TogT6 The Edict of Toγontemür Khan VIII (1368)

The Edict of Toγontemür Khan VIII (1368)

Эдикт Тогон-Тэмура VIII (1368)

ID: TogT6 Date: 1368 Script: ʼPhags-pa Genre: edict Author: Toγontemür khan 18 lines · 307 words

Photos of the monument (1):

Photos from the archive of D. Tumurtogoo

Bibliography

1) Junast, The Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script II: Collection of Monuments, Tokyo, 1991, §19:106-112 + Plate; 2) D. Tömörtogoo, Mongol dörvölžin üsegijn duraschalyn sudalgaa {= MML II}, 2002, 55-58; 3) Yo. Jančiv, Dörvölžin üsgijn mongol dursgal {= Monumenta Mongolica III}, Ulaanbaatar, 2002, 107-110; 4) Hugjiltu & Sarula, A Collection of 'Phags-pa Monuments in Mongolian, 2004, 333-349 + Plate 29; 5) Mongγol sudulul-un nebterkei toli. Üge kele, üsüg bičig, ÖMAKQ, 2004, 576; 6) D. Tumurtogoo (ed.), Mongolian Monuments in 'Phags-pa Script. Introduction, Transliteration, Transcription and Bibliography / D. Tumurtogoo, G. Cecegdari {= Language and Linguistics Monograph Series 42}, Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2010, 93-97

по изданию Жанчива (2002), № XXXVI; .orig — транслитерация Жанчива, .txt — нормализация, .mn — монгольский перевод Жанчива; Ном зүй Жанчива: E-30b:106-112; D-37:526-541.; Рыбацкий: Toγon-temür, Edict, Junast 1991.106-112

Show: Middle Mongolian Original, non normalized Khalkha Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.

mongke dengriyin kučundur yeke su jaliyin ih'endur

translit. 1. Moŋ-kʻe̥ dė₁ŋ-ri-yin kʻu-čʻun-dur 2. yė₁-ke su jḁ-li-yin ʼi-hʼen-dur

khalkha Мөнх тэнгэрийн хүчинд Их суу залийн ивээлд

qan jarliq manu

translit. 3. qʼn jḁr-liq mḁ-nu

khalkha Хаан зарлиг маань

us rcang mngaris sgor sumun swen ui shiyin noyadda jew taw shiyin noyadda nangsoyin aqalaqu nirbada ningnasda mongqol töböddun irgene tümedun noyadda mingqadun noyadda ja'udun noyadda čeri'udun noyadda čerig harana balaqadun daruqasda noyadda yorčiqun yabuqun elčine todqa'ulda jamučida ölon irgene d'ulqaqui jarliq

translit. 4. “us rcʻḁŋ mŋʼ-ris 5. sgor su-mun su̯en 6. ʼuė₁ shi-yin no-yḁd- 7. dḁ jė₁w tḁw shi-yin no-yḁd-dḁ nḁŋ-so-yin “- 8. qḁ-lḁ-qu nir-bḁ-dḁ niŋ-nḁs-dḁ moŋ-qol tʻeo- 9. beod-dun ʼir-ge-ne tʻeu-me-dun no-yḁd-dḁ 10. miŋ-qḁ-dun no-yḁd-dḁ jḁ-ʼu-dun no-yḁd-dḁ čʻe-ri- 11. -ʼu-dun no-yḁd-dḁ čʻe-rig hḁ-rḁ-nḁ bḁ-lḁ-qḁ-dun dḁ- 12. ru-qḁs-dḁ no-yḁd-dḁ yor-čʻi-qun yḁ-bu-qun ʻė₁l- 13. čʻi-ne tʻod-qḁ-ʼul-dḁ jḁ-mu-čʻi-dḁ “eo-lon ʼir- 14. ge-ne dʼul-qḁ-quė₁ 15. jḁr-liq

khalkha Уй зан ари гурван тойргийн шуан вэй си-ийн ноёдод, жао тао ши-ийн ноёдод, харуулын ахлах няравт, шадар дагагч (шавь)-д, Монгол , Төвдийн иргэнээ, түмдийн ноёдод, мянгадын ноёдод, зуудын ноёдод, цэргүүдийн ноёдод, цэрэг ардад, балгадын даргаст, ноёдод, зорчин явах элчнээ , тодгуулд, замчид, олон иргэнээ дуулгах зарлиг

kanbu bosdon burγanu šaʒini delger'ed ölon amitanu mun lu jil jirqo'an zaradur bosdon tula amitani omo'andaqun aqui delger sedkiliyer ari'ul nomun činartur nirwan bolqui düri üje'ulbei

translit. kʻḁn-bu bos-don bur-γḁ-nu šḁ-ʒi-ni 16. del-ge-rʼed “eo-lon “-mi-tʻḁ-nu mun lu 17. jil jir-qo-ʼn zḁ-rḁ-dur bos-don tʻu-lḁ “- 18. mi-tʻḁ-ni ʻo-mo-ʼn-dḁ-qun “-quė₁ del-ger sed- 19. kʻi-li-yer “-ri-ʼul no-mun čʻi-nḁr-tʻur 20. nir-wḁn bol-quė₁ deu-ri “eu-je-ʼul-beė₁

khalkha хамбо Бүдон бурхны шажныг дэлгэрээд олон амьтны мөн луу жил зургаан сард Бүдон тул амьтныг омоондхун агуй дэлгэр сэтгэлээр ариул номын чанарт нирваан болхуй дүр үзүүлвэй.

inu sedkildur ke'esu šaluwayi sümedur nang, piangču, čenbo, ripuqdur buku kanbu bosdonu körge suburqan teri'uten bosqa'ad urtu jula tabiqun ed ki'ed hod buri dončod butukui keregun ed šaluwa medelun qajadun dotora üs da yi ša buq qajadun d'egši lhossmad, i na na ris on či na na maq nur bu žing jia kar ki gžis rum cam nas ton da ser gang üng lu ra žü lo rung cur puyin harban medegči mon jo nas rgiab nin harad hod buri daruqdaqu mon jo nasdur daruquyin kereg qorin alban qubčiri basa rum camdur daruqu qučin alban qubčiri mi doq gar doq imada hod buri ülu osoltan kučun bolqan darutuqayi

translit. 21. ʻi-nu sed-kʻil-dur kʻʼe-su šḁ-lu-wḁ-yi seu- 22. me-dur nḁŋ, pi̯ḁŋ-čʻu, čʻen-bo, ri-puq-dur bu- 23. kʻu kʻḁn-bu bos-do-nu kʻeor-g(e) su-bur-qḁn tʻe- 24. ri-ʼu-tʻen bos-qḁ-ʼd ʻur-tʻu ju-lḁ tʻḁ-bi- 25. qun ʻė₁d kʻi-ʼed hod bu-ri don-čʻod bu-tʻu- 26. kʻuė₁ kʻe-re-gun ʻė₁d šḁ-lu-wḁ me-de-lun qḁ- 27. jḁ-dun do-tʻo-rḁ “eus dḁ yi šḁ buq qḁ-jḁ-dun dʼeg- 28. ši lhos-smḁd, ʻi nḁ nḁ ris ʼon čʻi nḁ nḁ mḁq nur 29. bu žiŋ ji̯ḁ kʻḁr kʻi gžis rum cʻḁm nḁs tʻon da 30. ser gḁŋ “euŋ lu rḁ žeu lo ruŋ cur pu-yin 31. hḁr-bḁn me-deg-čʻi mon jo nḁs rgi̯ḁb nin hḁ-rḁd 32. hod bu-ri dḁ-ruq-dḁ-qu mon jo nḁs-dur dḁ-ru- 33. qu-yin kʻe-reg qo-rin “l-bḁn qub-čʻi-ri bḁ-sḁ 34. rum cʻḁm-dur dḁ-ru-qu qu-čʻin “l-bḁn qub-čʻi- 35. ri mi doq gḁr doq ʻi-mḁ-dḁ hod bu-ri “eu-lu ʻo- 36. sol-tʻḁn kʻu-čʻun bol-qḁn dḁ-ru-tʻu-qḁyi

khalkha Түүний сэтгэлд хэмээвээс Шалу-ва-йи сүмд Нан, жанчив, чэнбо, ри-пүгт бүхү ханбо Бүдоны хөрөг суварган тэргүүтэн босгоод урт зул тавьхун эд хийгээд од (он) бүр дончод бүтхүй хэргийн эд Шалу-ва мэдлийн газдын дотор Үй да йи шабүг газдын дээш лхо-мад, и на на рис он чи на на маг нурбү жин жа кар ки жис рум цам най тон да сэр кан үн лу ра жү ло рун цур бу-гийн арван мэдэгч мон жо най жав нин ард од (он) бүр дарагдах мон жо найд дарахын хэрэг хорин албан гувчуур бас Рум цамд дарах гучин албан гувчуур ми дог гар дог түүнд од (он) бүр үл осолдон хүчин болгон дартугай.

basa tandur kurteku ya'ud kedi ešesgungga sayitur qadaqalaju quriyatuqayi

translit. bḁ-sḁ tʻḁn- 37. dur kʻur-tʻe-kʻu yḁ-ʼur<d> kʻe-di ʻė₁-šė₁s-guŋ-gḁ sḁ- 38. yi-tʻur qḁ-dḁ-qḁ-lḁ-ju qu-ri-yḁ-tʻu-qḁyi

khalkha Бас танд хүртэх юу хээг Ишгунгаа сайтар хадгалж хураатугай.

ede qajadun dotora aliba alba aqubčiri bu üjetugei

translit. ʻė₁-de qḁ- 39. jḁ-dun do-tʻo-rḁ “-li-bḁ “l-bḁ “qub-čʻi-ri bu 40. “eu-je-tʻu-geė₁

khalkha Эд газдын дотор аливаа алба гувчуур бүү үзтүгэй.

ul' ši'usu bu barituqayi

translit. ʻu-lʼ ši-ʼu-su bu bḁ-ri-tʻu- 41. qḁyi

khalkha Улаа шүүс бүү барьтугай.

köndelen alban qubčiri bu abtuqayi

translit. kʻeon-de-len “l-bḁn qub-čʻi-ri bu “b- 42. tʻu-qḁyi

khalkha Хөндлөн албан гувчуур бүү автугай.

ja'un adu'usunu dotora ken ber bu abtuqayi

translit. jḁ-ʼun “-du-ʼu-su-nu do-tʻo-rḁ kʻen ber 43. bu “b-tʻu-qḁyi

khalkha Зуун адгуусны дотор хэн бээр бүү автугай.

harban adu'usunu dotora ken ber buliju tataju bu abtuqayi

translit. hḁr-bḁn “-du-ʼu-su-nu do-tʻo- 44. rḁ kʻen ber bu-li-ju tʻḁ-tʻḁ-ju bu “b-tʻu- 45. qḁyi

khalkha Арван адгуусны дотор хэн бээр булааж татаж бүү автугай.

cang tamqa tümenu mingqanu noyad alban qubčiri ayiqa saba ya'ud kedi bu abtuqayi

translit. cʻḁŋ tʻḁm-qḁ tʻeu-me-nu mi[ŋ]-qḁ-nu no-yḁd 46. “l-bḁn qub-čʻi-ri “-yi-qḁ sḁ-bḁ yḁ-ʼud kʻe- 47. di bu “b-tʻu- qḁyi

khalkha Сан тамга түмний, мянганы ноёд албан гувчуур, аяга сав юу хээг бүү автугай.

morin huker adu'un teri'utan bu teje'ultugei

translit. mo-rin hu-kʻer “-du- 48. ʼun tʻe-ri-ʼu-tʻḁn bu tʻe-je-ʼul-tʻu- 49. geė₁

khalkha Морин, үхэр, адуун тэргүүтэн бүү тэжээлгэтүгэй.

anu kun harad ed tabar adu'usun teri'utandur kučun bu kurgetugei

translit. “-nu kʻun hḁ-rḁd ʻė₁d tʻḁ-bḁr “-du-ʼu- 50. sun tʻe-ri-ʼu-tʻḁn-dur kʻu-čʻun bu kʻur- 51. ge-tʻu-geė₁

khalkha Тэдний хүн ард, эд таваар, адгуус тэргүүтэнд хүч бүү хүргэтүгэй.

eni ta sasgiayin ölon baqši haran ki'ed swen ui shiyin noyad kučun nemetugei ke'en bariju yabu'ayi jarliq ögbei

translit. ʻė₁-ni tʻḁ sḁs-gi̯ḁ-yin “eo-lon 52. bḁq-ši hḁ-rḁn kʻi-ʼed su̯en ʼue₁ shi-yin 53. no-yḁd kʻu-čʻun ne-me-tʻu-geė₁ kʻʼen 54. bḁ-ri-ju yḁ-bu-ʼyi 55. jḁr-liq “eog-beė₁

khalkha Энийг та Сажийн олон багш, ард хийгээд шуан вэй си-ийн ноёд хүчин нэмтүгэй хэмээн барьж явах зарлиг өгвэй.

ede basa ešesgungga yosu üge'ui üiles bu üiledtugei

translit. ʻė₁-de bḁ-sḁ ʻė₁-šė₁s-guŋ-gḁ 56. yo-su “eu-ge-ʼuė₁ “euė₁-les bu “euė₁-le[d]- 57. tʻu-geė₁

khalkha Эд бас Ишгунгаа ёс үгүй үйлс бүү үйлдтүгэй.

üiledu'esu mud basa ülu'u ayuqun

translit. “euė₁-le-du-ʼ-su mud bḁ-sḁ 58. “eu-lu-ʼu “-yu-qun

khalkha Үйлдвээс мөн бас үл айх уу?.

jarliq manu ji jing qorin nayimadu'ar hon bičin jil qaburun dumdadu zarayin qorin nikene tay duda bukuidur bičibei.

translit. 59. jḁr-liq mḁ-nu ji jiŋ qo-rin nḁyi-mḁ-du-ʼr hon bi-čʻin jil qḁ-bu- 60. run dum-dḁ-du zḁ-rḁ-yin 61. qo-rin ni-kʻe-ne tḁy du- 62. dḁ bu-kʻuė₁-dur bi-čʻi-beė₁.

khalkha Зарлиг маань жи жин хорин наймдугаар он, бичин жил, хаврын дундад сарын хорин нэгнээ Дайду-д бүхүйд бичвэй.

Historical corpus of the Mongolian language

The Edict of Toγontemür Khan VIII (1368)