Quriyangγui Altan tobči (Brief Golden Summary)
Хураангуй Алтан тобчи (Краткое Золотое сказание)
ID: HAT
Date: 1600–1700
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
2109 lines · 15 961 words
Bibliography
Хаадын үндсэн хураангуй Алтан товч / Монгол бичгээс хөрвүүлж, оршил бичиж, хаягуулан тайлбар хийсэн Ш. Чоймаа. Улаанбаатар, 2006.
Латинский галиг «shin-e-ber oldaγsan huriyangγui altan tobči-yin sudur eke-yin latin γaliγ» из файла Huraangui altan towch-Galig.doc (составитель галига не установлен). В строках .orig: [1a 01] — лист и строка рукописи, / — конец строки, [=…] — исправления составителя галига; в поисковом слое использованы исправленные формы (кроме исправлений с вопросом).
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
751
translit. [30a 23] namai [=namayi] büü ala : čolman [=čolmun] bari- / -ju [=bariju] dayisun ügei bolγasu :
757
translit. [30b 03] sidurγu qaγan ügüler- / -ün [=ügülerün] : minu biy-e-yi [=bey-e-yi] čab- / -čiju [=čabčiju] qarbuju ese daγal- / --γabai [=daγaγalγabai] ta :
758
translit. [30b 06] minu ulan- / -dur γurba quγus kijü / ebkegsen eriyen qosilan [=qosilang] / bui :
760
translit. [30b 10] mön tere / qosilan-i [=qosilang-i] abču boγu- / -ju [=boγuju] alaqui-tur [=alaqui-dur] :
761
translit. [30b 12] namai [=namayi] / edüge boγuju alaqu / bögesü qoyitu ür-e / činu nadur adali boγu- / -milaγdaqu [=boγumilaγdaqu] boltuγai :
762
translit. [30b 17] gürbeljin γow-a qatun-i [=qatun-u] / minu qara [=qar-a] kimusun-ača bügü- / -dei [=bügüde-yi] nengjidkün gejü keleged / ükübei :
764
translit. [30b 22] gürbeljin γow-a qatun-i [=qatun-u] / öngge-yi ejen ekilen yeke / ulus γayiqaldubai -:-
765
translit. [30b 24] gürbel- / -jin [=gürbeljin] γow-a qatun ene öngge / minu tan-u čerig-ün toγu- / -sun-a [=toγusun-a] kirtübei [=gkirtübei] :
767
translit. [30b 29] edüge usun-dur uki- / -yabasu [=ukiyabasu] ülemji γow-a / [31a] bolumu gebei :
769
translit. [31a 04] tere qatun usun-u kijaγar- / -a yabuγči köke boljimur-i / bariju segül-dür inu / bičig bičijü :
770
translit. [31a 07] bi ene / usun-tur [=usun-dur] ükükü bui biy-e [=bey-e-yi] / minu uruγu büü eri :
772
translit. [31a 11] ökin-iyen [=ökin-ü-ben] / ügeber [=üge-ber] irejü γoul öge- / -de [=ögede] eriged abču ongγu- / -laqui-tur [=ongγulaqui-dur] :
777
translit. [31a 21] türmegei / balγasun-i ebdejü : gürbel- / -jin [=gürbeljin] γow-a qatun-i abču :
778
translit. [31a 24] tere ayan-tur [=ayan-dur] luuban / qan-i jasaju türmegei / balγasun-a boγda ejen kündü / qalaγučaju :
782
translit. [31b 02] küčüben [=küčü-ben] öggügsen yisün / örlüg-üd terigülen yeke / ulus minu bügüdeger sonu- / -suγtun [=sonusuγtun] ta :
783
translit. [31b 05] sür [=sur] dörüge / süntala [=suntala] : temür dörüge / dölüretele jigiijü [=jigijü] :
785
translit. [31b 09] jöngkilen [=jongkilan] quriyaqui čaγ- / -tur-iyan ene metü jobalang- / -i ese üjelüge bi :
786
translit. [31b 11] eremeg / čaγaγčin-iyan unuju : / esigen [=isigen] daquban [=daqu-ban] bögtürčü :
787
translit. [31b 14] eng yeke ulus-iyan joban / jögejü [=jögegejü] jöngkilen [=jongkilan] quri- / -qui [=quriyaqui] čaγ-tur :
792
translit. [31b 22] tüsimed- / -eče minu boγurči muquli / ükü gejü ügülegtün ta / kemegsen-tür [=kemegsen-dür] :
797
translit. [32a 01] qamur- / -un [=qamurun] jögegsen [=jögegegsen] olan ulus činu / qamiγasi basa ečim j-e :
798
translit. [32a 04] qan ejen yaγakiy-a : öndür / boluγsan törü činu boγu- / -nidum [=boγunidum] j-a :
801
translit. [32a 10] örisün jögegsen [=jögegegsen] olan ulus / činu öber-e kümün-lüge / ayibol-un [=ai bolun] tarqam j-a :
805
translit. [32a 18] olun jögegsen [=jögegegsen] ulus / činu aγula tayiγ-a büri / tarqam j-a : -:-
811
translit. [32a 29] tegün-tür [=tegün-dür] nigen sayin surγal / üge kelekü ajiyamuu qan ejen / [32b] yakiy-a -:-
813
translit. [32b 02] kerbe / ničalbasu nirwan-i [=nirwan-u] γajar-a / kürkü manu ünen bolbuu [=bolba uu] :
815
translit. [32b 06] kerbe ebde- / -besü [=ebdebesü] : engkejin-ü γajar-a / jolγaqu manu ünen bolbuu [=bolba uu] :
816
translit. [32b 09] örügesün qočuruγsan bör- / -tügeljin [=börtügeljin] sečen qatun-tu [=qatun-du] / činu :
818
translit. [32b 13] ködege γajar-a usun : / kötel [=kötül] γajar-a jam jiγaju / ögkü ajiyamuu kemen öči- / -besü [=öčibesü] -:-
823
translit. [32b 22] ködege / γajar-a usun : kötel [=kötül] γajar- / -a jam jiγaju ög kemen / jarliγ bolba -:-
833
translit. [33a 11] qubilai kegüken-ü üge öber- / -e [=öber-e] buyu tegün-ü üge-ber / yabuγtun ta kemen jarliγ / boluγad :
834
translit. [33a 14] bing γaqai jil- / -dür jiran doluγan nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] doluγan sarayin [=sar-a-yin] / arban qoyar-a tengri [=tngri] bolba -:-
842
translit. [33a 28] duγuniqu [=duγuliqu] qar- / -čaγai-yin [=qarčaγai-yin] jigür bolun odbai / či ejen minu :
849
translit. [33b 10] ködelgen / yadaqui-tur [=yadaqui-dur] : tabun öngge- / -yin külüg-üd-i köljü γar- / -γan [=γarγan] yadaju :
850
translit. [33b 13] kür ulus / jobaqui-tur [=jobaqui-dur] : sönid-ün / gilü{ge}dei [=gilügedei] baγatur mörgün / öčibei -:-
870
translit. [34a 11] onun- / -u deligün bolduγ-a törüg- / -sen [=törügsen] γajar činu tende bülü- / -ge [=bülüge] -:-
874
translit. [34a 18] kerlün-ü köde- / -ge [=ködege] arlan [=aral-a] qan saγuγsan γajar / činu tende bülüge -:-
875
translit. [34a 20] bütü- / -küi-yin [=bütüküi-yin] urida učiraγsan [=učaraγsan] / börtügeljin qatun činu :
889
translit. [34b 13] qatun / börtegeljin-tü [=börtegeljin-dü] činu / üjügülüy-e [=üjegülüy-e] ni :
893
translit. [34b 20] kemen öči- / -besü [=öčibesü] : qan ejen enerin soyur- / -qabai [=soyurqabai] -:-
902
translit. [35a 03] ejen endeče [=ende-eče] ečiküi-dür / baqarqan jarliγ boluγsan-u / siltaγabar [=siltaγan-iyar] :
907
translit. [35a 11] ünen kegür- / -i inu jarim-ud burqan / qalduna-tur [=qaldun-dur] ongγulaba gekü :
909
translit. [35a 15] kentei qan-i [=qan-u] ebür- / -tü yeke öteg neretü / γajar-a ongγulaba gekü buyu :
911
translit. [35a 19] üker jil-e : ögi- / -dei [=ögedei] qaγan döčin γurban / nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] kerülen-ü köde- / -ge [=ködege] arlan [=aral-a] yeke oru saγuba -:-
913
translit. [35a 24] üker jil-e tabin tabun nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] ötegü qulan-a / tengri [=tngri] bolba :
916
translit. [35a 29] morin jil-tü [=jiltü] örmü- / -getü-de [=örmügetü-dü] döčin qoyar nasun-a / [35b] yeke oru saγuba :
917
translit. [35b 01] nögüge / on qonin jil-e döčin γurban / nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] samsigida [=samsigi-du] / tengri [=tngri] bolba :
920
translit. [35b 07] möngke qaγan / döčin tabun nasun-tur- / -iyan [=nasun-dur-iyan] γaqai jil-e :
921
translit. [35b 09] kerülen-ü / ködege arlan [=aral-a] : dörben sara- / -yin [=sar-a-yin] γurban sinede qan oru / saγuba :
