Historical corpus of the Mongolian language

A Mongolian Version Of Hsiao-Ching

ID: Xj Date: 1382 Script: Uighur-Mongolian Genre: literature 171 lines · 2 865 words
Photos of the monument (2): Takimdagu bicig Takimdagu nom Photos from the archive of D. Tumurtogoo
Bibliography
1) W. Fuchs – A. Mostaert, Ein Ming-Druck einer chinesisch-mongolischen Ausgabe des Hsiao-ching, Monumenta Serica 4, 1939/1940, 325-329; 2) Ch. Luvsanbaldan, Ačlalt nomyn tuchaj, Mongolyn sudlal 3:12, 1961, I-IV + 149 + 38; 3) L. Ligeti, Monuments Préclassiques. I. XIIIe et XIVe siècles, Budapest, 1972, 77-104; 4) Der Blockdruck des Xiaojing aus dem Palastmuseum in chinesischer und mongolischer Sprache, ZS 12, 1978, 162-235; 5) Qas-erdeni, Mongγol kelen-ü “Takimdaγu nom” (Ačilaltu nom)-un tuqai, MKB 5, 1982, 42-75; 6) F. W. Cleaves, The First Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching, AOH 36, 1982, 69-88; 7) I. de Rachewiltz, The Preclassical Mongolian Version of the Hsiao-ching, ZS 16, 1982, 7-109; 8) Qas-Erdeni, Mongγol kelen-ü “Takimdaγu nom” (Ačilaltu nom)-un tuqai, MKB 5, 1982, 42-75; 9) Dobu, Uyiγurjin mongγol üsüg-ün durasqaltu bičig-üd, Begejing, 1983, 78-157; 10) F. W. Cleaves, The Second Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching, Documenta Barborum. Festschrift für W. Heissig zum 70 Geburtstag, Wiesbaden, 1983, 272-281; 11) L. Ligeti, A Propos de la traduction mongole pr’classique du Hsiao-ching, AOH 38, 1984, 303-349; 12) F. W. Cleaves, The Eighteenth Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching, HJAS 45, 1985, 225-254; 13) I. de Rachewiltz, More about the Preclassical Version of the Hsiao-ching, ZS 19, 1986, 27-37; 14) Qas-Erdeni, Mongγol kelen-ü “Takimdaγu bičig” (Ačilaltu nom) ba tegün-ü üges-ün bürildekün, “Erdem šinjilegen-ü ögülel-ün tegübüri” 1, Begejing, 1988, 211-293; 15) Qas-Erdeni, Mongγol kelen-ü “Takimdaγu bičig” deki toγan-u ai, MKUJ 6, 1988, 12-15; 16) Qas-Erdeni, Mongγol kelen-ü “Takimdaγu bičig”-ün teyin ilγal, MKB 7, 1989, 19-25; 17) Qas-Erdeni, Mongγol kelen-ü “Takimdaγu bičig” deki qamiyadaγulqu yosun, Mongγol-un sudulul, 4, 1990, 18-20; 18) F. W. Cleaves, The Third Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching MS 14, 1991, 117-143; 19) F. W. Cleaves, The Fourth Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching, MS 15, 1992, 137-150; 20) F. W. Cleaves, The Fifth Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching, MS 16, 1993, 19-40; 21) F. W. Cleaves, The Sixth Chapter of an Early Mongolian Version of the Hsiao-ching, MS 17, 1994, 1-20; 22) H. Kuribayashi, The Orthographic Features of Mongolian Translation of the Hsiao-ching, A Collection of Papers and Commemorative Essays, Inner Mongolia University Publications, 1997, 264-278 (in Japanese); 23) F. W. Cleaves, The An Early Mongolian Version of the Hsiao-ching (The book of Filial Piety), Chapters Seven, Eight and Nine. Chapters Ten through seventeen , Publications of the Mongolia Society. Occasional Papers. Bloomington, No 23, 2001
Show: Middle Mongolian Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
translit. 01b. 1. törü yosun qoyar-iya:r delekei ulus-i ilübteke[n] 2. jasaγsan-u tula /............/ irgen orγan [...] 3. iya:r anu nayi:raldujuγu:i.
2
translit. /......................../ [Dege:r-e-e:če] 4. dorudus-tur kürtele čimaliqai ügei-yi uqamuy[u či] 5. keme:be:sü /.............../ Šingši saγu:rin-a:čaγa:n jay[i:laju] 6. ögüler-ün.
3
/......................../ šim uqaγ-a ügei qamiγ-a uqaqu /......................../ kungvuši ögüler-. ün taqimdaγu kemebesü aγali aburi-yin töb ujaγur ... buyu /................../ söyül surγal egün-eče ulam /.............../ saγurin-daγan saγu bi.
translit. /......................../ Šim uqaγ-a: ü[gei] 7. qamiγ-a: uqaqu /......................../ Kungvuši [ögüler- 02a. 1. ün] taqimdaγu: keme:be:sü aγa:li aburi-yi:n töb uja:γu:r 2. [... bu]yu /................../ söyül surγa:l egü:n-e:če ulam 3. /.............../ saγu:rin-daγa:n saγu: bi.
4
translit. 4. [......] ögülejü ögsü.
5
/............................../ /....../ bey-e belder üsün mariyan bolju ečige eke-eče törügüldebei.
translit. /............................../ 5. /....../ Bey-e belder üsün mariya:n bolju 6. [ečige ek]e-e:če törügü:ldebei.
6
translit. Emige:jü qayi:ralaju es-e 7. [ebdeg]ü:lbe:sü taqimdaγu: bolqu-yi:n angq-a 02b. 1. uridu üyi:le büyü.
7
translit. /..................................../ 2. /.............../ yabudal-iya:n orošiγu:lju törü yosuγa:r 3. yabun sayi:n ner-e qoyi:dus-a aldaršiγu:luγa:d 4. ečige eke-yi:n sayi:n-i manduγu:lba:su taqimdaγu: 5. bolqu-yi:n üjügü:lekü üyi:le büyü.
