Chronicle of the Selenga Buryats by Lombo-Tseren
Летопись селенгинских бурят Д.-Ж. Ломбоцыренова
ID: BurLomb
Date: 1868
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
Author: Lombo-Tseren (D.-Zh. Lombotsyrenov)
828 lines · 9 597 words
Bibliography
Транслитерация из PDF «Ломбоцыренов_Летопись селенгинских бурят (транслитерация).pdf» (кто выполнил транслитерацию, не установлено). В строках .orig: / — конец строки рукописи, (с. N) — страница издания, (вар. …) — разночтения списков; в поисковом слое пометки издателя убраны.
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
252
translit. selingge-yin podγorodn-a (qotu uruduki) (вар. В: oyiraduki) otuγ-un qurlad yasun-u jayisang amur angdaqai.
254
tede-ü abču yabuγsan-i mongγul kele-yin darumal jiddungba nom bodoroi degü inu bey-e-eče salγal ügei mürübčilejü yabuγsan gedeg
translit. tede-ü abču yabuγsan-i mongγul kele-yin darumal jiddungba nom bodoroi / degü inu bey-e-eče salγal ügei mürübčilejü yabuγsan gedeg.
257
amur qatun qaγan-du baraγalqaju jayisang kergem-dü batulaγsan čaγan tamaγ-a-tu jarliγ mönggü γulir sing kürtejü amur degüü-ner-tei-yin üri-ner ejin-ü alba ügei bolji mingγ-a doluγan jaγun γučin on-du ilči-ner-lüge qamtu bucabai
translit. amur qatun qaγan-du / baraγalqaju jayisang kergem-dü batulaγsan čaγan tamaγ-a-tu jarliγ mönggü γulir sing kürtejü amur degüü-ner-tei-yin / üri-ner ejin-ü alba ügei bolji mingγ-a doluγan jaγun γučin on-du ilči-ner-lüge qamtu bucabai.
260
translit. sakiy-a müni-yin sisin jegün siberi-dü mongγul buriyad dotur delgeregsen angqan orun anu.
266
translit. siltaγan egüskijü cüke γoul-un jegün γar-tu kilaγangdu neretü nituγ negülgejü / asurγad.
270
jaγun mongγul blam-a-nar irejü bayiγsan-i tere čaγ-un ros sayid jiγurčilaju degedü törü tübsidegejü geyigülen jasaqu yamun-du kürgegsen inu mingγ-a doluγan jaγun döči γarun on-du ejin imperatur keüken qaγan yelisbiita petorobn-a
translit. jaγun [mongγul] blam-a-nar irejü bayiγsan-i / tere čaγ-un ros sayid jiγurčilaju degedü törü tübsidegejü geyigülen jasaqu yamun-du kürgegsen inu mingγ-a doluγan / jaγun döči γarun on-du ejin imperatur keüken qaγan yelisbiita petorobn-a.
272
alba tölübüri-eče sulalaju biye čaγačilal-ača γarγaju qayiralaγsan-i uγ bolγun edüge kürtele stat blam-a-nar öberčilegseger bayidaγ
translit. / alba tölübüri-eče sulalaju. biye čaγačilal-ača γarγaju qayiralaγsan-i uγ bolγun edüge kürtele stat blam-a-nar / öberčilegseger bayidaγ.
274
translit. quvaraγ olojiju burqan-u / šisin degedü delgerekü eki bolbai tegün-eče üčükün qoyin-a.
277
mingγ-a doluγan jaγun tabi γarun on-du kimni γoul-un urusqul-un baraγun γar öndür siqui ner-e-tü γajar isigei-ber düγan bariju qural ekileged
translit. mingγ-a doluγan jaγun tabi / γarun on-du kimni γoul-un urusqul-un baraγun γar öndür siqui ner-e-tü γajar isigei-ber düγan bariju qural ekileged.
279
mongγul buriyad-tu mönüge aldarsiju bayidaγ kölüng naγur-un dasang gedüng darji-a ling yeke keyid bui
translit. mongγul buriyad-tu mönüge aldarsiju / bayidaγ kölüng naγur-un dasang gedüng (вар.В. kandan) darji-a ling yeke keyid bui.
281
translit. jegün sibiri-dü / blam-a-yin sisin-tan-u čiγulγan-u orun bayiγulaγdaγsan γajar ügei bui.
282
translit. jegün sibiri-yin mongγul buriyad-tu edüge / delgerejü bayiγči šisin nom-un uγ udq-a γaγča-ču bolba.
284
mongγul boγda jibjun damba qutuγ-tu-yin küriyen-ü erkilegsen γurim kemekü qoyar ilγ-a-bari bayidaγ tegüni ilirkülebesü angqan anu congγol abγud yasun-u blam-a damba darji-a-giin
translit. / mongγul boγda jibjun damba qutuγ-tu-yin küriyen-ü erkilegsen γurim kemekü qoyar ilγ-a-bari bayidaγ tegüni ilirkülebesü / angqan anu congγol abγud yasun-u blam-a damba darji-a-giin.
286
boγda bančin erdeni dalai blam-a tan-a baraγalqaju sakil kürtejü surγuli suruju jarliγ sister šasin-u keregsel-tei yaγumas olji jalan
translit. boγda bančin erdeni dalai blam-a tan-a baraγalqaju sakil kürtejü surγuli suruju jarliγ sister šasin-u keregsel-tei / yaγumas olji jalan.
