Historical corpus of the Mongolian language

Altan Tobči

Алтан товч (Золотое сказание)
ID: AT Script: Uighur-Mongolian Genre: chronicle 2556 lines · 44 462 words
Bibliography
Орловская "Язык Алтан Товч"
надо установить происхождение текста который у меня; Автор моей версии непонятен надо расследовать
Show: Middle Mongolian Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
501
translit. nigen edür Büri-Böke=yi uriju Belgetei qoyar=i abulduγuluy=a (barilduγuluy=a) kemebei
502
translit. Büri-Böke Jürken bölüge urida Belgetei=yi örögelen γar=iyan bariju örögelen köl=iyer tüyidčü unaγaju ülü ködelgen daruqu bölüge Büri-Böke Belgetei qoyar=i abulduγulbai
503
translit. Büri-Böke ülü ilaγdaqu kümün unaju ögbe
504
translit. Belgetei daru yadaju möridejü saγari (köl) degere γarču Belgütei kinčas gejü Činggis-qaγan=i üjeküi=lüge [40b] Činggis-qaγan ilükei(bebekei)=ben jaγuba
505
translit. Belgütei unan odqui degere inu aγdalaju (bayitala ) qoyar aq=a inu solbin tataju ögčü niruγun inu ebüdügelejü quγulju alaba
506
translit. Büri-Böke niruγun=iyan quγuraču ögüler=ün Belgetei=e ülü ilaγdaqu bölüge qaγan=ača ayuju arγadan unaju ariyaqu (emiyekü) bolun amin=tur=iyan kürtebe
507
translit. bi kemeged ükübe
508
translit. Belgetei niruγun inu quγur=a tataju čirčü orkiγad jorčiba
509
translit. Qabul-qaγan=u doloγan köbegüd=ün aq=a Ökin-Baraγ bölüge udaγ=a=tu (ded) Bartan-baγatur bölüge köbegün inu Yisükei-baγatur bölüge tegün=ü udaγa=tu (ded) Qutuγ=tu-Möngkür bölüge köbegün inu Büri-Böke bölüge barilduq=a Bartan-baγatur=un köbegün=eče alus Barlaγ=un omoγ=tan köbegüd=tür nököčekü bolun Büri-Böke ulus=un böke bögetele Belgetei=e niruγun=iyan quγuldaju ükübe
510
translit. # tegün=ü qoyina takiy=a jil=e Qatagin=u Baqu-Čorokü Saljaγud=un Irkitei-baγatur Dörben=ü Qačuγun-beki Tatar=un Elči Tatar Jali Buq=a Ikeres=ün Tüge-Maq=a Qongγarid=un Terke-Emel Alqui Qorlos=un Čindan-Čaγan Naiman=u Buyiruγ-qaγan Merged=ün Toγtaq=a-beki=yin köbegün Qudu [41a] Oyirad=un Qutuγ=a-beki Tayičiγud=un Tarγutai-Kirultuγ Qoton- Ürčig Mongγol Naγaču-baγatur terigüten edün qaris (ayimaγ) qamtudču alaqui bulq=a (alalduqui čirig) čiγulju eyin kemen Jarjiradai-Jamuq=a=yi qaγan ergüy=e kemen ajirγ=a gegü čabčin alaju (adaγar aman abču) tendeče Ergün=e-mören uruγu negüjü Qati-mören Ergün=e=tü čidququ Siri=yin aqu uquda (uqud=a) , Jamuq=a=da Güür=se (qaγan ner=e) ergübei
511
translit. qaγan ergüged bida Činggis-qaγan Ong-qaγan qoyar=dur morilay=a kemeldübei
512
translit. morilay=a kemeldügsen=i Qorlos=un Qoridai Činggis-qaγan=a Kürelküde büküi=dür ene kelen (üge=yi) kürgen irebei
513
translit. ene kelen kürčü ireged Činggis-qaγan , Ong-qaγan=a ene kelen kürgen ilegebei
514
translit. Ong-qaγan ene kelen kürgegülüged Ong-qaγan čirig egüsgejü ödterlen irejü Činggis-qaγan=tur kürčü irebe
515
translit. Ong-qaγan=i iregülüged Činggis-qaγan Ong-qaγan qoyar qamtudču Jamuq=a=yin esergü inu morilay=a kemeldüjü Kerülen-mören uruγu morilar=un Činggis-qaγan bar Altan Qučir Daridai , γurban=i manglai yabuγulbai
516
translit. Ong-qaγan , Senggüm , Jiq=a-Gambu , Belge-beki γurban=i manglai yabuγulbai
517
translit. ede manglai=ača uruγsi=da basa qaraγul [41b] ilegerün Küyildü=de nigen saγurin qaraγul talbiba
518
translit. tegün=ü čiγan=a Čegečer=e nigen saγurin qaraγul talbiba
519
translit. tegün=ü čiγan=a Čuqurqu=da nigen saγurin qaraγul talbiba
520
