi̯ḁy dė₁n kʻu dė₁m kʻe-bid tʻe-le ger ʻoŋ-qo-čʻḁs hḁ-rḁn 15. “-du-ʼu-sun yḁ-ʼud ged-dur “-nu kʻed ber bol-ju kʻu-čʻu bu kʻur-{yḁ}-ge-tʻu-geė₁

khalkha Газар, ус, цэцэрлэг, тээрэм, хулс, данж, дэн буудал, мухлаг, тэлээ гэр, онгоцос, ард, адгуус юу хээд нь хэд бээр болж хүч бүү хүргэтүгэй.

basa buyan üiledkuidur süme jasaquidur balaqadun noyad kuču nemetugei ge'en bariju yabu'ayi al tamqatan bičig ögbei

translit. bḁ-sḁ bu-yḁn 16. “euė₁-led-kʻuė₁-dur seu-me jḁ-sḁ-quė₁-dur bḁ-lḁ-qḁ-dun no-yḁd kʻu-čʻu ne-me-tʻu-geė₁ gʼen bḁ- 17. ri-ju yḁ-bu-ʼyi “l tʻḁm-qḁ-tʻḁn bi-čʻig “eog-beė₁

khalkha Бас буян үйлдэхүйд, сүм засахуйд балгадын ноёд хүч нэмтүгэй хэмээн барьж явах ал тамгатан бичиг өгвэй.

ede basa doyid bičigten ke'eju yosu ügei üiledun yabu'asu ülu'u ayuqun

translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ do-yid bi-čʻig-tʻen kʻʼe-ju 18. yo-su “eu-geė₁ “euė₁-le-dun yḁ-bu-ʼ-su “eu-lu-ʼu “-yu-qun

khalkha Эд бас тойд бичигтэн хэмээж ёс үгүй үйлдэн явбаас үл айх уу?.

mud bičig manu tawlayi jil qaburun hečus zarayin qorin yisune tay duda bugudur bičibei.

translit. mud bi-čʻig mḁ-nu tʻḁw-lḁyi 19. jil qḁ-bu-run he-čʻus zḁ- 20. rḁ-yin qo-rin yi-su- 21. ne tḁy du-dḁ bu-gu- 22. -dur bi-čʻi-beė₁.

khalkha Мен бичиг маань туулай жил хаврын эцэс сарын хорин еснөө Дайду-д бүхүй-д бичвэй.

Historical corpus of the Mongolian language

The Edict of Següse (1303)