Historical corpus of the Mongolian language

translit. # lam=a narin=a jarliγ bolju bayiqui čaγ=tur qaγan tür jaγura medege ügei bolju tendeče telüreged erte Pagsba-lam=a süm=e bariqui čaγ=tur bi Sečen-qaγan boluγad či Pagsba-lam=a boluγsan=tur či süm=e=yi amilaba

translit. tegün=ü qoyisi bi edüge boltala qamiγasi tögerijü yabuγsan bui kemen ayiladqaγsan=tur lam=a jarliγ bolju bey=e=yin sakiγulsun=tur tabun ijaγur=tan=i belge=ber tabun öngge kiyb=iyer včir janggiy=a janggidču tamaγalaju erdenis=ün ayaγan=i eldeb üres=iyer dügürgejü qaγan=tur soyorqabai

translit. # Sodnam-Rga-Mčova dalai lam=a=yi včira-dara čola ergübei

translit. Gegen-qaγan=tur nom=un-qaγan-yeke-Esrua-tngri kemen čola ögbe

translit. šasin=u ekin Tümen-Jasaγ=tu-qaγan Qalq=a=yin Včir-Sayin-qaγan ede buyu

translit. Gegen-qaγan=u köbegün Sengge-Dügüreng-qaγan tegün=ü köbegün Sümer-tayiji=ača Yondan-Rimčova=yin qubiluγsan eyimü buyu

translit. ečige inu Sümer-tayiji eke anu Qasar=un üre Dayun-Üyijeng-noyan=u ökin Biriγan-Jula=yin kebeli=tü oroγad jirγuγan üsüg=ün daγun dotor=a=ača [172a] ilete sonosduγad ger=eče solongγ=a tataγad eldeb čečeg=ün qur=a ba

translit. olan belges boljuqui arban sara boluγad sirui üker jil Dalai-lam=a qubilju töröbei

translit. temür taulai jil Tümed=ün qaγan jolγar=a irebe

translit. jaγuγad čaγajang čai ögčü umdan=i qangγaba

translit. Mongγol jirγuγan yeke ulus ergüče terigüten yeke ede aγurasun čaγlasi ügei ergüjüküi # Mongγol=tur Jongkaba=yin šajin=i naran metü geyigülbei

translit. tendeče umara jüg=ün sira malaγatan=i noyan terigüten takil=un sara Barasbung γurban (...) ekilen olan keyid=ün elčis irejü jalaγsan=tur möngke γajara ögede bolbai

translit. # Gegen-qaγan anu erketü Juu-Sikamuni-burqan=u bey=e erdeni altan mönggön=iyer bayiγulbai

translit. tasuraγsan šasin=i jalaju ebderegsen törö=yi jasaju tabun öngge dörben qari ulus=i erten=ü Sečen-qaγan metü aldarsiγulbai

translit. # basa tegün=ü qoyina Buyan-Sečen-qaγan erdeni šasin nom=ud=i delgeregüljü erten=ü Tayisung-qaγan=u aldaγsan tamaγ=a abču engke yeke törö=yi ulam bayiγulju eng yeke ulus irgen=e amurliγulbai

translit. # Buyan-Sečen-qaγan=u [172b] köbegün Mangγus-tayiji qan oron saγuγadui nökčibei

translit. # tere Mangγus-tayiji=yin köbegün Lindan-qutuγ=tu-qaγan buyu

translit. Lingdan-qutuγ=tu-qaγan tegüni nereyiddügsen ner=e anu ~ södü Činggis-Tayiming-Sečen jüg=üd=i dayin böged ilaγuγči Tayisung tngri=yin tngri delekei dakin=u Qormusta altan kürdün=i orčiγuluγči nom=un qaγan kemekü bolju sayin jarliγ nom=ud=i mongγolčilan orčiγulju masi yeke=te delgeregülügsen ajuqu Lindan-qutuγ=tu-qaγan=u köbegün Ejei-Qongγor tegün=ü köbegün Abunai-vang bölüge tere Abunai-vang anu Ürčid=ün <Jürčid=ün> Bars-Sečen-qaγan=u ökin Gürün=i-güngji=yi abuγsan bui Abunai-vang=gi=yin qatun Güngji=eče törögsen Burni-vang Lobsang-tayiji ene qoyar buyu