translit. bidan=u manglai Altan , Qučar , Senggüm=ten Edüküy=e kürčü baγuy=a kemeldün büküi=tür Čuqurqu=da talbiγsan kümün aγuljaju irejü dayin (dayisun) ayisuqui kemen kelen kürgen irebe
521
translit. tere kelen ireged ülü baγun teyin kü esergü kelen abuy=a kemen yabuγulju kürülčejü kelen abču ken buyu kemen asaγbai
522
translit. Jamuq=a=yin manglai Mongγol=ača Naγaču-baγatur Naiman=u Buyiruγ-qaγan Merged Toγtaq=a-beki=yin köbegün Qudu Oyirad=un Qutuγ=a ede dörben Jamuq=a=yin manglai yabuju bidan=u manglai teden=tü ungsilduju jilda bultaju (ögüleldüjü nigen küriy=e bolju) manaγar qadqulday=a kemejü ečejü γool=tur neyilen qonobai
523
translit. manaγarsi yabuγulju kürülčejü küyildün bayilduju doroγsi degegsi niγurildun jöbsiyerelčin büküi=tür mön Buyiruγ-qaγan Qutuγ=a qoyar jida meden bayildun ajuqu jidalaqu bolun jida inu urbaju mön degere jida boljiqu (kürčü) mön yabun yadaju üres=tür qoladaγad tngri=de ese taγalaγdaba
524
translit. bida kemeged butarajuqui [42a] Naiman=u Buyiruγ-qaγan Alta=yin ebür Uluγ-Taγ jorin qaγačan ködelbei
525
translit. Merged=ün Toγtaq=a-beki=yin köbegün Qudu Selengge jorin yabubai
526
translit. Oyirad=un Qutuγ=a-beki oi temečin Sigsig jorin ködelbei
527
translit. Tayičiγud=un Naγaču-baγatur Onan-mören jorin ködeljüküi Jamuq=a öber=iyen Güür=se (qaγan) ergügsen irgen=i toliγad (daγaγul=un) Ergün=e-mören jorin qarin ködeljüküi Ong-qaγan Ergün=e uruγu Jamuq=a=yi nekebe
528
translit. Činggis-qaγan Onan jüg Tayičiγud=un Naγaču-baγatur=i nekebe
529
translit. Naγaču-baγatur ulus=tur=iyan kürüged ulus=iyan dürbegüljü ködelüged (yabuγul=un) Naγaču-baγatur Qutuγ-Üge=de Tayičiγud Onan=u činači eteged Ulqud-Turaγ=tur čirig=üd=iyen jasaju qadqulduy=a kemen jasaju bayijuqui Činggis-qaγan kürüged Tayičiγud=luγ=a qadquldubai
530
translit. masi egeger=ün (ergigül=ün) egeger=ün qadqulduju jilda bultaju (küriy=e tataju) mön qadqulduγsan γajar=a sitüldüjü qonobai
531
translit. ulus ba
532
translit. dörbejü ayisur=un mön tende čirig=üd=lüge qamtu küriyelejü qonobai
533
translit. Činggis-qaγan tere qadqulduγsan=tur qubčisun=ban silürdejü (sibkirčü) čisun düridkebesü ülü bolun aduriγdur=un [42b] naran singgegülün mön tede sitüldüjü baγuju böglegsen čisun=i Jelm=e simin simin amaban čisudaju Jelm=e kümün=i ülü itegen sakilduju saγuju šöni döli boltala böglegsen čisun=i amabar=iyan tungγaγan asγaγad jalgiγad šöni döli nökčibesü Činggis-qaγan dotoraγan sergüjü ögüler=ün čisun anaju masi berke umdaγasumui
534
translit. bi kemebe
535
translit. tendeče Jelm=e malaγ=a γodosun degel qubčisun=iyan bügüde=yi tayilju γaγča dotoγaji=tai čiraman ničügün sitüldüjü bükü teyin dotaγur güyijü (üjebesü) čiγan=a küriyelegsen irgen=ü tergen=tür niγuju üsüg nerejü yadaju dörber=ün gegün=iyen ülü saγan talbiγsan ajuqu nigen yeke bürige sutai taraγ tergen=eče inu abču örgöjü irebe
536
translit. jaγura edür=ün irged kümün=e ese üjegdebe
537
translit. tngri kü üjegdebei
538
translit. j=a taraγ bürige=tü=yi abču ireged mön Jelm=e öbesüben kü usun erijü abčiraju (abču) taraγ jiγur=a=ju qaγan=a uuγulγaba
539
translit. γurban=ta amuju uuju qaγan ögüler=ün dotor=a minu nidün geyibe kemeged öndöyijü saγutala edür čayiba
540
translit. tere saγuγsan orčin Jelm=e=yin simin simin bögeljigsen [43a] čisun asγaγsan orčin γajar=a amaran (ama=bar) bögeljigsen=i Činggis-qaγan üjejü ögüler=ün ene yaγun bolumu qola asγabasu yambar ajuqu kemebe
541
