Altan Tobči
Алтан товч (Золотое сказание)
ID: AT
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
2556 lines · 44 462 words
Bibliography
Орловская "Язык Алтан Товч"
надо установить происхождение текста который у меня; Автор моей версии непонятен надо расследовать
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1752
tende uqaγatu-qaγan-u köbegün bilig-tü jadalaju yeke siγurγan boroγun oroγulju kitad-un čirig-ün ere aγtad-i bederetele ükügülbe
translit. tende Uqaγatu-qaγan=u köbegün Bilig=tü jadalaju yeke siγurγan boroγun oroγulju Kitad=un čirig=ün ere aγtad=i bederetele ükügülbe
1753
translit. tegün=eče ülegsen čirig=üd qariju ireküi=tür Mongγolun čirig nekejü kerem kürtele čabčiba
1754
translit. gekü tegün=eče tarqaju dutaγaγsan čirig inu jaγun jibe=ben tülejü juγuqan=tur=iyan kebtejü ükübe
1758
eldeb jüyil erdenis-iyer siluγuqan sayiqan-iyar bütügsen dayidu minu erdeni-yin qad-un saγuγsan jusalang $angdu-yin sira tala minu serigüken sayiqan keyibüng $ang-tu minu ulaγan qaljin taulai jil-e aldaγsan qayiran dayidu minu örlöge manaγar öndör degere γarbasu sayiqan uniyar činu uqaγatu-qaγan minu emüne laγan ibaqu qoyar kijü bölüge uqaju medejü talbiju ilegebei
translit. eldeb jüyil erdenis=iyer siluγuqan sayiqan=iyar bütügsen Dayidu minu erdeni=yin qad=un saγuγsan jusalang $angdu=yin sira tala minu serigüken sayiqan [137b] Keyibüng $ang=tu minu ulaγan qaljin taulai jil=e aldaγsan qayiran Dayidu minu örlöge manaγar öndör degere γarbasu sayiqan uniyar činu Uqaγatu-qaγan minu emüne Laγan Ibaqu qoyar kijü bölüge uqaju medejü talbiju ilegebei
1762
bi eldeb jüyil-iyer bütügsen naiman talatu čaγan suburγan minu yeke ulus-un ner-e törö-yi abun saγuγsan yisün erdenis-iyer bütügsen dayidu qota minu döčin tümen mongγol ulus-iyan ner-e törö-yi abun saγuγsan dörben qaγalγatu dörbeljin yeke dayidu qota minu šasin nom-i delgeregülün yabutala temür šatu quγuraju qayiran tayitu qota minu ner-e törö minu qaγanaki yaγanaki mongγol ulus-iyan qaraγul-un γayiqaluγči qayiran tayitu minu ebülün ebüljekü ügei balγasun minu jun-u jusalang keyibüng $ang-tu minu sayiqan sira tala minu laγan ibaqu qoyar-un ügen-tür ese oroγsan qoron minu qutuγ-tan bayiγulbai
translit. bi eldeb jüyil=iyer bütügsen naiman talatu čaγan suburγan minu yeke ulus=un ner=e törö=yi abun saγuγsan yisün erdenis=iyer bütügsen Dayidu qota minu döčin tümen Mongγol ulus=iyan ner=e törö=yi abun saγuγsan dörben qaγalγatu dörbeljin yeke Dayidu qota minu šasin nom=i delgeregülün yabutala temür šatu quγuraju qayiran tayitu qota minu ner=e törö minu qaγanaki yaγanaki Mongγol ulus=iyan qaraγul=un γayiqaluγči qayiran tayitu minu ebülün ebüljekü ügei balγasun minu jun=u jusalang Keyibüng $ang=tu minu sayiqan sira tala minu Laγan Ibaqu qoyar=un ügen=tür [138a] ese oroγsan qoron minu # qutuγ=tan bayiγulbai
1763
translit. qulusun ordo=yi Qubilγan-Sečen-qaγan jusanam bölüge Keyibüng $ang=tu=yi qumiju abtabai
1771
qan ejen-ü jögegsen yeke nere törö-yi γayiqamsiγ sečen-qaγan-u bariγsan qayiran dayidu-yi qamuγ ulus sitügen tulγ-a erdeni-tü qota-yi qamuju abtabai
translit. # qan ejen=ü jögegsen yeke nere törö=yi γayiqamsiγ Sečen-qaγan=u bariγsan qayiran Dayidu=yi qamuγ ulus sitügen tulγ=a erdeni=tü qota=yi qamuju abtabai
1772
kitad ulus-tur qayiran dayidu-yi qan tngri-yin köbegün činggis-qaγan-u altan uruγ qamuγ burqan-u qubilγan-sečen-qaγan-u altan qarsi-yi qamuγ bodisung-nar-un qubilγan-uqaγatu-qaγan qan tngri-yin jayaγa-bar aldabai
translit. Kitad ulus=tur qayiran Dayidu=yi # qan tngri=yin köbegün Činggis-qaγan=u altan uruγ qamuγ burqan=u Qubilγan-Sečen-qaγan=u altan qarsi=yi qamuγ bodisung=nar=un Qubilγan-Uqaγatu-qaγan qan tngri=yin jayaγa=bar aldabai
1775