8
translit. /................../ 6. Taqimdaγu: keme:be:sü eng türü:n ečige eke- 7. dege:n tabiγlaqu.
9
translit. /............/ Nögüge: inü qan 03a. 1. kümü:n-e čing ünen-iye:r küčü ögkü.
10
translit. /....../ 2. /.../ Eden-i bütüge:n čidaba:su yabudal-iya:n 3. orošiγu:lqu-yi:n ečüs inü ene bolu /........./ 4. /....../ Mauši bičig-tür uridus-iya:n ülü 5. duradqu busu uridus-un yabudal-iya:r aγa:li aburi-ba:n 6. tegüskegdeküi keme:jügü:.
11
translit. 7. /.............../ 03b. 1. Qan kümü:n-i ögülekü qoyaduγa:r bölög.
12
translit. 2. /............................../ Kungvuši ögüler-ün 3. öbe:r-ün ečige eke-yüge:n taγa:laba:su busu kümü:n-i 4. šiγu: odqu:iba:n emige:gdeküi /......................../ 5. Öbe:r-ün ečige eke-yüge:n kündülebe:sü busu 6. kümü:n-i könggeleküibe:n emige:gdeküi /................../ 7. /................................................/ taγa:laqui 04a. 1. kündüleküi törübe:r ečige eke-dür čidaqui-a:ča 2. tabiγlaγa:d ene surγaγu:liba:r ulus irgen-e 3. delgeregü:ljü dörben dalai-dur kürtele düri 4. dürsü bolγan yabuγu:lba:su qan kümü:n-ü taqimdaγu: 5. bolqu-yi:n yosun ene bolu /................../ 6. /............/ Šangšu bičig-tür qan kümü:n jöbtei-e 7. üyi:ledügsebe:r narbai ulus udum-iya:r inu sayi:jirajuγu:i 04b. 1. keme:jügü:.
13
translit. 2. /.............../ 3. Qari-yi:n ejed-i ögülekü γutuγa:r bölög.
14
translit. 4. /......................../ Dege:r-e bolju es-e 5. erkilebe:sü ner-e inü yeke ber bolba:su ada 6. tüligen ülü boluyu.
15
translit. /.........................../ Ed- 7. iye:n čenen qayi:ralaju jasaγ törü-yi saqin 05a. 1. qataγu:jiba:su tökem-e dügü:reng bolba:su ber ülü 2. bisqariqu metü.
16
translit. /............................../ Ner-e 3. yeke bolju ada tüligen es-e bolγaba:su tegü:nčilen 4. nasuda noyalaqu nerebe:r ayu.
17
translit. /......................../ 5. /........./ Tökem-e dügü:reng bolju es-e bisqariγu:lba:su 6. tegü:nčilen nasuda bayan-iya:r kü ayu.
18
translit. /........./ 7. /................................................................/ 05b. 1. Bayajiqu noyalaqu qoyar-iya:r beyes-ečege:n es-e ele 2. anggijiraγu:lba:su [= angγijiraγu:lba:su] tendeče sayi: ötegen eke-de 3. tariya:n-u ongγud-ta taqil-iya:n güyi:čege:n 4. čidaγa:d irgen orγon-i nayi:raγu:lun čidayu.
19
translit. 5. Ene keme:be:sü qari-yi:n ejed boluγsad-un 6. taqimdaγu: yosun bolu /............................../ 7. /............/ Mauši bičig-tür šilgüdüge:d ayuγa:d 06a. 1. gün čege:l-ün dergede yabuqu metü nimgen 2. mölsün dege:r-e gečkikü šitü emige:gdeküi keme:jügü:.
20
translit. 3. /................../ 4. Noyaliγu:dun ögülekü dörbedüge:r [= dörbeduγa:r] bölög.
21
translit. 5. /.........................../ Uridu boγdas qad-un 6. orošiγu:ldaγsad qubčad-tača busu bolba:su 7. emüsküibe:n emiye:gegdeküi.
22
translit. /.........................../ Uridu 06b. 1. boγdas qad-un ögülegdegsed törü-tü üges-e:če 2. busu bolba:su ögüleküibe:n emiye:ge:gdeküi.
23
translit. /................../ 3. /........./ Uridu boγdas qad-un yabuγu:ldaγsad 4. aγa:li-tu yabudal-a:ča busu bolba:su yabuqui-ba:n 5. emiye:gegdeküi.
24
translit. /................................................/ 6. /....../ Tegü:be:r yosun-a:ča etege:d üges-i ülü 7. ögülen törü-e:če etege:d üyi:les-tür es-e 07a. 1. yabuba:su aman-a:ča γaruγsan üge beye-yi:n 2. yabudal ilγaγ-a: ügei boluyu.
25
translit. /......................../ 3. /................../ Üges-iye:n delekei dege:r-e qamiγ-a: 4. ba ögülebe:sü ber gem ügei boluγa:d yabudal-iya:n 5. delekei dege:r-e qamiγ-a: ba yabuba:su čimadqu 6. γoluqu ügei bolu.
26
/................................./ /...................../ ede γurban jüyil-i tegüsken . čidabasu tendeče sayi uridus-daγan taqil tabiγ-un üyile saqin čidamu j-a.
translit. /................................./ 7. /...................../ Ede γurban jüyi:l-i tegüsken 07b. 1. čidaba:su tendeče sayi uridus-daγa:n taqil tabiγ- 2. un üyi:le saqin čidamu j-a.
27
translit. Ene keme:be:sü 3. noyaliγu:dun taqimdaγu: yosun bolu /................../ 4. /............/ Mauši bičig-tür erte ji[l]da ülü 5. osoldan qan kümü:n-dür ki[č]ige:n küčü ögteküi 6. keme:jügü:.
28
translit. 7. /............/ 08a. 1. Üyi:le-dür tüšigdegsen aran-i ögülekü 2. tabduγa:r bölög.
29
translit. 3. /............................../ Ečige-dege:n tabiγlaqu 4. törü-yi abču eke-dege:n tabiγlaba:su taγa:lal inu 5. nigen bolu.
