Chronicle of Vandan Yumsunov
Летопись Вандана Юмсунова «Происхождение одиннадцати хоринских родов»
ID: BurYum
Date: 1875
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
Author: Vandan Yumsunov
2211 lines · 19 280 words
Bibliography
Транслитерация из PDF «Юмсунов_Летопись (транслитерация).pdf» (кто выполнил транслитерацию, не установлено). В строках .orig: / — конец строки рукописи, (с. N) — страница издания, (вар. …) — разночтения списков; в поисковом слое пометки издателя убраны. Оглавление издателя в конце PDF не включено; сноски с разночтениями (* B …) опущены.
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
503
translit. ede anu jon-u tusa / tulada busu γaγčakü öber-nüd-tü olja quriyaqu-yin tulada aγsan-iyar:
506
49 basabar noyan doruna jüg-ün sibiri-yin klavnui üprabliini-yin sobiidnig mayoor qongstingtin bijnošiküb-un oqtebri-yin 13 edüre 1845 on-a 50 toγatu-bar
translit. / 49. basabar: noyan doruna jüg-ün sibiri-yin klavnui üprabliini-yin sobiidnig mayoor qongstingtin bijnošiküb-un / oqtebri-yin 13 edüre 1845 on-a 50 toγatu-bar:
507
translit. tayiša dengpil-ün-eče 20 jüyil-ün kereg-üd tus / asaγulta-yin igjimpiliir qamjiγulan ilegejü:
510
ene anu tede gegen tünedü čerig-ün noyan miniistar kniiji širnišib-un taγalal-iyar noyan doruna jüg-ün sibiri-yin gineral gübirnatur-un eyüni-yin 11 edüre ene on-a 1131 toγatu daγalγabari-yi degüürgekü-yin tulada bolai kemegsen yosuγar
translit. ene anu: tede gegen tünedü čerig-ün noyan miniistar kniiji širnišib-un taγalal-iyar / noyan doruna jüg-ün Sibiri-yin gineral gübirnatur-un eyüni-yin 11 edüre ene on-a 1131 toγatu daγalγabari-yi / degüürgekü-yin tulada bolai kemegsen yosuγar:
515
tegün-e qayiqaraju šilγal-ügei noyan bijnošiküb-tur sinteberi-e-yin 16 edüre 1846 on-a 508 toγatu kürgelte-lüge
translit. tegün-e qayiqaraju šilγal-ügei: noyan bijnošiküb-tur sinteberi-e-yin 16 edüre 1846 on-a 508 toγatu / kürgelte-lüge:
523
translit. qori-yin nayiman / dačang-ud-tu 11 qongpliid 4 erketen-ü köbegüd 538 alba-yin blam-a-nar-tai kemeged:
524
translit. mön kü dengpil-ün / erilge-yin qariγu-du klavnui blam-a bandida mkambuva isi jimsu-yin:
532
51-düki tede yeke degedü imperatur nigedüger niqulai pablovisi qaγan ber doruna jüg-ün sibiri-yin blam-a-yin šašin tan-u tulada marti-yin 13 edüre 1853 on-a 61 jüyil-ün šine poloojiini toγtoγaqui-dur
translit. / 51-düki. tede yeke degedü imperatur nigedüger niqulai pablovisi qaγan ber doruna jüg-ün sibiri-yin / blam-a-yin šašin tan-u tulada marti-yin 13 edüre 1853 on-a 61 jüyil-ün šine poloojiini toγtoγaqui-dur:
533
bügüde buddha-yin sašin-tan jon-dur 285 stad blam-a-nar teden-ü oru qadqaqu 35 surγuli-yin quvaraγ-ud-un qamtu daγan 310 blam-a-nar-i toγtoγaγad