translit. Buq=a-Temür-čingsang bulq=a (dayisun) dotora=ača qan ejen=ü uruγ=tur qan oron boltuγai
1780
činggis-qaγan-u altan uruγ-tur tegün-ü qoyina qorin yisün nasun-tur-iyan dörben on bolju noqai jil-tür ing-čangbuu neretü qotan-tur tngri bolba
translit. Činggis-qaγan=u altan uruγ=tur # tegün=ü qoyina qorin yisün nasun=tur=iyan dörben on bolju noqai jil=tür Ing-Čangbuu neretü qotan=tur tngri bolba
1781
olan mongγol-un törö-yi tayiming-qaγan-tur abtaju tegün-eče qoyina nom šasin čölöyidegsen bölüge qubilai-sečen-qaγan dayidu-tu saγuγsan-ača inaγsi uqaγatu-qaγan kürtele nigen jaγun jil degere tabun on jirγuγan sara saγuγad dayidu-yin qota-yi aldabai
translit. olan Mongγol=un törö=yi Tayiming-qaγan=tur abtaju tegün=eče qoyina nom šasin čölöyidegsen bölüge Qubilai-Sečen-qaγan Dayidu=tu saγuγsan=ača inaγsi Uqaγatu-qaγan kürtele nigen jaγun jil degere tabun on jirγuγan sara saγuγad Dayidu=yin qota=yi aldabai
1782
gekü tere törö abtaqui-tur uqaγatu-qaγan-i qonggirad qatun γurban saratai köl kündü aγsan aju tere qatun butung dotora oroju qočorba
translit. gekü # tere törö abtaqui=tur Uqaγatu-qaγan=i Qonggirad qatun γurban saratai köl kündü aγsan aju tere qatun butung dotora oroju qočorba
1783
tere butung-i kitad γang gekü mongγol butung gekü tere qatun-i kitad-un jüü-qungqu-a-qaγan abču qan oron-tur saγuba
translit. tere butung=i Kitad γang gekü Mongγol butung gekü [139a] tere qatun=i Kitad=un Jüü-Qungqu=a-qaγan abču qan oron=tur saγuba
1784
tere qatun sedkirün doloγan sara baraju üjegdebesü dayisun-u köbegün gejü tebčikü arban sara bolju üjegdebesü öber-ün köbegün gejü maγu ülü kikü gejü tngri ečige manu örösiyejü γurban sara nemejü arban sara bolγaju örösiyen soyorq-a gejü jalbarin yabubai
translit. tere qatun sedkirün doloγan sara baraju üjegdebesü dayisun=u köbegün gejü tebčikü arban sara bolju üjegdebesü öber=ün köbegün gejü maγu ülü kikü gejü tngri ečige manu örösiyejü γurban sara nemejü arban sara bolγaju örösiyen soyorq=a gejü jalbarin yabubai
1787
qungγuu-qaγan-u jegüdün-tür qoyar luu kereldüküi üjebesü baraγun luu-yi jegün luu deyilen bayiqui üjen jegüdülebe
translit. Qungγuu-qaγan=u jegüdün=tür qoyar luu kereldüküi üjebesü baraγun luu=yi jegün luu deyilen bayiqui üjen jegüdülebe
1791
tere qoyar luu busu qoyar kegüken činu bui baraγun luu gegči kitad qatun-u kegüken bui jegün luu gegči mongγol qatun-u köbegün bui čin-u qan oron-tu saγuqu jayaγatu buyu
translit. tere qoyar luu busu qoyar kegüken činu bui baraγun luu gegči Kitad qatun=u kegüken bui jegün luu gegči Mongγol qatun=u köbegün bui čin=u qan oron=tu saγuqu jayaγatu buyu
1792
iručin-i tere ügen-tür qungγuu-qaγan ilγal ügei mön üre bolbači eke inu dayisun-u qatun bölüge egün-eče törögsen köbegün minu qan oro saγubasu maγu bayinam gejü qaγan-u ordo-ača γarγaju kerem-ün γadana köke qota bariju tende saγulγaba
translit. iručin=i tere ügen=tür Qungγuu-qaγan ilγal ügei mön üre bolbači eke inu dayisun=u qatun bölüge egün=eče törögsen [139b] köbegün minu qan oro saγubasu maγu bayinam gejü qaγan=u ordo=ača γarγaju kerem=ün γadana köke qota bariju tende saγulγaba
1794
tegün-ü köbegün jaquy-a-qaγan qan oron-tur saγuju dörben on boluγsan-u qoyina qonggirad qatun-u köbegün yunglo-qaγan öberün čögen nököd ölgeyin jirγuγan mingγan mongγol ulus usun-u γurban tümen jürčid ulus qara kerem-ün ulus-i abun čirig jasaju kürüged kitad-un qungγuu-qaγan-u köbegün jaquy-a-qaγan-i bariju küjügün-tür inu mönggön tamaγ-a daruju üldejü orkiba
translit. # tegün=ü köbegün Jaquy=a-qaγan qan oron=tur saγuju dörben on boluγsan=u qoyina Qonggirad qatun=u köbegün Yunglo-qaγan öberün čögen nököd ölgeyin jirγuγan mingγan Mongγol ulus usun=u γurban tümen Jürčid ulus qara kerem=ün ulus=i abun čirig jasaju kürüged Kitad=un Qungγuu-qaγan=u köbegün Jaquy=a-qaγan=i bariju küjügün=tür inu mönggön tamaγ=a daruju üldejü orkiba