30
translit. /............................../ Ečige-dege:n 6. tabiγlaqu törü-yi abču qan-daγa:n tabiγlan 7. aba:su kündülel anu nigen kü bolu.
31
translit. /...................../ 08b. 1. /......................../ Tegü:be:r eke-yüge:n taγa:laqu 2. yosun-i qan-iya:n kündülekü törü-yi neyi:te 3. bolγaju tabiγlaγdaqu ečige büi je.
32
translit. /.............../ 4. /......................../ Taqimdaγu: törübe:r qan-dur 5. küčü ögbe:sü čing ünen sedkil bolu kündülekü 6. törü-be:r öbe:r-e:čege:n yekes-tür tabiγlaba:su joqidaγ 7. bolu /....................................................../ 09a. 1. /...................../ Čing ünen sedkil joqidaγ 2. qoyar-i ülü enden dege:düs-e küčü öggün čidaba:su 3. tendeče sayi: ögtegsen soyurqal-iya:n ba mör-iye:n 4. ejelen čidaγa:d uridus-taγa:n taqiqu üyi:le-yi 5. saqin čidamu j-a.
33
translit. Ene keme:be:sü üyi:le-dür 6. tüšigdegsen aran-u taqimdaγu: yosun bolu 7. /................................./ Mauši bičig-tür 09b. 1. erte bosqui-dur üdeši untaqui-dur ečige eke- 2. yi:n törügü:ldegsen-iye:n sedkijü ülü böge:d 3. γutuγa:γdaqui keme:jügü:.
34
translit. 4. /.............../ 5. Olan irgen-i ögülekü jirγuγa:duγa:r bölög.
35
/......................../ tngri-yin dörben čaγ-un aγur-i keregler-ün.
translit. 6. /......................../ Tngri-yi:n dörben čaγ-un 7. aγu:r-i keregler-ün.
36
translit. γajar-un jarliγ-i uqaju 10a. 1. tariya:laγa:d /................................................/ 2. beyebe:n qataγu:jiju ed-i qayi:ralan čenen jaruju 3. ečige eke-yüge:n tejiye:ge:n čidaba:su ene böge:d 4. olan irgen-ü taqimdaγu: yosun bolu /............/ 5. /.................................................../ Tegü:be:r 6. qan kümü:n-e:če olan irgen-dür kürtele 7. taqimdaγu: üyi:le-yi ekilejü ba üjügü:len es-e 10b. 1. čidaγsad-ta qour ada es-e kürtegsed 2. ügei büi j-e keme:jügü:.
37
translit. 3. /.............../ 4. Tngri γajar kümü:n γurban yosun-i 5. ögülekü doluduγa:r bölög.
38
/............................../ šingši ögüler-ün taqimdaγu törü maši menegün aγui yeke aγsan ajuγu . kemebesü /....................................................../ kungvuši ögüler-ün.
translit. 6. /............................../ Šingši ögüler-ün taqimdaγu: 7. törü maši menegü:n aγui yeke aγsan ajuγu: 11a. 1. keme:be:sü /....................................................../ 2. Kungvuši ögüler-ün.
39
translit. Ene taqimdaγu: törü keme:be:sü 3. tngri-yi:n urtu-da orošiqu γajar-un 4. nayi:raγu:lun öskekü irgen-ü nasu aburid-ta 5. yabuγdaqu yabudal bolu /.........................../ Tngri 6. γajar-un urtu-da orošiqu yosu bükü-yi:n 7. tula kümü:n üligerlejü daγan yabuqu ene 11b. 1. büyü.
40
/..................................../ tngri-yin gegegen-iyer γajar-un γarlibar delekei degerekin irgen-ü joriγ-ud-i daγan jasaγsan-u tula /............/ /............................../ söyül surγal-i es-e ber jarčimlabasu öbesüben bütügeyü.
translit. /..................................../ Tngri-yi:n gegege:n- 2. iye:r γajar-un γarliba:r delekei dege:rekin irgen-ü 3. joriγ-u:d-i daγan jasaγsan-u tula /............/ 4. /............................../ söyül surγal-i es-e ber 5. jarčimlaba:su öbe:sübe:n bütüge:yü:.
41
translit. Ulus-un üyi:le 6. es-e ber irγuilaba:su öbe:sübe:n töbšigeridüyü.
42
translit. 7. /............................../ Uridu boγdas qad ede 12a. 1. söyüger-i uqaju irgen orγon-i surγaγu:ldaqu 2. törü ajuγu:.
43
translit. /................................................/ 3. Tegü:be:r aγui-a taγa:laqu-yi uridalaγu:lba:su irgen 4. orγon öbe:sübe:n böge:d ečige eke-yüge:n 5. ese qojidaγu:ljuγu:.
44
translit. /.........................../ Sayi:n 6. aγa:li aburi nayi:ramdaγu: qoyar-i daγatala duγu:lγaju 7. ögbe:sü irgen orγon öbe:sübe:n böge:d aburi 12b. 1. yabudal-iya:n egü:sken kičiye:ge:jügü:.
45
translit. /.........................../ 2. /.../ Kündülemdegü: buya[...]amtaγu: qoyar-i uridalaγu:lba:su irgen 3. orγan öbe:sübe:n böge:d temečeküi-be:n talbijuγu:.
46
translit. 4. /................................./ Törü yosun kög daγu:n 5. qoyar-iya:r oduba:su irgen orγan öbe:sübe:n böge:d 6. nayi:raldun joqildujuγu:i.
47
translit. /................................./ 7. Taγa:laqui γoluqui qoyar-i jiγa:γsan-[i]ya:r tungγaγa:ju 13a. 1. ögbe:sü irgen or[γan] jasaγ kömdeküibe:n emige:jügü:.
48
translit. 2. /................................./ Mauši bičig-tür Jiu 3. ulus-tur gegege:n uqaγa:tu baγšilaγči Yin oboγ-tu 4. noyan bükü-yi:n šiltaγa:ba:r irgen orγon tegü:n-i 5. ege:ren qaraldajuγu:i keme:jügü:.