translit. tendeče Jelm=e ögüler=ün čimayi (ami čiquldar=un büküi=tür) aduriγdar=un qola odbasu čimača aljiyaqui=ača ayuju yaγariču jalgiqu=yi jalgiγad asγaqui=yi asγaγad manduriču (yaγariču) kebeli=tür minu kedüi oroba kemebe
542
translit. Činggis-qaγan basa ögüler=ün namayi eyimün bolju kebten bögetele ničügün yakin güyijü oroba
543
translit. či bariγdabasu namayi=yi eyimüi(eyin kigdekü)=yi ülekü jaγaqu bölügei üü či kemebe
544
translit. Jelm=e ögüler=ün minu sedkil eyin buyu
545
translit. ničügün odur=un ker=ber bariγdabasu bi tan=a oroju irekü duratu bölüge tegüni minu medejü namayi bariju alay=a kemen qubčisun bügüde=yi tayilju γaγča dotaγaji tayiluγ=a edüküy=e möltö aldaγulju irebe
546
translit. bi kemekü bölüge namayi ünen bolγaju qubčisun ögčü asaraqu bölüge bi morin unuγad üjetele ödter jaγura ülekü (türgen) irekü bölüge bi teyin sedkijü qaγan=u angγaγsan sedkil=i ürüsügei
547
translit. (amuγulsuγai) kemen nidün qara (üjelte) oduluγ=a bi kemebe
548
translit. Činggis-qaγan ögüler=ün edüge yaγun j=a kemekü erte edür γurban [43b] Merged irejü Burqan-Qaldun=a=tu γurban=ta qočiγulqui=tur amin=i minu nigen=te abču γaruluγ=a či edüge basa angγaju büküi čisun=i amaγar simejü amin=i minu jalγabai
549
translit. či basa angγaju andurin büküi=tür amin=iyan küčerejü dayisun kümün=tür nidün qara oroju umdaγan γarγaju amin=i minu oroγulbai
550
translit. ede γurban tusa=yi čin=u sedkil dotora atuγai kemen jarliγ bolba
551
translit. edür geyin barabasu sitüldüjü qonoγsan čirig=üd šöni böged butarajuqui küriyelegsen irgen könggen (deyilün) ülü čidaqun kemen küriyelegsen γajar=ača ese ködeljüküi dörbegsed ulus=i ačaray=a kemen Činggis-qaγan qonoγsan γajar=ača morilaju dörbekün irgen=i ničuqun (qariγul=un) yabuqui=tur dabaγan deger=e nigen ulaγan degel=tü em=e kümün Tümüjin kemen yeke daγu=bar qayilan uyilan bayiqui=yi Činggis-qaγan sonosču yaγun kümün=ü em=e teyin qayilan bui kemen asaγur=a ilegebesü tere em=e kümün ögüler=ün Torqan-Sira=yin ökin bi Qadaγan neretü ere=yi minu ede čirig=üd bariju alan buyu
552
translit. er=e=yügen alaγdar=un Tümüjin er=e=yi minu aburatuγai
553
translit. [44a] kemen ungsiju (daγudan) qayilan uyilaba
554
translit. bi kemebe
555
translit. tere kümün irejü Činggis-qaγan=a ene üge=yi inu ögülejü ögbe
556
translit. Činggis-qaγan sonosuγad qatariču kürčü baγuju teberildübe
557
translit. er=e=yi inu bidan=u čirig=üd urida alaqu boluγujai kemejü tede irgen=e ilegejü er=e=yi anu aburabai
558
translit. ede irgen=i ničuγad (ničuγuluγad) Činggis-qaγan yeke čirig mön tende kü qonobai
559
translit. Qadaγan=u er=e=yi anu uriju irejü derge=tegen saγulγabai
560
translit. manaγar edür Torqan-Sira Jebe
561
translit. qoyar Tayičiγud=un Tüdüge=yin arad ajuqu tede qoyar bar irebei
562
translit. Činggis-qaγan Torγan-Sira=tur ögülerün küjügün deki kündü modun=i kösöre oγoruγsan jiq=a daki jerge=yin modun=i jayilaγuluγsan ta ečiges köbegüd=ün tusa ajuqu j=a yakin undabai
563
translit. <udabai> ta kemebe
564
translit. Torqan-Sira ögüler=ün bi dotora=ki itegel=tü sedkil bölüge yakin yaγaraqu yaγaraču irebesü Tayičiγud=un noyad minu qočoruγsan em=e köbegün aduγun idegen=i minu ünesü=ber keyisgeküi tede kemejü ülü yaγaran edüge qaγan=tur=iyan neyilen edüge irebe
565
translit. bi kemebesü jöb kemebe
566
translit. [44b] Činggis-qaγan ögüler=ün küyildün bayilduju niγurildun jöbsiyerelčin büküi=tür tede niruγun degere=eče sumun irejü minu jebelekü (quyaγlaqu) ama čaγan qula=yin aman niruγu inu quγu qarbuγsan ken bölüge kemebe
567
translit. tere üge=tür Jebe
568