translit. / bügüde buddha-yin sašin-tan jon-dur 285 stad blam-a-nar teden-ü oru qadqaqu 35 surγuli-yin / quvaraγ-ud-un qamtu daγan 310 blam-a-nar-i toγtoγaγad:
538
52 tegünče qoyišida öglige-yin jon tarqaqu ba dačang dotur ba ködüge γajar-a ungšiγdaqu nom-ud maši yeke
translit. / (c. 84) 52. tegünče qoyišida öglige-yin jon tarqaqu ba dačang dotur ba ködüge γajar-a ungšiγdaqu nom-ud maši / yeke:
539
öglige-yin ejed-ün törükü ebedkü ükükü aliba üyile üri-yin ungšilγ-a-yin čaγ-ud-tu edeger öčeken toγatu blam-a-nar küsü kürül-ügei nomlaqu ba emčilekü terigüten-dür qašilang-tai bolju
translit. öglige-yin ejed-ün törükü ebedkü ükükü aliba üyile üri-yin ungšilγ-a-yin čaγ-ud-tu edeger öčeken / toγatu blam-a-nar küsü kürül-ügei nomlaqu ba emčilekü terigüten-dür qašilang-tai bolju:
541
53 basakü ros-un jüg-ün sašin-ud ba törü-yin aqamad ber biden-ü šašin-u qoyinača qaraγaljan kinalčaqu boluγad
translit. / 53. basakü ros-un jüg-ün sašin-ud ba törü-yin aqamad ber biden-ü šašin-u qoyinača qaraγaljan kinalčaqu / boluγad:
544
translit. blam-a-yin qubčisun-dur qabiy-a-tai ulaγan öngge-tei qubčad edlekü ügei / bolγaju qoriqu terigüteni:
546
54 tegünče kadna noyan doruna jüg-ün sibiiri-yin gineral gübirnatur gineral adyutanti cinatur niqulai pitorovisi ciniilniküb ber 1871 on-du ene jüg-ün γajara morilan ajiraγsan-ača qoyiši buddha-yin šašin-tan-u qoyina-ača yeke mördülge kijü tegün tus olan keseg qataγuu bičilge bolγaγdaγsan-u ečüs-e marti-yin 9 edüre 1872 on-a 198 noyimir-tu cirküliir-ün jakirulta-bar mörgül-ün obuγ-a bumqan-ud dačang-ud-un baγ-a süm-e-ner-i boliγulqui-yi jakiruγad
translit. / 54. tegünče kadna: noyan doruna jüg-ün sibiiri-yin gineral gübirnatur gineral adyutanti cinatur niqulai pitorovisi / ciniilniküb ber 1871 on-du ene jüg-ün γajara morilan ajiraγsan-ača qoyiši buddha-yin šašin-tan-u qoyina-ača / yeke mördülge kijü tegün tus olan keseg qataγuu bičilge bolγaγdaγsan-u ečüs-e marti-yin 9 edüre 1872 on-a / 198 noyimir-tu cirküliir-ün jakirulta-bar mörgül-ün obuγ-a bumqan-ud dačang-ud-un baγ-a süm-e-ner-i / boliγulqui-yi jakiruγad:
547
translit. tegünü degüürgelte-yin qoyina-ača: öberün dergedeki kergemten-neri yabuγuldaγ / boluγsan bui:
548
55 ene jabsara biden-ü nige γajara bayiγsan obuγ-a bumqa-a-i roos misioniir blam-a-nar bolun biden-dür qabiy-a-tai keris-tei busu törülten-ü aqamad-bar γal-dur šitaγaγsan-iyar olan keseg jarγu šiugiy-a bolju ekilegdegsen bögetele
translit. / (c. 85) 55. ene jabsara biden-ü nige γajara bayiγsan obuγ-a bumqa-a-i roos misioniir blam-a-nar bolun biden-dür qabiy-a-tai / keris-tei busu törülten-ü aqamad-bar γal-dur šitaγaγsan-iyar olan keseg jarγu šiugiy-a bolju ekilegdegsen bögetele:
549