49
translit. 6. /.............../ 7. Taqimdaγu: [törü]be:r ilari jasaqu naimaduγa:r 13b. 1. bölög.
50
/.............................................................../ /.............................................................../ /.../ kungvuši ögüler-ün erten-ü gegegen qad taqimdaγu törü-ber delekei ulus-i jasar-un.
translit. 2. /.............................................................../ 3. /.............................................................../ 4. /.../ Kungvuši ögüler-ün erten-ü gegege:n qad 5. taqimdaγu: törü-be:r delekei ulus-i jasar-un.
51
translit. Öčü:ken 6. qari-yi:n tüšimed-tür törü-yi taqi.
52
translit. Ülü 7. endegü:lün böge:tele gung qiu bai ši nam keme:kü tabun 14a. 1. jüyi:l yekes noyad-i yaγu:n ögületele büi.
53
translit. Tegü:be:r 2. qamuγ qari ulus-un bayasqulang sedkil-i anu 3. abuγsaba:r mön uridu qad-tur inu taqir-a 4. iregsen ajuγu:.
54
/........................................../ /........................................../ qari-yin ejed qariban jasar-un.
translit. /........................................../ 5. /........................................../ Qari-yi:n ejed 6. qariba:n jasar-un.
55
translit. Önečid belbisüd-i ülü 7. könggelen törübe:r asaran böge:tele üyi:le-dür 14b. 1. kereglegdegsed arad-i ba irgen-i yaγu:n 2. ögületele büi.
56
translit. Tegü:be:r olan irgen-ü bayasqulang 3. sedkil-i anu abuγsaba:r möd uridu ejed-tür 4. inü taqir-a iregsen ajuγu:.
57
/...................../ /....................................................../ noyalaqu kümün ger-iyen jasar-un.
translit. /...................../ 5. /....................................................../ 6. Noyalaqu kümü:n ger-iye:n jasar-un.
58
translit. Boγo:l šibegegčid- 7. tür törü-yi ülü endegü:lün böge:tele em-e 15a. 1. köbegü:n-i yaγu:n ögületele büi.
59
translit. Tegü:be:r gergen 2. tudqar-un bayasqu sedkil-i anu abun čidaγsaba:r 3. ečige eke-dür inü tabiγlan čidajuγu:i.
60
/........./ /.............................. / egünü šiltaγabar esen büküi-dür ečige eke-yin sedkil amuyu.
translit. /........./ 4. /.............................. / Egü:nü šiltaγa:ba:r esen 5. büküi-dür ečige eke-yi:n sedkil amuyu:.
61
translit. Taqil 6. taqiba:su sür-tür anu kürteyü:.
62
/...................../ /.................................................../ . tegüber delekei ulus joqiraju töbšigeridüged ada tüligen ülü bolun todqor-tu samaγu üyiles es-e kü edüjügü.
translit. /...................../ 7. /.................................................../ 15b. 1. Tegü:be:r delekei ulus joqiraju töbšigeridüge:d ada 2. tüligen ülü bolun todqor-tu samaγu: üyi:les 3. es-e kü edüjügü:.
63
translit. Ene keme:be:sü gegege:n qad 4. taqimdaγu: sedkil-iye:r delekei ulus-i jasaqu yosun 5. bolu /................................./ Mauši bičig-tür 6. qan kümü:n yeke uqaγa:n aγa:li aburi-tu 7. bolba:su dörben etege:d-ün ulus daγan 16a. 1. daγu:riya:yu: keme:jügü:.
64
translit. 2. /.............../ 3. Boγda sayi:d-un jasaγsan-i ögülekü 4. yisüdüge:r bölög.
65
translit. 5. /................................................... / Šingši 6. ögüler-ün boγda sayi:d-un aγa:li aburi anu 7. taqimdaγu: bolqui-a:ča dege:r-e basa nemegdekü 16b. 1. anu ügei ügü: keme:n emiye:g[e:d] asaγu:n aba:su 2. /.........................../ Kungvuši ögüler-ün tngri 3. γajar-un jaγu:r-a qamuγ amitan-u dotur-a 4. kümü:n-e:če dege:dü ügei /......................../ 5. kümü:n-ü aburi yabudal taqimdaγu: bolqui-a:ča 6. dege:dü ügei.
66
translit. /...................../ Taqimdaγu: bolqu anu 7. kündülegdekü ečige-deče dege:dü ügei.
67
/............/ . /......................../ ečige-yügen kündüler-ün tngri-dür tenggečen taqiqui-ača degedü ügei.
translit. /............/ 17a. 1. /......................../ Ečige-yüge:n kündüler-ün 2. tngri-dür tenggečen taqiqui-a:ča dege:dü ügei.
68
translit. 3. Eyi:mü törü Jiu gung neretü kümü:n-e:če 4. boljuγu:i.
69
/................................................/ /.............../ erte jiu gung kemebesüordo-yin emün-e keger γajar-a tngri-yi taqir-un.
translit. /................................................/ 5. /.............../ Erte Jiu gung keme:be:süordo-yi:n 6. emün-e kege:r γajar-a tngri-yi taqir-un.
70
translit. 7. Elinčüg-iye:n γiu-ši-yi tngri-dür tenggečegü:ljü 17b. 1. taqin ečige-yüge:n Vun ong qan-i 2. qarši-duriya:n tngri qan-luγ-a: tenggečegü:ljü neyi:te 3. taqiqui-a:ča ulam /....................................... / 4. /..................................../ dörben dalai-yi:n 5. dotuγu:n bükün qari-yi:n ejed tüšigdegsed 6. üyi:lebe:r-iye:n taqir-a iregsed ajuγu:i.
71
translit. Ene 7. metü boγda sayi:d-un aγa:li aburi taqimdaγu: 18a. 1. bolqui-a:ča dege:r-e basa yaγu:n j-a aqu.
72
translit. 2. /................../ Tegü:be:r kümü:n ečige eke-dür-iye:n 3. čiqulalaqu keme:be:sü ebüdügčege: nilqa öčü:ken-e:če 4. boluyu.
73
translit. /................../ Ečige eke-yüge:n tejige:n 5. tabiγlaqu qataγu:jil inu ödür ödür-e:če öbe:sün 6. nemegdeyü.
74
translit. /..................................../ Boγda 7. sayi:d qataγu:jil-a:ča ulam kündülemtegü: bolqu-yi 18b. 1. surγan čiqulalaqui-a:ča ulam čing ünen-iye:r 2. taγa:laqu-yi surγan ajuγu:i.
75
/...................../ /......................................./ boγda sayid-un söyül surγal-i es-e ber jarčimlabasu öbesün bütümji boluyu.
translit. /...................../ 3. /......................................./ Boγda sayi:d-un 4. söyül surγa:l-i es-e ber jarčimlaba:su öbe:sün 5. bütümji boluyu.
76
translit. Ulus-un üyi:le-yi qataγu:da es-e 6. irγuilaba:su öbe:sün töbšigeridüyü.
77
translit. Šiltaγa:n anu 7. yaγu:n keme:be:sü töb ujaγu:r taqimdaγu: bolqui-a:ča 19a. 1. ulam boljuγu:i.
78
/.................................... / ečige köbegün-i taγalaqu aburi kemebesü tngri-yin jayaγabar buyu.
translit. /.................................... / Ečige 2. köbegü:n-i taγa:laqu aburi keme:be:sü tngri-yi:n 3. jayaγa:ba:r buyu.
79
translit. Qan qaraču-yi:n nayi:ramdaγu: törü 4. tegü:ne:če ulam boluyu.
80
/................................./ /............/ ečige eke törügülür-ün.
translit. /................................./ 5. /............/ Ečige eke törügü:lür-ün.
81
translit. Jalγamji 6. barilduγu:lqui-a:ča dege:dü ügei.
82
translit. Qan metü ečige- 7. dege:n daruγ-a asaraγdaγsan ači-dača kündü 19b. 1. ügei.
83
/.................................................../ /.........................../ ečige eke-dür-iyen ülü čiqulalan jad kümün-dür čiqulalabasu aγali aburi-dur jočin kemegdeyü.
translit. /.................................................../ 2. /.........................../ Ečige eke-dür-iye:n 3. ülü čiqulalan jad kümü:n-dür čiqulalaba:su 4. aγa:li aburi-dur jočin keme:gdeyü.
84
translit. Ečige eke- 5. yüge:n ülü kündülen jad kümü:n-i kündülebe:sü 6. törü-dür jočin keme:gdeyü.
85
translit. /......................../ 7. Kündülegdekü-yi könggelen könggelegdekü-yi jiči kündülebe:sü 20a. 1. irgen-e barimtalaγdaqu üliger ügei bolu /........./ 2. /........................................../ Sayi:n-dur 3. ülü jorin čöm ada-tu tülige-tü üyi:le 4. egü:skegčid teyi:mün arad kedün ber noyalaqu 5. ner-e olba:su šiliγu: sayi:d-ta ülü 6. dege:jilegdeyü.
86
translit. /.............../ Šiliγu: sayi:d jiči teyi:n 7. busu /............/ üge-yi onuju ögülegdekü /............/ 20b. 1. Olan-a bayasqaqu üyi:les-i sedejü yabuγu:ldaqu /....../ 2. /....../ aγa:li aburi nayi:ramtaγu: qoyar-i kündülegdekü.
87
translit. /....../ 3. /....../ Üyi:ledügsen üyi:le-yi düri dürsü 4. bolγaγdaqu /............/ törü aburi-yi [š]injilegdekü /....../ 5. /....../ kündülekü aburi-yi kümü:n-e:če üligerlegdekü.
88
translit. 6. /................................./ Edege:r üyi:les-i irgen-i 7. jasaba:su irgen orγan čoγ jali-dača ayuju 21a. 1. aγa:li aburi-yi inu taγa:layu.
89
translit. /............/ Üligerlejü 2. enggešige:yü.
90
translit. /................................. / Tegü:be:r aγa:li 3. aburi-ba:n söyül surγa:l-i bütüge:ge:d ulus-un 4. üyi:le-yi ba tungγaγa:n čidayu.
91
translit. /................../ 5. /............/ Mauši bičig-tür šiliγu: sayi:d aran 6. törü yosuba:n qamiγ-a: endegü:lkü keme:jügü:.
92
translit. 7. /................../ 21b. 1. Taqimdaγu: yabudal-i belgedekü arbaduγa:r bölög.
93
translit. 2. /....../ Kungvuši ögüler-ün /................../ taqimdaγu: 3. köbegü:n ečige eke-yüge:n tabiγlar-un /....../ 4. /........./ nasu aqui-dur kündülemtegü: sedkil-iye:n 5. erkilegdekü /................../ tejige:n tabiγlar-un.
94
translit. 6. Bayasqaγu:lqu-yi erkilegdekü.
95
translit. /.............../ Daγu:lidba:su 7. sedkil-tü bolju erüküibe:n erkilegdeküi /.............../ 22a. 1. Ügei bolba:su γasalqui-ba:n erkilegdekü /.............../ 2. Taqil taqirun qataγu:jiju jarčimlaquiba:n erkilegdekü.
96
translit. 3. /.........................../ Ede tabun jüyi:l-i 4. tegüskejü yabun čidaba:su tendeče sayi: ečige eke- 5. dege:n tabiγlan čidaγči keme:gdeyü.
97
translit. /........./ Ečige 6. eke-dür tabiγlaqu kümü:n /............/ bürin- 7. e:če dege:r-e bolba:su erkebe:n ülü jiγa:γdaqui.
98
translit. 22b. 1. /............/ Bürin-e:če dour-a bolba:su samaγu: 2. üyi:le ülü egü:skegdeküi.
99
translit. /............/ Olan maγu:n- 3. luγ-a: yabuba:su ülü böge:d temečeldügdeküi.
100
/....../ /............/ deger-e bolju erkeben jiγabasu bürelüyü.
translit. /....../ 4. /............/ Dege:r-e bolju erkebe:n jiγa:ba:su 5. bürelüyü.
101
translit. /................../ Dour-a bolju samaγu: 6. üyi:le egü:skebe:sü aldal-dur oruyu.
102
translit. /............/ 7. Olan maγu:n-luγ-a: bolju temečebe:sü berteyü.
103
translit. 23a. 1. /................................................/ Ede 2. γurban jüyi:l-i ülü talbin ödür-tür γurban 3. qošiγu:n aduγu:sun-u miqaba:r tabiγlaba:su ber ači 4. ügei taqimdaγu: keme:gdeyü keme:jügü:.
104
translit. 5. /................../ 6. Tabun jüyi:l eregü:lekü jasaγ-i ögülekü arban 7. nigedüge:r bölög.
105
. /....../ kungvuši ögüler-ün /......................../ /............/ tabun jüyil eregülekü jasaγ-ača yerü janggi inu γurban mingγan buyu.
translit. 23b. 1. /....../ Kungvuši ögüler-ün /......................../ 2. /............/ tabun jüyi:l eregü:lekü jasaγ-a:ča yerü 3. janggi inu γurban mingγan buyu.
106
translit. Taqimdaγu: ülü 4. bolqui eregü:i-e:če kündü ügei.
107
translit. /.............../ Qan 5. kümü:n-i šiqan aburilaba:su dege:düs-iye:n ügei-e 6. toγa:γsan-dur adali.
108
translit. /...................../ Boγda 7. sayi:d-i buruγu:šiya:ba:su jasaγ törü-yi ügei-e 24a. 1. toγa:γsan-dur adali.
109
translit. /.............../ Taqimdaγu: törü- 2. yi buru:šiya:ba:su ečige eke-yüge:n yaγu:n-a ba 3. es-e toγa:γsan-dur adali.
110
translit. /................../ Ede 4. keme:be:sü burčiqu buduliqu yeke samaγu: bolui keme:jügü:.
111
translit. 5. /...................../ 6. Erkin γadaγa:du törü-yi aγu:dqaqu arban 7. qoyaduγa:r bölög.
112
translit. 24b. 1. /....../ Kungvuši ögüler-ün /.........................../ 2. irgen orγan-a ečige eke-dür-iye:n 3. čiqulalaqu taγa:laqu-yi surγaba:su taqimdaγu: bolqui-a:ča 4. sayi:n ügei.
113
translit. /......................../ Irgen orγan-a 5. törüleldükü nayi:ralduqu-yi surγaba:su aq-a nar yekes- 6. tege:n joqilduqui-a:ča sayi:n ügei.
114
translit. /.............../ 7. /............/ Irgen-ü törü aburi-yi jalaju sayi:n- 25a. 1. dur joriγu:lba:su sedkil anu kökiye:küi-e erten-ü 2. kög-e:če sayi:n ügei.
115
translit. /......................../ 3. Dege:düs-i: amuγu:lsu irgen-i jasasu keme:be:sü 4. törübe:r yabuqui-a:ča sayi:n ügei.
116
/.............../ /.../ törü kemebesü erkin kündüleküi ber büyü.
translit. /.............../ 5. /.../ Törü keme:be:sü erkin kündüleküi be:r büyü.
117
translit. /....../ 6. /............/ Tegü:be:r ečige-yi inü kündülebe:sü köbegü:n 7. inü bayasuyu.
118
/................../ aq-a-yi inu . kündülebesü degü inü bayasuyu.
translit. /................../ Aq-a-yi inu 25b. 1. kündülebe:sü degü: inü bayasuyu.
119
translit. /................../ Qan-i 2. inu kündülebe:sü tüšimel inü bayasuyu.
120
translit. /........./ 3. /........./ γaγča kümü:n-i kündülebe:sü mingγan 4. tümen kümü:n bayasuyu.
121
translit. /............................../ 5. /................../ Kündülegdekü anu čöge:n böge:tele 6. bayasulčaqun anu olan boluγsaba:r keme:be:sü ene 7. böge:d erkin γadaγa:du törü büyü keme:jügü:.
122
translit. 26a. 1. /...................../ 2. Angqan-u sayi:n aγa:li aburiba:n aγu:dqaqu 3. arban γurbaduγa:r bölög.
123
translit. 4. /....../ Kungvuši ögüler-ün /...................../ šiliγu: 5. sayi:d-un söyül surγa:l keme:be:sü taqimdaγu: bolu 6. /...................../ keyi:d dutum-dur kürčü 7. ödür büri üjeldüjü surγaju ögkü busu bui.
124
translit. /........./ 26b. 1. /..................................../ Taqimdaγu: bolqu-yi 2. surγaba:su delekei dege:reki kümü:n-ü ečige boluγčin-i 3. kündülegü:lkü yosun bolu /............................../ 4. /........./ joqilduqu-yi surγaba:su delekei dege:reki 5. kümü:n-ü aq-a boluγčin-i kündülegü:lkü yosun bolu 6. /..................................../ tüšimel-i 7. surγaba:su delekei dege:reki qan boluγčin-i kündülegü:lkü 27a. 1. yosun bolu /......................../ Mauši bičig- 2. tür surγaγu:liba:r oduju joqiraγu:lun amuγu:luγči 3. qan kümü:n irgen-ü ečige eke bolun 4. čidayu keme:jügü:.
125
translit. /......................../ 5. Angqan-u sayi:n aγa:li aburi-dača angγida /= anggida/ 6. ene metü aγui delger-iye:r irgen-ü joriγ 7. daγan čidaγči ken j-e aqu.
126
translit. 27b. 1. /...................../ 2. Ner-e aldar-iya:n aγu:da delgeregü:lkü arban 3. dörbedüge:r [= dörbeduγa:r] bölög.
127
translit. 4. /............................................./ Kungvuši 5. ögüler-ün šiliγu:n sayi:d ečige eke-dege:n 6. tabiγlaqu taqimdaγu: bolqu-yi:n čing ünen 7. sedkil-iye:n abču qan-daγa:n küčü ögtekü.
128
translit. /....../ 28a 1. /...................../ Aq-a-daγa:n tabiγlaqu joqimdaγu: 2. sedkil-iye:n abču öbe:r-e:če yekes-tür nayi:raldun 3. kündülegdekü.
129
translit. /............................../ Ger-iye:n 4. joqiya:n čidaqu sedkil-iye:n abču qanliγ-un 5. üyi:le-yi joqiya:n jasaγdaqu.
130
translit. /......................../ 6. /...................../ Ede yabudal-iya:n doturaba:n 7. orošiγu:lju yabun čidaba:su sayi:n nerebe:n qoyi:dus- 28b. 1. a aldaršiγu:luyu keme:jügü:.
131
translit. 2. /................../ 3. Idqan jalaqu-yi ögülekü arban tabduγa:r 4. bölög.
132
translit. 5. /........./ Šingši ögüler-ün /................................./ 6. /.............../ nigü:lesküi taγa:laqui kičiye:küi kündüleküi 7. ečige eke-yi:n sedkil-i amuγu:lqui sayi:n 29a. 1. ner-e-yi aldaršiγu:lqui ki:ge:d söyül surγa:l-i 2. sonosdaluγ-a:.
133
translit. /................................./ Köbegü:d 3. boluγči ečige-yi:n üge-yi busu ülü bolγan 4. daγan yabuba:su ene maγ-a taqimdaγu: keme:gdeküi 5. keme:n emiye:ge:d asaγba:su /............................../ 6. /.../ Kungši ögüler-ün ene yaγu:n üge bolumu 7. ene yaγu:n üge bolumu.
134
translit. /......................../ 29b. 1. /.........................../ Erten-ü qad-un 2. dergede doluγa:n jalan idqaγčin noyad 3. bükü-yi:n tula yosun-a:ča etege:d üyi:ledbe:sü 4. ber delekei ulus-iya:n es-e aldajuγu:.
135
translit. /........./ 5. /................................./ Qari-yi:n ejed-ün 6. dergede tabun jalan duradqaγčin tüšimel inü 7. bükü-yi:n tula yosun-a:ča etege:d üyi:ledbe:sü 30a. 1. ber qari ulus-iya:n es-e aldajuγu:.
136
translit. /.............../ 2. /......................../ Noyaliγu:dun dergede 3. γurban jalan duradqaγčin medegčin nöküd 4. bükü-yi:n tula yosun-a:ča etege:d 5. üyi:ledbe:sü ber ger-iye:n es-e aldajuγu:.
137
translit. /............/ 6. /...................../ Üyi:le-dür kereglegdegsen aran-i 7. jalan duradqaγčin sayi:n nökür segü:der inü 30b. 1. bükü-yi:n tula sayi:n ner-e inü beye- 2. dečege:n es-e qaγačajuγu:.
138
translit. /.........................../ 3. /....../ Ečige boluγči-yi:n dergede jalan 4. duradqaγčin köbegü:d bükü-yi:n tula beye 5. inü joqis ügegü:-dür es-e orujuγu:.
139
translit. /.............../ 6. /....................................................../ Ker be 7. joqis ügegü:-yi üyi:ledür-e kürügsen-dür 31a. 1. köbegü:n boluγči ečige-yüge:n jalan ülü 2. idqaqu-yi ülü böge:d sedkigdekü tüšimel boluγči 3. qan-iya:n jalaju ülü idqaqu-yi ülü böge:d 4. sedkigdekü.
140
/................................................/ /.../ tegüber joqis ügegü-yi üyiledür-e kürügsen-dür jalan duradqaγdaqui bui.
translit. /................................................/ 5. /.../ Tegü:be:r joqis ügegü:-yi üyi:ledür-e kürügsen- 6. dür jalan duradqaγdaqui bui.
141
translit. Ečige-yüge:n üge 7. daγan yabuba:su basa yaγu:n taqimdaγu: keme:gdekü.
142
translit. 31b. 1. /...................../ 2. Taqimdaγu: bolqu-yi:n ači ür-e kürtekü 3. arban jirγuγa:duγa:r bölög.
143
translit. 4. /....../ Kungvuši ögüler-ün /.........................../ 5. /......................../ erten-ü gegege:n qad 6. ečige-dege:n tabiγlaγsan taqimdaγu: törü-e:če 7. ulam tngri-yi taqiqu törü temdegtei-e uqajuγu:.
144
translit. 32a. 1. Eke-dege:n tabiγlaγsan taqimdaγu: törü-e:če 2. ulam ötegen eke-yi taqiqu törü qaγaraqai-a 3. bolγajuγu:.
145
translit. /...................../ Öbe:r-e:če yekes-tür 4. ba öčü:ked-tür nayi:ralduju yabuγsan-u tula 5. tegü:be:r dege:r-e-e:če dorudus-tur kürtele 6. töbšigeridčügü:.
146
translit. /......................../ Tngri-yi ba 7. γajar-i temdegtei-e uqaju qaγaraqai-a bolγaγsan-u 32b. 1. tula tngri-de ibege:gdejü öljei qutuγ kürtege:d 2. belgetei-e uqaγdajuγu:.
147
/................................./ /........................ / qan ber bögesü qalaγar degejilegdekü inü büyü j-e.
translit. /................................./ 3. /........................ / Qan ber böge:sü qalaγar 4. dege:jilegdekü inü büyü j-e.
148
translit. Dege:jilegdekü inü keme:be:sü 5. ečige-yi inü keme:yü.
149
translit. Qalaγar uridalaγdaqu inu bui 6. j-a.
150
translit. Uridalaγdaqu inu keme:be:sü aq-a-yi inu 7. keme:yü.
151
translit. /......................../ Uridus-taγa:n čing 33a. 1. ünen kündülemtegü: sedkil-iye:r taqiba:su ečige eke- 2. yüge:n ülü umartaqu-yi:n tula buyu.
152
translit. /........./ 3. /.............../ Beyebe:n jasaju yabudal-iya:n 4. kičige:be:sü uridus-uγa:n nere aldar-i γutuγa:γdaqui- 5. a:ča emiye:kü-yi:n tula buyu.
153
translit. /................../ 6. /....../ Uridus-taγa:n čing ünen-iye:r kündülemtegü: 7. sedkil-iye:r taqiba:su uridus-un sür sünesün 33b. 1. mön tendeken-e ülekü uqaju an bui.
154
translit. 2. /............................................./ Taqimdaγu: 3. joqimdaγu: sedkil-e:če angqan-u ečüs-tür tngri 4. γajar-a medegdege:d dörben dalai-dur kürtele 5. delgeregü:ljü aldar čab-iya:n qamiγ-a: ülü 6. uqaγdayu.
155
translit. /.......................................... / 7. Mauši bičig-tür örün-[e]-e:če dorun-a [= dörün-e] 34a. 1. kürtele emün-eče ümer-e kürtele 2. bayasulčaγa:d daγan daγu:riya:n ülü sedkigčin 3. ügei büi j-e keme:jügü:.
156
translit. 4. /................../ 5. Qan kümü:n-dür yabuqu arban 6. doluduγa:r bölög.
157
translit. 7. /......................../ Kungvuši ögüler-ün šiliγu: 34b. 1. sayi:d dege:düs-tür yabur-un /............/ qan- 2. daγa:n oruqui-dur čing ünen sedkil-iye:n 3. üjügü:letele sedkigdekü.
158
translit. /............/ Ičuju qariγsan- 4. dur qan kümü:n-ü es-e güyi:čegsen osol-i 5. inu jalaqui-ba:n onuγdaqui.
159
/............................../ yosutu sayin-i inu daγan eteged maγu-yi inu jalan aburaγdaqu.
translit. /............................../ 6. Yosutu sayi:n-i inu daγan etege:d maγu:-yi 7. inu jalan aburaγdaqu.
160
translit. /................../ Tegü:be:r 35a. 1. dege:düs dorudus-luγ-a: sedkil daγalduγa:d itegeldün 2. čidajuγu:i.
161
translit. /................................................/ 3. Mauši bičig-tür sedkil-dege:n oyi:šiya:γsan-i 4. qola ber böge:sü oyi:r-a šitü sedkil-dür ele 5. aγu:lba:su umartaqu ödür inü kejiye: bolqu 6. /................../ 7. Ečige eke-yüge:n süyi:dügsen-i ögülekü 35b. 1. arban naimaduγa:r bölög.
162
translit. 2. /.........................../ Kungvuši ögüler-ün taqimdaγu: 3. köbegü:n ečige eke-yüge:n süyi:dbe:sü /........./ 4. uyi:laqui-dur jasadaγlaju ülü uyi:lan /........./ 5. törü:leküi-dür möšiye:kü čirai-ba:n ülü edügü:lün 6. /........./ ögüleküi-dür ügebe:n nayi:raγu:lun 7. ülü ögülen /............/ sayi:n qubčasun 36a. 1. emüsbe:sü doturaba:n ülü amun /............/ 2. quγu:r daγu:n sonosba:su ülü kögjin /........./ 3. /.../ amtatu-yi idebe:sü amtan inu ülü aγu:sdan 4. /................../ eyi:n ki:be:sü γasalqu šinalqu-yi:n 5. joriγ bolu /............/ γasalju γutuγa:r ödür-tür 6. qoγo:lai idegü:lkü šiltaγa:n keme:be:sü /...................../ 7. ükügsen-ü tula amidu-yi ülü böge:d 36b. 1. bertege:gdekü keme:n irgen-i: söyün surγajuγu:.
163
translit. /....../ 2. /....../ Beyebe:n güjirejü amiba:n ülü sökegdeküi 3. /................../ ene keme:be:sü boγdas sayi:d-un 4. orošiγu:luγsan yosun buyu.
164
translit. /............................../ 5. /........./ Belbisülekü törü γurban on ülü 6. önggeregü:lün irgen-e uqaqui-a daγu:sqaqu 7. kem inü bayi:γu:ljuγu:.
165
/............................../ . /............/ könjilei selte abs-a-dur ......... /.........................../ taqil-un ger-ün emün-e inü jergelejü eneljü šinalju γasalju... j-a /........................./ /.............../ qayilaqui-dur ebčegüben deledüged köl-iyen derbelüged γasalju uyilaγad üdegdei j-e.
translit. /............................../ 37a. 1. /............/ könjilei selte abs-a- 2. dur [.........] /.........................../ 3. ta[qil-un ger-ün] emün-e inü jergelejü 4. enel[jü šinalju γasalju...] j-a /........................./ 5. /.............../ qayi:laqui-dur ebčegü:be:n 6. deledüge:[d] kö[l]-iye:n derbelüge:d γasalju uyi:laγa:d 7. üdegdei j-e.
166
translit. Üjemerčin-iye:r kegü:r-ün γajar 37b. 1. sayi:n-i songγuju orošiγu:ldai j-a.
167
/............/ /.............../ taqil-un ger bosqaju taqibasu sür-tür anu kürtei j-e.
translit. /............/ 2. /.............../ t[aqi]l-un ger bosqaju taqiba:su sür- 3. tür anu kü[r]te[i] j-e.
168
/........................ / qabur namur taqir-un čaγ čaγ-tur duraduqai j-a.
translit. /........................ / 4. Qabur namur taqir-un čaγ čaγ-tur duraduqai j-a.
169
translit. 5. /........................................../ Esen 6. büküi-dür tabiγlar-un čuqulalaγdaqui kündülegdeküi 7. ükügsen-dür tabiγlar-un.
170
translit. Eneljü šinalju γasal- 38a. 1. ba:su aqu irgen-ü töb ujaγu:r anu edüi kü büyü.
171
translit. 2. /................../ Ükügsen ba amidu-yi:n 3. nayi:ramdaγu: yosun bolu /......................../ 4. taqimdaγu: köbegü:n-ü ečige eke-dege:n 5. tabiγlaqu törü anu üjügü:lebei.