translit. ögüler=ün aγulan degere=eče bi qarbuluγ=a edüge qaγan namayi ükügüldebesü alaγan=u tedüi γajar=a üküjü qočorqu soyorqabasu qaγan=u emün=e čegel usun=i niduru čeüken čilaγun=i čuru dobtolju ögsü kür kemegsen γajar=a köke kürü quγu qal kemegsen γajar=a qara kürü qamγaru dobtolju ögsü kemebe
569
translit. Činggis-qaγan ögüler=ün dayisun=a yabuγsan kümün alaγsan=iyan dayisurγaγsan=iyan bey=e=ben niγuju keleben bučaju aju (ögüleyü) mön bürin kemebesü morin alaγsan=iyan dayisurγaγsan=iyan ülü bučan mön jiγan buyu
570
translit. nököčeltü kümün buyu
571
translit. Jirγuγadai neretü ajuqu jebelekü ama čaγan qula=yi minu aman niruγun inu qarbuγsan=u tula Jebe kemen nereyidčü jebeley=e čimayi kemen dergede minu yabuu kemen jarliγ bolba
572
translit. Jebe
573
translit. Tayičiγud=ača iregsen yosun teyimü bölüge # Činggis-qaγan tede [45a] Tayičiγud=i uruγ=un uruγ=a kürtele ünesü=ber keyisgen kiduba
574
translit. ulus irgen=i anu ködelgejü irejü Činggis-qaγan Qubaqai=a ebüljebei
575
translit. # # sodu boγda Činggis-qaγan jaq=a nutuγ nutuγlaju yabuqui=tur=iyan dotoγadu yisün sayid=iyan abču mör qaraju baraγ=a qaraju yabuqui čaγ=dur ejen jarliγ bolurun yerü ali ba
576
translit. jüg=eče dayisun bolquy=a medege ügei yisün sayid manu ta γurban qubi bol gejü jarliγ bolba
577
translit. ejen=iyen jarliγ=iyar Jelm=e Čuu-Mergen Siki-Qutuγ ene γurbaγula nigen qubi bolba
578
translit. Boγorči , Boqorul , Muqulidai ene γurbaγula nigen qubi bolba
579
translit. Suldur=dai=yin Torqon-Sira , Besüdtei=yin Jebe
580
translit. , Oyirad=un Qara-Kiru ene γurbaγula nigen qubi bolju ger=de saγuba
581
translit. tedüi ejen jirγuγan sayid=iyan abču mör qaraju baraγ=a qaraju Čaγarai-Qan=i arulaju Jelemen-Qan=i ölgülejü <ölügeyilejü> yabutala , ejen=ü door=a=ača qaltar teke bosun güyiküdü <güyükü> tedüi ejen tolbatu boro morin=iyar=iyan arulan dobtolun güyičejü aldalan telijü altan toγonulji=bar aturitala qarbuju alaba
582
translit. tedüi jirγuγan sayid baγuγad abču γanjuγulam geküi=tür ejen jarliγ bolba
583
translit. ta [45b] egün=i ödter öbčijü sir=a bi tere sir=a debseng degere γarču baraγ=a qaray=a gejü jarliγ boluγad ejen tedüi sira debseng degere γarču baraγ=a qaraγalju bayitala ejen noyir kürčü tolbatu boro morin=iyan del degere inu tasiγur=iyan tulju ürgilebe
584
translit. tere ürgileküi=degen jegüdülebe
585
translit. tedüi baγuju ireged tere jegüdün=iyen jirγuγan sayid=daγan jarliγ bolurun ene jegüdün=tür minu boro jirüken minu bol bol kibe
586
translit. boγoni qabisu minu sir sir kibe
587
translit. γurban köteri=yin čaγadu sira debseng degere γurban qara tuγ=tai γurban jaγun dayisun jolγam tegün=i qosiγučin=i jeger=de qaljin mori=dai jemegelgen qajiyartai čegeken mončaγtai jalaγuqan qara kümün bitegü qara saqal=tai öbči ulaγan quyaγ=tai teyimü kümün jolγam tegün=i jayi čilüge üjegdekün=i jegü metü jermeljijü utasu metü ulaljiju üjegdenem tere jegüdün minu ünen bolbasu jirγuγan sayid minu ta yaγakiqu buyi gejü asaγba
588
translit. asγaqui=dur Siki-Qutuγ kelebe
589
translit. bi qola qaradaγ bile Mongγol bolbau bolγaju ögsü Merged bolbau medejü ögsü [46a] Tayičiγud bolbau taniju ögsü gebe
590
translit. Jelm=e kelebe
591
translit. ükükü ami ügeyirekü mal=iyan tal büü qarasu köndölen tegesün=i ildü bariju orosu mör tegeki<degereki>=yin jam γartala čabčisu γurban qara tuγ bariγsan kümün=i nigen=i čabčiju alaγad tuγ=kini <tuγ=i inu> buliyaju abču darui öndör degere γarču tuγ=un terigün=i doroγsi qadquju dalai metü yeke tügürig tataju ögsü bi gebe
592
translit. Čuu-Mergen kelebe
593
translit. bi aγuliqai <uyilaqai> bile čočimaγar dutaγaqu bui ta namai jakirču jangdaju daγu=da bi ergijü irejü ejen=iyen jaγaγsan jayi čilüge=yi büü aldasu gebe
594
translit. Boγorči kelebe
595
translit. emüne=eče irekü dayisun=i böglesü ayuqu amin=tu tusa bolsu ejen=iyen altan jiloγ=a qamiyasi bolbasu büü qaγačasu gebe
596
translit. Boqorul kelebe
597
translit. qarbuqu sumun=du qalγabči bolsu šurkiraju irekü sumun=du sarabči bolsu ejen=iyen altan beyen=dü sumun büü kürgesü gebe
598
translit. Muqulidai kelebe
599
translit. dayisun=i tan=i darulčasu olja=yi tan=i oroγululčasu morin=iyan segül=tü budang tatasu del degereni naran γarγasu dayisun=u mör=i tögörigüljü bultaril ügei yabuju küčün=iyen ögsü gebe
600
translit. # ejen jirγuγan sayid=iyan üge=yi inu [46b] abču siraγsan teke=yin miqan=ača yaγaraču idejü singqun sirqul morin=iyan Siki-Qutuγ=tu baγuju ögčü jegüdün=i minu boljiy=a γurban köteri=yin (kötel=ün) čaγadu sira debseng degere bile bolγuγaju ire gejü ilegebe
601
translit. Siki-Qutuγ singqun sirqul morin unuju taladun=i <tal=a=du inu> talbiju tayiγandun=i <tayiγ=a=tur inu> tataju oduγsaγar kürüged sira debseng degere čočimaγar γarqui=tur γurban qara tuγ=tai dayisun bačimaγar jolγan Siki-Qutuγ=i ejen=ü bayiγsan γajar=tur kürtele kögejü irebe
602
translit. ejen Siki yaγu bi gejü asaγba
603
translit. Siki-Qutuγ kelebe
604
translit. sira debseng degere čočimaγar γarqudu bačimaγar γurban jaγun dayisun jolγan namai kögebe
605
translit. Tayičiγud bolbau taniju yadaba
606
translit. Merged buyu
607
translit. medejü yadaba
608
translit. Mongγol buyu
609
translit. bolγuju yadaba
610
translit. qoyinaγsi=ban γaγčaqan kilam kijü üjeküi=tür minu ejen=ü jegüdün=ü boljiy=a mön metü bayinam Merged bolqula medege ügei baγatur bile Mongγol bolqula moqosi ügei baγatur bile Tayičiγud metü bayinam tarqaju ayisui gebe
611
translit. tedüi činggeküi=tü jirγuγan sayid baγuju toqom=ud=iyan abču büselejü bayitala čaγadu [47a] dayisun siqaju kürčü ireküi=tü Boγorči sor saγaral morin=iyan unuju uγtuju oduγad asaγba
612
translit. ta yaγuči irged bui bida yosutu ejen tan=i bui ödter ta yosutu kümün buyu
613
translit. yosu=ban kele neretü kümün buyu
614
translit. nereben kele geküdü mantur yambar sayin ner=e bui ödter uruldunam gebe
615
translit. činggiküi=dü Boγorči kelebe
616
translit. tere üge tan=dtur ülü jokiqu bui yambar naγadun bui naran=i γaltai=ača naγaduy=a gejü jangdaju jakirču bayiba
617
translit. činggiküi=tür čaγadu kümün kelebe
618
translit. mandu yambar sayin ner=e jiγasučin tarbaγačin gebe
619
translit. činggiküi=tür Siki-Qutuγ kelebe
620
translit. tegün=eče yambar sayin üge asaγunam taniγsan Tayičiud bayinam tatal ügei oroy=a gebe
621
translit. Jelm=e köndölen tegesen=i ildü bariju oroba
622
translit. mör tegekin<degereki>=iyen jam γartala čabčiju tuγtun=i oroju γurban qara tuγ bariγsan kümün=i nigeyikini inu čabčiju orkiju tuγ=kini <tuγ=i inu> buliyaju abču darui öndör degere γarču tuγ=un terigün=i doroγsi qadquju dalai metü yeke tögerig tataju bayiba
623
translit. Čuu-Mergen dutaγaba
624
translit. Boγorči uruγsi=ban alalduju yabuju [47b] qoyinaγsi=ban qaraju üjeged üi Čuu-Mergen bayija ejen=iyen emüne inggejü yabuju küčün=iyen öggödeg buyu
625
translit. nüken=eče γaruγsan alaγ daγ=a metü γodkin dutaγaqu činu yaγubi gejü daγudaba
626
translit. Čuu-Mergen ergin inegejü ejen minu jebe
627
translit. qataγadui bile jeben=ečegen ača gebe
628
translit. ejen altan saγadaγ=ečegen singqutu jebeben suγulju ögbe
629
translit. Čuu-Mergen suγulin dobtolju suniyan telijü ejen=i jaγaγsan jai čilüge=yi aldal ügei gegen kümün=i kömökei=yin doγoγur körbetele sayin kümün=i saγaldurγ=a=yin doγoγur sandaratala qarbuju alaγad jegerde qaljin mori=yi inu neküjü abču γarču ireged ejen=dü unuγulba
630
translit. ejen=i unuγsan qoyina niskü keyiskü metü bayiba
631
translit. ejen iniyejü bayiba
632
translit. jöričekü dayisun čöges bolba
633
translit. qadqulduqu dayisun qaγas bolba
634
translit. činggejü bayitala Boroqul=yin toloγai=tu sumun tusba
635
translit. unaγad bosču temtürkilejü bayiju numun=iyan kičir tulju geldürkilejü toqom=i aldal ügei qalaqabči bariju bayiqui=tur Boγorči uruγsi=ban alalduju qoyinaγsi=ban qaraju üjeged kü [48a] üi Boroqul ere kümün γaγčaqan sumun=a unadaγ buyu
636
translit. eber=iyen čokiγsan esige metü derdes ged unaqu činu yaγubi gebe
637
translit. ejen=iyen emün=e inggejü yabuju küčün ögüdeg buyu
638
translit. geküi=tür Boroqul morin=iyan buruγu degegür alabkijü unuγad qalaqabči=ban bariju qayiqurul ügei bariju bayiba
639
translit. tedüi degere činadu dayisun alaγdaγsan kümün=iyen yasun=i abun buruγu qanduba
640
translit. tedüi degere ejen jarliγ bolba
641
translit. buruγu qanduγsan dayisun=i yaγakiqu bile geküi=tür Boγorči kelebe
642
translit. burqan boluγsan sayid=i buyan=iyar üdem gele buruγu qanduγsan dayisun=i jir jebes=iyer üdem gele nekey=e gejü kelebe
643
translit. tere üge=yi jöbsiyejü nekebe
644
translit. Čayitu=yin čaγan taladu güyičejü olan qonin=du čin=o oroγsan metü yabuju čabčiju nigen jaγun kümün=i alaju qoyar jaγun kümün dutaγaju γarba
645
translit. jaγun morin tabin quyaγ abuba
646
translit. Muqulidai dayisun=i darulčaju olja=yi oroγululju morin=iyan del degere naran γarγaju segül degeren=i budang talbiju dayisun=i mör=i tögerigüljü bultaril ügei yabuju küčün=iyen ögbe
647
translit. tasuraqai utasu quγuraqai [48b] sigineg ese gegelgejü yabuju esen mendü ger=tegen qariju ireküi=tür ejen degere tngri ečige=tegen mörgöy=e gejü öndör dobučaγ degere γarču toqom=iyan delgejü büse=ben küjügün=tegen elgüjü ejen jalbarin öčibe
648
translit. eremegei sayin=iyar ejen ese bolula bi ečige tngri=teče jayaγatai bolula bi γayiqamsiγ=tai sayin=iyar qaγan ese bolula bi qan tngri ečige=teče jayaγatai bolula bi qaritan dayisun=i minu daruju ögbe
649
translit. gejü mörgöjü bürün mordaju yabuqui čaγ=tur ejen jirγuγan sayid=iyan maγtaju daγulaba
650
translit. ekilejü Siki-Qutuγ=i maγtaba
651
translit. Merged=i medejü Mongγol=i bolγaju Tayičud=i taniju öggögsen tuγuluγsan Tatarin sayin Siki-Qutuγ minu gejü maγtaba
652
translit. Jelm=e=yi maγtaba
653
translit. oroγo görögesün=i otulγ=a boluγsan orongγatan dayisun=i qosiγu=čin=i boluγsan unuqu morin ügei yabuqui=tur morin abču irejü öggögsen umdaγasaqui čaγ=tur umda taraγ abču irejü öggögsen untal ügei noyir=tu uyidul ügei sanaγatu ulus=un urida küčü=ben öggögsen Urangqan=u sayin Jelm=e minu gejü maγtaba
654
translit. Čuu-Mergen=i [49a] maγtaba
655
translit. jarliγ=iyar minu jaγaγsan jai čilüge=yi aldal ügei gegen kümün=i kömökei=ber sayin kümün=i saγaldurγ=a=bar sandatala qarbuju jegerde qaljin morin=i elgüjü abču (γarču) iregsen jorčegči (jöričegči) dayisun=i čöges bolγaγsan qadqulduγsan dayisun=i qaγas bolγaγsan Jürčid=ün Čuu-Mergen minu gejü maγtaba