1802
translit. # mön Yunglo-qaγan=u üre arban nigen üy=e saγuγsan inu ~ Qungsi-qaγan nigen jil saγuba
1814
toγoγan-temür-qaγan-u köbegün bilig-tü-qaγan mön on noqai jil-tür ing-čing neretü qotan-tur yeke oro saγuba
translit. # Toγoγan-Temür-qaγan=u köbegün Bilig=tü-qaγan mön on noqai jil=tür Ing-Čing neretü qotan=tur yeke oro saγuba
1823
abalaju alaγsan taulai-yin čisu časun-tur tusuγsan-i üjejü času metü čaγan öngge-tü čisun metü ulaγan qačar-tu γou-a ekener bei
translit. abalaju alaγsan taulai=yin čisu časun=tur tusuγsan=i üjejü času metü čaγan öngge=tü čisun metü ulaγan qačar=tu γou=a ekener bei
1828
üjejü ülü bolqu üjey-e geküle keley-e činu köbegün qaraγučuγ-dügüreng-temür-qung-tayiji-yin öljei-tü-γou-a-qung-bigiji (abaqai) beri činu ene metü üjesgüleng-tü bui gebe
translit. üjejü ülü bolqu üjey=e geküle keley=e činu köbegün Qaraγučuγ-Dügüreng-Temür-qung-tayiji=yin Öljei=tü-Γou=a-qung-bigiji (abaqai) beri činu ene metü üjesgüleng=tü bui gebe
1829
translit. Elbeg-Nigülesügči-qaγan beri=yügen öngge=tür quričaju Oyirad=un Quuqai-Dayu=tu jarliγ bolba
1832
translit. qaγan=u jarliγ=iyar ečijü bigiji=tü üge keler=ün činu öngge gerel=i üjey=e gejü namayi ilegebe
1839
qaγan ügei gejü ger-ün emüne saγutala qung-bigiji elči ilegejü qorim<qorom>-iyan qaγan-i küliy-e beyeben urid gerte ire geküdü dayu
translit. qaγan ügei gejü ger=ün emüne saγutala qung-bigiji elči ilegejü qorim<qorom>=iyan qaγan=i küliy=e beyeben urid gerte ire geküdü Dayu
1844
či gejü nigen amsartai qoyar kebelitei kükegürtü nigen-dü inu araja nigen-tü inu usun kijü öber-iyen usun uuγuju dayu-tu araja ögčü soγtaγaju unaγaba
translit. či gejü nigen amsartai qoyar kebelitei kükegürtü nigen=dü inu araja nigen=tü inu usun kijü öber=iyen usun uuγuju Dayu=tu araja ögčü soγtaγaju unaγaba
1845
tayiji-yuγan ös öslen dalda kösige-ben tataju olboγ debisger degere-ben dayu-yi kebtegüljü niγur-iyan maγajiju üsü-ben tasulju qaγan-tu elči ilegebe
translit. tayiji=yuγan ös öslen dalda kösige=ben tataju olboγ debisger degere=ben Dayu=yi kebtegüljü niγur=iyan maγajiju üsü=ben tasulju qaγan=tu elči ilegebe
1849
qaγan dayu-yi alaju jon-u arasun-i sönid-ün jasin-tayibu neretü kümün-iyer surlan abču irejü bigiji-tü ögbe
translit. qaγan Dayu=yi alaju jon=u arasun=i Sönid=ün [141b] Jasin-Tayibu neretü kümün=iyer surlan abču irejü bigiji=tü ögbe
1850
qaγan-u čisun dayu-kiyin tosun-i neyilegüljü doloγaγad köbegün-iyen alaγči qaγan čisun öglige-tü bolju ejen-iyen amin-tu qoor kürgegči dayu-yi-yin tosun öndderlen neyilegüljü em-e kümün-ü abqu ösiy-e ene buyu
translit. qaγan=u čisun Dayu=kiyin tosun=i neyilegüljü doloγaγad köbegün=iyen alaγči qaγan čisun öglige=tü bolju ejen=iyen amin=tu qoor kürgegči Dayu=yi=yin tosun öndderlen neyilegüljü em=e kümün=ü abqu ösiy=e ene buyu
1852
bigiji-yin qaγuruγsan-i qaγan meden atala buruγu-ban medejü bigiji-yi ese gemelged dayu-yi-yin köbegün batula-čingsang ügeči-qasaγ-a qoyar-tu dörben tümen-i medegülbe
translit. bigiji=yin qaγuruγsan=i qaγan meden atala buruγu=ban medejü bigiji=yi ese gemelged Dayu=yi=yin köbegün Batula-čingsang Ügeči-Qasaγ=a qoyar=tu dörben tümen=i medegülbe
1853
qan oro saγuju jirγuγan on boluγsan-u qoyina moγai jiltü elbeg-qaγan-i oyirad-un batula-čingsang ügeči-qasaγ-a qoyar qoroγoju tngri bolba
translit. qan oro saγuju jirγuγan on boluγsan=u qoyina moγai jiltü Elbeg-qaγan=i Oyirad=un Batula-čingsang Ügeči-Qasaγ=a qoyar qoroγoju tngri bolba
1854
translit. Batula-čingsang Ügeči-Qasaγ=a qoyar ekilen dörben tümen Oyirad=i abun qari dayisun bolba
1868
translit. üriy=e mori qurdun bolbasu kögsin morin qolači bui gejü Sigüsitei-baγatur-ong=gi γarγaba