287
translit. gedürge nituγ-taγan irejü. congγol keyid-tü šasin-i tübed orun-u yanja-bar delgeregübei.
288
tere üy-e-dü ejin impiraturiici qatun qaγan yekaterin-a qoyaduγar ekilen jarliγcilaji imper doturkin-u sin-e qauli jokiyoqu-yin tula
translit. / tere üy-e-dü ejin impiraturiici qatun qaγan yekaterin-a qoyaduγar ekilen jarliγcilaji imper doturkin-u sin-e qauli / jokiyoqu-yin tula.
289
šasin kele ba obuγ büri-eče diputad-nar mingγ-a doluγan jaγun jiran doluγan on-du moskau-a yeke qotun-du čiγularaqu-bar uriγsan siltaγan-iyar blam-a jay-a-giin moskau-a-du boγda ejin-dü baraγalqan
translit. šasin kele ba obuγ büri-eče diputad-nar mingγ-a doluγan jaγun jiran doluγan on-du moskau-a / yeke qotun-du čiγularaqu-bar uriγsan siltaγan-iyar blam-a jay-a-giin moskau-a-du boγda ejin-dü baraγalqan.
291
sayisiyan küliyegdejü blam-a šasin-u terigün blam-a bandida mkanbuva tusiyal-du batuluγsan čaγan tamaγ-a-tu jarliγ
translit. sayisiyan küliyegdejü blam-a šasin-u terigün blam-a bandida / (c.21) mkanbuva tusiyal-du batuluγsan čaγan tamaγ-a-tu jarliγ.
292
altan töri küjügün-dü jegükü angdiribski cengker oγosur-tai kürtejü blam-a šasin-i ros törü-yin neyigen-ü qaulin-du oruγulalčin delger medegülekü bolγuju iregsen bui
translit. altan töri küjügün-dü jegükü angdiribski cengker oγosur-tai / kürtejü blam-a šasin-i ros törü-yin neyigen-ü qaulin-du oruγulalčin delger medegülekü bolγuju iregsen bui.
293
mingγ-a doluγan jaγun jiran dörben on-du selingge-yin qomingdanta general mayor yakoobi ejin-ü jarliγ-iyar
translit. mingγ-a / doluγan jaγun jiran dörben on-du selingge-yin qomingdanta general mayor yakoobi ejin-ü jarliγ-iyar.
294
kili-yin tusuγar čerig kereglejü selingge mongγul buriyad-tu irejü qamniγad-ača tede-ü tere čaγ-un sayid kündütü jon-tai-yi selingge-yin qotun-du uriju ejin-ü sang-ača mönggü ügei ariki γarγaju
translit. kili-yin tusuγar / čerig kereglejü selingge mongγul buriyad-tu irejü qamniγad-ača tede-ü tere čaγ-un sayid kündütü jon-tai-yi / selingge-yin qotun-du uriju ejin-ü sang-ača mönggü ügei ariki γarγaju.
295
olan edür cinggil kigsen-ü ecüs tede sayid jon jöbčijü selingge-yin arban jirγuγan otuγ-ača qoyar mingγ-a dörben jaγun quyaγ tegün degere tede-i jakiruqu noyad-tai-yi öber-ün üris-eče ilγaju öggüged üldegsen albatu-nar-tu
translit. olan edür cinggil kigsen-ü ecüs tede / sayid jon jöbčijü selingge-yin arban jirγuγan otuγ-ača qoyar mingγ-a dörben jaγun quyaγ tegün degere tede-i / jakiruqu noyad-tai-yi öber-ün üris-eče ilγaju öggüged üldegsen albatu-nar-tu.
297
lib qavaratay-a sigüγta mayor cirebcob jičigsen tobol kenige dansu edüge jarim otuγ-un qalamji-tai sayid-un γar-tu bayidaγ bui
translit. / lib qavaratay-a sigüγta mayor cirebcob (jirebcob?-Л.Б.) jičigsen tobol kenige dansu edüge jarim otuγ-un qalamji-tai sayid-un γar-tu / bayidaγ bui.
299
translit. tabun pol. baraγun jiq-a ürketei-eče jegün / kijaγar-un silke arkita qoyar-un belčir kürtele.
302
nige qoyar γurba daki moritu bariγad mori-du üker buu-giin somun-du qamjigdabaču erte-ü blam-a šasin sitügči-ner qamniγad öber-e dačang-tai olqun juγali-du
translit. nige qoyar γurba daki moritu bariγad mori-du / üker buu-giin somun-du qamjigdabaču erte-ü blam-a šasin sitügči-ner qamniγad öber-e dačang-tai olqun juγali-du.
303
selingge-yin buriyad qasaγ-ud erte-ü ečige eke aq-a degüü törül oyirakid-tai qamjiγdaγsan dačang-ud-taγan mörgül sitülge-tei bayimui
translit. / selingge-yin buriyad qasaγ-ud erte-ü ečige eke aq-a degüü törül oyirakid-tai qamjiγdaγsan dačang-ud-taγan / mörgül sitülge-tei bayimui.
306
blam-a jay-a-giin nirvang bolqu-dur törügsen ači-i sodnompil ketürkei-yin bandida mkanbu örgemjilegdebei
translit. blam-a jay-a-giin nirvang bolqu-dur törügsen ači-i sodnompil ketürkei-yin / bandida mkanbu örgemjilegdebei.
307
ene üy-e-dü congγol boldomor dacang-ud-tu tübed üsüg-ün darumal γangjur kiyaγtu-yin tamujin-iyar kitad-ača jalaγdabai
translit. ene üy-e-dü congγol boldomor dacang-ud-tu tübed üsüg-ün darumal γangjur / kiyaγtu-yin tamujin-iyar kitad-ača jalaγdabai:
312
blam-a ketürkei boγda ejin-eče altan čas-iyar šangnaγdaγad mingγ-a nayman jaγun doluγan on-du nirvang bolbai
translit. blam-a ketürkei boγda / ejin-eče altan čas-iyar šangnaγdaγad mingγ-a nayman jaγun doluγan on-du nirvang bolbai.
314
nögüge inu selingge-yin podγorodn-a otuγ-un qatagin yasun-u blam-a lubsang jimba aγaldai-yin jibjung damba qutuγ-tu-yin küriy-e-dü očiju manjuširi mergen mkanbuva nom-un qan corji blam-a-du šibi saγuju erdem surγaγuli suruju jarliγ sistar jalan irejü
translit. nögüge inu selingge-yin podγorodn-a otuγ-un qatagin yasun-u blam-a lubsang jimba / aγaldai-yin jibjung damba qutuγ-tu-yin küriy-e-dü očiju manjuširi mergen mkanbuva nom-un qan corji blam-a-du / šibi saγuju erdem surγaγuli suruju jarliγ sistar jalan irejü.
316
translit. bandida mkanbuva ketürkei-yin congγol keyid-ün blam-a quvaraγ-ud-ača corji baldan dasi-yin.
320
olan samuγu yabudal boluγsan-i siltaγan barin mön bodγorodn-a-yin čaγan tayisi yasun-u sinjiba güüsi mergen biligtü nansu gebgüi lubsang denpil budayin udurid-un selingge-yin urusqul-un baraγun γar-tu bayiγsan tabun dacang-i ketürkei-yin jakirumji-ača salγaju
translit. olan samuγu yabudal boluγsan-i / siltaγan barin mön bodγorodn-a-yin čaγan tayisi yasun-u sinjiba (вар. В: sinzoba) güüsi mergen biligtü nansu gebgüi lubsang denpil budayin / udurid-un selingge-yin urusqul-un baraγun γar-tu bayiγsan tabun dacang-i ketürkei-yin jakirumji-ača salγaju.
322
translit. tende-eče bučaqu jam-du bayiγal-i γurban selebegür-tü somon / ongγuca-bar γatalji congγol.
324
aγaldai-yi tabun dačang-un bandida mkanbuva bolγuγsan inu mingγ-a doluγan jaγun dala γarun on-du bui ketürkei-yin medel-eče ilγaraγsan tabun dačang ali kemebesü kölüng naγur
translit. aγaldai-yi tabun dačang-un / bandida mkanbuva bolγuγsan inu mingγ-a doluγan jaγun dala γarun on-du bui ketürkei-yin medel-eče ilγaraγsan tabun dačang / ali kemebesü kölüng naγur.
329
aca-yin dačang-du bayiqu-daγan doluγan stad blam-a-tai aγsan-iyan amidui-bar sulalju albatu bolγan albatu blam-a-nar-tai bayiqu
translit. aca-yin dačang-du bayiqu-daγan doluγan / stad blam-a-tai aγsan-iyan amidui-bar sulalju albatu bolγan albatu blam-a-nar-tai bayiqu.
331
tede jon qoyin-a jiγustai degere iruu-a yangγajin qoyar dačang bayiγulju γurban keyid-tei bayitala blam-a-yin sin-e qauli bar mingγ-a nayman jaγun tabin γurban on-ača qoyiši jiγustai iruu-a dačang-un mörgül-tan-nar kölüng
translit. tede jon qoyin-a jiγustai degere iruu-a yangγajin qoyar dačang bayiγulju / γurban keyid-tei bayitala blam-a-yin sin-e qauli bar mingγ-a nayman jaγun tabin γurban on-ača qoyiši jiγustai iruu-a dačang-un / mörgül-tan-nar kölüng.
334
jüg yangγajin iruy-e qoyar dačang-du γaljud yasutan qoridai-yin üri-ner-ün ündüsün-eče salburlaγsan cöken ulus bui
translit. jüg yangγajin iruy-e qoyar dačang-du γaljud yasutan / qoridai-yin üri-ner-ün ündüsün-eče salburlaγsan cöken ulus bui.
335
aγaldai anu blam-a jay-a-yin üy-e-dü sodniγ da-a blam-a corji erdeni bandida siregetü yamba jamba jembe yembe ergümjilelge batulamjitai aγsan bayin-a
translit. aγaldai anu blam-a jay-a-yin üy-e-dü sodniγ da-a blam-a / corji erdeni bandida siregetü yamba // jamba // ? jembe // yembe ergümjilelge batulamjitai aγsan bayin-a.
338
mingγ-a doluγan jaγun jaran tabun on-du bandida mkanbova ergümjilegdeged udal ügei nirvang bolqui-dur egün-ü törügsen aq-a-i blam-a danjin γavang
translit. mingγ-a doluγan jaγun jaran tabun on-du bandida / (c. 24) mkanbova ergümjilegdeged udal ügei nirvang bolqui-dur egün-ü törügsen aq-a-i blam-a danjin γavang.
339
translit. isi jimsu ber / mingγ-a nayman jaγun nigen on-du bandida mkanbuva ergümjilegdeged bayitala.
340
blam-a ketürkei nögčibe degedü törü jasaqu sayid blam-a šasin öndür bolγuqu amuγulang bayidal olqu-yin tula
translit. blam-a ketürkei nögčibe. degedü törü jasaqu / sayid blam-a šasin öndür bolγuqu amuγulang bayidal olqu-yin tula.
341
γaγča bandida mkanbuva-yi oluγdun kemen jarliγ baγuγsan-ača olan-iyar danjin γavang isi jimsu-yi tuqayilan ayiladqabai
translit. γaγča bandida mkanbuva-[yi] oluγdun kemen jarliγ / baγuγsan-ača olan-iyar danjin γavang isi jimsu-yi tuqayilan ayiladqabai.
343
translit. boγda ejin aliγsangdara pabloviči-yin jarliγ-iyar sibiridü joriγutalaγdaγsan geniral lib-a.
344
selingge-yin buriyad albatu-du-nar qasaγ-ud-tai-yi tariy-a arbijiγulaqui-yi kükeyon dursiyalγaji üge-dür orγulaγad boγda ejin-dü ayiladqaju doluγan jaγun jiran tabun par angjusu mingγ-a tabun jaγun qorin serepei petorobski jabud-tu kilgeji mönggün tülbüri ügei mingγ-a nayman jaγun γurban on-du qayiralaγad körüngge-ü tariy-a tarabaγatai
translit. selingge-yin / buriyad albatu-du-nar qasaγ-ud-tai-yi tariy-a arbijiγulaqui-yi kükeyon dursiyalγaji üge-dür orγulaγad boγda / ejin-dü ayiladqaju doluγan jaγun jiran tabun par angjusu mingγ-a tabun jaγun qorin serepei petorobski jabud-tu kilgeji / mönggün tülbüri ügei mingγ-a nayman jaγun γurban on-du qayiralaγad körüngge-ü tariy-a tarabaγatai.
345
translit. qonili urlal-un tariyčin-u mangγaji-ača kergülekü (вар. В: kereglekü) jerge-ber ögbei.
346
tegüber jil büri buriyad ulus tariyan-u üyeledbüri-yin olju ačimaγ-i medejü ülemji dursiyal-tai küčülen üyiledbürilekü kiged
translit. tegüber jil büri buriyad ulus tariyan-u üyeledbüri-yin olju / ačimaγ-i medejü ülemji dursiyal-tai küčülen üyiledbürilekü kiged.
347
olan toγatu yeqonomičiski mangγa-yi aji törükü barilγ-a-tai boloji edüge ros tariyačin-ača ilγarbari-ügei tariyan-u olja-bar aji törükü bolbai
translit. olan toγatu yeqonomičiski mangγa-yi aji törükü / barilγ-a-tai boloji edüge ros tariyačin-ača ilγarbari-ügei tariyan-u olja-bar aji törükü bolbai.
350
inggidei bolun bisi-čü oljatai nituγ-ud-iyan sin-e nituγlaqu podsilingcin-nar-tu jiγaji öggügsen-ü tula tergün tayiš-a damba duγar rinčin-u doluduγar jerge tusalaγči tayis-a-nar payibal dorji-a jab-un cebegjib yumceren-ü jayisang γalsan mardai-yin nayima duγar jerge γaljud-un bisi toγari-yin
translit. / inggidei bolun. bisi-čü oljatai nituγ-ud-iyan sin-e nituγlaqu podsilingcin-nar-tu jiγaji öggügsen-ü tula tergün / tayiš-a damba duγar rinčin-u doluduγar jerge tusalaγči tayis-a-nar payibal dorji-a jab-un cebegjib yumceren-ü jayisang / γalsan mardai-yin nayima duγar jerge γaljud-un bisi toγari-yin.
353
qudai-yin γaljud möngke-yin qarγun-a-yin badmaceren γombu-yin kübdüd-ün delger siongqon-u quvacai-yin jangdan vasili-yin
translit. qudai-yin γaljud möngke-yin. qarγun-a-yin badmaceren γombu-yin / kübdüd-ün delger siongqon-u quvacai-yin jangdan vasili-yin.
356
yüsüduγar jerged dabsiji neyite arban doluγan noyad jerge kürtesen-eče qoyin-a altan mönggün qara müren-ü jangjin küriyen-dü ireji müsikübüri egüskebe
translit. yüsüduγar jerged dabsiji neyite arban doluγan noyad jerge / kürtesen-eče qoyin-a altan mönggün qara müren-ü jangjin küriyen-dü ireji / müsikübüri egüskebe.
357
tere müsikibüri-ber yündün vang buruγu bolji tusiyal-ača jayilaγulaγdaji sigülden-dü oruγu boluγsan kereg-i _ inü begejin-ü noyan yündün vang-ača masi yeke kegeli ideged
translit. tere müsikibüri-ber yündün vang buruγu bolji tusiyal-ača jayilaγulaγdaji sigülden-dü oruγu boluγsan kereg-i / _ inü begejin-ü noyan yündün vang-ača masi yeke kegeli ideged.
359
boγda qan bayar-un čaγ mön-ü tula yala-yi keldergüleji yündün vang-u nige jerge qasuji nige udaγ-a abči tusiyal-du nidakin orikiγsan bayin-a
translit. boγda qan bayar-un čaγ mön-ü tula yala-yi keldergüleji yündün vang-u nige jerge qasuji nige udaγ-a / abči tusiyal-du [nidakin] orikiγsan bayin-a.
361
translit. tegün-ü nökür / (c.27) boγda jibjing damba qutuγ-tu-yin degüü qoyar-un gem-tei yabudal-i bedereji oluγad.
364
ene yabudal γarab γolubiin-u bučiγsan qoyin-a kiyaγ-tu-du vang gübirnatur qoyar-un tügüske kikü baγ-ača ekileged
translit. ene yabudal γarab / γolubiin-u bučiγsan qoyin-a kiyaγ-tu-du vang gübirnatur qoyar-un tügüske kikü baγ-ača ekileged.
366
tere gürüjib jasaγ-un törül mongγul čerig-ün toyin danjin dorji kemekü nige sayin blam-a kiyaγtu-yin kitad čibikin-dü učiraqu degere büri üni jauγalaγsan bile
translit. tere gürüjib jasaγ-un törül mongγul čerig-ün toyin danjin dorji kemekü nige sayin blam-a / kiyaγtu-yin kitad čibikin-dü (вар. В: sibeken) učiraqu degere büri üni jauγalaγsan bile::
367
translit. mingγ-a nayman jaγun doluγan on kürtele silingge-yin buriyad otuγ büri nige qoyar tayiš-a:
372
činaγsi-ni degedü üde-dü jemske γajar nituγ-un süd-tü buriyad inobirčiske emün-e šasin-tun-u jasadatal saγulγaγči-yi ayimaγ büri-eče
translit. činaγsi-ni degedü üde-dü. jemske γajar / nituγ-un süd-tü buriyad inobirčiske (emün-e šasin-tun-u) jasadatal (saγulγaγči)-yi ayimaγ büri-eče.
373
γurba γurban jil-iyer bayilγadaγ aγsan-i γajar-un degedü aqamad angjiraju nige medel-dü qabsuraqu-yi jarliγčilaγsan-iyar qangtor neretü yamun silengge kimni qoyar γoul-un urusqul-un baraγun γar buural-un toqoi-du toγtuγuju
translit. γurba γurban / jil-iyer bayilγadaγ aγsan-i γajar-un degedü aqamad angjiraju nige medel-dü qabsuraqu-yi jarliγčilaγsan-iyar qangtor neretü / yamun silengge kimni qoyar γoul-un urusqul-un baraγun γar buural-un toqoi-du toγtuγuju.
375
otuγ büri nige šiülengge jon-u olan cöken jerge-ber jayisang-ud-i olju jakiruγdaqu boluγsan eki ene bui
translit. otuγ. büri nige šiülengge jon-u olan cöken jerge-ber / jayisang-ud-i olju jakiruγdaqu boluγsan eki ene bui.
376
translit. sibiri orun γarar ulus-un aliba jakirumji aji yabudal / (c.28) jikis ügei boluγsan-inu:
378
tayinui sobidniγ qočis-i todarqai desbiyitelnui tayinui sobidniγ debjijü γarab aldar ergümjilegdegsen spirangski-yi mingγ nayman jaγun arban yüsün on-du sibiri-yin giniral gübirnatur bolγaju
translit. tayinui sobidniγ. qočis-i / todarqai desbiyitelnui tayinui sobidniγ debjijü γarab aldar ergümjilegdegsen spirangski-yi mingγ nayman jaγun arban yüsün / on-du sibiri-yin giniral gübirnatur bolγaju.
379
siber-tü bayidaγ bügüde-yi ilγabari ügei silγan üjejü tede-ü bayiri aji törükü erke-ber-i irikü čaγ-un amuγulang bayidal-un jokiyol egüskejü ire kemen joriγuta ilegebei
translit. siber-tü bayidaγ bügüde-yi ilγabari ügei silγan üjejü tede-ü bayiri / aji törükü erke-ber-i irikü čaγ-un amuγulang bayidal-un jokiyol egüskejü ire kemen joriγuta ilegebei.
380
tede-inü qoyar jil siqam sibir orun-u ulus-i erjijü morilaγad mingγ-a nayman jaγun qorin nigen on-u ekin-dü neyislel-dü bučabai
translit. tede-inü / qoyar jil siqam sibir orun-u ulus-i erjijü morilaγad mingγ-a nayman jaγun qorin nigen on-u ekin-dü neyislel-dü / bučabai.
381
tede-ü quriyaju abuγačiγsan jokiyal-i sibiri-yin qommited qubi neyilekü yamun sigüm jilegči tede yeke degedü-yin üjemčin-dü kürgegsen-i mingγ-a nayman jaγun qorin qoyar on-u iyuli-yin qorin qoyar-un edür
translit. tede-ü quriyaju abuγačiγsan jokiyal-i sibiri-yin qommited (qubi neyilekü yamun) sigüm jilegči tede yeke degedü-yin / üjemčin-dü kürgegsen-i mingγ-a nayman jaγun qorin qoyar on-u iyuli-yin qorin qoyar-un edür.
387
translit. jasedatil šiülengge γoluba. jayisang starusta-du pomošniγ / (tusalaγči) bui bolγaju aji törükü yanja-bar.
394
translit. mingγ-a doluγan jaγun jirin γarun on-du abural-tu üker čečeg-ün tarilγ-a-yin / (c.29) eke oldubai.
395
tere aburul-tu üker čečeg-ün tarilγ-a büküli ros orun degegür delgeregseger mingγ-a nayman jaγun nayman on-du degedü töri jasaqu sayid
translit. tere aburul-tu üker čečeg-ün tarilγ-a büküli ros orun degegür delgeregseger mingγ-a nayman jaγun / nayman on-du degedü töri jasaqu sayid.
396
buriyad-tu tere tarilγ-a arbijiγulqu-yi küsejü tegün-ü suruγulin-du erküü-giyin emči-yin yamun-du ulus erigdegsen-iyer silengge-yin albatu nayman-ača
translit. buriyad-tu tere tarilγ-a arbijiγulqu-yi küsejü tegün-ü suruγulin-du / erküü-giyin emči-yin yamun-du ulus erigdegsen-iyer silengge-yin albatu nayman-ača (вар. В: ayimaγ).
398
translit. podγorodna-a-yin qurlad yasun-u gelüng sirab danjin-u sartul siregetu čorji booqai-yin.
403
translit. tegüber adistidlagdaju qoyitu / üy-e-yin jalaγus ilangγuy-a boγda ejin-ü ürsiyel-iyer.
404
translit. ülemji jirγulang-tai saγumui. tere suruγuli tasural-ügei / jalγamji jalγamjilaγsajar bayinam.
406
γarsang maradai-yin nögčigsen tayiši-a rincin-u qatun čoyijid γoduki qoyuγula nögčigsen noyan rinčin-u
translit. γarsang maradai-yin. nögčigsen tayiši-a rincin-u qatun čoyijid γoduki qoyuγula nögčigsen noyan rinčin-u.
407
buyan-u durasqal uyiledümüi kemen erkeü-giyin gübirnatur teriskin-eče isi abču bandida mkanbuva bolun silingge-yin bügüde dačang-ud blam-a-nar-i
translit. buyan-u durasqal uyiledümüi kemen erkeü-giyin gübirnatur / teriskin-eče isi abču bandida mkanbuva bolun silingge-yin bügüde dačang-ud blam-a-nar-i.
408
kiluγu γoul-on urusqul-un jegun γar tügnü-yin adaγ-tu uriju mingγ-a nayman jaγun arban nigen on-du namur olan ger beledkejü yeke beleskel-tei qural bolqu čaγ-tu bandida mkanbuva geveng isi jimsu-yin moriluγsan ügei
translit. kiluγu γoul-on / urusqul-un jegun γar tügnü-yin adaγ-tu uriju mingγ-a nayman jaγun arban nigen on-du namur olan ger beledkejü / yeke beleskel-tei qural bolqu čaγ-tu bandida mkanbuva geveng isi jimsu-yin moriluγsan ügei.
410
olan toγatu mal dacang büri qubiyaju abuγad silingge γoul urusqul-un urida qoyitu bayas-iyar beyes-iyer mkanbuva-yi buliyalduju urida-i eb-tei bisi bayiγsan böged
translit. olan toγatu mal dacang büri qubiyaju abuγad silingge γoul urusqul-un urida qoyitu bayas-iyar // beyes-iyer mkanbuva-yi / buliyalduju urida-i eb-tei bisi bayiγsan böged .
411
tere qural-un ecüs qori arki bariji nayir boluγsan-du keregüi-tei tüb ügei taraγsan gedeg qaγučid-un üge bui
translit. tere qural-un ecüs. qori arki bariji nayir boluγsan-du keregüi-tei / (с.30) tüb ügei taraγsan gedeg qaγučid-un üge bui.
412
ene boγda ejin erkeü moji-du saγuγči buriyad tariyan-u üyiledbürin-dü erke sil-tei bolbaču ilangγuy-a mal-un üskeberi-ber aji türüdeg tula
translit. ene boγda ejin erkeü moji-du saγuγči buriyad tariyan-u / üyiledbürin-dü erke sil-tei bolbaču ilangγuy-a mal-un üskeberi-ber aji türüdeg tula.
413
ere düsi büri jucin distin-a γajar ejilegüleg-dün kemen mingγa nayman jaγun arba γarun on-du jarliγčilabai pringcus ulus-un bonaparatu neretü noyan-bar
translit. ere düsi büri jucin / distin-a γajar ejilegüleg-dün kemen mingγa nayman jaγun arba γarun on-du jarliγčilabai pringcus ulus-un bonaparatu / neretü noyan-bar.
417
translit. nabolion nere aldarsin. yebropei apriγ orun-u / olan qan ejilegüri erke-degen quriyaba.
418
ecüs-ni tübkin saγuγsan ros orun-i abuγad činaγsi-ni kitad ba aji-yin orun-u ejilegürid-tü kürükü sanal-iyar öber-ün erke-dür oruγuluγsan yeke baγ-a qorin qaγan-u tabun jaγun nayan γarun mingγan čerig
translit. ecüs-ni tübkin saγuγsan ros orun-i abuγad činaγsi-ni kitad ba./ aji-yin orun-u ejilegürid-tü kürükü sanal-iyar öber-ün erke-dür oruγuluγsan yeke baγ-a qorin qaγan-u tabun jaγun / nayan γarun mingγan čerig.
427
γulir ba mayimaγači-nar-un ed idekü jerge yaγumas-un juyil oγtu bayilγaγsan ügei qoγosun qotun-du irejübayiqu jqγura ros čerig γadaγur büselebei
translit. γulir ba. mayimaγači-nar-un ed idekü jerge yaγumas-un juyil oγtu bayilγaγsan / ügei qoγosun qotun-du irejübayiqu jqγura ros čerig γadaγur büselebei.
428
pringcus-un qoyin-a-ača yabuγsan künesü aliba kereglel-dü yaγumas-i čiregsen küske-yi parangcus-tu kürgel ügei ros buliyaju abqu bolun
translit. pringcus-un qoyin-a-ača yabuγsan künesü / (c. 31) aliba kereglel-dü yaγumas-i čiregsen küske-yi parangcus-tu kürgel ügei ros buliyaju abqu bolun.
429
ros edür čaγ büri čerig bekijü ecüs moskava-du bayiγsan parangcus-i ülden küküjü γaruγaγad ros γajar-iyar olangki čerig-i alaju abči parangcus-un jiq-a-du
translit. ros edür čaγ / büri čerig bekijü ecüs moskava-du bayiγsan parangcus-i ülden küküjü γaruγaγad ros γajar-iyar olangki čerig-i / alaju abči parangcus-un jiq-a-du.
431
ros-un boγda ejin aliγsandari pablovayiči öber-ün orun-u ulus-i dayisun-u γar-ača arčilaγsan qoyin-a
translit. Ros-un boγda ejin aliγsandari / pablovayiči öber-ün orun-u ulus-i dayisun-u γar-ača arčilaγsan qoyin-a.
432
basa busu qaγad ejilgürid-i yosu busu üyiledberi-ber naplion-u erke-de quriyaγsan-i erte-ü engke bayira bayidal-du kürgekü kemen bodumjilan ayiladuγsan-du ponibartu-yin madel-dü bayiγsan yabulcaγsan yeke ejilegürid abstari
translit. basa busu qaγad ejilgürid-i yosu / busu üyiledberi-ber naplion-u erke-de quriyaγsan-i erte-ü engke bayira bayidal-du kürgekü kemen bodumjilan ayiladuγsan-du / ponibartu-yin madel-dü bayiγsan yabulcaγsan yeke ejilegürid abstari.
433
translit. pürüs. bisi-čü ulus-un üčüken qaγad / čerig-tei-ben ros čerig-tei niilejü prangcus-tu oruju.
434
pariji neretü yeke qotu-yi inu abuba čerig-i alaqu ba abču siregen-eče baγulγaju yelebe neretü arul-du cülübe
translit. pariji neretü yeke qotu-yi inu abuba čerig-i / alaqu ba abču siregen-eče baγulγaju yelebe neretü arul-du cülübe.
437
urida-ni ponibartu-yin erke-dür bolγaju öber-ün türül oyirakid-iyan ergümjilen kesüg bosiγ ücüken qan orun ejilegülügsen-i cöm boliγulju ijaγur qaγad-un ündüsü-yi saγulγaqu ba
translit. urida-ni ponibartu-yin erke-dür bolγaju / öber-ün türül oyirakid-iyan ergümjilen kesüg bosiγ ücüken qan orun ejilegülügsen-i cöm boliγulju ijaγur qaγad-un / ündüsü-yi saγulγaqu ba.
438
translit. erte-yin bayira-bar ilγabarilabai. ene bayar-i kitad mongγul-du üjimer üjigülekü-yin tus.
447
translit. bayiγal-un tere / bey-e tüngkin alayir bayiγal-un ene bey-e suyisu baraγujin silengge-dü gegetei.
450
qori an-a dačang γal-du qayilaγsan-ača qori-yin nögčigsen tayiš-a nadbornui sabudniγ danba duγar rinčin-u jögöri ber
translit. qori an-a dačang γal-du qayilaγsan-ača / qori-yin nögčigsen tayiš-a nadbornui sabudniγ danba duγar rinčin-u jögöri ber.
451
tere čaγ-tu terigün tayiši-a bayiγsan nadburnui sobudniγ γalsang maradai-yin kirpiica-bar bütügleged
translit. tere čaγ-tu terigün tayiši-a bayiγsan / nadburnui sobudniγ γalsang maradai-yin kirpiica-bar bütügleged.
452
rabanai-yi mingγ-a nayman jaγun arban γurban on-du silingge-yin üčiyetüi-yin tabunaγud dačang-un blam-a širegetü tungγalaγ danjin šolqang tüngkü-yin jalaγdaju ayiladaqu čaγ-un qural degere an-a-giyin dačang blam-a siregetü čoyinbul tübüsi-yin gegči-yi maradai-yin sirege-eče baγulγaju
translit. rabanai-yi mingγ-a nayman jaγun arban γurban on-du / silingge-yin üčiyetüi-yin tabunaγud dačang-un blam-a širegetü tungγalaγ danjin šolqang tüngkü-yin jalaγdaju ayiladaqu / čaγ-un qural degere an-a-giyin dačang blam-a siregetü čoyinbul tübüsi-yin gegči-yi maradai-yin sirege-eče baγulγaju.
454
mön maradai-yin aγui-yin γoriqan-du keripiice dačang egüskekü-yi tende jon-i dursiγulju bütügeged rabanai-yi mingγ-a nayman jaγun arban jirγuγan on-du blam-a tüngküi-yin basa jalaγdaju ayiladuγsan bui silengge-yin saratul jegerede ajirγ-a yasun-u blam-a siregetü corji čoi jimsu boqui-yin
translit. mön maradai-yin aγui-yin γoriqan-du / keripiice dačang egüskekü-yi tende jon-i dursiγulju bütügeged rabanai-yi mingγ-a nayman jaγun arban jirγuγan on-du / blam-a tüngküi-yin basa jalaγdaju ayiladuγsan bui silengge-yin saratul jegerede ajirγ-a yasun-u blam-a siregetü corji čoi / jimsu boqui-yin.
455
buraγaltai-du bayiγsan püncüγ ling dačang-iyan gegetei-dü öber-ün erke-ber negülgejü acaraγad dergede-ni danba briban neretü kiid kerepiice-ber bütügekü-yi egüskejü
translit. buraγaltai-du bayiγsan püncüγ ling dačang-iyan gegetei-dü öber-ün erke-ber negülgejü acaraγad / dergede-ni danba briban neretü kiid kerepiice-ber bütügekü-yi egüskejü.
458
translit. joγsuγsan-i qoyin-a saratul jon-u / buyan-iyar tere čiluγun saγuri degere modun dačang bütügebei.
464
translit. mürečün. odayin nar. nituγ-a bucaji / mürečün irel ügei bayiγsaγar tende bey-e baribai.
468
bayitala qoyar anu tere barilγad-iyan orkiju qori-yin nituγ negüjü an-a qudun qoyar γajar mön barilγad tükeyürčü bayiba
translit. bayitala qoyar anu. tere barilγad-iyan orkiju qori-yin nituγ negüjü / an-a qudun qoyar γajar mön barilγad tükeyürčü bayiba.
470
ede-ü ende iregsen čiqula uyalγ-a yevangγali nom buriyad-tu dükegejü udq-a činar-i mederegüljü keriyes jegüldekü gegsen bui
translit. ede-ü / ende iregsen čiqula uyalγ-a yevangγali nom buriyad-tu dükegejü udq-a činar-i mederegüljü keriyes jegüldekü gegsen bui.
471
mongγul kelen degere daruγdaγsan yevangγali nom buriyad-nar mundasi ügei olan-iyar abči üjebečü tegün-dü durasiju keriyes jegükü kümün büri olduγsan ügei
translit. / mongγul kelen degere daruγdaγsan yevangγali nom buriyad-nar mundasi ügei olan-iyar abči üjebečü tegün-dü durasiju / keriyes jegükü kümün büri olduγsan ügei.
474
qori γaljud yasun-u sangjil dandar-un gegči angγalingski šasin-du oruu amiγar mörgül-tei onon cügel nituγ-tu saγuγsan bui
translit. qori γaljud yasun-u sangjil dandar-un gegči angγalingski / šasin-du oruu amiγar mörgül-tei onon cügel nituγ-tu saγuγsan bui.
475
translit. böge iduγan γaγča ene yabuqu-yin / (c.34) üjimeri ecüs qoyina tonilqu mör-ün čidar kemen.
477
ongγun-u düri γurim-iyar congγol brayibun keyid-ün γaljid nimayilan blam-a ekinng sodba nimayiba bolun olan-iyar jöbšijü jokildun
translit. ongγun-u / düri γurim-iyar congγol brayibun keyid-ün γaljid nimayilan blam-a ekinng / sodba nimayiba bolun olan-iyar jöbšijü jokildun.
484
basa bar boγda ejin-ü angjiraγsan-ača buriyad-nar-un jalaγus-i erdem-tei bolγaqu kemen egüskeberi mingγ-a nayman jaγun arban jirγuγan on-du ekilejü surγuli silingge-yin buriyad yamun-u dergede bügüde jon-ača sayin joriγ-un badir-iyar
translit. basa bar boγda ejin-ü angjiraγsan-ača buriyad-nar-un / jalaγus-i erdem-tei bolγaqu kemen egüskeberi mingγ-a nayman jaγun arban jirγuγan on-du ekilejü surγuli silingge-yin / buriyad yamun-u dergede bügüde jon-ača sayin joriγ-un badir-iyar.
488
translit. pomošnigi tusiyal yabuγulju jon-daγan / ülemji tusa-tai bolqu-ača ilangγuy-a bičig-ün üyiledberi.
490
translit. γadn-a iγur-tu // niγur-tu / neng yeke čing aldadal tere γaraγasi-ača büri arčilaγdaju.
491
translit. öber-ün üri-ner üyiledkü bütügekü bolba ene surγuli-yi / mingγ-a nayman jaγun qorin qoyar on-du.
492
jegün sibiri-yin surγulid-un vejitatur todurqai staski sobudniγ solobcob morilan irejü gerečilen üjigsen bui mingγ-a nayman jaγun qorin qoyar on-du ekin-dü singgegüi jüg-ün sibiri-yin omski neretü oblusti qotu-ača tatar keregis üge-yin kelemürči arban γurbaduγar jergetü lovanob silingge-yin stepnoi düm-e-dü irejü
translit. jegün sibiri-yin surγulid-un vejitatur todurqai staski sobudniγ solobcob / morilan irejü gerečilen üjigsen bui mingγ-a nayman jaγun qorin qoyar on-du ekin-dü singgegüi jüg-ün sibiri-yin / omski neretü oblusti qotu-ača tatar keregis üge-yin kelemürči arban γurbaduγar jergetü lovanob silingge-yin / (c.35) stepnoi düm-e-dü irejü.
495
γorailob gegči-ner mingγ-a nayman jaγun γorin γurban on-du silingge-yin stepnoi düm-e-dü irejü ige kedüi bayiγad
translit. γorailob gegči-ner. mingγ-a nayman jaγun γorin γurban on-du silingge-yin stepnoi / düm-e-dü irejü ige (д.б. nige) kedüi bayiγad.
497
mongγul kele üsüg-ün suruγuli abqu-yi jil-eče ilegüü kesübečü sayijiral abču čidal ügei köndü ügei bučaγsan bui
translit. mongγul kele üsüg-ün / suruγuli abqu-yi jil-eče ilegüü kesübečü sayijiral abču čidal ügei köndü ügei bučaγsan bui.