656
translit. Boroqul=i maγtaba
657
translit. qarbuqu sumun=tu qalqabči boluγsan šurkiraqu sumun=tu sarabči boluγsan toloγai=taγan sumun tustala dörbel ügei qayiqural ügei toqom=iyan bariju bariγsan güsin=ü (töbsin) sayin Boroqul minu gejü maγtaba
658
translit. Muqulidai=yi maγtaba
659
translit. dayisun=i darulčaγsan olja=yi oroγululčaγsan morin=iyan del degere naran γarγaju segül degere budang talbiju dayisun=u möri tögerigüljü esen mendü abču iregsen Jalayir=un sayin Muqulidai minu gejü maγtaba
660
translit. Boγorči=yi maγtaba
661
translit. naiman siraγ=a morin=i nekeküi=tür naran=i giltuskijü γarqui čaγ=tur učiraju nasun büri küčü=ben öggögsen Naqu-bayan=u köbegün sayin külüg Boγorči minu # ayil jaγura yabuqui=tur alaγ biraγu metü aγasitu alalčaqui dayisun=tu amin bey=e=ben ülü [49b] qayirlaγči külüg Boγorči minu # qanilaqui čaγ=tur qašang qara biraγu metü aγasi=du qaritan dayisun=tur qarčaγai sibaγun metü toγolin dobtolun oroγči külüg Boγorči minu # iniyeldün yabuqui čaγ=tur idem qara biraγu metü aγasi=tu idebkiküi dayisun=tur idelkü sibaγun metü toγolin dobtolun iregči külüg Boγorči minu # naγadun iniyeldün yabuqui čaγ=tur nilq=a unaγan metü aγasitu naγadu čaγadu=luγ=a qadqulduqui=tur način šongqor metü toγolin dobtolun oroγči külüg Boγorči minu # qataγu dayisun=tu qaril bučal ügei yabuju qan ejen=iyen bey=e=eče qarin qola ülü ečigči arγ=a sayitu külüg Boγorči minu gejü ejen jirγuγan sayid=iyan maγtaju daγusču mordaju yabuqui čaγ=dur ejen=iyen emüne Boγorči sor saγaral morin unuju singqutu jibe=ben dürüjü šoγ šoγ qatarin yabuju ejen=iyen maγtaju daγulaba
662
translit. Yisükei-baγatur ečige=tü Ögelen-qatun eke=tü yisün örlög=üd tüsimel=tü yerü tabun öngge dörben qari ulus=i erkedür=iyen oroγuluγsan sodu Činggis-qaγan ejen minu [50a] Ögelen-qatun eke=tü Ögedei Tolui qubilγan köbegüd=tü ösiyeten dayisun=i ölmi=tegen gisgigsen sodu qaγan=i bayidu <bayiqu=du> yaγun=ača qayiqaraqu bile qamtu=bar yabubasu qaritan dayisun=ača yaγun=tu ayuqu bile qun=i juljaγan metü büü γuyibaljay=a qudalči maγu kümün=ü ügen=tür büü orolčay=a qadqulduqui dayisun=tur amin bey=e=ben büü qayirlalčay=a anggir=yin juljaγan metü büü ayibaljay=a aliy=a maγu kümün=i ügen=tür büü orolčay=a alalčaqui dayisun=tur amin bey=e=ben büü qayirlalčay=a külüg Boγorči=yin daγulaγsan daγu ene bui sodu boγda Činggis-qaγan=u üde jaγur=a yabuju γurban jaγun Tayičud=i daruju esen mendü ger=tegen kürčü irejü engke amuγulang saγuba
663
translit. # basa sodu boγda Činggis-qaγan Naqu-bayan=u köbegün külüg Boγorči qoyaγula Töbed=ün γajar=yin terte <tertege> Enedkeg=ün γajar=yin ente <enetege> nutuγ üjejü yabutala Jil neretü noyan qula qaljin mori , kerem=ün degel ülügči gegün unaγatai ene γurban beleg=i bariju jolγaba
664
translit. tere γurban beleg=i Boγorči=tu ese ögčü ger=de=eče uγtuju ečegsen Üle-Jandan=du ögbe
665
translit. Boγorči tedüi ger=tegen qariju [50b] irebe
666
translit. Boγorči=yin iregsen qoyina=ača qan ejen Učir-Sečen=i tangnaγul ilegebe
667
translit. Učir-Sečen tedüi ečijü ger=ün tuγurγan=i jabsar=a čingnaju saγuba
668
translit. Boγorči em=e=yi asaγba
669
translit. ejen=i daγaγsan Boγorči=tu öglige soyorqal yaγubi gejü asaγba
670
translit. Boγorči ögüler=ün Jil neretü noyan qula qaljin mori kerem=ün degel ülügči gegün unaγatai tere γurban beleg=i bariju jolγaba
671
translit. tere γurban beleg=i nada ese ögčü Üle-Jandan=tu ögbe
672
translit. gebe
673