tegüskegdel-ügei bayiγsaγar bui 56 noyan doruna jüg-ün sibiiri-yin gineral gübernatur ciniilniküb-ün adyutanta viiniküb ber eyüli-yin 6 edüre 1872 on-a 9 toγatubar tegün-dür noyan gineral gübernatur ciniilniküb-ün tere on-a mai-yin 6 edüre 458 toγatu daγalγaburi-yi oruγulan
translit. / tegüskegdel-ügei bayiγsaγar bui: / 56. noyan doruna jüg-ün sibiiri-yin gineral gübernatur ciniilniküb-ün adyutanta viiniküb ber eyüli-yin 6 edüre / 1872 on-a 9 toγatubar tegün-dür noyan gineral gübernatur ciniilniküb-ün tere on-a mai-yin 6 edüre 458 toγatu / daγalγaburi-yi oruγulan:
550
tede öndür erkim-i dibčigülegči-yin tere jil-ün marti-yin 9 edüre 498 toγatu cirküliirnui anu degüürgegdel-ügei bayinam kemen
translit. tede öndür erkim-i dibčigülegči-yin tere jil-ün marti-yin 9 edüre 498 toγatu / cirküliirnui anu degüürgegdel-ügei bayinam kemen:
552
translit. otuγ-un / aqamad-i čingγalan: obuγ-a bumqan ba baγ-a süm-e-ner-i ene čaγ-iyar boliγulumui kemeged:
556
čelengge-yin γourud degere daγudan abuγačiju niγur-iyar medel-ün jon-u baγ-a süm-e-ner obuγ-a bumqa-ud-i tere čaγ-iyar erke biši ügei bolγaqu-yin tus činggalaγsan-iyar
translit. čelengge-yin γourud degere daγudan abuγačiju niγur-iyar medel-ün jon-u baγ-a süm-e-ner obuγ-a / bumqa-ud-i tere čaγ-iyar erke biši ügei bolγaqu-yin tus činggalaγsan-iyar:
559
translit. otuγ-un γoluba-nar-tu qataγu üyiledberi ögču / bügüde obuγ-a bumqan-nari süm abqaγuluγsan bölüge:
563
translit. öberün dumda-ača dačang bolγan-u nige nige / dobiirnui-nari sungγaju ene kü yadaral-tai bayidal-iyan:
564
translit. üneker nigülesküi-tü öndürlegči γajar-a medegülküi-yi / degüüren erke ögčü nayiduγdaγsan-iyar:
566
translit. öbesüd-ün dumda-ača γaljid / otuγ-un jayisang šiirab ningbuu qobitu-yin gegči-yi sungγaju:
571
tere onu sintebri-yin 12 edüre kürčü tendeben dobiirnoyinar čelengge-yin 18 otuγ-ud-un jon-ača ilegegdegsen kergemten damba vangbu-yin ba
translit. tere onu sintebri-yin 12 edüre kürčü / tendeben dobiirnoyinar čelengge-yin 18 otuγ-ud-un jon-ača ilegegdegsen kergemten damba vangbu-yin ba:
573
translit. norbu očir-un tedeger-ün kelemürči odalčaγsan jilsirai joriγtu-yin eden-tei / aγuljaju:
574
öbesüd-ün qoγordumda jöbšilen teden-ü bičig-üd-i jokiyoγči ros-iyar advaqad-iyar 7 jüyil-ün γomudul-i
translit. öbesüd-ün qoγordumda jöbšilen: teden-ü bičig-üd-i jokiyoγči ros-iyar advaqad-iyar 7 jüyil-ün / γomudul-i:
576
tegün-e noyan dotur kereg-ün miniistar-tur öber-nüd-ün oγtebri-yin 29-ü medegülelge-lüge qamtudqan tušiyalčaju
translit. tegün-e noyan dotur / kereg-ün miniistar-tur öber-nüd-ün oγtebri-yin 29-ü medegülelge-lüge qamtudqan tušiyalčaju:
577
tede erkin öndür-i dibčigülegči-yin motur-iyar damjiγulan yeke degedü ejin imperatur qoyaduγar ilaγsangdur niqulayivisi-yin gegen sonur-tur jiγurčilaγulaγsan aji
