Chronicle of the Selenga Buryats by Lombo-Tseren
Летопись селенгинских бурят Д.-Ж. Ломбоцыренова
ID: BurLomb
Date: 1868
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
Author: Lombo-Tseren (D.-Zh. Lombotsyrenov)
828 lines · 9 597 words
Bibliography
Транслитерация из PDF «Ломбоцыренов_Летопись селенгинских бурят (транслитерация).pdf» (кто выполнил транслитерацию, не установлено). В строках .orig: / — конец строки рукописи, (с. N) — страница издания, (вар. …) — разночтения списков; в поисковом слое пометки издателя убраны.
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
selengge-yin mongγul buriyad-un darqan tayiša danbi jilcan lomboceren-ü jokiyaγsan mongγul buriyad-un teüke bolai
translit. selengge-yin mongγul buriyad-un darqan tayiša danbi jilcan lomboceren-ü jokiyaγsan mongγul buriyad-un teüke bolai:
2
orus ulus-un jegün sibiri-du saγuγči ünen itegel-tü albatu qasaγ-ud mongγul buriyad negüüdel bolun qamniγan tenügür busu törültün emüne šajin-tun kemen aldaršiγsan jon-u erte čaγ-un uγ ijaγur ündüsü-ü domuγ bičig ügei
translit. [orus ulus-un jegün sibiri-du saγuγči ünen itegel-tü albatu qasaγ-ud mongγul buriyad negüüdel bolun / qamniγan tenügür busu törültün emüne šajin-tun kemen aldaršiγsan jon-u erte čaγ-un uγ ijaγur ündüsü-ü domuγ / bičig ügei.
4
mongγul-un činggis qaγan-u albatu oyirad buriyad kemekü-eče ündüsülügsen ašuyiγan neretü niduγun bayiγal dalai-yin erigi-ber yabutala
translit. mongγul-un činggis qaγan-u albatu oyirad buriyad kemekü-eče / ündüsülügsen ašuyiγan neretü niduγun bayiγal dalai-yin erigi-ber yabutala.
5
dalai-yin erigi-dü köke buq-a kögesü bou činggis qaγan-u albatu oyirad buriyad kemekü-eče ündüsülügsen ašuyiγan neretü niduγun sakara orkiraji bayiqu-yi niduγun üjeged
translit. dalai-yin erigi-dü köke buq-a kögesü bou činggis qaγan-u albatu oyirad buriyad kemekü-eče / ündüsülügsen ašuyiγan neretü niduγun / sakara (вар.В: čaquran) orkiraji bayiqu-yi niduγun üjeged.
9
tende tačiyangγui egüüskebe udal ügei niduγun jirmüsün bolji qoyar köbegün törügsen-ü yeke-ni buriyadai baγ-a ni qoridai kemekü boluγsan aji
translit. tende / tačiyangγui egüüskebe / udal ügei niduγun jirmüsün bolji qoyar köbegün törügsen-ü yeke-ni buriyadai baγ-a ni / qoridai kemekü boluγsan aji.
10
translit. buriyadai angnaji yabutala aγula-u oroi jioda modun-du nige ökin yabuγsan-i olji] gergei kibe.
13
ikirid nayiman köbegün-tei tegün-eče delgeregsen ündüsün olan yasu oluγ-tan bolju bayiγal-un tere biy-e erküü moji-du birqalinski balaγanuski idi olan tasuγ buriyad bayiγal-un ene biy-e bayiγal-un oblusti dotur olan yasu obuγ-tan bulaγad qridai-yin üri-ner
translit. ikirid nayiman / köbegün-tei tegün-eče delgeregsen ündüsün olan yasu oluγ-tan bolju bayiγal-un tere biy-e erküü moji-du birqalinski / balaγanuski (вар.В: balγugski) idi olan tasuγ buriyad bayiγal-un ene biy-e bayiγal-un oblusti dotur olan yasu obuγ-tan bulaγad / qridai-yin üri-ner.
14
qoyina mongγul-ača türibijü iregsen olan yasu obuγ-tan-iyar qoliculduju saγuqu-ču bui bulγad jirγuγan köbegün-tei
translit. qoyina mongγul-ača türibijü iregsen olan yasu obuγ-tan-iyar qoliculduju saγuqu-ču bui / (c.4) bulγad jirγuγan köbegün-tei.
15
translit. tede üri-ner olan yasu obuγ-tan bolju bayiγal-un tere biy-e balaγangski (вар.В: balanuski) qudai (вар.В: qudi) / oyiqad.
21
budan qatun eji kemen qan aγulayin jioda-du jalaman noyan ki-a čaγan ulaγaγči üniyen-ü sün-iyer saculi ergün takiju mörgüdüg yosu-yi bayiγal-un tere biy-e saγuγčid
translit. budan qatun eji kemen qan aγulayin jioda-du jalaman noyan / ki-a čaγan ulaγaγči üniyen-ü sün-iyer saculi ergün takiju mörgüdüg yosu-yi bayiγal-un tere biy-e saγuγčid.
22
ene tala saγuγčid-ača edüge quduru nige jarim ayimaγ ergilegseger bayiqu jang-tai qoridai bayiγal dalai doturki oyiqun arul-du yabutala oγtarγui-ača γurban qung qalin baγuju ireged dalai-yin jiq-a-du ökid bolun qubilaju
translit. ene / tala saγuγčid-ača edüge quduru nige jarim ayimaγ ergilegseger bayiqu jang-tai qoridai bayiγal dalai doturki / oyiqun arul-du yabutala oγtarγui-ača γurban qung qalin baγuju ireged dalai-yin jiq-a-du ökid bolun qubilaju.
24
translit. qoridai γayiqamsiγ bolju tede / ökid-ün qubčisu čimeg-eče nigen-ü qubčisu čimeg-i niγuju abun.
26
qoyar anu qubčisu čimeg-iyen emüsün qung bolun degdejü oγtarγui-bar qalin odubai nige ökin-inu qubčisü čimeg-iyen qoridai-du abtaγad ničigün bayitala qoridai asuyiqan iduγan eke jügen duradan jalibarbai masi küyitün salki bolγubai
translit. / qoyar anu qubčisu čimeg-iyen emüsün qung bolun degdejü oγtarγui-bar qalin odubai nige ökin-inu qubčisü čimeg-iyen / qoridai-du abtaγad ničigün bayitala qoridai asuyiqan iduγan eke jügen duradan jalibarbai masi küyitün salki bolγubai.
33
tere tala üldegčid baruγuu-a mongγul gideg olan jon dotur nilegsen qori-yin törül oyirakid edüge olan bui
translit. tere tala üldegčid. baruγuu-a mongγul gideg olan / jon dotur nilegsen qori-yin törül oyirakid edüge olan bui.
34
translit. qoridai arban nigen köbegün-tei ben angqan oyiqun / arul-du nutuγlaju yabuqu čaγ-tu qoridai ebügerebe.
41
emegen qubčisu čimeg-iyen emüsün ger-ün touna-bar qung bolun degdejü nisün γaruqu čaγ-tu ebügen qara γar-iyar qung-un qoyar köl šigüren aldabai
translit. emegen qubčisu čimeg-iyen emüsün ger-ün touna-bar qung bolun degdejü nisün γaruqu čaγ-tu ebügen / qara γar-iyar qung-un qoyar köl šigüren aldabai.
42
translit. ekener tere qung bolju oγturγui degdejü γaruγsuγar mönüge / boltula bučaγsan iregsen ügei gekü.
43
qori ulus qung sibuγun uγ qusu modun čerge kemen dursaju qung-un ireküi ba bučaqui-dur sün arki sacudaγ erte-yin qaγučid-un üy-e-dü bui böged
translit. qori ulus qung sibuγun uγ qusu modun čerge kemen dursaju qung-un ireküi ba / bučaqui-dur sün arki sacudaγ erte-yin qaγučid-un üy-e-dü bui böged.
45
qoridai ikirid bulγad γurban ečige-yin üri ündüsün bayiγal-i toγoriju küsigülen bayidaγ aγula qada oi usun-bar niruγlaju
translit. qoridai. / ikirid. bulγad γurban ečige-yin üri ündüsün bayiγal-i toγoriju küsigülen bayidaγ aγula qada oi usun-bar / niruγlaju.
49
aγula qada oi usun tergüten-e böge iduγan-iyar takiγulju morgükü sitülge-tei nada kiji boljuγ-a ügei jerlig ulus aγsan bayin-a
translit. aγula qada oi usun tergüten-e böge iduγan-iyar takiγulju / morgükü sitülge-tei nada kiji boljuγ-a ügei jerlig ulus aγsan bayin-a.
50
bayiγal-un emün-e qoyin-a bayidaγ γajar-ud-tu kristos-un mingγ-a qoyar jaγun on-du kerigis qaqsaγ ulus öber-e qan-tai ben nitugluju saγuγsan ünen-i angγali brangcus-un jaγun elči ros-iyar damjiγsaγar bayiγal-un tere ergi qolosin-a degere irejü ongγuca kiji
translit. bayiγal-un emün-e qoyin-a bayidaγ / γajar-ud-tu kristos-un mingγ-a qoyar jaγun on-du kerigis qaqsaγ ulus öber-e qan-tai ben nitugluju saγuγsan / (c.6) ünen-i angγali brangcus-un jaγun elči ros-iyar damjiγsaγar bayiγal-un tere ergi qolosin-a degere irejü ongγuca kiji.
51
bayiγal-i edüge-ki posoliski monastari-yin saγuri-bar γatalaju aru ilimen ügsüji saridaγ dabaju üdünge urγudan
translit. bayiγal-i / edüge-ki posoliski monastari-yin saγuri-bar γatalaju aru ilimen (вар.В: elemin) ügsüji saridaγ dabaju üdünge urγudan.
52
aru mörtei dabaju öber mür-tei-ber tamči-du saγuγsan kerigis qan-u nituγ-tu küske amuraγulaγad emünügsi ben mingγ-a γurban jaγun arban on-du čingis-ün ündüsün qayisan kölüg qaγan mongγul tübed
translit. aru mörtei dabaju / öber mür-tei-ber tamči-du saγuγsan kerigis qan-u nituγ-tu küske amuraγulaγad emünügsi ben mingγ-a γurban jaγun arban on-du / čingis-ün ündüsün qayisan kölüg qaγan mongγul tübed.
53
kitad delekei degere-ki olangki-u törü nigedkejü begejin-dü saγuju ejilejü bayiqu üy-e-dü kürügsen üliger-tei
translit. kitad. delekei degere-ki olangki-u törü nigedkejü begejin-dü / saγuju ejilejü bayiqu üy-e-dü kürügsen üliger-tei.
54
translit. mongγul činggis qaγan-u ündüsün toγon temür qaγan kitad-un / jüge noyan-u uran arγ-a-dur qaγurdaju.
55
erte-yin engke yeke törü-ben mingγ-a γurban jaγun jiran nayiman on ere sirui bičin jil-dü kitad-tu aldaγsan čaγ-ača ekilen
translit. erte-yin engke yeke törü-ben mingγ-a γurban jaγun jiran nayiman on / ere sirui bičin jil-dü kitad-tu aldaγsan čaγ-ača ekilen.
56
translit. mongγul küčü baγuraju aldarsiγsan sudu boγda činggis / ejin-ü quriyaγsan olan tasuγ ejilgürid-i.
59
olan köl degerem-e alalsaγ-a bolqui-dur albatu aji saγuqu arγ-a ügei-eče bayiγal-i toγorin bayiγči berike γajar-ud-i damjiju qalq-a bederjü iregsen mongγul
translit. olan köl degerem-e alalsaγ-a bolqui-dur albatu aji / saγuqu arγ-a ügei-eče bayiγal-i toγorin bayiγči berike γajar-ud-i damjiju qalq-a bederjü iregsen mongγul.
61
translit. urida-u tenügür ulus-iyar neilekü ba nige / jarim-ud bayiγal-ača orusuγsan angγar mürün.
63
bayiγal-un jegün qoyitu küsigülen bayidaγ aγula-ača ursuγsan lina mürün mösün dalai-yin ergi-ber saγuγči yaγud soyod
translit. bayiγal-un jegün qoyitu küsigülen bayidaγ aγula-ača ursuγsan lina mürün mösün dalai-yin ergi-ber / (с. 7) saγuγči yaγud soyod.
65
mongγul olan degeremčin kergis-i amur ülü saγulγaγsan-du nituγ-iyan orkiju čilüge saγuri bederigseger edüge nituγluγsan kerigis
translit. mongγul olan / degeremčin kergis-i amur ülü saγulγaγsan-du nituγ-iyan orkiju čilüge saγuri bederigseger edüge nituγluγsan kerigis.
67
translit. sibirid. kerigis. samapulatengski-tai qoyar oblusti ural neretü aγula ros / sibir-un jabsar.
75
cöken ulus-un tayisu nertü noyan öber-ün jon-ača küčü-tei čerig quriyaju mingγ-a jirγuγan jarun qorin doluγan on-du kitad-tu irejü kitad-un soqor luji neretü qaγan-i üldejü em-e üri ed jögöri kitad ulus-tai-yi ejilen abqui-dur
translit. cöken ulus-un tayisu nertü / noyan öber-ün jon-ača küčü-tei čerig quriyaju mingγ-a jirγuγan jarun qorin doluγan on-du kitad-tu irejü / kitad-un soqor luji neretü qaγan-i üldejü em-e üri ed jögöri kitad ulus-tai-yi ejilen abqui-dur.
78
türike pirisi ögeled mongγul dobtulaju tübsin bayilγaγsan ügei-eče siltaγan bolγuji tübed neyigen-ü amuγulang bayidal-un tula
translit. türike pirisi / ögeled. mongγul dobtulaju tübsin bayilγaγsan ügei-eče siltaγan bolγuji tübed neyigen-ü amuγulang bayidal-un tula.
79
amitan-u abural itegel bančin erdeni lubsang čoi jimsu qamuγ-yi ayiladuγči ilaγuγsan erketü tabduγar dalai blam-a egvang lubsang jimsu burqan-u šasin erdeni batu delger bolqu gegen degen ayiladuju čečen corji kemekü blam-a-du ilaγuγsan qutuγ-tu colu soyorqan
translit. / amitan-u abural itegel bančin erdeni lubsang čoi jimsu qamuγ-yi ayiladuγči ilaγuγsan erketü tabduγar dalai blam-a egvang / lubsang jimsu burqan-u šasin erdeni batu delger bolqu gegen degen ayiladuju čečen corji kemekü blam-a-du ilaγuγsan qutuγ-tu / colu soyorqan.
80
manju tayisu noyan-du elči bolγun jaruju burqan-u šasin erdeni-yi sedkil-degen aγulaqu kereg-tei učiri bičig beleg selte kürgegülen
translit. manju tayisu noyan-du elči bolγun jaruju burqan-u šasin erdeni-yi sedkil-degen aγulaqu kereg-tei / (c. 8) učiri bičig beleg selte kürgegülen.
83
translit. tayisu ülemji bayarlaju elči blam-a-yi öber-ün takil-un orun jingja qutuγ-tu kemen aldarsiγulabai.
86
translit. dörben ayimaγ tübed / tangγud-tai-yi törü-yin alba ügei medel dotur urγulqu-yin eki böged.
88
qan ba tüsimed nige jarim manju-nar edüge burqan-u šasin-du jüg bisireküi-yin ay-a-bar burqan-u šasin-du olan ulus-i erke-degen quriyaqu-yin arγ-a
translit. / qan ba tüsimed. nige jarim manju-nar edüge burqan-u šasin-du jüg bisireküi-yin ay-a-bar burqan-u šasin-du / olan ulus-i erke-degen quriyaqu-yin arγ-a.
89
ilaγuγsad-un türi gegen erte čaγ-un qaγad-tan takiγsan tabiγulaγsan yosuγar bayiγulaγsan süm-e keyid blam-a quvaraγ ali bögede-yi qaγučin jirum ebdel ügei tere bayira-bar bayilγadaγ tedkedeg bui
translit. ilaγuγsad-un türi gegen erte čaγ-un qaγad-tan takiγsan tabiγulaγsan / yosuγar bayiγulaγsan süm-e keyid blam-a quvaraγ ali bögede-yi qaγučin jirum ebdel ügei tere bayira-bar bayilγadaγ / tedkedeg bui.
90
mongγul toγon temür qaγan-u ündüsün batu möngke dava qan kešig bošuγ tasuraγsan mongγul-iyan qabsurγulju ejileged
translit. mongγul toγon temür qaγan-u ündüsün batu möngke dava (вар. В: dayan) qan kešig bošuγ tasuraγsan mongγul-iyan / qabsurγulju ejileged.
93
translit. bi yeke qan bolqu kemen buliyalduγsan-eče eb tasurajü / küčü-tei-i küčü ügei-ben degeremdekü dobtulqu.
95
čiqar mongγul-du ligden qutuγ-tu kemekü yeke qan nere-tei bayitala mingγ-a jirγuγan jaγun γučin tabun on-du manji-nar čerig-ün ömüg-iyar irejü qutuγ-tu qan-i üldejü em-e üri
translit. čiqar mongγul-du / ligden qutuγ-tu kemekü yeke qan nere-tei bayitala mingγ-a jirγuγan jaγun γučin tabun on-du manji-nar čerig-ün / (c. 9) ömüg-iyar irejü qutuγ-tu qan-i üldejü em-e üri.
102
manju-du medegdel ügei öber öber-ün ejilgüri degere tübkin saγutala mingγ-a jirγuγan jaγun jiran on baγ-tu čečen qan-u degüü γaldan
translit. manju-du medegdel ügei öber öber-ün ejilgüri degere tübkin saγutala mingγ-a jirγuγan jaγun jiran on / baγ-tu čečen qan-u degüü γaldan.
106
jasaγ-tu tüsiyetü qad sayin noyan čuγulduju arγ-a ügei bolqui-dur boγda jibjüng damba blam-a juγan jalaju
translit. jasaγ-tu. tüsiyetü qad. sayin noyan čuγulduju arγ-a ügei bolqui-dur / boγda jibjüng damba blam-a juγan jalaju.
107
mügdün ba begejin qotu očiju engke amuγulang qan-u törü ejilejü bayiqu üy-e-dü qan törü-yin alba ügei albatu bolbai
translit. mügdün ba begejin qotu očiju engke amuγulang qan-u törü ejilejü bayiqu / üy-e-dü qan törü-yin alba ügei albatu bolbai.
109
γaldan-i alaγ aγula altan tebsi nere-tü γajar üldejü čerig olosi qoryaju abuγsan inu mingγ-a jirγuγan jaγun dala siqu on-du bui
translit. γaldan-i alaγ aγula altan tebsi nere-tü γajar üldejü čerig olosi qoryaju abuγsan inu mingγ-a jirγuγan jaγun dala siqu / on-du bui.
111
sayin qan-u samalγ-a geji kelelčedeg üge-tei ili-yin qara toruγud bolge mongγul-iyar ijil mürün uruγudan bosiuγtu-yin busalγ-a sayin qan-u samalγ-a-ača büri urdaki mongγul öber jaγura-yin ebderel-eče butaraju qaspiske dalai mongγul tengis naγur kürtele nituγjiju manuduqai ner-e-tü γajir qan saγuju ros boγda ejin qan aligsi miqayiloviiči-tai tanilčaγsan-i mingγ-a jirγuγan jaγun γuči γarun on-du
translit. sayin qan-u samalγ-a geji kelelčedeg üge-tei ili-yin qara / toruγud bolge mongγul-iyar ijil mürün uruγudan bosiuγtu-yin busalγ-a sayin qan-u samalγ-a-ača büri / urdaki mongγul öber jaγura-yin ebderel-eče butaraju qaspiske dalai (mongγul tengis naγur) kürtele nituγjiju / (c. 10) manuduqai ner-e-tü γajir qan saγuju ros boγda ejin qan aligsi miqayiloviiči-tai tanilčaγsan-i mingγ-a jirγuγan jaγun / γuči γarun on-du.
113
qoyin-a ejin impiratur piyitur nigedüki-yin üy-e mingγ-a jirγuγan jaγun naya γarun on-ača ayusi tere ejin-tei masi tanilčabai
translit. qoyin-a ejin impiratur piyitur nigedüki-yin üy-e- / mingγ-a jirγuγan jaγun naya γarun on-ača ayusi (вар. В: ayugi) tere ejin-tei masi tanilčabai.
114
petur ejin-ü šbayiči türci-tei dayilaldaqu-yin čaγ-tu arban mingγ-a toruγud morin čerig nemeri ögbei
translit. petur ejin-ü šbayiči türci-tei / dayilaldaqu-yin čaγ-tu arban mingγ-a toruγud morin čerig nemeri ögbei.
124
amur-sana juγdaju γaraγad mingγ-a doluγan jaγun tabin nigen on-du tobol moji-yin tümin neretü qotun-du iregsen-i manju-nar sonusuju
translit. amur-sana / juγdaju γaraγad mingγ-a doluγan jaγun tabin nigen on-du tobol moji-yin tümin neretü qotun-du iregsen-i manju-nar / sonusuju.
126
translit. tere čaγ-tu manju tengri-yin tedkeberi (вар. В: tedkügsen-ü) töru ejilekü-yin / üy-e-dü böged.
128
sonum nige kedün nöküsi abču ros-tu busuju irebe geji očiju toruγud-tai nilejü teden-i üge-dür orγulaju erte-ü nituγ mongγul-du asurqu kemeldeged sonum cereng nöküsi abču toruγud-tu ireged tende-eče ejin imperaturiica yekaterin-a qoyaduki-du baraγalqaju sin qayira kürtejü gedürge toruγud dumda busaju saγubai
translit. sonum nige kedün nöküsi abču ros-tu busuju / irebe geji očiju toruγud-tai nilejü teden-i üge-dür orγulaju erte-ü nituγ mongγul-du asurqu (вар. В: ačaraqu) kemeldeged / (c. 11) sonum cereng nöküsi abču toruγud-tu ireged tende-eče ejin imperaturiica yekaterin-a qoyaduki-du baraγalqaju sin / qayira kürtejü gedürge toruγud dumda busaju (вар. В: busaji) saγubai.
135
toruγud-un ene türiblege-tei boluγsan bolqu namur ebül masi duluγan ijil mürün γoul-un mösü barilduγsan ügei bayiqu jaγura astarqan qotun-yin ros noyan-ud
translit. toruγud-un ene türiblege-tei boluγsan / bolqu namur ebül masi duluγan ijil mürün γoul-un mösü barilduγsan ügei bayiqu jaγura astarqan qotun-yin ros / noyan-ud.
137
translit. ejin imperatur-tu kürgebe kemen sonusun γoul-un / baraγun γar saγuγsan turaγud cöm yabuba.
142
urida ayusi petur ejin-dü nemeri öggügsen arban mingγan čerig-eče amidui iregsed-ün üri üngdüsü dong γoul-un qasaγ čerig-tü qamjiγdaba
translit. / urida ayusi (вар. В: ayugi) petur ejin-dü nemeri öggügsen arban mingγan čerig-eče amidui iregsed-ün üri üngdüsü dong / γoul-un qasaγ čerig-tü qamjiγdaba.
145
translit. olangkin gegegdejü üküjü sarnin butaraγsaγar cöken-i / ili-yin qara toruγud bulγan γoul-un toruγud-tu.
153
eb-tei busu bayitala sibiri-yin giniral gübirnatur licicin küryen-ü sangji dorji vang-tai eblen kelelcejü
translit. eb-tei busu bayitala sibiri-yin giniral gübirnatur [licicin] küryen-ü sangji dorji vang-tai eblen kelelcejü.
160
sayin qan-u samalγ-a-bar tede-ü duratu albatu öber-ün bayas em-e üri yabuju čidaqu-nuγud-i abun ebügen ebedčin-ten-i alaju kele tasulaγad
translit. sayin qan-u / samalγ-a-bar tede-ü duratu albatu öber-ün bayas em-e üri yabuju čidaqu-nuγud-i abun ebügen ebedčin-ten-i / alaju kele tasulaγad.
161
nilq-a üris-iyen ölügei-tei-ni γulumta deger-e amidui orkiju čidal-un jerge-ber bui yaγumas-iyan abči juγduji urida qoyin-a irejü bayiγal-un ene bey-e selengge-yin buriyad neričuu qamniγan colutu arban tabun ečige bolun bisi-ču ayimaγ büri keseg bosuγ-iyar neilegsen bodutu mongγul ijaγurtan kemebesü
translit. nilq-a üris-iyen ölügei-tei-ni γulumta deger-e amidui orkiju čidal-un jerge-ber bui yaγumas-iyan / abči juγduji urida qoyin-a irejü bayiγal-un ene bey-e selengge-yin buriyad neričuu qamniγan colutu arban tabun ečige bolun bisi-ču / ayimaγ büri keseg bosuγ-iyar neilegsen bodutu mongγul ijaγurtan kemebesü.
167
translit. kirid kerigüd. orlud. jüyil büri yasu-bar nerlegči-ner buqayir-ača siraγ-a / jegerede ajirγ-a yasutan.
176
baγcaγaqadu mingγ-a jirγuγan jaγun qori γarun on-ača mingγ-a doluγan jaγun jira siqu on kürtele metü
translit. baγcaγaqadu mingγ-a jirγuγan jaγun qori γarun on-ača mingγ-a doluγan jaγun / jira siqu on kürtele metü.
179
bayiγal-un jegün qoyin-a küsiglen bayidaγ aγula-ača urusuγsan lin mürün bayiγal-du emün-e-eče čidquduγ čilengge baraγujin
translit. bayiγal-un jegün qoyin-a küsiglen bayidaγ aγula-ača urusuγsan lin mürün bayiγal-du / emün-e-eče čidquduγ čilengge baraγujin.
182
onon inggidei basa busu jüyil büri nereledeg γoul γoriq-a-bar edüge kürtele saγurijiγsan nituγ-i bui
translit. onon inggidei. / basa busu jüyil büri nereledeg γoul γoriq-a-bar edüge kürtele saγurijiγsan nituγ-i bui.
187
nituγ dotur üyiledügsen gem-eče juγduγad öber degere tere metü nöküs jiγuγan jaγun kümün-i olju abun üral aγula dabaju sibiri-dü ireged
translit. nituγ dotur üyiledügsen gem-eče juγduγad öber degere tere metü [nöküs] (c.14) jiγuγan jaγun kümün-i olju abun üral aγula dabaju sibiri-dü ireged.
190
tere sidar tolol nere-tü qotun bariqui-y sanačilabaču küčü ügei-eče arγ-a bariju sibiri orun ulus-i mingγ-a tabun jaγun nayan γarun on-du öndür baγatur čaγan qaγan ivang vasili-yin-dur ergübei
translit. tere sidar tolol nere-tü qotun bariqui-y sanačilabaču küčü / ügei-eče arγ-a bariju sibiri orun ulus-i mingγ-a tabun jaγun nayan γarun on-du öndür baγatur čaγan / qaγan ivang vasili-yin-dur ergübei.
194
ros sibiri γajar-i olji abuγsan eki ene böged činaγsi ulus γajar ulumjilan bederegsen-i mingγ-a jirγuγan jaγun qori siqu on-ača ekilebe
translit. / ros sibiri γajar-i olji abuγsan eki ene böged činaγsi ulus γajar ulumjilan bederegsen-i mingγ-a jirγuγan jaγun / qori siqu on-ača ekilebe.
195
ros angqan-u ilči begejin-dü mingγ-a jirγuγan jaγun tabin γurban on-du silingge čükü-yin belčir-iyer očibai ene baγ-tu selengge-dü cöken ros
translit. ros angqan-u ilči begejin-dü mingγ-a jirγuγan jaγun tabin γurban on-du silingge čükü-yin / belčir-iyer očibai ene baγ-tu selengge-dü cöken ros.
196
degedü üde itangca-du yamun-a ostoroγ posoliski monastari-yin saγurin-du dalai γatulqu bayira bolji bayiγsan yangja-tai
translit. degedü üde itangca-du yamun-a ostoroγ posoliski monastari-yin / saγurin-du dalai γatulqu bayira bolji bayiγsan yangja-tai.
198
tegeder buriyad mongγul qamniγad qaγuli yosu medekü ügei aburi jang doγsin alaqu degeremdekü-yi erkin bolγuγsan saγuri ügei jerlig tenügür aγsan-ača
translit. tegeder buriyad mongγul qamniγad qaγuli yosu medekü ügei aburi jang doγsin alaqu degeremdekü-yi / erkin bolγuγsan saγuri ügei jerlig tenügür aγsan-ača.
201
tegün ber oyiraduju tegeder ros aji törükü bayiri-dur ulam dursiyaji erte-ü tenügür doγsin aburi ban čaγ irekü büri jögöleregülejü tübsin bayidal-un eki
translit. tegün ber oyiraduju. tegeder ros aji törükü / bayiri-dur ulam dursiyaji erte-ü tenügür doγsin aburi ban čaγ irekü büri jögöleregülejü tübsin bayidal-un eki.
202
olqu čaγ bolji dalai-yin qoyitu buriyad ebüge öndür baγatur čaγan qaγan-du jil büri tabu tabun mönggü biyu tabun qosiγu ang-un arsu alba-tai kölünggün neretü γajar-un ostoroγ-tu medegdejü bayiγsan kikü gikü bolbaču
translit. / olqu čaγ bolji dalai-yin qoyitu buriyad ebüge öndür baγatur čaγan qaγan-du jil büri tabu tabun mönggü biyu tabun / (c.15) qosiγu ang-un arsu alba-tai kölünggün neretü γajar-un ostoroγ-tu medegdejü bayiγsan kikü // gikü? bolbaču.
203
ali ayimaγ-un jon ali on-du aγsan-i medegdekü ügei kölünggün ostoroγ edüge yambar neretü tuura derebing bui
translit. ali ayimaγ-un / jon ali on-du aγsan-i medegdekü ügei kölünggün ostoroγ edüge yambar neretü tuura derebing bui.
204
ali büri ügei-yü tegüber buriyad mongγul qamniγad mongγul jüg-ün degerem-e dobtulγ-a nača arčilaγdabai
translit. ali büri / ügei-yü. tegüber buriyad mongγul qamniγad mongγul jüg-ün degerem-e dobtulγ-a nača arčilaγdabai.
205
translit. / neričiu qamniγan čolutai [solon] manju tüliγud yasun-u jangja-u noyan čerig-lüge nirčiu-du ireged.
206
ros-tai tanilcin tede-ü bayiri jang-dur duršin nirečiu-giin noyad-iyar damjiγulaju öngdür motora oruqu joriγ ileregüleged öber-e moskqu-a-du kürüjü ejin qaγan aligsi miqayilovi-du keris jegüjü romanov omuγ-tu qamjiγulaγdaju kinis γantumurob aldar-tai bolji gedürge irin inggidei-dü čidquduγ ürülge γoul-du nituγ jasaju
translit. ros-tai tanilcin / tede-ü bayiri jang-dur duršin nirečiu-giin noyad-iyar damjiγulaju öngdür motora oruqu joriγ ileregüleged öber-e / moskqu-a-du kürüjü ejin qaγan aligsi miqayilovi-du keris jegüjü romanov omuγ-tu qamjiγulaγdaju kinis γantumurob / aldar-tai bolji gedürge irin inggidei-dü čidquduγ ürülge γoul-du nituγ jasaju.
209
translit. čilengge-yin congγol-nud urida qoyin-a / suburaju ireged ökin neretü noyan-tai bayitala.
211
translit. ökin-i suraγčilan olju učiran urida irejü ros-tai tanilsan ros albatu bolji bayiγsan tula.
213
ökin tede-i nayiduγulju ökin qoriqu tere sidar oi-du bayiralaγuluγad selengge-yin itanciyin noyad čerig uriγsan inu namai-yi alaqu busud-i abuγačiqu-yin tus olan čerig degeremčin irejü ökin γuriq-a tere sidar oi-du bayiralaju bayinam
translit. ökin tede-i nayiduγulju ökin qoriqu tere sidar oi-du / bayiralaγuluγad selengge-yin itanciyin noyad čerig uriγsan inu namai-yi alaqu busud-i abuγačiqu-yin tus olan / čerig degeremčin irejü ökin γuriq-a tere sidar oi-du bayiralaju bayinam.
214
tede-i daruju bolusi kemen medegülegsen-dü noyad čerig irejü tede-i alaqu tere üyimügen-dü nigen jalaγu ekener em-e
translit. tede-i daruju bolusi kemen medegülegsen-dü / noyad čerig irejü tede-i alaqu tere üyimügen-dü nigen jalaγu ekener em-e.
215
ökin-du beri bolqu tere ökin-u morin-u quduraγ-a-nača šigüreged abaγai namai-yi asuri namai-yi ab geksen-dü ökin tegün-i sundaldan γarγaju abuγad geregei kibe
translit. ökin-du beri bolqu tere ökin-u / (c.16) morin-u quduraγ-a-nača šigüreged abaγai namai-yi asuri namai-yi ab geksen-dü ökin tegün-i sundaldan γarγaju abuγad geregei / kibe.
217
translit. ökin-ü tere geregei-yi. abai eji kemen üri ündüsü-i / ergümjilegsen nere yu yasu tabiγsan.
220
ökin-dü egüber siltaγan bolγaju sibege bariju üker buu qayiralaγsan γajar-un edleberi jiγasan mönggün sang ba bayiγal-un ene bey-e-yin bügede buriyad-un terigün tayiš-a tusiyal-tai bolji čaγan tamaγ-a-tu čaγaja jariliγ kürtegsen bui
translit. ökin-dü egüber siltaγan bolγaju sibege bariju / üker buu qayiralaγsan γajar-un edleberi jiγasan mönggün sang ba bayiγal-un ene bey-e-yin bügede buriyad-un terigün / tayiš-a tusiyal-tai bolji čaγan tamaγ-a-tu čaγaja jariliγ kürtegsen bui.
223
törül törügsed-iyen alaγulaγsan čaγ mingγ-a doluγan jaγun arba γarun on-du baγcaγaji qaγučid kelelcedeg bolai
translit. törül törügsed-iyen alaγulaγsan čaγ mingγ-a / doluγan jaγun arba γarun on-du baγcaγaji qaγučid kelelcedeg bolai.
227
mingγ-a jirγuγan jaγun jara γarun on-du basa mongγul-du bosuju egebe arba γarun qori siqam jil tende saγuju aji törüjü yadaγad baγ-a beden badan darqan jayisang
translit. mingγ-a jirγuγan jaγun jara γarun on-du basa mongγul-du bosuju egebe arba / γarun qori siqam jil tende saγuju aji törüjü yadaγad baγ-a (вар. В: bas-a // bidan darqan jayisang) beden // badan darqan jayisang.
229
translit. uduridun mingγ-a doluγan jaγun qorin on-du gedürge bučiju ireged ros-un albatu-du büküčijü / orubai.
230
ros dumdadu qoyar ulus čilegüri γajar-un kili tabiqu ekilelge mingγ-a doluγan jaγun qorin on-du kikü-yi ros alči lib yismayilob jaγun čerig-tei begejin engke amuγulang qaγan-u üy-e-dü očiγad tere sanaγačilγ-a bütümji ügei boluγsan-ača
translit. ros dumdadu qoyar ulus čilegüri γajar-un kili tabiqu ekilelge mingγ-a doluγan jaγun qorin on-du kikü-yi (c.17) ros alči lib yismayilob jaγun čerig-tei begejin engke amuγulang qaγan-u üy-e-dü očiγad tere sanaγačilγ-a / bütümji ügei boluγsan-ača.
231
mingγ-a doluγan jaγun qorin dörben on-du nigedüger peyitur impiratur ejin-ü jariliγ-iyar tegüs küčü-tü ilči γarab sava
translit. mingγ-a doluγan jaγun qorin dörben on-du nigedüger peyitur impiratur ejin-ü jariliγ-iyar / tegüs küčü-tü ilči γarab sava.
232
selingge-yin qotu ireged begejin-dü morilaju engke amuγulang qaγan-tai učirji γajar qubiyaγdaju kili tabiqu-yi jöbčiyegdejü tende qoyar jil siqam bayiqu jaγura
translit. selingge-yin qotu ireged. begejin-dü morilaju engke amuγulang qaγan-tai učirji / γajar qubiyaγdaju kili tabiqu-yi jöbčiyegdejü tende qoyar jil siqam bayiqu jaγura.
233
translit. engke amuγulang nögčijü tegün-ü / köbegün nayiraltu teb kemekü sirege ejilekü čaγ-iyar bučiju.
234
translit. tere üy-e-dü nigedüger peyitur nirvang bolju tegün-ü / qatun yekaterin-a nigedüger sirege ejilebei.
235
mingγ-a doluγan jaγun qorin doluγan on-du kiyaγtu-ača jirγuγan modu büre-yin γoriqan degere čečen qaγan vang-tai
translit. mingγ-a doluγan jaγun qorin doluγan on-du kiyaγtu-ača jirγuγan modu / büre-yin γoriqan degere čečen qaγan vang-tai.
236
gün sava učiraju kili-yin kelelčige egüskejü γajar qubiyaju obuγ-a talbiba kili kili-yin qauli mingγ-a doluγan jaγun qorin nayiman on-du qoyar boγda ejid batulbai
translit. gün sava učiraju kili-yin kelelčige egüskejü γajar qubiyaju obuγ-a / talbiba kili kili-yin qauli mingγ-a doluγan jaγun qorin nayiman on-du qoyar boγda ejid batulbai.
237
γarab sava-yin ene yabudal-dur mongγul buriyad qamniγad-un tere čaγ-un noyad öber-ün beyes albatu-nar-tai yabulcaba
translit. γarab sava-yin ene / yabudal-dur mongγul buriyad qamniγad-un tere čaγ-un noyad öber-ün beyes albatu-nar-tai yabulcaba.
239
translit. tere ačilal-un jerge-ber noyad-i tayisi-nar siülengge jayisang kemekü kergemten / bolγuju.
243
translit. mongγul qamniγad-i ünen itegel-tü albatu-du baγtaγaju tede-ü / ami tasulaγsan köndü učiral-ača busu.
244
nituγ doturki üyiledberi öber-ün törül-ün aqalaγči-iyar tasulburi kigdejü bayiqu-bar jokiyaγsan qauli ebderel ügei edüge uγ bolji bayimui
translit. nituγ doturki üyiledberi öber-ün törül-ün aqalaγči-iyar tasulburi / kigdejü bayiqu-bar jokiyaγsan qauli ebderel ügei edüge uγ bolji bayimui.
246
selingge-yin buriyad-nar-i jiγsuγul ügei ünen itegel-tei inaγ mongγul buriyad čerig kemegsen durasqal-tai tuγ-ud-i örsiyebei
translit. selingge-yin buriyad-nar-i jiγsuγul ügei ünen itegel-tei inaγ mongγul buriyad čerig kemegsen durasqal-tai / tuγ-ud-i örsiyebei.
249
qoyar ulus-un törü eb tayibing boluγsan bayar-iyar nayiraltu teb qaγan ros-tuki tere üy-e-yin qoyaduγar peyitur ejin-dü bičig beleg seltes-i kürgegülen moskva kürtele ilči-ner-i joriγutalaγsan anu mingγ-a doluγan jaγun qorin yesün on-du
translit. qoyar ulus-un törü eb tayibing boluγsan bayar-iyar nayiraltu teb qaγan ros-tuki tere üy-e-yin / qoyaduγar peyitur ejin-dü bičig beleg seltes-i kürgegülen moskva kürtele ilči-ner-i joriγutalaγsan anu mingγ-a doluγan / jaγun qorin yesün on-du.