922
translit. [35b 12] yisün on bolju : / tabin dörben nasun-tur- / -iyan [=nasun-dur-iyan] qonin jil-e :
926
translit. [35b 19] sutu sečen qaγan / döčin tabun nasun-tur- / -iyan [=nasun-dur-iyan] sangdu-da [=šangdu-du] yeke oru / saγuba :
928
translit. [35b 23] morin jil-e : qubi / sarayin [=sar-a-yin] qorin qoyar-a nayan / nigen nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] dayidu- / -da [=dayidu-du] tengri [=tngri] bolba :
930
tegün-ü qoyin-a morin jil-e öljeyitü qaγan γučin nasun-dur-iyan dörben sar-a-yin arban sinede sigir naγur-a yeke qan oru saγuba
translit. [35b 28] tegünü [=tegün-ü] qoyina [=qoyin-a] / morin jil-e öljei-tü [=öljeyitü] qaγan / γučin nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] dörben / [36a] sarayin [=sar-a-yin] arban sinede sigir / naγur-a yeke qan oru saγu- / -ba [=saγuba] :
933
translit. [36a 06] qubi sarayin [=sar-a-yin] naiman sinede / dayidu-da [=dayidu-du] tengri [=tngri] bolba :
935
translit. [36a 09] tegünü [=tegün-ü] / qoyina [=qoyin-a] mön on qonin jil-e / külüg qaγan qorin doluγan / nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] yeke qan / oru saγuba -:-
937
translit. [36a 15] dayidu-da [=dayidu-du] tengri [=tngri] bolba : / külüg qaγan moγai jil-tü [=jiltü] / ajuγu : -:-
939
translit. [36a 18] buyan- / -tu [=buyantu] qaγan γučin doluγan / nasun-dur-iyan yeke oru / saγuba :
940
translit. [36a 21] arban on bolju : / mečin jil-dü döčin dolu- / -γan [=doluγan] nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] dayidu- / -da [=dayidu-du] tengri [=tngri] bolba :
942
tegün-ü qoyin-a mön on gegen qaγan mečin jil-e arban naiman nasun-dur-iyan dayidu-du yeke oru saγuba
translit. [36a 26] tegünü [=tegün-ü] / qoyina [=qoyin-a] mön on gegen qaγan / mečin jil-e arban naiman nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] dayidu-da [=dayidu-du] yeke / oru saγuba :
943
translit. [36a 30] dörben on / [36b] bolju : qorin nigen nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] γaqai jil-e :
944
translit. [36b 03] šangdu-yin emün-e-tü [=emünedü] morin- / -u ebčigün-e tengri [=tngri] bolba :
946
translit. [36b 06] tegünü [=tegün-ü] / qoyina [=qoyin-a] yisün temür qaγan / γaqai jil-dür γučin nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] ködege arlan [=aral-a] yeke / oru saγuba :
947
translit. [36b 10] jirγuγan / on bolju : γučin jirγu- / -γan [=jirγuγan] nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] luu / jil-e :
948
translit. [36b 13] naiman sarayin [=sar-a-yin] jirγu- / -γan [=jirγuγan] sinede šangdu-da [=šangdu-du] / tengri [=tngri] bolba :
950
translit. [36b 17] tegünü [=tegün-ü] qoyi- / -na [=qoyin-a] mön on jayaγatu / qaγan γučin tabun nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] luu jil-e :
952
translit. [36b 23] nögüge on moγai jil-dür / qutuγ-tu [=qutuγtu] qaγan baraγun / eteged aldar tegüsčü / irejü :
953
qubi sar-a-yin arban yisün-e γučin nasun-dur-iyan yeke qasbuw-a tamaγ-a altemür čingsang-i alaγulju esergüčen inu uγtuγulun ilegejü üjejü qutuγtu qaγan čečegtü naγur-a dörben sar-a-yin γurban sinede yeke oru saγuba
translit. [36b 26] qubi sarayin [=sar-a-yin] / arban yisün-e γučin / nasun-tur-iyan [=nasun-dur-iyan] yeke qas- / -buw-a [=qasbuw-a] tamaγ-a altemür čing- / -sang-i [=čingsang-i] alaγulju esergüčen / [37a] inu [=in-i(tegün-i] uγtuγul-un [=uγtuγulun] ile- / -gejü [=ilegejü] üjejü qutuγ-tu [=qutuγtu] / qaγan čečeg-tü [=čečegtü] naγur-a / dörben sarayin [=sar-a-yin] γurban / sinede yeke oru saγuba -:-
954
translit. [37a 06] mön on naiman sarayin [=sar-a-yin] jirγuγan / sinede tengri [=tngri] bolba : -:-
955
translit. [37a 08] tegünü [=tegün-ü] qoyina [=qoyin-a] mön sarayin [=sar-a-yin] / arban-a jayaγatu qaγan / yeke oru saγuba -:-
957
translit. [37a 12] γučin tabun nasun- / -tur-iyan [=nasun-dur-iyan] dayidu-da [=dayidu-du] tengri [=tngri] / bolba : -:-
958
translit. [37a 14] mön mečin jil-e / irčemal [=rinčenbal] qaγan sarayin [=sar-a-yin] tabun / sinede yeke oru saγuba :
959
translit. [37a 17] mön sarayin [=sar-a-yin] qorin tabun-a / mečin jil-dü dayidu-da [=dayidu-du] / tengri [=tngri] bolba : -:-
960
translit. [37a 19] tegünü [=tegün-ü] / qoyina [=qoyin-a] mečin jil-e dayidu- / -da [=dayidu-du] uqaγatu qaγan yeke / oru saγuba -:-
961
translit. [37a 22] jürčid / ebügen-ü juyu neretü / köbegün-i törüküi-tür [=törüküi-dür] / ger-eče solungγ(a)-a [=solungγ-a] tataba :
962
translit. [37a 26] tere belge-yi laγan ibaγu / qoyar merged medejü ene / kegüken [=keüken] qaγan-tu [=qaγan-du] manu sayin / či [=ču] tusatu bui j-a :
965
translit. [37b 03] qaγan tere qoyar- / -un ügen-dür ese oruju / tere kegüken-i [=keüken-i] ese alaba :
968
translit. [37b 08] egün-i [=egün-ü] qoyina [=qoyin-a] terigüben [=terigün-iyen] büü / kemjelügtün [=kemjiyelegtün ( kemjigtün] gejü ene üge / kelebe :
969
translit. [37b 10] tere kegüken-i [=keüken-i] ösüg- / -sen [=ösügsen] qoyina [=qoyin-a] jegün muji-yin / ulus-iyan daruγalaγulba :
970
translit. [37b 13] baraγun muji-yin ulus-i / uyiγud-yin toγtaγ-a / qaračang qoyar medekü / bülüge :
972
translit. [37b 18] toγtaγ-a / qaračang qoyar-i qaγan- / -dur maγudqaju ene qoyar / daruγ-a sang-yi [=sang-i] činu / daruju :
973
yeke sayin-i öber-iyen idejü öčüken maγu-yi inu qaγan-dur abču irejü öggüm gejü eyimü üge ayiladqaba
translit. [37b 22] yeke sayin-i / öber-iyen idejü öčüken / maγui [=maγu-yi] inu qaγan-tur [=qaγan-dur] / abču irejü öggüm / gejü eyimü üge ayilad- / -qaba [=ayiladqaba] :
974
translit. [37b 27] ene üge-dür qaγan / mön jügei-yi [=jüge-yi] toγtaγ-a / qaračang-i abču ire / gejü ilegebei :
975
translit. [37b 30] jüge ečijü / [38a] kürel ügei jaγura-ača [=jaγur-a-ača] / irejü ese irebe gejü / qaγan-dur medegülbe :
977
translit. [38a 05] qaγan / aγurlaju toγtaγ-a qara- / -čang [=qaračang] qoyar-i daruγ-a-ača / γarγaba :
982
translit. [38a 16] jüge-yi ireküle qaγalγ-a / büü negejü [=negegejü] ög gejü qaγal- / -γačin-tur [=qaγalγačin-dur] jarliγ bolba :
984
translit. [38a 20] olan čerig-tü [=čerigtü] / dayisun bolju qota-yi / minu dabqurlan bayim aju :
985
translit. [38a 23] tere dayisun-ača ayuju : / qota dotur-a toγuriju / güijü [=güyüjü] yabun atala :
988
translit. [38a 29] tere nükeber [=nüke-ber] qan / orun-iyan gegejü [=gegegejü] qamuγ / [38b] ulus-iyan orkiju γarum / gejü jegüdülebe :
993
translit. [38b 09] tegünü [=tegün-ü] / qoyina [=qoyin-a] mongγol-un toγtaγ-a / čingsan sayin ayalγu-bar / tayilba gekü :
994
translit. [38b 12] tere jegü- / -dün-ü [=jegüdün-ü] belgeber [=belge-ber] baraγun / qoyisi ečijü üjebesü / nüke bui aju :
996
translit. [38b 17] tegünü [=tegün-ü] qoyina [=qoyin-a] / jüge buq-a qoyar tümen / qasaγ-tu alba sang tegejü [=tegegejü] / abču irebe :
998
translit. [38b 22] γurban mingγan qasaγ-tur / inu quyaγtan čerig-üd-i / tegejü [=tegegejü] irebe :