translit. # namuva gürü Enedkeg=ün eng terigün Maq=a-Samadi-qaγan=u altan ijaγur=ača ündüsülejü olan üy=e boluγsan=u qoyina Töbed=ün Küjügün-Sandali=tu-qaγan töröbe

translit. tegün=ü qoyina tngri=yin köbegün Börte-Čino=a [173a] töröbe

translit. tegün=ü qoyina Dobu-Mergen=i töröbe

translit. Dobu-Mergen=i önggeregsen qoyina Alung-Γou=a ere ügei yabuju Bodončar=i töröbe

translit. urtu nasutu tngri=yin köbegün Bodončar eke Alung-Γou=a=tur urtu nasutu tngri qubilγan=iyar ögede bolun ireged Alung-Γou=a=luγ=a tačiyaqui sedkil töröjü čaγan dusul neyilegsen=tür Kiγud yasutai Borjigin omoγ=tai Bodančar=i töröbe

translit. Bodančar=un köbegün Qabiči-baγatur tegün=ü köbegün Begir-baγatur tegün=ü köbegün Maq=a-Todun tegün=ü köbegün Qači-Külüg tegün=ü köbegün Bars-$ongqor-Doγsin tegün=ü köbegün Tumbinai-Sečen tegün=ü köbegün Qabul-qaγan tegün=ü köbegün Bardam-baγatur tegün=ü köbegün Yisükei-baγatur tegün=ü köbegün Ögelen eke=teče törögsen boγda Činggis-qaγan bölüge tegün=ü köbegün Jöči , Čaγadai Ögedei , Tolui kemekü dörben köbegün buyu

translit. Boγda-Ejen=ü Jöči=yin üre domoγ=tu bui Čaγadai=yin üre Orosun Čaγan-qaγan bui tere Čaγadai qaγan ečige=tegen maγui sedkiy=e [173b] gejü ireküi=tür Včir-Sečen uγtun ečijü qoor=a ögčü Učir-Sečen qoyaγula ükübe

translit. gekü Ögedei=tür ür=e ügei Tolui=yin üre Mongγol=un qad bui Qasar=un üre Sira-qan ekilen Qorčin=u ayimaγ noyad boluγad edüge=yi Qorčin=u baraγun γar=un Tüsiy=e=tü-čin-vang=tan tabun qosiγu jegün γar=un Joriγ=tu-čin-vang=tan tabun qosiγu ede bügüde arban qosiγu bui basa aru Qorčin nige Γurban-Urad Dörben-Keüked , Muu-Mingγan ede (arban) jirγuγan qosiγu Qasar=un üre buyu

translit. basa Boγda-Tayisung-Ejen=i tüsijü daγaju oroγsan Qorčin=u jerge=yin ulus noyad dotora basa bui buyu

translit. # Belgetei=yin üre Jasaγ=tu-qaγan ekilen Tümen=i noyad boluγad Qoyar-Abaγ=a Abaγar ede dörben qosiγu buyu

translit. Qačiγu=yin üre Alčidai Tülügen-noyan nögöge küriyen ekilen , Qara-Čirig , Qoyar-Ongniγud=un vang noyad ede buyu

translit. tere dotora Sergeg-qosiγuči Dorgi-amban=tan tede Qačiγu=yin üre buyu

translit. Očiγu=yin ür=e [174a] Kegedei buyu

translit. tegün=ü üre edüge ken=i=ber medekü ügei jarim nigen teüken=tür Kürlüd=ün noyan bui kemelüge yisün örlög=ün üre inu Jalayir=un Muqulidai=yin ür=e Ordos=tu bui Arlad=un Boγorči=yin üre Burqai-ong bui Jürken=ü Boroqul=un ür=e Čidaγud=un tabunang=ud Ungsin=tu bui Süldüs=tei=yin Torγan-Sira=yin üre Uyiγud=tu bui Uriyangqan=i Jelm=e=yin ür=e Uriyangqan=i noyad bui Jelm=e=i degü Sübegedei-baγatur boγda Činggis=ün ür=e=tür küčün ögčü sayin yabuba

translit. Jürčid=ün Čuu-Mergen=ü üre mön Jürčid=ün noyad bui Tatar=un Siki-Qutuγ=un üre mön Tatar=tu tegün=ü köbegün Sibaγ-Temür Toγon-Temür qoyar bui tegün=ü ür=e Kegedei bui Besüd=ün Jebe=yin ür=e Boγda=yin quγur qadaγalju yabuγsan Ordos tümen=tü bui Güšerdei-quγurči neretü buyu

translit. Oyirad=un Qara-Kiyru=yin üre inu mön Oyirad=tu bui bölüge # tendeče Dayan-qaγan=u arban nigen köbegün=ü ür=e anu [174b] Törö-Bolad=un köbegün inu Bodi-Alaγ-qaγan Küküčidei-noyan Jasaγ=tu-qaγan tegün=ü ür=e inu edüge Čaqar=un noyad buyu

translit. Ulus-Bolad=tur ür=e ügei Barsu-Bolad=un köbegün Mergen-Qara-jinong Kündülen-qaγan , Altan-qaγan , Labuγ-noyan Narin-noyan Bočidara Qojigir-tayiji ede doloγan=u üre inu Bošoγ=tu-jinong-qaγan buyu

translit. tegün=ü köbegün Qarqučuγ-tayiji buyu

translit. Arsu-Bolad=un köbegün Onon Bujigir qoyar Onon=u köbegün Sengge Boroγčin buyu

translit. Bujigir=yin köbegün Dardai=yin noyan bui eden=ü ür=e doloγan tümed=tü Ordos=un noyad buyu

translit. Alču-Bolad=un köbegün Qalq=a Quraγči-tayiji , tegün=ü köbegün Tumbinai-tayiji , Noγoγan-Baγurid=un noyad anu Alču-Bolad=un üre bölüge Včir-Bolad=un köbegün Kesig=ten=i Dari-tayiji tabun otoγ Qalq=a=yin tayiji Albur=a=yin köbegün Aju Sira qoyar tegün=ü ür=e Čaγan-Tatar=un noyad buyu

translit. Čing-tayiji=yin köbegün Tungsi Čingli qoyar [175a] tegün=ü ür=e Qara-Tatar=un noyad bui ger=e=tü ür=e ügei Urud-tayiji=yin üre Urad=un Lung-noyan buyu

translit. Jalayir-tayiji=yin ür=e doloγan qosiγu Qalq=a=yin noyad bölüge # basa qoyina salju ulus ulus=i ejelegsen anu Mergen-Qara-jinong Ordos=tu Altan-qaγan Tümed=tü Kündülen-qaγan Qaračin=tu Labuγ-noyan Ügüsin=tü Narin-noyan Čaγan-Tatar=tu Bodidar=a Yüngsiyebü=tü # Dayan-qaγan=u üre anu edüge ene tabin jasaγ=un dotora Qoyar-Baγarin Qoyar-Jaruγud Odqan Naiman , Kesigten , Qoyar-Üjümüčin , Qoyar-Quučid , Qoyar-Sönid Jegün-Tümed , Köke-qota=yin Tümed Jirγuγan-Ordos ede qorin nigen qosiγu Dayan-qaγan=u ür=e buyu

translit. basa=bar Tayisung-Boγda-Ejen=i daγaju tüsijü oroγsan Dayan-qaγan=u üre dotora basa Urud , Jaruγun , Qaračin , Kesigten , Čaqar ede jerge=yin ulus yerü olan bui doloγan qosiγu Qalq=a qaγan noyad čöm bügüde Dayan-qaγan=u ür=e [175b] buyu

translit. # basa nigen teüken=tür Barsu-Bolod=un köbegün Kündülen-qaγan buyu

translit. Kündülen-qaγan=u köbegün Bayiqudai-qaγan Dayičing , Sari , Bingtü , Odqon-Čügür , Üčed buyu

translit. Bayiqudai-qaγan=u köbegün qaγan Aqai-Čoskib tegün=ü köbegün Laskib tegün=ü köbegün Norbo-Qoromsi Norbo=yin köbegün Barang qoyaduγar Dayičing=tu ür=e ügei γutaγar Sarai=yin köbegün Abai

translit. ene Abai-noyan=u suburγan kegür Imadu bui tegün=ü köbegün Čoγtu Dai-darqan-Burqatu Čoγtu=yin köbegün Jolbin tegün=ü köbegün Büre , Jamyan Künedüng Dai-darqan-Burqatu=yin köbegün Bančun , tegün=ü köbegün Badmasung dötüger Bingtü ür=e ügei tabdaγar Odqon-Čügür=ün köbegün Buyan-Aqai , tegün=ü köbegün Birasi tegün=ü köbegün Dorji , tegün=ü köbegün Bilig jirγuduγar Üčed ür=e ügei buyu

translit. tegün=ü abaqai=yi Jangdan=tu ögbe

translit. qaγan=ača ekilen čöm bügüde Kiγud yasutai Borjigin omoγ=tai Sirsüd Asud Qaračin Qaγučin-Qaračin , sayid tüsimed qamuγ Qaγučin [176a] ulus Boronud-Qaračin busu ulus=ača oroju iregsen Mongγol Kitad=i Qarγud-Qaračin gejü nereledeg buyu

translit. Tulγur-Čaγar Qaračin qoyar ulus jokis ügei bölüge # tegün=ü qoyina Qaračin=u Laskib Buyan-Čoγtu , Burqatu=tan törö=yin engke čaγ=tur Manju=yin Tayisung-Boγda=tu Olčidai neretü kümün=i jaruju Manju Qaračin bida qoyar ulus nigen ey=e=ber yabuju törö jasaγ nigedüy=e gejü ilegegsen=i Čaqar sonosuγad Qaračin Manju=luγ=a neyileküle erkebesi yeke gem bolqu bayinam ged egün=eče ulam maγu bolju Čaqar Qaračin teyin bolju urulduγsan aγsan aju tegün=ü qoyina Qaračin=ača basa Omi-Sečen=i Tayisung-Boγda=tu jaruba

translit. Boγda-Tödei neretü kümün=i Omi-Sečen=luγ=a qamtu Qaračin=tu jaruju Manju Qaračin bida qoyar ulus törö jasaγ nigedüy=e ta nigen sayin kümün=i γarγaju Tödei=luγ=a qamtu ilege gejü jarliγ boluγsan=tur Qaračin=ača Ubali-Sečen=i jaruju bölüge Boγda-Köbegetü-Köke=yin qosiγun=i ejen Piyangqu-kiča beyile Sečen-baγsi [176b] Asi-darqan Nomtu-Jarγuči=tan=i jaruju Ubali-Sečen=luγ=a tngri=tü čaγan mori γajar=tu qara üker alan takiju qoyar ulus ey=e=ber yabuqu=yin tula aman aldaba

translit. eyimü=yin tula Qaračin=u noyad ulus=iyan abču Dayičing ulus=tu oroba

translit. aman aldaγsan bičig=ün üge Manju Qaračin bida qoyar ulus nigen ey=e=ber yabuqu=yin tulada tngri=tür čaγan mori γajar=tur qara üker alaju nigen ayaγan=tur araki kijü takin mörgöged törö yosun=iyan nigedken üyiledbei

translit. # erten=ü qad ijaγur ündüsün Enedkeg Töbed=eče inaγsi Mongγol=un qad eng terigün boγda Činggis-qaγan ači inu Qubilai-Sečen-qaγan=ača saluγsan Dayan-qaγan tegün=eče Lindan-qutuγ=tu kürtele quriyan ögülegsen Altan Tobči kemegdekü šaštir tegüsbe

translit. # # ay=a γayiqamsiγ=tu qubilγan boγdas qad=un ijaγur ündüsün edüi tedüi [177a] teüken=eče ayaγ qa takimlig šasin=a ddar=a Blova-Bsang-Bsdan-Gjin kemegdekü güüsi=ber aγui yeke ulus jalγan üjetügei kemen kičiyen bičigülügsen tegüber amitan bükün čaγan buyan=iyar ejelen amin nasun urtu boluγad amuγulang jirγalang=tan boltuγai

translit. # erketü tngri=eče esitü qad=un sakiγulsun=bar sayitur tedkün ibegejü ebedčin ada todqar čaγ busu=yin ükül usad=un amurliju ed tavar delgeren ür=e taruan <tariyan> arbid=un nasun buyan nemejü engke esen amur jirγalang öske qur=a metü öljei qutuγ orosituγai

translit. # ma gxa la