translit. tede erkin / (c. 87) öndür-i dibčigülegči-yin motur-iyar damjiγulan yeke degedü ejin imperatur qoyaduγar ilaγsangdur niqulayivisi-yin / gegen sonur-tur jiγurčilaγulaγsan aji:
578
translit. / 58-duki: egün qoγordumda: noyan doruna jüg-ün sibiiri-yin gineral gübirnatur ciniilniküb ber:
586
busu ču qaγan orun-ud-tur morilaγsaγar 1873 on-u eyüni sar-a-du biden-ü nituγ-ud-iyar alustan ros orun-a bučaji morilaqu-yin čaγ-tu
translit. busu ču qaγan orun-ud-tur / morilaγsaγar 1873 on-u eyüni sar-a-du biden-ü nituγ-ud-iyar alustan ros orun-a bučaji morilaqu-yin čaγ-tu:
589
translit. tede yeke kinaj-i / : ana-a-giin dačang degere eyüni-yin 7 edüre bügüde-ber uγtuju baraγalqan bayiqu:
591
qori-yin jon ber bügüdeyin sanal-ača öber-nüd-ün šituγči šašin-u tus γasalang-tai ba eyimü bayidal-nud-iyan
translit. qori-yin jon ber bügüdeyin sanal-ača öber-nüd-ün šituγči šašin-u tus γasalang-tai ba eyimü / bayidal-nud-iyan:
593
ros orun-a dobiirnui jayisang qobitu-yin gegči-yi yabuγulaγad küliyejü bayiγsan-iyan ilerkeyilen eyüni-yin 7 edüre medegülelge-yi öbesüd-ün qoγordumda-ača γaljid otuγ-un tüšimel jodba dorji-yin-iyar ergügülen ayiladqaγsan bölüge
translit. ros orun-a dobiirnui jayisang qobitu-yin / (c. 88) gegči-yi yabuγulaγad küliyejü bayiγsan-iyan ilerkeyilen eyüni-yin 7 edüre medegülelge-yi öbesüd-ün qoγordumda-ača / γaljid otuγ-un tüšimel jodba dorji-yin-iyar ergügülen ayiladqaγsan bölüge:
594
translit. / 60-duki: dobiirnui jayisang qobitu-yin anu 1873 on-u oγtebri sar-a-du bučaju iriged:
601
šašin-u kereg qari-yin šašin-tan-u dipertamingta-yin 2-duγar tasuγ-un 2-duγar širegen-eče abgüsti-yin 12 edüre 1873 on-a 115 toγatu-bar noyan sangpitirbüürge-yin krodunačilniγ gineral adyütanta teripob-tur bičigsen inu
translit. šašin-u kereg: qari-yin / šašin-tan-u dipertamingta-yin 2-duγar tasuγ-un 2-duγar širegen-eče abgüsti-yin 12 edüre 1873 on-a 115 / toγatu-bar noyan sangpitirbüürge-yin krodunačilniγ gineral adyütanta teripob-tur bičigsen inu:
602
önggürügči on-a noyabri sar-a-du buddha-a-yin šašin-tan-u buriyad jon-u polnomošinui-nar bide kemen nereyidegčid šiirab qobitu-yin šaγdur mingta-a-giin
translit. önggürügči on-a / noyabri sar-a-du buddha-a-yin šašin-tan-u buriyad jon-u polnomošinui-nar bide kemen nereyidegčid šiirab qobitu-yin / šaγdur mingta-a-giin:
603
translit. očirun gegčid ber: qamuγ-i ejelen bariγči-yin ner-e degere bičigdegsen γuyilγ-a-yi tušiyaju:
607
jol-tai soyorqal batulaγdaju bolqu-yi tede yeke degedü ejin imperatur-un anjaralta-dur jiγuršilaqui-yi γuyuγsan-i
translit. jol-tai soyorqal batulaγdaju bolqu-yi tede yeke / degedü ejin imperatur-un anjaralta-dur jiγuršilaqui-yi γuyuγsan-i:
609
öberün badumjilalγ-a qamjiγulan tede qamuγ-i ejelen bariγči tede yeke degedü ejin impera-tur-ur gegen sonur-tur jiγurčilaγdaγsan-i
translit. / öberün badumjilalγ-a qamjiγulan: tede qamuγ-i ejelen bariγči tede yeke degedü ejin impera-tur-ur gegen sonur-tur / (c. 89) jiγurčilaγdaγsan-i:
616
tedeger tere qotun-u liitiynui šasti-yin italiyangsqui üliice-dü 2-duki üšisteke-yin 6-duki noyimar-tu ger-tür bayira-tai-iyar
translit. tedeger tere qotun-u liitiynui šasti-yin italiyangsqui üliice-dü 2-duki üšisteke-yin 6-duki / noyimar-tu ger-tür bayira-tai-iyar:
618
tede öndür erkim-i dibčigülegči noyan kardunačilniγ-ača tedeger-tür tere daγalγaburi-yi sonusqaqu-yi durašiγdaγsan litiynui šisti-yin pristab-tur daγalγaγdaγsan-iyar
translit. tede öndür erkim-i dibčigülegči / noyan kardunačilniγ-ača tedeger-tür tere daγalγaburi-yi sonusqaqu-yi durašiγdaγsan litiynui šisti-yin pristab-tur / daγalγaγdaγsan-iyar:
620
62-duki terekü dobiirnui qobitu-yin anu irigsen čaγ-ača qoyiši 1875 on-u ekin kürtele degere bariγdaγsan kereg-ün tus yambar-ču sonusqal-i qamiγ-a-ača-ču küliyejü yadaγad
translit. / 62-duki: terekü dobiirnui qobitu-yin anu irigsen čaγ-ača qoyiši 1875 on-u ekin kürtele degere bariγdaγsan / kereg-ün tus yambar-ču sonusqal-i qamiγ-a-ača-ču küliyejü yadaγad:
622
noyan bayiγal-un emüneki oblusti-yin čerig-ün gübirnatur-tur 1875 on-u marti sar-a-du γuyilγ-a-ban jokiyoju
translit. / noyan bayiγal-un emüneki oblusti-yin čerig-ün gübirnatur-tur 1875 on-u marti sar-a-du γuyilγ-a-ban jokiyoju:
627
γaγča tegüber tan-u šašin-u kereg-üd-ün qoyinača qaraγaljan üyiledberilejü bayiqu gegsen bui kemen bučaγaγad
translit. γaγča tegüber tan-u šašin-u kereg-üd-ün qoyinača qaraγaljan üyiledberilejü bayiqu gegsen bui / kemen bučaγaγad:
628
translit. tegün-ü segül-iyer: tede erkim dibčigülegči-ber busu törülten-ü dobiirnui qobitu-yin anu:
629
translit. / (c. 90) jon-ača tegün-dür ögtügsen dobiirnosti-ban γuyilγ-a-luγ-a ese qamjiγulaγsan tula:
630
translit. sonusqal bolγuγdaju ülü bolunam / kemegsen-i qori-yin stipnui düm-e-ber damjiγulan sonusqaγdaγsan-du:
631
translit. qobituyin anu: tegünü tus qariγučalγ-a-ban tegün-dür / jon-ača ögtügsen dobiirnosti-yin bodotu anu:
632
angqan kereg-üd-lüge qabsuraγdan 1872 on-u oγtebri-yin 29 edür-ün medegülelge-ber noyan dotur kereg-ün miniistar-un anjaralta-dur tušiyaγdaγsan bile gegsen-i qori-yin stipnui düm-e anu
translit. angqan kereg-üd-lüge qabsuraγdan 1872 on-u oγtebri-yin 29 edür-ün / medegülelge-ber noyan dotur kereg-ün miniistar-un anjaralta-dur tušiyaγdaγsan bile gegsen-i qori-yin stipnui düm-e anu:
633
öberün kürgelte-lüge tede erkim-i dibčegülegči-dür kürgegsen-ü qariγu-du edüge kürtele üyiledberi-ügei bayidaγ bui
translit. / öberün kürgelte-lüge: tede erkim-i dibčegülegči-dür kürgegsen-ü qariγu-du edüge kürtele üyiledberi-ügei bayidaγ bui:
635
tegün-ü ačaraγsan bügüde kereg-üd eče itigel-tei qoopi-nar tusaγar dangsu-bar qabsuraγdaju yabuqu bolumui
translit. tegün-ü ačaraγsan bügüde kereg-üd-/ eče itigel-tei qoopi-nar tusaγar dangsu-bar qabsuraγdaju yabuqu bolumui:
642
idi-yin berkeliingsqui alayir-un stipnui düm-e-ner-ün medel-ün buriyad-nar-tai qamtu negüüdel kijü yabuγad tede buriyad-nar anu angqan-ača qoyiši böge-yin mörgül-tei aγsan-iyar
translit. idi-yin: berkeliingsqui: alayir-un stipnui düm-e-ner-ün medel-ün buriyad-nar-tai / qamtu negüüdel kijü yabuγad tede buriyad-nar anu angqan-ača qoyiši böge-yin mörgül-tei aγsan-iyar:
644
er-e anu böge em-e anu iduγan bolulčaqu-yin kadna qoyina-ača manu qojim-un čaγ-ud-tu mongγul γajar-ača böge iduγan ulus-nar irejü neyilegsen-iyer
translit. er-e anu böge: em-e anu iduγan bolulčaqu-yin kadna qoyina-ača / manu qojim-un čaγ-ud-tu mongγul γajar-ača böge iduγan ulus-nar irejü neyilegsen-iyer:
648
tende-eče darumar čaγaja-nud-bar tere bayir-a-daγan daγurisq-a kemen batulaγdaju doγoγčida baγ-a jalaγu böge iduγan-nar-iyan šigumjilen surγuju
translit. tende-eče: darumar čaγaja-nud-bar tere bayir-a-daγan daγurisq-a kemen batulaγdaju / doγoγčida baγ-a jalaγu böge iduγan-nar-iyan šigumjilen surγuju:
650
translit. teden-ü ken-dür šitüdeg ba bögelekü jangnaqu yosulal-i öčüken tedüi ilerkeyilekü anu eyin:
651
3-duki tede böge-nerün šašin-u ulus-nar-tur ungšiqu nom-ud gejü angqan-ača qoyisida yerü-de olduγsan-ügei böged
translit. / 3-duki: tede böge-nerün šašin-u ulus-nar-tur ungšiqu nom-ud gejü angqan-ača qoyisida yerü-de / olduγsan-ügei böged:
652
γaγčakü aman üge-yin ali tušiyaldaγsan jiγabari surγuli-yi dam-dam abulčaγsan čegeji-yin uqaγan-iyar yabudaγ aγsan bui
translit. γaγčakü aman üge-yin ali tušiyaldaγsan jiγabari surγuli-yi dam-dam abulčaγsan čegeji-yin / uqaγan-iyar yabudaγ aγsan bui:
658
1 qamuγ amitan-u sülde sünesün-i sakiqu sakiγulsun baraγun qoyitu jüg-tü bayir-a-tai töne tei jegerde mori-tai
translit. 1 qamuγ amitan-u sülde sünesün-i sakiqu Sakiγulsun baraγun qoyitu jüg-tü bayir-a-tai töne-/ tei jegerde mori-tai:
683
translit. γarbul kemekü tngri-ner-bui: tegünü baraγun γurban / dabqur egüde-yi sakiγčid anu 1-dür:
717
translit. oyiqon aγulayin aru-du iligen qar-a qabčaγai čilaγun-du bayir-a-tai (c. 94) / ükül-ün ayul-i sakiγči:
738
amitan-i tusalaji ba qoorlaji bayinam kemen toγolaši-ügei olan-i dursaju bayiri bögelekü bui ača alin-i toγalanam
translit. amitan-i tusalaji ba: qoorlaji bayinam kemen toγolaši-ügei olan-i dursaju bayiri bögelekü bui ača alin-i / toγalanam:
744
translit. / γurban yisün: qorin doluγan urtu anu 2 šajin-u tedüi tegüs gečigüü nabči-tai möširtei:
745
translit. qusu modud-i asaraju: / ger-ün emüne jüg-tü arba karun šajin-u γajara emüne jüg qangdaγulju: