Historical corpus of the Mongolian language

translit. qori kiged aγuyin buriyad-nar-un urida daγan boluγsan anu:

translit. yeke degedü dayičing ulus-un boγda qaγan-u medel-ün mongγul ulus-ača salaju:

translit. orus orun-i öber-un motor-taγan / bariγči yeke degedü ejen qaγan-u medel-dü oruγsan amui:

translit. ilerkeyilebesü mongγul-un qoyar tümed-ün barγu baγatur dayičing noyan-u / γurban köbegüd-eče odqan anu qoridai mergen tegün-ü nigedüger gergei barγujing γou-a-ača törügsen alung γou-a kemekü γaγča ökin:

translit. / qoyaduγar siraldai kemekü gergei-eče γaljud quvacai kübdüd γučid šarayid kemekü tabun köbegüd γurbaduγar naqadai (вар. В: naγatai) kemekü gergei-eče // qaraγan-a qudai bodungγud qalbin čaγan batunai kemekü jirγuγan köbegüd-lüge arban nigen köbegüd törügsen inu ürjigseger // arban nigen obuγ-tan bolju:

translit. ečige-yin inu ner-e qoridai mön-ü tula tegüber adalidqan yerü ner-e inu qori kemen nereyidebei // ene segül-ün naγatai kemekü gergei-eče nayman köbegüd törügsen bolbaču qoyar anu üčüken üy-e-degen nögčigsen tula ner-e / inu ülü medegdebei tegünče qoyina olan üy-e boluγsan tedüi-dür mongγul-un altan qaγan ber.

translit. baraγun časutu tübed / orun-ača qamuγ-i medegči sodnam jimcu dalai blam-a-yi arbaduγar rabjung-un arban qoyaduγar sirui baras jil-dür / (c. 6) mongγul-un γajar-a jalaqu üy-e-dü dalai blam-a ber ulaγan mürün-i ögööde / ursqaju ba:

translit. mongγul γajar taki tngri luus simnus ongγud-i temegen morin qoni üker miγui qaračaγai činu-a toluγai- / tan düri ber quriyaju nomuγadqaqu ba:

translit. dalai blam-a-yin gegen ber jarim kümün-e qongsim bodisadu-a yin düri ber üjegdekü / kiged küleglegsen morin-u keskigsen čiluγun-a jirγuγan üsüg-üd qubil-un γaraqu terigüten ridi qubilγan üjegüljü mongγul-un / qaγan noyad terigüten qamuγ kümün-i süsüg-tür jokiyan burqan-u šišin-i delgeregülen arban buyan-tu nom-un čaγaja / esken bayiγulaqu tere üy-e tuqai-ača qoyina barγu mongγul-un γajar-a solungγud-un büübei baγatur beyile qaγan-u köbegün / dai qung tayiji-dur baljin qatun kemekü beri baγulγaqui-dur ene qori-yin arban nigen omuγ-un ulus-i inji öggülcebei:

translit. / tegünče qoyisi-du dai qung tayiji-yin albatu boljuqui:

translit. ene büübei baγatur qaγan busu beyile noyan bayitala bulaγ qaγaraγsan / dotur-ača pü üsüg-tei čes buu oluγad tegün-e keüken qutuγ-tu blam-a-du ayiladqaγsan-a či qaγan bolqu-yin / temdeg bui kemen ayiladuγsan-ača ulamjilan bübei baγatur beyile qaγan kemen nerčijü aldarsiγsan ajuqu kemeldekü-čü / üge bui teyin bayitala bübei baγatur beyile qaγan nasujiju ütülekü üy-e-dü dai qung tayiji-yin eke qatun / qalibai basa nigen jalaγu qatun abuγsan-a baljin qatun beri-lüge ey-e ügei bolju ülü jo kilduγsan nigen učir-a:

translit. / baljin qatun beri inu jidkümjilen tegün-ü duran-i qariγul-un yadaju dai qung tayiji ber baljin qatun kiged qori / arban nigen omuγ-tan ulus-iyan abču örüne umara-yin jabsar-un jüg-tür orus-iyar 1594 on tuqai-du bosqul- (c. 7) / iyar negüjü ürgün-e mörün-i γatulaju ülirengge γoul-du körüged tegün-e oruγsan qoriqon-a urida medegdege ügei čaγ-tu čiluγu /

translit. kerpiice-ber ger qota bosqaγsan anu qaγučirču bayiγsan-i jasabarilaju bayiralaγsan ajuγu tere γajar anu quvangdai kemen neršiju qoyina / nigen čaγ-tu orus ulus irejü bayiralaγad urida ger qota bosqaγsan anu ebderejü bayiγsan kerpiice-ber cerkob süm-e bosqaju / edüge kürtele bayiγsaγar ajuγu:

translit. ilirkeyilebesü dai qung kemekü-yin qung-i urida dai-yi qoyina oruγulan nerelegsen-iyer quvangdai kemen / nerejigsen ajuγu tendeče ečige bayila qaγan-u ilči nikegül iregsen-e boruγudan dutaγaju neküged onon mörün-ü urida qoyitu eteged / kükülbi kemekü köbči-yin eber aru bar aγu γoul-ača alustan nutuγlan γurban jil tedüi bayitala baγatur büübei bayila qaγan-a /

translit. jalaγu qatun-u ayiladqaγsan-ača ulamjilan kilinglejü čereg-üd-i ilegegsen-e tede čereg-üd inu körüged qaγan-u jarliγčilan / baljin qatun beri-yi inu qoruγaju kegür-i inu nigen naγur-un emüneki toluγai-dur uγuruγsan-iyar tegün-iyer tere naγur / baljina kemen nerejijü tere edüge tur-a γoul-un ekin-dü bui amui:

translit. emegel-i inu adaγun čiluγun kemekü aγulan-a uγuruγsan γajar / inu altan emegel kemen edüge ber nereyidegdejü bui tede čereg-üd ber dayin nereyidegdejü bui tede čereg-üd ber dayin üyiledüged dai qung tayiji-luγ-a qori arban nigen / omuγ-un jarim anu oi siγui qada aγula bar dutaγan odju jarim olangki ulus-tai bar barγu mongγul-un γajar-a abuγačiγsan /

translit. anu tendeben-čü dorumjilaγdaqu terigüten ülü jokilduqu-yin siltaγan-iyar jarim anu bosqul-iyar oros [iyar negüjü] (c. 7) 1607 on tuqai-du buruγudun negüjü uridaki kükülbi-yin kübsi-yin eber aru bar nutuγlan urida negüjü / iregsen ulus-ača tasurju gegegdegsen ulus-luγ-a neyilejü bayin atala urida-yin tere γajar-a bayiγsan /

translit. qamniγan uliead omuγ-un ulus-un alaqu qulaγayilaqu degermedekü terigüten siltaγan-iyar ayuju tendenče negüdel- / iyer jarim anu gedürge bucaju jarim anu onon mürün-i γatulaju jarim olangki anu kiluγu üde ana-a / tüngnü γoul-ud kiged yaruuna naγur čidar-a negüüged jarim anu doruna jüg-tür negün silke γoul-un qoyitu /

translit. eteged-ün nirčiu γoul-un barung jegün eteged-iyer ba arida kemekü γajar-iyar nutuγlan bayitala urida tere sidar- / iyar bayidaγ qamniγad-luγ-a neyilej görügesün abaladuγ böged tere qori-yin ulus öber-e jaγur-a eb ügei bolju / jarim anu jarim-iyar küčirjü qamniγad-tur eldeb qudal qob maγu ügülegsen-iyer nigen abalaqui-dur olan /

translit. görügesün aba-du oruγsan-i qamniγad-ača urida qori-yin ulus olan görügesüd-i qarbuju alaγsan terigüten / busu-ču olan učir-ud-un ülü bolqu siltaγan-iyar qamniγad ataγarqan üsiyeleged čereglejü tede qori-yin arban / nigen omuγ-un ulus-ača ümekei baγatur kemekü terigüten sayin sayin-i anu somu-bar qarbun alaju kedüür-i inu qoyar /

translit. jilγ-a-du uγuraγsan-iyar [tede kegüür-üd] uyuju ünür-tei boluγsan-du tere qoyar jilγ-a-yi ümekei kemen nereyideγsen / (c. 9) edüge nirčiu-giin jegün eteged-tü bui amui:

translit. tere sitaγan-ača tende bayiralaγsan qori arban nigen omuγ-un ulus / ber qamniγad-ača yekede ayuju tesken tendeče negün yabuγsaγar degedü üde-yin okuurug-un kiluγu üde ana-a tügnü / γoul-ud ba:

translit. yaruuna naγur tere sidar urida negüüjü oduγsad-luγ-a ayilan nutuγlan negüüjü bayitala mongγul / γajar-ača nekegül čereg irebe kemen sonusču ayuγun tendenče teskin negüüged itanca quduru γoul ba:

translit. tendenče / negüüjü bayiγal mürün-ü köbege-ber ba:

translit. oyiqan kemekü oltiruγ-iyar nutuγlaju bayiralabai tere sidar bayiγal mürün-ü / urida qoyitu eteged-iyer urida-yin bayidaγ buriyad kemekü bui tula teden-i daγuriyaju oros ulus-un nereyidegsen-/ iyer qori-yin arban nigen omuγ-un buriyad kemen nerčibei tere γajar-ud-iyar edüi tedüi jil-dü bayiralan nigen / bayan kümün-ü bičiqan köbegün ger-eče ködüge naγadju yabutala bürgüd sibaγun sidüren sabardaju abuγačiγad idegsen-e bügüdeger / abalaju qoyar bürgüd-eče nige-yi qarbuju alaγad nige-yi šarqataγulju niiskegsen-iyer qoyinaγšida ür-e keüged-i / minu idekü bui kemen ayuγad tendenče gedürge bucan negüüjü itanca-yin γoul-du ba:

translit. tendenče qaγas cöken inu üde / kürbi ana-a qudan tügnü kiluγu γoul-ud-iyar ba:

translit. tere sidariyar negüüjü bayiralabai egün-eče uriγčiki-yi urida / urida-yin üy-e-yin ulus-nar-un aman üge-yin damjiju yabuγsan kelelčege sonosuγsan-ača bičibei:

translit. / teyin bayitala yeke degedü sa-a-ri aliγcei miqayilabisi čaγan qaγan-u qayir-a-tu tüsijü nirčiu-giin / okrug-tu qajiju albatu boluγad oros-iyar 1648 on-ača ekilen čidal-tai ulus-iyan toγalaju nige / (c. 10) jaγun (вар. В, С: 160) jiran saγadaγ kemen toluγai-yin 20-20 mönggü alba erküü bolju amurjin saγuγsan bölüge:

translit. teyin bayitala tere šidar / bayidaγ oros ulus-nar ber ejelejü bayiγsan γajar-i anu boliju abqu kiged tariy-a ebüsü ben quriy-a ügei bayilγaju / buriyad-nar-un mal oruγsan-i bariju qaγacatala dortula (вар. В: duratala) qaγaqu ba:

translit. jarim-ud-un gergei ür-e-ner-i-čü abuγačiju / bariqu ba:

translit. jarim-ud-i usun-a qayaju orkiqu ba.

translit. irekü jil-ün alba tölütula inu itanca-yin ostoroγ-tu / köbegüd-i inu amalad-tu bariju bayiqu terigüten ülü jokiqu-yin siltaγan-iyar yekede jobaju mal jögeri ber yadaqu / boluγsan očir-iyar qori-yin jayisang [qaljud otuγ-un] (отсутствует вар. А, В) batan turaki-yin terigülen arban nigen omuγ-ud-ača omuγ-un / nijiged kümün-i moskva qotan-a ilegejü yeke degedü ejen imperatur nige-düger pitar qaγan-a γuyuγsan-dur yekede / qayiralaju 1703 on-u martayin 22 duγar edür-e karamota jarliγ baγulγan ögčü deger-e ilerkeyilegsen oros ulus-un / bulimtaraγsan maγu bayidal-i anu čingγalan qoriju ba:

translit. qori-yin buriyad ber selengge üde ana-a qudan tüngnü kürbi / kiluγu γoul-ud kiged tegün-eče γadan-a mongγul-un kile kürtele ejen ügei bayiγsan γajar-ud-i ejelkü ba:

translit. / itanca-yin ostoroγ-tu qamjiy-a-tai bayiγsan-i yaruuna-yin ostoroγ-tu qamjiju nirčiu-giin medel-dü bayiqu / (c. 11) tegün-eče qoyisi qori-yin buriyad-nar ang angnaqu mal üskekü terigüten-iyer amurjin jirγaju mal-iyar bayajiγad / önür olan bolun üsügsen bölüge:

translit. egünče qoyisi kile-yin temdeg talbiqui kürtele mongγul γajar-ača üy-e üy-e / blam-a-nar kiged qar-a arad irejü qori-yin buriyad-tu qamturan qamjiγsan-iyar nemejü ulam olan boluγsan bölüge:

translit. / ene üy-e-dü mongγul γajar-ača qabangsi kündü-yin kemekü nigen irelceged qori-yin otuγ-ud-luγ-a niilejü bayiγal / čidar bayiralaju bayitala anu 1705 on-du stoolniγ ba polqobniγ biotur sa-a-bisi skripiicin ber γajar üjejü nituγ-ud-i / singjikü-yin tula moriluγsan-dur tere qabangsi ber dergede inu yabulcaju γajarčilaju ba:

translit. eldeb tusa yabuqu jam-du / anu üjegülügsen-ü ači-dur boyevoda γolovin-u kürgelte ber yeke degedü-yin qayiraluγsan kramota bar alban-ača ba:

translit. / busu-ču pobinosti-nud-ača künggelegdegsen ajuγu ene qabangsi-yin köbegüd kiged tede-eče ürejigsen olan bolbaču üčüken / ilerkeyilebesü:

translit. qabangsi-yin köbegün kitan tere ber jegün quvacai-yin otuγ-un jayisang bayiγsan:

translit. kitan-u köbegün-deki / jayisang: tegün-ü köbegün qatun jayisang:

translit. tegün-ü köbegün möngke: tegün-ü köbegün toba:

translit. toba-yin köbegün tegüldür / tere ber angqa-dur 1814 on-du aγuyin γalabnui jayisang-u bičigeči 1816 on-ača aγuyin miirsqui ijeba-du bičigeči bayiγsan / 1819 on-ača jegün quvacai otuγ-un jayisang boluγsan 1823 on-du γalabnui jayisang boluγsan 1830 on-du aγuyin inorodnui / üpravayin biiburnui:

translit. 1839 on-du γoluva bayitala aγuyin sitipnui dümeyin batulaγ daqu čaγ-tu pridsidatil boluγsan:

translit. 1842 on-du / 2 duγar tayiša-du batuluγdaγsan 1848 on-ača ekilen imperatur-un boolinui yekonomisiisqui öbsiistva-yin qorrispodinta / (c. 12) bolbai:

translit. 1849 on-du slujiba-dur jidkümji-tei-yin tila yeke degedü-eče čaγan mönggün qoortiγnaγarad qayiluγdaγsan:

translit. / 1854 on-du erkin jidkümji-tei-ber slujiba kigsen-ü tula ba:

translit. tariyalang-un üyiledburi-dü jidkümji-yin tula yeke degedü- / eče a-n-a-yin liinta-tai čaγan mönggün mida-a-li naγarad qayirluγdabai:

translit. 1857 on-du yeke degedü-eče angqan / qalas-un qollisqui rigistaratur kergem qayirluγdaba:

translit. čiluγun negüürsü kürgegsen-ü tula tede gegen tuy-a-du noyan jegün / sibiri-yin giniral gübirnaturun bayasqulang-i 1858 on-u diqabri-yin 29-dü stab-un nasilniγ-iyar sonusqaγdaγsan / 1859 on-u ginbari-yin 10-du aγuyin otuγ-ud-un γalabnui tayiša-du batuluγdaγsan 1858 on-u noyabri-yin 22 / edüre γaramota bar slujiba sayin kigsen-ü tula yeke degedü-eče stanislaba-yin 3-duγar steyipei-yin oorden-u qavaleyir / bolγadaju oordin temdeg qayir-a kürtegsen ebüsü qadaγalalγ-a bariγulqu-yin tula proyoγtu jokiyaγsan-u tula 1859 on-u / martayin 29 edür-e imperatur-un bolnui yekonomisiisqui öbsiistava-yin sobiid-un baisqulang 1860 on-a üni / egüürida jidkümji-tei kereg daγaγsan-u tula:

translit. yeke degedü-yin jarliγ-iyar 200 tögürig mönggü qayir-a kürtebei tegünče / γadan-a alba pobinosti bolun busu-ču eldeb qauli-yin kereg-üd-i tasuldaγulul ügei bayidaγ-ača degedü aqamad / ača jil bolγuna bayasqulang abču bayidaγ:

translit. teyin bayitala manju-yin engke amuγulang qaγan oros-un yeke degedü ejen imperatur 2-duγar peyiter-un üy-e-dü / 1727 on-a noyan tayinui sobiidniγ eldeb cola-yin qavaliir illiriski γarab sa-a-bu valadislavisi ber kitad-un / (c. 13) tüsimed-iyer kiyaγtu-ača orgün-e γoul-un ekin tendenče qung tayiji-yin γajar kürtele oros kitad-un γajar qubiyaju /

translit. jaq-a-yin temdeg talbiqui-dur qori-yin jayisang šidu boltiruγ-un busu itegel-tei albatu-nar-iyar ulaγ-a kiged / yambar kereg-tu tusalan jidkügsen-ü tula ejen imperatur 2-duγar piter qaγan-ača 1729 on-u eyuni-yin 4-ü / edüre batuluγsan patinta bar tere jayisang šidu ber tayiša bolγaγdaγad tere šidu tayiša-giin aq-a degüü ba:

translit. / ür-e-ner inu sang-du alba tolükü ügei ba:

translit. tere tayša šidu kiged jalγamjilaγsan ür-e-ner-tei ber jil büri- / yin kiyaγtu-yin olja-ača qorin tögürig piinglü abču bayiqu bar qayiralaγdabai tegün-eče ekilen qori-yin buriyad dotur-a / tayiša kemekü noyad terigüülejü bayiqu boljuqui:

translit. ene tayiša-nar-i ilirkeyilebesü angq-a-u γalabanui tayiša γaljud otuγ-un / šidu boltaruγ-un tegün-ü köbegün rinčin:

translit. tegün-ü köbegün damba düger tegün-ü ergümel köbegün jigjid tegün-ü köbegün tarba:

translit. tegün-ü / tusiyal-ača qoriγduqu-du quvacai otuγ-un siülüngge badm-a vačir-un γalabnui tayiša boluγad edüge bayinam:

translit. ded ba aqalaγči-ču / üy-e üy-e bolulcaju bayiγsan tayiša-nar mön γaljud otuγ-un γalsang mardai-yin:

translit. tegün-ü köbegün dembil tegün-ü köbegün niqulai ene / segülsi-yin inu qori-yin stipnui dümeyin sang-un mönggü abču düm-e-yi šitaγaγsan gem-ün tula oros orun-a jaruγdabai:

translit. did tayiša-/nar qarγan-a otuγ-un olburi dašiy-yin tegün-ü köbegün dorji jib:

translit. tegün-ü köbegün pabil tegün-ü köbegün badm-a tegün-ü köbegün batu tusiyal-/ača qoriγdabai did tayiša qarγan-a otuγ-un yümsürün vangšiγ-un:

translit. tegün-ü köbegün cebeg tegün-ü köbegün ceden ür-e ügei qaliγsan [ajuγu] (вар.: В, С) / (с. 14) degereki γalabnui tayiša rinčin-u üy-e-dü jidkümji-tei sayin bayiγsan-u tula γalabnui tayiša rinčin-u nadbornui / sobiidniγ did tayiša-nar γalcang mardai-yin pabil dorji jib-un cebeg yümcüren-ü qollišqui asšisur:

translit. γaljud otuγ-un / jayisang-ud arsulan mardai-yin danjin bumalai- (вар. В: pomiilai) yin quvacai otuγ-un jayisang jandan vasili-yin:

translit. kübdüd otuγ-un jayisang / delger sionoqan-u:

translit. γučid otuγ-un jayisang ceden manju-yin:

translit. sariyid otuγ-un jayisang yüm jib ivan-u qarγan-a / otuγ-un jayisang badm-a ceren γonbu-yin qudai otuγ-un siulengge γaljud mungke-yin:

translit. bodungγud otuγ-un jayisang / danjin dorji-yin qalbin otuγ-un jayisang ergüdeg ebügen-ü:

translit. čaγan otuγ-un jayisang moquu unaγan-u:

translit. batunai / otuγ-un siulingge γalsi omuγ-tu-yin ber titilirnui sobiidniγ kergem kürtegsen ajiγu:

translit. egünče γadan-a omuγ omuγ dotura / jayisangud ba:

translit. omuγ-un nijiged siulingge ba:

translit. jasaγul kemekü neremji-tei sayid-iyar jakiruγdaju bayidaγ bölüge:

translit. basa 1727 on-a yeke degedü-yin batuluγsan-iyar qori-yin arban nigen omuγ-un buriyad-tu arban nigen tuγ qayiraluγdaγsan / bui:

translit. basa tegünče qoyin-a 1837 on-a yeke degedü ejen imperator niqulai qaγan-ača γaramoti-tai arban dörben tuγ / qayiralaγdaγad γaramoti dotur-a qori-yin buriyad-nar-i ese jiγsaγaγdaγsan čereg kemen nereyidbei:

translit. yeke degedü ejen / imperatariica 2 duγar qatariina oliγsiyebna-yin üy-e 1763 on-du qori-yin buriyad-un ködülmürsi düsi-yin jes-iyer / (c. 15) 3-3 tü alba ergükü bolba:

translit. basa 1790 on tuqai-du jud turangq-a bolju qori buriyad-un mal-ud γarjalaju / ügegüürged jarim-ud anu üldegsen amidu mal-iyan qanaju čisun-i iden tejiyel bolγaju yekede jobaqu-yin üy-e / 1792 on-a yeke degedü ejen imperatariica 2-duγar yi qatariina qatun qaγan ber qayiralaju sang-ača körüngge kiged /

translit. anjusu siirpi qudaldaγ-a ügei ögčü čidal-tai ulus-i ilγamjilan tariyalang tariγulju ürejigülügsen-iyer buriyad-nar / čidqulang bolju tegünče qoyisi čidal-tai ulus tariy-a üyiledkü bolju mal üskejü mal-iyar ulam ulam bayajiju / kiged ösčü tegün degere busu medel-eče qori-du qamjiju olan boluγad 1795 on-a bügüdeyin ribiija toγ-a abqui-dur /

translit. arban doluγan mingγ-a γurban jaγun döčin tabun er-e düüsi bolbai:

translit. qori buriyad-nar-un edüü tedüü ber öberün dura-bar keriyeselejü qristoos-un sisin-a oruγsan ulus-i čuγlaγulju / kiluγu-yin todqatu kemekü γajar-a ciliyeni bolγaju 160 düüsi dotura nige staršina-tai batulaγulaju 1795 on-a ilγamjilaju / bayilγaγsan anu 1826 on-du öberün durabar qori-yin medel-eče salaju qonili-yin bolusnui prabliyeni-du qamjiγdabai:

translit. tendenče qori-yin buriyad üsčü ulam olan boluγad jarim anu ulam negüügseger nirčiu-giin okrug-un inggidei mürün / kiged siti ülüngge tura kiged aγu γoul-iyar ba:

translit. tere sidar-un busu γajar-ud-iyar negüüjü nutuγlan bayitala / 1796 on tuqai-du öndürlegči-yin jarliγ-iyar noyan distebitelnui statsqui sobiidniγ laba morilaju iriged:

translit. oros / orun-ača bayiγal-un emüne jüg-tü sine nutuγlaγulqu pošilšiγ-ud-tu γajar kereglegsen-e inggidei mürün kiged:

translit. ülüngge / (c. 16) tura γoul-ud-ača 1 tüm-e 5 mingγan disteyina γajar ögtüjü:

translit. tegün-ü qojim tere γajar-ud-tu posiilsiγ-ud / irijü siliini bolqui-dur tere γajar-a negüüjü bayiγsan qori-yin buriyad-un olangki anu aγu γoul kiged onong / mürün-ü köbege ber ba:

translit. tere sidar-un busu-ču γajar-ud-iyar negüüjü oduγad tere γajar-a uridayin bayiγsan jon-/ juγ-a niilen nutuγlaqu boluγsan-iyar:

translit. qori-yin buriyad-nar qoyar anggi bolju degedü üde-yin ba:

translit. nirčiu-giin / qoyar okrug-tu negüjü bayiγsan bolbaču γaγča-qu qori-yin medel-dü bayiγsan ajuγu:

translit. üy-e üy-e boduγ-a taqul / bolju olangki ulus anu tere ebedčin-iyer jobaqu kiged:

translit. tere ebedčin-iyer jalaγu kümün-nügüd γaγsalan üküjü bayidaγ / böged 1808 on tuqai-du:

translit. yeke degedü ejen imperator 1-düger aliγsandar-a qaγan qayiralan ayiladju čečeg tariqu / surγal üyiledkegüljü qori-yin buriyad dotur-a arban yisün čečeg-ün üsniγ-üd-i batuluγdan qojim anu tede / using-üd-tü jon-ača jilab // yilab mönggün alba ügei bolγaju čečeg taridaγ jirum γaruγsaγar degerki boduγ-a taqul joγsuju / ügei bolun:

translit. basa sisin delgerejü em-ün nom-un surγuli suralčaγsan blam-a-nar ebedčin-i emnekü ba:

translit. nom-i ungšiju / boluγsaγar kümün nügüd-ün eldeb ebedčin-iyer ebedkü kiged čaγ busu ükül-ün ayul-ača arčilaγdaju edüge kürtele amurjiγad / ulam üsčü olan boluγsan-iyar 1811 on-u ribiija toγolaγči-dur qorin mingγ-a nayman jaγun nige er-e düüši bolbai:

translit. egün-eče uriγsida qori-yin buriyad dotura burqan-u sisin boluγsan güyiced delgeregsen ügei-yin siltaγan-ača nom / bičig medekü ulus baγ-a jerge bayibaču olangki anu medekü ügei böged olan-ki anu γaγča qu böge-e-giin mörgül-i / (c. 17) itigemjilejü šitüdüg aγsan ajuγu [egün-eče doγoγčida böge-e-ner-ün mörgül-i üyiledkü-degen tükiyerekü jirum kiged / kereg-tei jebseg-üd-tei-yi ügülegsen 10 jüyil-iyer ilirkeyilelge-yi egün-e ese bičigdebei:

translit. üjekü-yi küsegčin / busu bičig-eče üjejü medegdeküi:] (имеется только в вар. А) [böge-ner-ün mörgül-i ilirkeyilebesü:

translit. 1-dür: angean böge bolqu surγal anu urida-yin böge kümün-lüge / qamturan bögelejü bayiju sinar kilgegülkü tere inu qoni alaju urtu modun-u üjegüre bügce ber qadquγad tegün-e degegči / qanduγulju γajar-tu qadquγad bögelejü γoγoγad dergede inu olan modu qadquju tegün-ü müšir-tu solongγ-a čingdaγ-a / terigüten-ü arasu kiged büs torγun-u eldeb jüyil ürtesü olan-i uyaqu ba:

translit. eke modun neretü yeke modu gesigüsü / müčir-tei joγoγad böge-ner iduγan bögelejü bayiji tegün-e abiraqu ba:

translit. tere γajara qadquγsan šinar-un olan / modud-i 9 köbegüd:

translit. 9 ökid tegünče doγoγči ču köbegüd ökid-lüge selgün toγoriju adaγ anu 3 qonuγ:

translit. / dumda 5-7 qonuγ: erkim inu 9 qonuγ dotura bögelekü bui:

translit. tere jaγura edür büri ködüge ayil-ud-i mori / ber jayiju yabuju bögelekü bui:

translit. ene üy-e ayil büri büs-iyer kigsen moγai ba solungγ-a kürün-e üyen-ü arasu / beledkejü bayiju ergüdeg bui:

translit. ene bolbasu böge bolqu surγuli anu metü böged:

translit. ere kümün bögesü böge:

translit. ekener bögesü / (c. 18) iduγan kemen nerelemui:

translit. 2 duγar bögelekü-degen bariqu jemceg anu morin-u toluγai-yin düresü-tei 2 modun-a qongq-a / böged eldeb temür ba:

translit. nomu somu ba: döruge:

translit. menekei moγai-yin dürsü uyaγad γar-taγan barin tulaqu bui:

translit. / tere inu sorbi kemegdeyü:

translit. qoni yamaγan-u arasu bar matamal modun-a bürigsen qas (вар. с: qaγas) kenggerge metü-yi adaγ anu γurba:

translit. / dumda anu 5-7: erkim 9-yi kijü böge:

translit. niduγan-nar ba nöküd anu bariju modu-bar cokin daγun γarγaqu / bui:

translit. ene inu kece kemegdeyu:

translit. 3 duγar emüskü qubčad anu görugesün-ü arasun dotur-tai ebür-tei temür malaγai-du / moγai-yin dürsü terigüten-i uyaju terigün-e emüskü bui:

translit. ene anu mayiqabči kemegdeyu:

translit. görügesün-u arasun debel-dü / temür-iyer kigsen jida γoq-a dörüge ba eldeb yaγum-a kiged:

translit. bös-iyer oyuju kigsen menekei-yin moγai-yin dürsü ba:

translit. / solungγ-a üyen kermen-ü arasu terigüten-i olan olan-iyar oyuju bey-e-degen emüsyu:

translit. ene inu amitai orγui / kemegdeyu:

translit. 1 düger jegüükü jemceg inu:

translit. jes temür-iyer kigsen sibuγun terigüten-ü dürsü-tei ba:

translit. dükürig qangdaγai / monsoγor γonjoγor eden-dü eldeb bös torγun-u ürtüsü uyaju oγosurlan küjügün-e jegüjü:

translit. ene inu sakiγulsun / kemegdeyi:

translit. 5 duγar üjemerlekü inu ebedügsen kümün kiged elegür-čü kümün-e čimai-yi teyimü ner-e-tü ongγon ebedkejü ba / ükügülkü-yi jabdaju bayina tegüni küngdülekü γuyuqu-yin tus teyimü kereg kigerei:

translit. teyimü čidkür qourlaju bayina tegüni / (c. 19) kögekü üldekü teyimü üyiledbüri kilgegül:

translit. teyimü ed tavar γai-tai bayina:

translit. tegüni γarγaγul kemen kelekü amui:

translit. ene / üjemerlekü-degen jarim-daγan uqaγan-iyar medenem kemekü ba:

translit. jarim-daγan qonin-u dalu-yin yasun-i γal-du šitaγaju / tegün-ü qaγaraγsan γang-iyar singjijü medenem kemekü ba:

translit. jarim-daγan ongγod-i uriju irigüleged dotura ban oruγulba / kemen tere ongγon-u nere-ber bögelejü bayiju üjemerlen kemekü bui:

translit. 6 duγar üyiledkü üyiledberi inu:

translit. teyin / üjemerlen kemegsen-e jarim kümün itigen ayuju böge iduγan-i ger-tegen uriju bögeleküi-dür jarim-daγan qoni yamaγ-a / aduγusu-ču alaju urtu modun-a bügce ber inu qadquju degegči qanduγulju γajar-tur qadquγad bögelekü ba:

translit. jarim / daγan qoni qoni yamaγ-a adaγusu alaju miq-a-yi anu bolγuγad ongγon-u dürsü-yi bös torγan-a jiruju ba:

translit. jes γuuli / ber darqalaju ba:

translit. ečigei kiged qonin-u arasu bar buyu modubar-ču darqalaju bütügeged:

translit. tegün-e takil ergüjü ba:

translit. / mörgügüljü bayiju bögelekü ba:

translit. jarim-daγan olan modu γajar-tu qadquγad tegün-e solungγ-a kermen sindaγan görügesün-ü arisu / ba:

translit. bös uyaju bayiju bögelekü bui:

translit. basa jarim-daγan čidkür üldükü kemen qara üker amidui ber bariγulju bayiju čidkür- / ün dürsü-yi kijü bögeleged:

translit. tegün-e nökün-e bulaqu bui:

translit. bulaqu bui: γai-tai ed tavar-i anu ködüge-dü γarγaγuluγad abqu / bui:

translit. teyin γajar büri-yin böge-ner-ün üyiledkü üyiledberi olangkin anu adali bolbaču basa jarim anu tus tusuγar amui:

translit. / 7 duγar ongγod kemekü inu:

translit. urida anu nögčigsen böge niduγan ba:

translit. busuču nögčigsen kümün-ü sönesün / ongγon boluγad kümün-e ebedčin kiged ükül bolγadaγ jarim nögčigsen kümün-ü sünesün čidkür boluγad kümün-e qourladaγ (c. 20) kemen üjemerledeg amui:

translit. 8-duγar üjil taγalal anu:

translit. jarim olangkin böge iduγan anu burqan-a mörgükü ba… ? / buyan-tai yaγama üyiledbesü tusa ügei:

translit. niγul üyiledbečü gem ügei:

translit. kümün ebedbesü ba: ükübesü ongγod sidkür / ebedkemüi:

translit. ükügübemüi kemen taγalamui: ay-a jang anu ataγarqaqu üselekü sedkil-tei:

translit. arki tamakin-a qurical-tai / bui:

translit. jarim böge iduγan anu:

translit. nom sonusju burqan-a mörgükü ba:

translit. baγ-a jerge buyan-ču üyiledkü edüi tedüi bui amui:

translit. 9-düger böge iduγun-u γaruγsan uγ anu böge-ner-ün mörgül / inu busu sasin-luγ-a adali nom bičig kiged :

translit. surγal ügei γaγčakü dam dam aman ügeber damjiju kelelčedeg / siltaγan-ača ali čaγ-tu yaγakijü egüsken γaruγsan anu ülü medegdekü amui:

translit. jarim böge-ner ba: jarim böge-giin / mörgül šitudeg ulus-un taγalal-dur erte üni čaγ-tu buriyad ulus-nar ber burqan-u sasin ügei bayiqu čaγ-tu mekeči kümün ber kümün-e kündülegdekü ba:

translit. kümün-i ayulγaqu ba: / olja olqu-yin arγ-a egüskejü ba:

translit. γarγaγsan jirum amui kemeldümüi:

translit. 10-duγar tusa-tai ba ügei inu:

translit. böge / iduγan-u taγalal anu kümün ebedkü jobaqu anu ongγod čidkür ebedkümüi:

translit. ükügülemui: ükükü-yi inu ongγod / čidkür ükügülemüi kemen bögelekü-eče busu qoyitu nasu-u tusa ülü medekü ba:

translit. ülü üyiledkü bui: amitan-u tusa-/ ču ülü sedkiged:

translit. γaγča ene nasun-u tus bögelekü-eče γadn-a qarin ataγarqaqu üselekü sedkil-tei böged:

translit. / (c. 21) burqan-u sasin-luγ-a jičigülebesü nom-un yosun bolbasu:

translit. kümün-ü ebedkü jobuqu anu:

translit. urida-yin nigül-tu üyeleče / bolumui:

translit. ükükü-čü tegünčilen böged: törügsen-ü ečüs erke ügei ükümüi:

translit. ene nasun-u tusa-yi kereglel ügei / qoyitu-yin tusa-yi uyiled öberün tusa-yi erkilel ügei:

translit. busu amitan-u tusa-yi erkilegdeküi:

translit. kemen nomlaγsan / yosuγar bolbasu böge iduγan-u mörgül inu sasin kemen toγalaγdaquy-a berke metü bölüge:] oros kiged kitad-un γajar qubiyaldaju 1727 on-a jiq-a-yin temdeg talbiqu-ača uriγsida mongγul-un γajar-ača / irijü qamjiγduγsan edüi tedüi:

translit. blam-a-nar-ača ba: selengge-yin otuγ-ud-un blam-a-nar iyar jiγalγaju buddha-a-yin / sisin delgeresen-i ilerkeyilebesü selengge-yin otuγ-un jimba aqaldai-yin ber 1721 on-a mongγul-un orun-a boγda / jibjun damba qutuγ-tu-yin küriyen-e odču nom-un surγuli-du oruγsan ajuγu:

translit. basa mön selengge-yin congγol / obuγ-un damba darja-a-giin ber 1734 on-a tübed orun-a odču boγda dalai blam-a-yin dergede lhasa juu-giin küriyen / nom-un surγuli-du bolbasuran suraju blam-a boluγad gedürge busaju 1741 on-a irejü sisin delgeregülbei:

translit. egün-eče / baγ-a urida tuqai bar mongγul γajar-ača tübed mongγul 150 blam-a-nar selengge-yin ba:

translit. qori-yin obuγ-ud-tu / irin niileged:

translit. yeke degedü ejen-ü anjirulta-du tede blam-a-nar-un ner-e-yin spiiske qabsurγan kürgegsen-iyer / 1741 on-a tede blam-a bügüde-yi qompiled bolγaju alba tataburi-ača sulalaγad teden dotur-a-ača / tangγud obuγ-un corji aγvang nüncüγ inu selengge-yin ba:

translit. qori-yin blam-a-nar-un aqalaγči blam-a / (c. 22) bolγaγdabai:

translit. ede blam-a-nar jerge ber selengge-yin ba qori-yin obuγ-ud-tur nom-un surγal delgeregülejü / buddha-a-yin sisin-e oruγulju tegün-eče ulamjilan blam-a quvaraγ-ču olan bolju selengge-yin obuγ-ud dotur-a dačang-/ču delgeregülegdebei darja-a jay-a-giin ber 1752 on-a siregetü blam-a-du batuluγdabai tegün-eče qoyin-a aqalaγči corji blam-a /

translit. püncuγ-un ketüregsen-e tegün-ü tula 1757 on-a aqalaγči siregetü bolγan batulaγdaγad 1764 (вар. В: 1754) on-a aqalaγči blam-a / bandida qambuva batulaγdaγsan ajuγu tegün-eče qoyina yeke degedü-yin jarliγ-iyar sine toγtuγal bütügekü sobiid / bolqui-dur mosquva qotun-a diputad bolju ilegegdeged yeke degedü ejen imperatarsa qatarina qatun qaγan-a baraγalqan /

translit. diputad-tu batulaγdaju 50 tü kesig qayiralaγdaju bucaju iriged qoyina nasun ketüregsen-e tegün-ü tula ači anu / corji sodnam pil ketürkei-yin ber 1777 on-a diputad bolγan batuluγdaγad:

translit. 1778 on-a aqalaγči blam-a / bandida qangbuva-du batulaγdabai:

translit. basa deger-e-ki blam-a jimba aqaldai-yin ber 1755 on-a sodniγ da-a blam-a-du / batulaγdaγad:

translit. basa tegün-eče qoyina 1776 on-a selengge-yin jegün γar-un tabun dačang-ud-un erdeni bandida sirege-/ tü sodniγ da-a blam-a bolγan batulaγdaγsan-ača qoyina 1783 on-a mön dačang-ud-un bandida qambuva bolγan batulaγdajuqui / tere aqaldai-yin ketüregsen qoyina ači anu corji danjan damsuγ isi jimsu-yin ber 1797 on-du mön tabun dačang-un / (c. 23) bandida qanbuva bolγan batulaγdabai:

translit. tegünče qoyina tegün-ü degüü corji ka-a-vang isi jimsu-yin ber mön tabun dačang-un / bandida qanbuva-yin tusiyal-i 1801 on-ača egüsken daγaγad basa aqalaγči blam-a bandida qanbuva ketürkei-yin ketüregsen / qoyina degüü inu corji dačang coyivang dorji isi jimsu-yin ber 1838 on-a bügüde jegün sibiri-yin šar-a-yin sisin /

translit. tanu aqalaγči blam-a bandida qanbuva bolγan batulaγdaγad basa yeke degedü ejen imperatur niqulai qaγan ber 1855 on-a / basa dakin batulaγdan dipulom kürtebei ene qanbuva isi jimsu-yin ber 1859 on-a nasun-ača keturegsen-eče ekilen bandida / qanbuva-yin tusiyal-i köl-ün naγur-un dačang-un siregetü gelüvang covs kiy rgiyamlcan čoyirub vangsig-un ber edüge /

translit. kürtele daγaju bayin ajiγu ene tusiyal daγaju bayiqu-yin tus öndürlegči ejen-eče 1860 on-a diqabri-yin 22 / edür-e baγuγsan jarliγ-ču bui ajuγu:

translit. [tendeče ana-a üde qudan tügnü γoul-ud-iyar ba:

translit. tere čidar-a negüüdeg / jon angqan egüsken burqan-u sisin-a oruju blam-a-nar quvaraγ-ud-tai bolju nom-un surγuli üyiledkü boluγad:

translit. / tügnü-yin janggina kemekü γoriqon-a 2 modun dačang bariju 2 keceg qural mörgül-tei bayitala qojim anu 1750 γarun / on-du tere 2 dačang-iyar ulariju tügnü-yin γaltai-yin γoriqon-a baribei:

translit. kejingge-yin šilsa-a-i aγula-yin / (c. 24) eber-tü 1773 on-a daisy lhüngbüling kemegdekü dačang modu-bar bariγsan anu γal-un ayul-du qayilaγsan-u tula / qudan-u mönggüd-ün adaγ-tu 1775 on-a baribei:

translit. tegün-ü qaγučiraqu-du kejingge qoriqon-a 1855 on-du ulariju / dačang baribai:

translit. ana-a γoul-du 1795 on-a γadan saddubling kemegdekü dačang modu-bar bariγsan anu γal-un ayul-du / qayiluγsan-u qojim anu 1808 on-a čiluγun dačang baribai:

translit. qori-yin jon dotura angqan-ača inaγsi-da aqalaγči / blam-a-nar boluγsan-i ilerkeyilebesü:

translit. darqan nangsu lubcang namjil kemegči 1775 on-a qori-yin blam-a-nar-un aqalaγči / blam-a bolγan batuluγdabai:

translit. tegünče qoyina yümsüng gelüvang lubcang daγbu kemegči 1764 on-a mön aqalaγči blam-a bolγan / batulaγdabai:

translit. tegünče qoyina lubcang sirab kemegči 1783 on-a mön aqalaγči blam-a bolγan batulaγdabai:

translit. tegün-eče qoyina / lubcang toyingdul kemegči 1818 on-a bügüdeyin aqalaγči blam-a bandida qambuva-yin tusalaγči kiged qori-yin blam-a-nar-un / aqalaγči blam-a bolγan batulaγdabai] (вар. В: tendeče 1786 on-du tüngnü oul-du daši čoyingqorling kemegdekü dačang: 1763 on-a qudun-u ang: 1763 on-a qudun-u oul-du / daši lhündübling kemegdekü dačang: 1795 on-a ana-a γoul-du γandan šaddubling kemegdekü dačang modu-/ bar bariju: teden-e blam-a-nar-i bariγulju nom ungsiqu mörgül üyiledkü bolujuqui: qojim anu: / 1806 on tuqai-du ana-a-giin dačang sinelejü čilaγu-bar bütügegdebei: /) tendeče bayiγal-un urida bey-e-yin buriyad dotura bayiqu kemen urida anu öndürlegči-eče / batuluγsan 150 qompiled blam-a-nar selengge-yin buriyad dotura bayidaγ-ača bayiγal-un emüneki buriyad sisin tanu γlabnui / (c. 25) blam-a bandida qambuva-yin jübsiyel-iyer 1806 on tuqai-du 14 qompiled blam-a-nar qori-du bayiγulaγdajuqui:

translit. egün-eče / uriγšida kiged ene üy-e-dü-čü qori-yin buriyad-nar örgüljida somu nomu saγadaγ erkilejü:

translit. 13-14 nasu / güyicegsen-eče degegčiki er-e ulus bügüde-dü güyiced bütügelgejü beledkegülüged baγ-a nasun-ača anu qarbulγ-a kiged / namnalγa-yin // surγuli kilgegülejü:

translit. ebül qabur-un čaγ-ud-tu kejey-e-dü olan-iyar čiγulaju görügesün kiged činu-a abaladaγ / bölüge:

translit. tere kemebesu angqan-daγan kitad oros-un qoγor dumdaki kileyin temdeg talbiqui tuqai-du 2 eteged-ün ulus / olan-iyar qabsuran öber jaγur-a mal degeremden buliyalcadaγ angqan siltaγan-iyar ayuju angqan-daγan qarbulγ-a namnalγ-a-/ yin surγuli ülü umartaγulqu kiged:

translit. ese suraγsad-un surγaqu-yin arγ-a deger-e bodumjilaju jirum boluγsan ajuγu:

translit. / ene nomu somu beledkekü kiged görügesü činu-a abalaqu ba:

translit. qarbulγ-a surqu jirum 1816 on-ača qoyisi suladaγsaγar / ulam joγsuju edüge jarim γajar-ud-tu baγ-a saγ-a tedüi bui ajuγu:

translit. tendeče noyan erküün-ün γarjidangsqui / gubernator-un jakirulta-bar qori-yin buriyad-nar düsi büri tariy-a üyiledkü kiged mangγaji-du tariy-a talbiqu boluγad / 1813 on-ača egüsken mangγaji-du γarica-yin tariy-a talbiqu boljuqui:

translit. tendeče onon γoul ba:

translit. kiluγu γoul čaγča / yaruuna naγur čidar-un ulus tariy-a urγuγulju yadaγad ba:

translit. mangγaji-du jil büri talbiqu γarinca-yin tariy-a qudalduju / abču γaruja-du oruγsan-iyan ilerkeyilejü γuyilγ-a kürgegsen inu noyad minister-üd-ün qomited-iyer jöbsiyen / sidkegdejü 1817 on-ača egüsken mangγaji-du tariy-a talbiqu anu joγsuγaγdajuqui / (c. 26) tendeče 1826 on-a bügüde-yin ribiija bolqui-dur qori-yin jon uridayin-ača ösčü qorin nigen mingγ-a dörben / jaγun γučin nayman er-e düüsi bolbai:

translit. degedü üdeyin jimsqui isparabniγ-un jakirulta-bar 1816 on-ača egüsken / 12 miirsqui ijaba γajar büri bolγaγdaju bayiγad noyan jegün sibiiri-yin giniral gübernator-un 1820 on-u jakirulta-/bar 7 anu joγsuγaγdaju 5 miirsqui ijaba bolbai:

translit. qori-yin γalabnui tayiša γalcang mardai-yin ber 1814 on-a / qaliju köbegün inu dembil γalsang-u ber 1815 on-a γalabnui tayiša boluγsan-ača egüsken jidkümji-tei-yin tula / 1817 on-a mönggün ildu (вар. В: selem-e) qayir-a kürteged titelirnui sobiidniγ kergem kürtebei:

translit. tendeče qataγu širügün aγasi-tai ba:

translit. aγur killing inu yeke boluγsan kiged:

translit. gem ügei bayitala omuγ-un sayid-nar:

translit. ba albatu-nar-i cokiqu anu olan ba:

translit. busud-un / sayin ed tavar-i ayulγaju abqu jang-tai bolqu ba:

translit. olan-ača durabar tatari (вар. В: tataburi) tataju edlekü terigüten-e tesejü / yadaγad:

translit. qori-yin olangki ulus γomudal-tai bolju 1818 on-ača egüsken:

translit. noyan degedü üde-yin jimsqui sprabniγ-/ tub a:

translit. noyan erküün-ün γarajidangsqui gübirnatur-tu γuyilγ-a kürgeged tayiša γalcang-u oljalaju abuγsan ed tavar / kiged mönggün-i bucaγalγan tölügüljü abčuqui:

translit. ene tayiša γalcang-u ber erküün-ün qarajidangsqui gübirnatur-un siidkebüri-ber / (c. 27) 1818 on-ača egüsken tayisa-ača joγsuγaγdaγad (вар.: В: joγsuγad) jisi basa öndürlegči-yin jarliγ-iyar 1819 on-ača egüsken dakin / taiša boljuqui:

translit. egünče ulamjilan qori-yin jon eb tasurju qoyar anggi bolun ümüglelden adaγ anu ečige köbegün qoyar / baa q-a degüü-čü qoyar anggi sanal-tai boljuqui:

translit. eyimü siltaγan-iyar esürge tesürge γomudulcaju aqamad-tur / γuyilγ-a kürgelcekü terigüten kelen aman jaraγu (вар. В: jariγ-a jarqu) yekede delgeren jobaqu-yin üy-e-dü öndürlegči ejen-ü taγalal-iyar noyan / sibiiri-yin general gübirnatur tayini sobiidniγ sperangski 1819 on-u segül-iyer degedü üdeyin γourud-tu morilaju / iriged tere γourud-tu qomiimca (вар. В: qommisan-a; вар. С: qommisi) batulaju bayilγan qori-yin jon-u γomudal nekeberi-yi müskigül-ün todurqulaju qoγorumda / kelen aman [jaruγ-a] (вар. В, С) udaridču qudquγsan jayisang-ud namjil moquu-giin:

translit. dalai doγba-yin qantoora-yin diputad / vangpil arsulan-u γurban-i tere tusiyal-ud-ača-i salγan boliγuluγad albatu-nar mantaring (вар. В, С: mantaring mangnai-yi) mangqači-yin cengpil darja-yin / qoyar-i čidürlejü türm-e-dü kemjiy-e-tei ber qaγan sidkejü kecegelge üjegüleged:

translit. qori-yin tayiša-nar sayid-nar-un / qoyinaγsida yabuqu-yin tuqai-du jiγabarilan 1820 on-du ingstürügce baγulγan ögčü amurliγuluγsan bölüge:

translit. basa degedü / üde-yin jimsqui süd-ün isparabniγ gidengštorom kiged jasedatil-nar rešiitnikob ba:

translit. sa-a γarab tede ber qori-yin / jon dotur-a qasilγ-a üyiledčü:

translit. yeke olja abču bayiγsan anu ene üy-e-dü müskiberi ber toduraju teden-ü bey-e-/ (c. 28) nüdi tusiyal-ača-i γarγaju oros tegeši yabuγuluγad jögeri-yi qudaldaju oljaluγsan [mönggü-yi qojim / jon-du tölügülügdegsen] (вар. В, С) bölüge:

translit. tendeče qori-yin γalabnui tayiša dengbil γalcang-un 1822 on-a qaliju:

translit. 4-düger / tayiša jigjid dambaduγar-un ber 1824 on-a γalabnui tayiša boljuqui:

translit. tendeče 1823 on-a jegün sibiiri-yin busu / törülten-ü ribiije toγalalγan bolqui-dur qori-yin buriyad-nar-un uridayin-ača ösčü qorin γurban mingγ-a yisün jaγun / tabin dörben er-e düüsi bolbai:

translit. qori buriyad-un ejelejü bayiγsan γajar anu:

translit. omuγ omuγ büri ilγamjilaγsan qubiyari ügei / siltaγan-ača erte-yin durabar negüjü bayirjiγsan qaraγan-a kiged quvacai ba:

translit. kübdüd omuγ-un ulus 2-2 anggi / bayirjiγad qoγordimda-ban qola aγujim siltaγan-ača kereg-iyenbütügeküi-dür tübeg-tei tula:

translit. ana-a-ača baraγun / eteged-tü bayirjiγsan barung qaraγan-a kiged quvacai ba:

translit. kübdüd kemen: ana-a-ača jegün eteged-tü bayirjiγsan-ni / jegün qaraγan-a quvacai kübdüd kemen ribiije-yi silγaju bičigdegsen-eče egüsken degereki γurban omuγ-ud barung jegün-iyer / salγaju jirγuγan omuγ bolju urida-yin arban nigen degree γurban omuγ nemegsen-iyer qori-yin arban dörben omuγ-tan / boljuqui:

translit. tede yeke degedüejen imperatur 1-düger aliγsandar qaγan ber 1822 on-u eyüli-yin 22-un edür-e / sibiri-dür saγuγči busu törülten-i jakiruqu toγtaγal sine-ber batulan baγulγaγad:

translit. tere toγtuγal-un yosuγar / (c. 29) 1827 on-ača egüsken urida-yin bayiγsan qori-yin qantoor-a tabun miirske iijaba joγsuγaγdaju:

translit. qori-yin stipnui / düm-e kiged 14 [omuγ-un] (вар. В, С) nijiged-iyer 14 inorodnui üprava-nar ba:

translit. 108 rodubui uprabliini-ner bolbai:

translit. mön / toγtuγal-un yosuγar urida anu omuγ-ud dotur-a jayisang siulingge jasaγul neremji ber jakiruγdaju bayiγsan anu busu / törülten-i jakiruqu-ača joγsuju γaγča kü busu törül-tan dotur-a kündü-tü neremji bayiqu boluγad düm-e / dotur-a γalabnui rodunasilniγ tayiša kiged jasadatil-nar inorodnui üpravanar dotur-a γoluva biiburnui-nar rodbui / üprabliini-ner dotur-a starusta pomošnig-ud ner-e [tü] (вар. В) bayiqu boljuqui:

translit. basa qori-yin buriyad-nar ulam ulam / sasin-tu oruju tübed mongγul nom bičig surulcaqu ba:

translit. nom ungsiγulqu ba: mörgül üyiledkü ba:

translit. nigül cederlekü: buyan / üyiledkü ulus ulam olan bolju degedü üdeyin egetü qoriqon-a damšui rabjiiling kemekü:

translit. sisan-a-yin γoriqon-a γandan čoyingpalaling kemekü:

translit. kilγu-yin qokiurtai γoriqon-a süngrab šiirabling kemekü:

translit. čilaγutai / γoriqon-a γandan darjiiling kemekü tabun modun dačang:

translit. noyan erküün-ün γarjidangsqui gübernator-un 1832 on-u mai-yin / 15-u edür-e batulaγsan-ača qoyiši bütügejü qural nom ungšiju mörgül üyiledkü:

translit. nom-un surγuli kikü boljuqui:

translit. / tendeče yeke degedü ejen niqulai pabulubiši qaγan ber 1827 on-u eyuni-yin 21-ü edür-e jegün sibiiri-yin busu / (c. 30) törül-ten-ü alba sinelekü-yin polojiini batulaγad:

translit. tegün-ü yosuγar 1831 on-a alba jokiyaqui qommica irejü sine-/ ber ribiiji bolqui-dur qori-yin jon urida-ača ösčü 25067 ere düüši bolju tegün dotur-ača 18 nasun-ača / degegči: