TogT1 The Edict of Toγontemür Khan I (1335)

The Edict of Toγontemür Khan I (1335)

Эдикт Тогон-Тэмура I (1335)

ID: TogT1 Date: 1335 Script: ʼPhags-pa Genre: edict Author: Toγontemür khan 13 lines · 232 words

Photos of the monument (1):

Photos from the archive of D. Tumurtogoo

Bibliography

1) M. Sugiyama, The 'Phags-pa Mongolian Inscription of Toγon-temür qaγan's Edict, MRDTB, No 46, 1988, 1-6 + 1 Plate // The Mongol Empire and Dai-ön Ulus {= Oriental Research Series No 65}, Kyoto, 2004, 403-424; 2) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §15:82-88 + Plate; 3) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 44-46; 4) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 88-90; 5) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 241-252 + Plate 22; 6) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 576; 7) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 75-78

по изданию Жанчива (2002), № XXIX; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: C-151:1-6+1pl; E-30b:82-87.; Рыбацкий: Toγon-temür, Edict, Junast 1991.82-88

Show: Middle Mongolian Original, non normalized Khalkha Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.

mongke dengriyin kučundur yeke su jaliyin ih'endur

translit. 1. Moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. yė₁-ke su jḁ-li-yin ʼi-hʼen-dur

khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Их суу залийн ивээлд

qan jarliq manu

translit. 3. qʼn jḁr-liq mḁ-nu

khalkha Хаан зарлиг маань

čeri'udun noyadda čerig harana balaqadun daruqasda noyadda yorčiqun yabuqun elčine d'ulqaqui jarliq

translit. 4. čʻe-ri-ʼu-dun no-yḁd-dḁ čʻe-rig hḁ-rḁ-nḁ bḁ-lḁ- 5. qḁ-dun dḁ-ru-qḁs-dḁ no-yḁd-dḁ yor-čʻi- 6. qun yḁ-bu-qun ʻė₁l-čʻi-ne dʼul-qḁ-quė₁ 7. jḁr-liq

khalkha цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, балгадын даргаст, ноёдод, зорчин явах элч нарт дуулгах зарлиг

jinggis qanu öködei qanu sečen qanu öljeitu qanu külug qanu buyantu qanu gege'en qanu qutuqtu qanu jayatu qanu rinčendpal qanu ba jarli'uddur doyid erke'ud senšhingud aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju hiru'er ögun atuqayi ke'egdegsed aju'ui

translit. 8. jiŋ-gis qḁ-nu 9. “eo-kʻeo-deė₁ (q)ʼ-nu 10. (se)-čʻen qʼ-nu 11. (“)eol-jeė₁-tʻu (qʼ-nu) 12. kʻeu-lug qʼ-nu 13. bu-yḁn-tʻu (qʼ-nu) 14. (g)e-gʼen qʼ-nu 15. qu-(tʻuq)-tʻu qʼ-nu 16. jḁ-yʼ-tʻu qʼ-nu 17. rin-čʻen-dpḁl qʼ-nu bḁ jḁr-li-ʼud-dur do-yid ʻė₁r-kʻe-ʼud sen-šhi-ŋud “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen 18. dė₁ŋ-ri-(yi) (jḁ)l-bḁ-ri-ju hi-ru-ʼer “eo-gun “-tʻu-qḁyi kʻʼeg-deg-sed “-ju-ʼuė₁

khalkha Чингис ханы Өгэдэй хааны Сэцэн хааны Өлзийт хааны Хүлэг хааны Буянт хааны Гэгээн хааны Хутагт хааны Заяат хааны Ринченбал хааны ба зарлигуудад тойд, эрхүүд, сэншинүүд аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, ерөөл өгөн атугай хэмээгдэгсэд ажгуу.

edu'e ber bö'esu uridanu jarli'un yosu'ar aliba alba qubčiri ülu üjen dengriyi jalbariju bidana hiru'er ögun atuqayi ke'en yi du lu thing jiw jhiw hwen yi šan sen žin wan šiw güngdur čü či tung šing jin cing tung hwen tay šhi čung čung jin tay dhiy ling jin žin mun hia bun ʒung du ti dem li taw ši, ming taw gui dhiy γung wi tay šhi u ji cwen, tung wi ji hü tay šhi u taw cwen gü čung ti dem teri'uten senšhingudde uridu yosu'ar bariju yabu'ayi jarliq ögbei

translit. ʻė₁-du-ʼe ber beo-ʼe-su ʻu-ri-dḁ-nu 19. (jḁr-li)-ʼun yo-su-ʼr “-li-bḁ “l-bḁ qub-čʻi-ri “eu-lu “eu-jen 20. dė₁ŋ-ri-(yi) (jḁl)-bḁ-ri-ju 21. bi-dḁ-nḁ h(i-ru-ʼer) “eo-gun “-tʻu-qḁyi kʻʼen yi du lu thiŋ jiw jhiw hu̯en yi šḁn sen žin wḁn šiw geuŋ-dur čeu či tuŋ šiŋ jin ciŋ tʻuŋ hu̯en tḁy šhi čʻuŋ čuŋ jin 22. tḁy (dh)iy liŋ jin žin mun hi̯ḁ bun ʒuŋ du tʻi dė₁m li tḁw ši, miŋ tḁw guė₁ dhiy γuŋ wi tḁy šhi ʻu ji cu̯en, tʻuŋ wi ji heu tḁy šhi ʻu tḁw cu̯en geu čʻuŋ 23. (ti dė₁m) tʻe-ri-ʼu-tʻen sen-šhi-ŋud-de ʻu-ri-du yo-su-ʼr bḁ-ri-ju yḁ-bu-ʼyi 24. jḁr-liq “eog-beė₁

khalkha Эдүгээ бээр бөгөөс урьдны зарлигийн ёсоор аливаа алба гувчуур үл үзэн тэнгэрийг залбирч, биднээ ерөөл өгөн атугай хэмээн И ду лу тэн жоу зоу шянь и шань шянь рэнь вань гүн-д Жү чи дун чэн жэнь жин тун шуань да ши чун чун жэнь да дэ лин жэнь рэнь мэнь шя бэнь зун ду ти дянь ли дао ши, Мин дао гуй дэ хун вэй да ши ву жи чуань, Тун вэй жи шу да ши чуань жу чун (ти дянь) тэргүүтэн сэншинүүддээ урьд ёсоор барьж явах зарлиг өгвэй.

edenu güng gondur geyiddur anu elčin bu ba'utuqayi

translit. ʻė₁-de-nu geuŋ gon-dur ge-yid-dur “-nu ʻė₁l-čʻin bu bḁ-ʼu-tʻu-qḁyi

khalkha Эдний гүн гуаньд, хийдэд нь элчин бүү буутугай.

ulaši'usun bu barituqayi

translit. ʻu-lʼ`ši-ʼu-sun bu bḁ-ri-tʻu-qḁyi

khalkha Улаа шүүс бүү барьтугай.

edenu güng gondur ele qariyatan jhang ten qajar usun baq tegirmed giay den ku dem kebid qalaun usun širge könörgedeče aliba alban qubčiri bu abtuqayi

translit. ʻė₁-de-nu geuŋ gon-dur ʻė₁-le qḁ-ri-yḁ-tʻḁn jhḁŋ tė₁n 25. qḁ-(jḁr) ʻu-sun bḁq tʻe-gir-med gi̯ḁy dė₁n kʻu dė₁m kʻe-bid qḁ-lḁ-ʻun ʻu-sun šir-ge kʻeo-neor-ge-de-čʻe “-li-bḁ “l-bḁn qub-čʻi-ri bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Эдний гүн гуаньд эл харъяатан тариалан, газар, ус, цэцэрлэг, тээрэм, данж, дэн буудал, мухлаг, халуун ус, ширгэ, хөрөнгөнөөс аливаа алба гувчуур бүү автугай.

ked ked ber bolju kuču bu kurgetugei

translit. kʻed kʻed ber bol-ju kʻu- 26. čʻu bu kʻur-ge-tʻu-geė₁

khalkha Хэд хэд бээр болж хүч бүү хүргэтүгэй.

ya'u kedi anu buliju tataju bu abtuqayi

translit. yḁ-ʼu kʻe-j(<d)i “-nu bu-li-ju tʻḁ-tʻḁ-ju bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Юу хээг нь булааж татаж бүү автугай.

ede basa senšhingud jarliqtan ke'eju yosu üge'ui üiles bu üiledtugei

translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ sen-šhi-ŋud 27. jḁr-liq-tʻḁn (kʻʼe-)-ju yo-su “eu-ge-ʼuė₁ “euė₁-les bu “euė₁-led-tʻu-geė₁

khalkha Эд бас сэншинүүд зарлигтан хэмээж ёс үгүй үйлс бүү үйлдтүгэй.

üiledu'esu ülu'u ayuqun

translit. “euė₁-le-du-ʼe-su “eu-lu-ʼu “-yu-qun

khalkha Үйлдвээс үл айх уу?.

mud jarliq manu wen tung qutu'ar hon qaqayi jil namurun teri'un zarayin harban dörbene šangduda buguidur bičibei.

translit. mud 28. jḁr-liq mḁ-nu “u̯en tʻuŋ qu-tʻu-ʼr hon qḁ-qḁyi jil nḁ-mu-run tʻe- 29. ri-ʼun zḁ-rḁ-yin (hḁ)r-bḁn 30. deor-be-ne šḁŋ-du-dḁ bu- 31. guė₁-dur bi-čʻi-beė₁.

khalkha Мөн зарлиг маань юань тун гутгаар он, гахай жил, намрын тэргүүн сарын арван дөрвөнөө Шанду-д бүхүйд бичвэй.

Historical corpus of the Mongolian language

The Edict of Toγontemür Khan I (1335)