1871
γuyilinči ögülerün minu qarbulγan-tu quyaγ ese emüsbeči γai ügei gejü keleküi-tür sigüsitei ögülerün minu čabčilγan-tu duγulγ-a ese emüsbeči γai ügei gejü kelelčebe
translit. Γuyilinči ögülerün minu qarbulγan=tu quyaγ ese emüsbeči γai ügei gejü keleküi=tür Sigüsitei ögülerün minu čabčilγan=tu duγulγ=a ese emüsbeči γai ügei gejü kelelčebe
1872
tegün-ü qoyina bayilduqui-tur mongγol-un sigüsitei-baγatur γurban dabqur quyaγ emüsčü eligen-tegen kürje büselejü qongγor qaljin morin unuju qorlad-un ulqui-mergen-tü küreng qaljin morin unuγulju baγatur sigüsitei qaraγul-tur γarbai
translit. tegün=ü qoyina bayilduqui=tur Mongγol=un Sigüsitei-baγatur γurban dabqur quyaγ emüsčü eligen=tegen kürje [142b] büselejü qongγor qaljin morin unuju Qorlad=un Ulqui-Mergen=tü küreng qaljin morin unuγulju baγatur Sigüsitei qaraγul=tur γarbai
1873
oyirad-un γuyilinči-baγatur dabqur duγulγ-a emüsčü köke qaljin morin unuju qaraγul-dur boro-noqai-yin jon degere bayilduba
translit. Oyirad=un Γuyilinči-baγatur dabqur duγulγ=a emüsčü köke qaljin morin unuju qaraγul=dur Boro-Noqai=yin jon degere bayilduba
1874
γuyilinči-baγatur sigüsitei-yin emegel-ün uridu bügürge dabqur quyaγ kürjetei-yi nebte qoyitu bügürgen degere saγutala qarbubai
translit. Γuyilinči-baγatur Sigüsitei=yin emegel=ün uridu bügürge dabqur quyaγ kürjetei=yi nebte qoyitu bügürgen degere saγutala qarbubai
1876
tendeče sigüsitei ögüler-ün qongγor morin-u minu qosiγu medetügei qotoγor ildün-i minu ir medetügei gejü törö-tü törögsen-i tala büü qara gele gejü naiman talatu dabqur duγulγ-a-tu toloγai-yi qaγ-a čabčiba
translit. tendeče Sigüsitei ögüler=ün qongγor morin=u minu qosiγu medetügei qotoγor ildün=i minu ir medetügei gejü törö=tü törögsen=i tala büü qara gele gejü naiman talatu dabqur duγulγ=a=tu toloγai=yi qaγ=a čabčiba
1877
tere yabudal-tu oyirad-i dobtolju dayu-yin köbegün batula-čingsang-yi alaju em-e-yi ni qaγan bey-e-tegen abuba
translit. tere yabudal=tu Oyirad=i dobtolju Dayu=yin köbegün Batula-čingsang=yi alaju em=e=yi ni qaγan bey=e=tegen abuba
1882
tere čiγulγan-ača qariju irekü qoyar kümün-eče čiγulγan-u kegör (üge) yaγun bui gejü toγon-tayisi asaγba
translit. tere čiγulγan=ača qariju irekü qoyar kümün=eče čiγulγan=u kegör (üge) yaγun bui gejü Toγon-tayisi asaγba
1885
tere kümün-i ečigsen qoyina toγon malaγ-a-ban abču tan-u ama busu tngri-yin jarliγ bui j-a gejü tngri-tür mörgöbe
translit. tere kümün=i ečigsen qoyina Toγon malaγ=a=ban abču tan=u ama busu tngri=yin jarliγ bui j=a gejü tngri=tür mörgöbe
1886
aruγtai-tayisi em-e-tegen ögülerün ene toγon-tayisi sayin kümün-i üre bayinam egün-ü ilede üsüben samlaju beyeben maγajiqui-yi niγultai gebe
translit. Aruγtai-tayisi em=e=tegen ögülerün ene Toγon-tayisi sayin kümün=i üre bayinam egün=ü ilede üsüben samlaju beyeben maγajiqui=yi niγultai gebe
1887
translit. tere ügen=tür Toγon γadana γaruγad tan=u ama busu tngri=yin jarliγ bui j=a gejü tngri=tür mörgöbe
1888
tegün-ü qoyina unui-aγ-a toγon-tayisi-yin üsün inu samlaju saγuqui-tur aruγtai-tayisi-yin degü inu ögülerün ene toγon-tayisi yeke kümün-ü üre gele üsün inu samlaqui-ban bayiju γool inu samla ese bögesü kögejü orki gejü kelebe
translit. tegün=ü qoyina Unui-aγ=a Toγon-tayisi=yin üsün inu samlaju saγuqui=tur Aruγtai-tayisi=yin degü inu ögülerün ene Toγon-tayisi yeke kümün=ü üre gele üsün inu samlaqui=ban bayiju γool inu samla ese bögesü kögejü orki gejü kelebe
1891
tere üge-tür mongγol-un kegüken ekirčü uyilam aduγun-iyan qaškirču quriyam noqai inu uliju qučam eyimü maγu iru-a inu toγon-tayisi medejü tngri-tür mörgöbe
translit. tere üge=tür [143b] Mongγol=un kegüken ekirčü uyilam aduγun=iyan qaškirču quriyam noqai inu uliju qučam eyimü maγu iru=a inu Toγon-tayisi medejü tngri=tür mörgöbe
1893
či köbegün-i minu toγon-i kümün-tü yakin jaruγulunam či alaju orki ügei bögesü üldejü orkiyasai gebe
translit. či köbegün=i minu Toγon=i kümün=tü yakin jaruγulunam či alaju orki ügei bögesü üldejü orkiyasai gebe
1894
qatun-u tere ügen-tür qaγan jöbsiyejü toγon-tayisi-yi silamučin sayimučin neretü qoyar elči-ber γajar-tur inu kürgegülbe
translit. qatun=u tere ügen=tür qaγan jöbsiyejü Toγon-tayisi=yi Silamučin Sayimučin neretü qoyar elči=ber γajar=tur inu kürgegülbe
1895
toγon-tayisi-gi kürügsen-ü qoyina oyirad ögeled baγatud qoyiγ ede dörben tümen čiγulγan bolju toγon-tayisi-sa <-ača> üge asaγurun mongγol-un qaγan tayisi ekilen yeke ulus-un jang aγali yambar bui gejü asaγba
translit. Toγon-tayisi=gi kürügsen=ü qoyina Oyirad Ögeled Baγatud Qoyiγ ede dörben tümen čiγulγan bolju Toγon-tayisi=sa <=ača> üge asaγurun Mongγol=un qaγan tayisi ekilen yeke ulus=un jang aγali yambar bui gejü asaγba
1897
üyile usqal metü sanaγdam saγadaγ inu qubilju sanaγan inu ese qubilju törö medeküi sayid-iyan γadana saγulγam jebe-yin (quyaγlaqu) morin-iyan ger deger-e unum öčüken medekü kümün-i törö-tür yabuγulum üriy-e morin-i jibelem bosγaqul kümün-i törö medegülüm borbi kekür-tü sarqud kim buγura ügei temege buq-a ügei üker ajarγ-a ügei aduγu quča ügei qonin metü ene üge-yi ülü itegekü bolusa ügeči qašaq-a bolγatuγai
translit. üyile usqal metü sanaγdam saγadaγ inu qubilju sanaγan inu ese qubilju törö medeküi sayid=iyan γadana saγulγam jebe=yin (quyaγlaqu) morin=iyan ger deger=e unum öčüken medekü kümün=i törö=tür yabuγulum üriy=e morin=i [144a] jibelem bosγaqul kümün=i törö medegülüm borbi kekür=tü sarqud kim buγura ügei temege buq=a ügei üker ajarγ=a ügei aduγu quča ügei qonin metü ene üge=yi ülü itegekü bolusa ügeči qašaq=a bolγatuγai
1899
mongγol-un elči silamačin sayimučin qoyar arγabar qaγurču sayin morin bulaγ-a silügüsü sayin ed tavar-i toγon-tayisi adai-qaγan-tu kürgejü ulus-ača jaq-a gejü negüdele kürčü irebei
translit. Mongγol=un elči Silamačin Sayimučin qoyar arγabar qaγurču sayin morin bulaγ=a silügüsü sayin ed tavar=i Toγon-tayisi Adai-qaγan=tu kürgejü ulus=ača jaq=a gejü negüdele kürčü irebei
1900
translit. qaγan üjejü jarliγ bolurun Toγon-tayisi=yi γajar=tu inu qariγuluγsan ači inu ene buyu
1901
translit. Silamačin Sayimučin qoyar Oyirad sejig ügei bayinam qola=ača Toγon-tayisi čilejü albai
1905
toγon-tayisi-yin qoyina-ača dörben tümen oyirad čirig irejü mongγol-i dobtolju adai-qaγan-i toγon-tayisi mön degere bariba
translit. Toγon-tayisi=yin qoyina=ača dörben tümen Oyirad čirig irejü Mongγol=i dobtolju Adai-qaγan=i Toγon-tayisi mön degere bariba
1907
toγon-tayisi ögülerün eke minu ere ügei bilüü bey-e minu ečige ügei bilüü gejü qaγan-i qoroγoqui-tur qaγan jarliγ bolurun silamačin sayimučin qoyar-un ügen-tür itegejü nigen sumu ese qariγulju ükübesei gebe
translit. Toγon-tayisi ögülerün eke minu ere ügei bilüü bey=e [144b] minu ečige ügei bilüü gejü qaγan=i qoroγoqui=tur qaγan jarliγ bolurun Silamačin Sayimučin qoyar=un ügen=tür itegejü nigen sumu ese qariγulju ükübesei gebe
1908
adai-qaγan yeke oro saγuju arban dörben on boluγsan-u qoyina morin jildür oyirad-un toγon-tayisi-yin γar-tu tngri bolba
translit. Adai-qaγan yeke oro saγuju arban dörben on boluγsan=u qoyina morin jildür Oyirad=un Toγon-tayisi=yin γar=tu tngri bolba
1909
mongγol-un nigen törö oyirad-tu abtaγsan tere gekü tegün-ü qoyina mön morin jil-tür tayisung-qaγan yeke oro saγuba
translit. Mongγol=un nigen törö Oyirad=tu abtaγsan tere gekü # tegün=ü qoyina mön morin jil=tür Tayisung-qaγan yeke oro saγuba
1910
qaγan oro saγuγsan-u qoyina tayisung-qaγan abkerčin-jonong qoyaγula mingγan-i-qara-tu oyiradla bolčiba
translit. qaγan oro saγuγsan=u qoyina Tayisung-qaγan Abkerčin-jonong qoyaγula Mingγan=i-Qara=tu Oyiradla bolčiba
1912
qaγan jonong-la oyirad-un esen-tayisi abdura-sečen sadula eketei bayitala alaγ-temür qatan-temür ababurki-dayitung toγon-kümeči lobsi ede tayisi-nar ekilen mingγan kümün dölin yabuju jadabariγad küyiten salkin bolγaju irebe
translit. qaγan jonong=la Oyirad=un Esen-tayisi Abdura-Sečen Sadula eketei bayitala Alaγ-Temür Qatan-Temür Ababurki-dayitung Toγon-Kümeči Lobsi ede tayisi=nar ekilen mingγan kümün dölin yabuju jadabariγad küyiten salkin bolγaju irebe
1918
translit. Sadaγčin-Sečen ögüler=ün tngri=yin ögkü ene bui j=a eden=i kiduju olan čirig=i inu dobtoluy=a gebe
1919
translit. qaγan jonong qoyaγula qoriγlaju dongγodur=un bayilγam gegsen kümün baran dongγoduγči buyu
1921
sadaγčin-sečen aγurlaju čaγan morin-iyan toloγai deledčü barasa baray-a tegü gese tegüy-e gejü ečibe
translit. Sadaγčin-Sečen aγurlaju čaγan morin=iyan toloγai deledčü barasa baray=a tegü gese tegüy=e gejü ečibe
1923
tayisung-qaγan basa qoriγlaju üküküle bügüdeger ükünem j-a aγula bügüdeger anam j-a gejü jarliγ bolba
translit. Tayisung-qaγan basa qoriγlaju üküküle bügüdeger ükünem j=a aγula bügüdeger anam j=a gejü jarliγ bolba
1925
qariγsan qoyina tayisung-qaγan-ača urida qulan qaraq-a morin-i quyaγ tataγsaγar abun bosču abkerčin-jinong-tu oroγsan alaγčuγud-un čaγan neretü kümün-i qaγan ača gebe
translit. qariγsan qoyina Tayisung-qaγan=ača urida qulan qaraq=a morin=i quyaγ tataγsaγar abun bosču Abkerčin-jinong=tu oroγsan Alaγčuγud=un Čaγan neretü kümün=i qaγan ača gebe
1928
translit. uqun=a kejiy=e oroqu bui γura=yin eber kejiy=e unaqu bui gejü qaγan=ača jinong asaγ genem gebe
1932
abkerčin-jinong ögülerün čimai aq-a gejü ülü sanam bi kemeged ama aldaju qoyina oyirad-tu urbaqui-tur qaraγučuγ-tayiji ögülerün uruγ-i qaγaγsan ese ögedelejü umai-yi qaγaγsan ögedelejü gele qari qaγaqula ese ögedelejü gele qalaγun-i qaγaqula ögedelejü gele degedü qan boluγsan bey-e dorodu bolqu terigün boluγsan bey-e segül adaγ bolqu kečegüü bui j-a gejü keletele ese bolju abkerčin-jinong ordosi-yin qatan-temür yüngsiyebüü-yin nekei-temür neretü qoyar kümün-i oyirad-tu elči ilegejü üge kelerün bi tayisung-qaγan aq-a-ačaγan öbere bolba
translit. Abkerčin-jinong ögülerün čimai aq=a gejü ülü sanam bi kemeged ama aldaju qoyina Oyirad=tu urbaqui=tur Qaraγučuγ-tayiji ögülerün uruγ=i qaγaγsan ese ögedelejü umai=yi qaγaγsan ögedelejü gele qari qaγaqula ese ögedelejü gele qalaγun=i qaγaqula ögedelejü gele degedü qan boluγsan bey=e dorodu bolqu terigün boluγsan bey=e segül adaγ bolqu kečegüü bui j=a gejü keletele ese bolju Abkerčin-jinong Ordosi=yin Qatan-Temür Yüngsiyebüü=yin Nekei-Temür neretü qoyar kümün=i Oyirad=tu elči ilegejü üge kelerün bi Tayisung-qaγan aq=a=ačaγan öbere bolba
1935
translit. Oyirad ese bolju Abdura-Sečen alaγaban adqun saγuju kegüken kümün tere yaγun medem gebe
1936
oyirad-un tayisi-nar noyad ögülerün jinong ey-e nigeddüy-e gekü bolusa jinong či qaγan bol öberün jonong čola-yuγan man-dur ög ene ügen-tür bolqu bolusa ey-e nigedbesü nigedüy-e gebe
translit. Oyirad=un tayisi=nar noyad ögülerün jinong ey=e nigeddüy=e gekü bolusa jinong či qaγan bol öberün jonong [146a] čola=yuγan man=dur ög ene ügen=tür bolqu bolusa ey=e nigedbesü nigedüy=e gebe
1940
čirig γal sitaγaqui-tur jonong jarliγ bolurun aq-a minu qaγan aγuliqai bui čirig-ün kümün toloγai-yin arbaγad γal sitaγaγtun gejü jarlaju sitaγalγaba
translit. čirig γal sitaγaqui=tur jonong jarliγ bolurun aq=a minu qaγan aγuliqai bui čirig=ün kümün toloγai=yin arbaγad γal sitaγaγtun gejü jarlaju sitaγalγaba
1941
translit. tendeče Tayisung-qaγan=u qaraγulčin jonong Oyirad=un čirig=i medejü qaγan=tur üge kele kürgebe
1942
qaγan tendeče öbesüben üjesü gejü üjeged ögülerün eyimü γal bolusa tngri-yin odu γajar-tu baγuju amui
translit. qaγan tendeče öbesüben üjesü gejü üjeged ögülerün eyimü γal bolusa tngri=yin odu γajar=tu baγuju amui
1944
urida čebden-i ökin altai-qatun taračin-i qalčaγai-luγ-a qobtai gejü qalčaγai-yi alaju qatun-i čikin qabar-i köndejü öggögsen qatun-yuγan törköm qorlad-un čebden-tür jorin odqui-tur sartaγul nutuγ-un küčüg neretü kümün arγabar mönggön toγoγa-yi oγtalju orkiba
translit. urida Čebden=i ökin Altai-qatun Taračin=i Qalčaγai=luγ=a qobtai gejü Qalčaγai=yi alaju qatun=i čikin qabar=i köndejü öggögsen qatun=yuγan törköm Qorlad=un Čebden=tür jorin odqui=tur Sartaγul nutuγ=un Küčüg neretü kümün arγabar [146b] mönggön toγoγa=yi oγtalju orkiba
1957
tayisung-qaγan γurban köbegün-dei ajuqu yeke köbegün inu möngkelei-tayiji urida öbesüben tngri bolba
translit. Tayisung-qaγan γurban köbegün=dei ajuqu yeke köbegün inu Möngkelei-tayiji urida öbesüben tngri bolba
1958
gekü qaγan ili dali qoyar köbegün-tei qorlad-yin aγbolad baγbolad qoyar nökör-tei tabuγulai bariju orčin-u-čigir mečin jil-tür tayisung-qaγan qorlad-yin čebden-ü γar-tu tngri bolba
translit. gekü qaγan Ili Dali qoyar köbegün=tei Qorlad=yin Aγbolad Baγbolad qoyar nökör=tei tabuγulai bariju Orčin=u-Čigir mečin jil=tür Tayisung-qaγan Qorlad=yin Čebden=ü γar=tu tngri bolba
1959
~ qan oro saγuju arban tabun on boluγsan ajuqu aγbolad baγbolad qoyar-un aq-a mendü-örlög öbere ayil-tu qonoγsan ajuqu qulaγana-i qaraγana-i neretü qoyar morin jönglejü γajar čabčilan sanaγan aldan bayiba
translit. [147a] ~ qan oro saγuju arban tabun on boluγsan ajuqu Aγbolad Baγbolad qoyar=un aq=a Mendü-örlög öbere ayil=tu qonoγsan ajuqu qulaγana=i qaraγana=i neretü qoyar morin jönglejü γajar čabčilan sanaγan aldan bayiba
1960
morin-iyan sanaγan aldaγsan-tur mendü-örlög ögülerün qoor-tan-i yabuqui-tur eyimü gejü mendü-örlög örlöge bosoγad qaγan-i temečibe
translit. morin=iyan sanaγan aldaγsan=tur Mendü-örlög ögülerün qoor=tan=i yabuqui=tur eyimü gejü Mendü-örlög örlöge bosoγad qaγan=i temečibe
1964
translit. # tegün=ü qoyina Mendü-örlög ekilen nigen kedün nököd=dei Čebden=i dobtolju ösiy=e=ben abuba
1965
tegün-ü qoyina oyirad öber jaγuraban čiγulju kelelčer-ün öberün töröl-iyen ese sanaγsan kümün man-u töröl-i sanamu öberün törö-ben ese sanaγsan kümün-ü törö-yi sanamu öberün ner-e-ben ese sanaγsan man-u nere-yi sanamu öber-ün γal-tu usu kibe
translit. tegün=ü qoyina Oyirad öber jaγuraban čiγulju kelelčer=ün öberün töröl=iyen ese sanaγsan kümün man=u töröl=i sanamu öberün törö=ben ese sanaγsan kümün=ü törö=yi sanamu öberün ner=e=ben ese sanaγsan man=u nere=yi sanamu öber=ün γal=tu usu kibe
1967
ene ken-tü sayin jonong bui gejü qoroγaqui-yin tula arγ-a kijü tendeče oyirad-un noyad sayid jonong-tur üge ayiladqarun jonong qaγan boluy-a gejü bidan-u esen-tayisi-tu öberün jonong čola-ban soyorqay-a gejü kelelčegsen üge manu ünen bisiü gejü jonong-tur qaγan čola öggöre öberün čola-ban esen-tayisi-tu soyorq-a gejü qurim beleddün jonong-i jalaba
translit. ene ken=tü sayin jonong bui gejü qoroγaqui=yin tula arγ=a kijü tendeče Oyirad=un noyad sayid jonong=tur üge [147b] ayiladqarun jonong qaγan boluy=a gejü bidan=u Esen-tayisi=tu öberün jonong čola=ban soyorqay=a gejü kelelčegsen üge manu ünen bisiü gejü jonong=tur qaγan čola öggöre öberün čola=ban Esen-tayisi=tu soyorq=a gejü qurim beleddün jonong=i jalaba
1968
oyirad ger-ün dotora-ban gün yeke nüke uquju nüken degegür tuluγ delgejü jonong ekilen γučin γurban örbelge-ten döčin dörben otoγatan jiran nigen kegeriten-i nigen egüde-ber oroγulju qoyar egüde-ber γarγaju muqur nüken-i dügürtele qoroγoba
translit. Oyirad ger=ün dotora=ban gün yeke nüke uquju nüken degegür tuluγ delgejü jonong ekilen γučin γurban örbelge=ten döčin dörben otoγatan jiran nigen kegeriten=i nigen egüde=ber oroγulju qoyar egüde=ber γarγaju muqur nüken=i dügürtele qoroγoba
1969
translit. noyad=un ükül čiγulγan=tu noqai=yin ükül γang(butung)=tu gegči üliger tegün=eče bolba
1970
gekü tendeče qaraγučuγ-tayiji nökör-tegen naγačudu ögülerün uridu ger-tür oroγsan jonong ekilen yeke baγ-a noyad yaγu kinem gejü ilegebe
translit. gekü # tendeče Qaraγučuγ-tayiji nökör=tegen Naγačudu ögülerün uridu ger=tür oroγsan jonong ekilen yeke baγ=a noyad yaγu kinem gejü ilegebe
1974
tendeče qaraγučuγ-tayiji ögülerün kebtey-e üküy-e gejü irele üküy-e gejü ögüleged γaγča nökör-iyen naγaču-yi abun qadan-tu qorγolaba
translit. tendeče Qaraγučuγ-tayiji ögülerün kebtey=e üküy=e gejü irele üküy=e gejü ögüleged γaγča nökör=iyen Naγaču=yi abun qadan=tu qorγolaba
1975
qada-yin qabčiγai-tu nigen jam-iyar qoyar dabqur quyaγ emüsčü čibun ireküi-tür naγaču dabqur quyaγ nebte qarbuγsan-tur tere kümün qoyitu nökör-iyen abun qoladču unabai
translit. qada=yin [148a] qabčiγai=tu nigen jam=iyar qoyar dabqur quyaγ emüsčü čibun ireküi=tür Naγaču dabqur quyaγ nebte qarbuγsan=tur tere kümün qoyitu nökör=iyen abun qoladču unabai
1978
translit. Qaraγučuγ-tayiji uqunan joroγa=bar γurban dabqur quyaγ=i nebte qarbun joroγa daγun γarbai
1980
translit. Naγaču ögülerün amidu γarbači yabaγan tusa ügei ene Oyirad=ača morin qulaγuy=a gejü ečibe
1981
esen-tayisi salkin degedeken jangči-bar γal-i qalqalaju saγuqui-tur küriyelejü untaγsan kümün-i alquju oroju esen-tayisi-yin dergede uyaγsan eremeg sirγuγčin gegüü qurdun qula ajarγ-a tayilqui-tur tüg tüg čimege γarqui-tur qaraju üjebesü kümün ügei tayiluγad nigen-i unuju nigen morin-i köteljü yabuqui-tur basa tüg tüg kibei
translit. Esen-tayisi salkin degedeken jangči=bar γal=i qalqalaju saγuqui=tur küriyelejü untaγsan kümün=i alquju oroju Esen-tayisi=yin dergede uyaγsan eremeg sirγuγčin gegüü qurdun qula ajarγ=a tayilqui=tur tüg tüg čimege γarqui=tur qaraju üjebesü kümün ügei tayiluγad nigen=i unuju nigen morin=i köteljü yabuqui=tur basa tüg tüg kibei
1984
qariγu kelerün yaγutai sergeg kümün bui či mongγol-un qaraγučuγ-tayiji naγaču qoyar bayinam tegüni bari gejü keleged küriyen-i qarayilγaju γaruγad qaraγučuγ-tayiji-yin dergede kürüged daγudabasu daγun ese γarbai
translit. qariγu [148b] kelerün yaγutai sergeg kümün bui či Mongγol=un Qaraγučuγ-tayiji Naγaču qoyar bayinam tegüni bari gejü keleged küriyen=i qarayilγaju γaruγad Qaraγučuγ-tayiji=yin dergede kürüged daγudabasu daγun ese γarbai
1987
gegsen-tü čimai oyirad bariju ireküle namayi jaγaju öggönem bolbuu gejü jayilaγsan bile gejü keleged abču iregsen morin unun yabuju qodoγodu-yin qulusun-tu torγobar morin-iyan arγamjiju saγutala kirsan-u mör möškijü yabuqu kümün-i üjeged buruγudču künesü ügei jayidang yabutala qaraγučuγ šoo buγu-yi qarbuju alabai
translit. gegsen=tü čimai Oyirad bariju ireküle namayi jaγaju öggönem bolbuu gejü jayilaγsan bile gejü keleged abču iregsen morin unun yabuju Qodoγodu=yin qulusun=tu torγobar morin=iyan arγamjiju saγutala kirsan=u mör möškijü yabuqu kümün=i üjeged buruγudču künesü ügei jayidang yabutala Qaraγučuγ šoo buγu=yi qarbuju alabai
1993
γaγčaγar yabuju yaγun bolum bida bi oyirad-tu ečijü qatun-i činu abču irejü üjesü namayi iretele noyan-iyan büü medegül kümün-i tüsijü büü bai
translit. γaγčaγar yabuju yaγun bolum bida bi Oyirad=tu ečijü qatun=i činu abču irejü üjesü namayi iretele noyan=iyan büü [149a] medegül kümün=i tüsijü büü bai
1994
translit. olan örögesü tasu büü ala gejü ene üge keleged Naγaču Esen-tayisi=tu Qaraγučuγ=i bi alaba