TogT4 The Edict of Toγontemür Khan VI (1351)

The Edict of Toγontemür Khan VI (1351)

Эдикт Тогон-Тэмура VI (1351)

ID: TogT4 Date: 1351 Script: ʼPhags-pa Genre: edict Author: Toγontemür khan 16 lines · 222 words

Photos of the monument (1):

Photos from the archive of D. Tumurtogoo

Bibliography

1) E. Haenisch, Steuergerechtsame der chinesischen Klöster unter der Mongolenherrschaft: Eine kulturgeschichtliche Untersuchung mit Beigabe dreier noch unveröffentlichter Phagspa-Inschriften, 1940, 59-60, 63-64, 70-71; (Tafeln 2); 2) L. Ligeti, Edit de Toghon Temür. Inscription sino-mongole du temple taoiste Tch'ong-yang wan-cheou (1351), Monuments en écriture 'Phags-pa, Budapest, 1972, 77-82; 3) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §18:99-105 + Plate; 4) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 51-53; 5) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 100-102; 6) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 304-317 + Plate 27; 7) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 578; 8) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 87-90

по изданию Жанчива (2002), № XXXIV; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: C-66:59-60+tab.2; C-105:74-79; C-106:77-82; A-10:86-88; E-30b:99-105.; Рыбацкий: Toγon-temür, Edict, Li72b.77-82, Junast 1991.99-105

Show: Middle Mongolian Original, non normalized Khalkha Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.

mongke dengriyin kučundur yeke su jaliyin ih'endur

translit. 1. Moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. yė₁-ke su jḁ-li-yin ʼi-hʼen-dur

khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Их суу залийн ивээлд

qan jarliq manu

translit. 3. qʼn jḁr-liq mḁ-nu

khalkha Хаан зарлиг маань

čeri'udun noyadda čerig harana balaqadun daruqasda noyadda yorčiqun yabuqun elčine d'ulqaqui jarliq

translit. čʻe-ri-ʼu-dun 4. no-yḁd-dḁ čʻe- 5. rig hḁ-rḁ-nḁ bḁ- 6. -lḁ-qḁ-dun dḁ-ru-qḁs-dḁ no-y(ḁd)-dḁ yor-čʻi-qun 7. yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne dʼul-qḁ-quė₁ 8. jḁr-liq

khalkha цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, балгадын даргаст, ноёдод, зорчин явах элч нарт дуулгах зарлиг

jinggis qanu öködei qanu sečen qanu öljeitu qanu külug qanu buyantu qanu gege'en qanu qutuqtuqanu rinčendpal qanu ba jarli'uddur doyid erke'ud senšhingud dašmad aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'ekdegsed aju'ui

translit. 9. jiŋ-gis qḁ-nu 10. “eo-kʻeo-deė₁ qʼ-nu 11. se-čʻen qʼ-nu 12. “eol-jeė₁-tʻu qʼ-nu 13. kʻeu-lug qʼ-nu 14. bu-yḁn-tʻu qʼ-nu 15. ge-gʼen qʼ-nu 16. qu-tʻuq-tʻuqʼ-nu 17. rin-čʻe₁n-dpḁl qʼ-nu bḁ jḁr-li-ʼud-dur do-yid ʻė₁r-čʻ<kʻ>e-ʼud sen-šhi-j<ŋ>ud dḁš-mḁd “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-[lu “eu]-jen dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju hi- 18. ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi (kʻ)ʼekʻ-deg-sed “-ju-ʼuė₁

khalkha Чингис ханы Өгэдэй хааны Сэцэн хааны Өлзийт хааны Хүлэг хааны Буянт хааны Гэгээн хааны Хутагт хааны Ринченбал хааны ба хааны зарлигуудад тойд, эрхүүд, сэншинүүд, дашмад аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээгдэгсэд ажгуу.

edu'e ber bö'esu uridanu jarli'udun yosu'ar aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju bidana hiru'er ögun atuqayi ke'en jü lu taw gew du ti dem ming žin čung ngi tung wen jin žin čü či hwung wen lu tay jüng yang wan šiw güng zhi ʒew dhiy žün teri'uten senšhingudde bariju yabu'ayi jarliq ögbei

translit. ʻė₁-du-ʼe ber [beo]-ʼe-su ʻu-ri-dḁ-nu 19. jḁr-li-ʼu-dun yo-su-ʼr “-li-bḁ “l- 20. bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen 21. dė₁ŋ-ri-yi jḁl-bḁ-ri-ju 22. bi-dḁ-nḁ hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu- 23. qḁyi kʻʼen jeu lu tḁw gew du ti dė₁m miŋ žin čuŋ ŋi tuŋ “u̯en jin žin čeu či hu̯uŋ “u̯en lu tḁy jeuŋ yḁŋ 24. wḁn šiw kʻ<g>euŋ zhi ʒew dhiy žeun tʻe-ri-ʼu-tʻen sen-šhi-ŋud-de bḁ-ri- 25. ju yḁ-bu-ʼyi 26. jḁr-liq “eog-beė₁

khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс урьдны зарлигуудын ёсоор аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, биднээ ерөөл өгөн атугай хэмээн Жу лу дао жяо ду ти дянь мин жэнь чун и дун юань жэнь жэнь жу чи фэн юань лу да чун ян вань шу гун ши жяо дэ рунь тэргүүтэн сэншинүүддээ барьж явах зарлиг өгвэй.

edenu güng gonudtur geyiddur anu elčin bu ba'utuqayi

translit. ʻė₁-de-nu geuŋ go-nud-tʻur čʻ<g>e-yid-dur “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi

khalkha Эдний гүн гуаньд, хийдэд нь элчин бүү буутугай.

ul' ši'usu bu barituqayi

translit. ʻu-lʼ ši-ʼu-su [bu] bḁ-ri-tʻu-qḁyi

khalkha Улаа шүүс бүү барьтугай.

cang tamqa bu ögtugei

translit. cʻḁŋ tʻḁm-qḁ bu “eog-tʻu-geė₁

khalkha Сан тамга бүү өгтүгэй.

güng gone ele qariyatan jhang ten qajar usun baq tegirmed ongqočas qulud mod gey den ku dem kebid qala'un usun širge könörge ki'ed aliba alba qubčiri bu abtuqayi

translit. geuŋ go-ž<n>e ʻė₁- 27. le qḁ-ri-yḁ-tʻḁn jhḁŋ tė₁n qḁ-jḁr ʻu-sun bḁq tʻe-gir-med ʻoŋ-qo-čʻḁs qu-lud mod gey den kʻu dė₁m kʻe-bid qḁ-lḁ-ʼun ʻu-sun šir-ge kʻeo-neor-ge kʻi-ʼed “- 28. li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-d<r>i bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Гүн гуаниа эл харъяатан тариалан, газар, ус, цэцэрлэг, тээрэм, онгоцос, хулс мод, данж, дэн буудал, мухлаг, халуун ус, ширгэ, хөрөнгө хийгээд аливаа алба гувчуур бүү автугай.

ked ked ber bolju kuču bu kurgetugei

translit. kʻed kʻed ber bol-ju kʻu-čʻu bu kʻur-ge-tʻu-geė₁

khalkha Хэд хэд бээр болж хүч бүү хүргэтүгэй.

ya'ud kedi anu buliju tataju bu abtuqayi

translit. yḁ-ʼud kʻe-di “-nu bu-li-ju tʻḁ-tʻḁ-ju bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Юу хээг нь булааж татаж бүү автугай.

hondur oluqsad ya'ud kediyen mud senšhingud asara'ulju güng gon ebder'esu tedeniyer seblen jasa'ulun abtuqayi

translit. hon- 29. dur ʻo-luq-sḁd yḁ-ʼud kʻe-di-yen mud sen-šhi-ŋud “-sḁ-rḁ-ʼul-ju geuŋ gon ʻė₂b-de-rʼe-su tʻe-de-ni-yer seb-len jḁ-sḁ-ʼu-lun “b-tʻu-qḁyi

khalkha Онд ологсод юу хээгээ мөн сэншинүүд асруулж гүн гуань эвдэрвээс тэднээр сэлбэн засуулан автугай.

edenu jaura ked ked bu orotuqayi

translit. ʻė₁- 30. de-nu jḁ-u-rḁ ked kʻed bu ʻo-ro-tʻu-qḁyi

khalkha Эдний зуур хэд хэд бүү ортугай.

bu gurčituqayi

translit. bu gur-čʻi-tʻu-qḁyi

khalkha Бүү хурьцтугай.

ede basa senšhingud jarliqtan ke'eju yosu üge'un üiles üiledu'esu mud basa ülu'u ayuqun

translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ sen-šhi-ŋud 31. jḁr-liq-tʻḁn kʻʼe-ju yo-su “eu-ge-ʼun “euė₁-les “euė₁-le-du-ʼe-su mud bḁ-sḁ “eu-lu-ʼu “-yu-qun

khalkha Эд бас сэншинүүд зарлигтан хэмээж ёс үгүй үйлс үйлдвээс мөн бас үл айх уу?.

jarliq manu ji jing harban nikedu'er hon tawlayi jil qaburun dumdadu zarayin qorin nayimana tayduda bukuidur bičibei.

translit. 32. jḁr-liq mḁ-nu ji jiŋ hḁr-bḁn ni-kʻe-du-ʼer hon tʻḁw-lḁyi jil qḁ-bu- 33. run dum-dḁ-du zḁ-rḁ-yin 34. qo-rin nḁyi-mḁ-nḁ tḁy-du-dḁ 35. bu-kʻuė₁-dur bi-čʻi-beė₁.

khalkha Зарлиг маань жи жин арван нэгдүгээр он, туулай жил, хаврын дундад сарын хорин наймнаа Дайду-д бүхүйд бичвэй.

Historical corpus of the Mongolian language

The Edict of Toγontemür Khan VI (1351)