translit. Boγorči=yin tere ügendün=i <ügen=dü inu> em=e inu ögüler=ün qubiyaju qočorqu Üle-Jandan=tu qula qaljin mori ögkün=i yaγubi quraγ=yin daγaγsan Boγorči minu yambar gem=iyen oladaba
674
translit. qutuγ=tu Činggis-qaγan=i jusur aγasi tere bisi yaγun ajuqu # kemkerejü qočorqu Üle-Jandan=tu kerem=ün degel ögkün=i yaγubi keb kejiy=e daγaju yabuγsan Boγorči minu yambar gem=iyen oladaba
675
translit. kesig tügen Činggis-qaγan=i jusur aγasi tere bisi yaγun ajuqu # ögirečü qočorqu Üle-Jandan=tu ülügči gegün unaγatai ögkün=i yaγu bi ösbüri daγaγsan Boγorči minu [51a] yambar gem=iyen oladaba
676
translit. öljei tügen Činggis-qaγan=i jusur aγasi tere bisi yaγun ajuqu # Boγorči tere ügendün=i em=e=tegen qariγu ögüler=ün urtu degel=tü uyitan sanaγatu em=e kümün gegči ene bayinam qubiraču qočorqu Üle-Jandan=du qula qaljin mori ögbe
677
translit. yaγu bile qutuγ=tu Činggis-qaγan=i minu altan oγosurni beki boltuγai
678
translit. (bolbasu) qubisqul ügei daγaju yabuqula qubi soyorqal=tu kürteküjele (kürteküjei) # kemkerijü qočorqu Üle-Jandan=tu kerem=ün degel ögbe
679
translit. yaγubile kesig Činggis-qaγan=u minu altan oγosurni beki boltuγai
680
translit. keb kejiy=e daγaju yabuqula kesig soyorqal=tuni kürteküjele ögerečü qočorqu Üle-Jandan=tu ülügči gegün unaγatai ögbe
681
translit. yaγu bile öljei=tü Činggis-qaγan=i minu altan oγosurni beki boltuγai
682
translit. önide daγaju yabuqula öglige soyorqal=tur kürteküjele # tere üge=yi Učir-Sečen ečijü qaγan ejen=dü kelebe
683
translit. qaγan ejen tegün=eče qoyinaγsi=da Boγorči=yi öni=de masi qayiralaba
684
translit. ejen jarliγ bolurun em=e kümün=i maγu üge=yi er=e kümün surγaγdaqui üge=yi onon medegči Učir-Sečen buyu
685
translit. , tegün=ü qoyina ničügün Baγarin=u [51b] Sirgetü ebügen Alaγ Nayaγ=γa köbegüd=lüge=ben Tayičiγud=un noyan Tarγutai-Kiriltuγ=i üyimejü büküi=tür östü kümün bölüge kemen morin ülü čidaqu Tarγutai=yi bariju tergen=tür unuγulju Baγarin=u Sirgetü ebügen Alaγ Nayaγ=γa köbegüd=lüge=ben Tarγutai-Kiriltuγ=i bariju ayisuqui=tur Tarγutai-Kiriltuγ=un degüü=ner köbegüd minu buliyaju abuy=a kemen güyičejü irejüküi köbegüd degüü=ner=i inu güyičejü ireküi=lüge Sirgetü ebügen bosun yadaqu Tarγutai=yi tergen degere unaγulju gedergü degere inu aγdalan saγuju kituγ=a γarγaju ögüler=ün köbegüd degüü=ner činu čimai buliyaju abur=a irebei
686
translit. čimai=yi ese deki alabasu qaγan=iyan qardaba kemen alaqu alabasu deki mön kü alaγdaqu bi mön ele üküküi=türiyen dere abun üküsü kemeged deger=e inu aγdalaju yeke kituγ=a=bar=iyan qoγolai anu oγtolur=a kürküi=dür Tarγutai-Kiriltuγ yeke daγu=bar degüner köbegüd=tür=iyen qayilaju keleler=ün Sirgetü namayi alan buyu
687
translit. alan barabasu ükügsen bui amin ügei bey=e=yi minu abču odču yaγu kiküi ta namayi alar=a edüküy=e [52a] ödter qaridqun Tümüjin namayi ülü alaqu Tümüjin öčüken čaγ=tur nidün=tür=iyen γal=tu niγur=tur=iyan gerel=dei bölüge ejen ügei nutuγ=tur qočorču amui
688
translit. kemen abura odču abču irejü surγabasu surqu metü bui kemen qarin örö jirüken metü surγaju surγan soyon yabuluγ=a ükügülbesü ükügülün yadaqu (čidaqu) bölügei üü bi edüge oi inu oroju amu sedkil inu sengkerejü amu kemegdemüi Tümüjin namayi ülü ükügülkü köbegüd degüü=ner minu ödter qaridqun Sirgetü namayi alaju (alaqui) öterejüküi (oyiratuba) kemen yeke daγubar qayilaba
689
translit. köbegüd degüü=ner inu ögüleldür=ün ečige=yügen amin aburay=a kemen irebei
690
translit. bida Sirgetü ebügen ečige=yi bidan=u ükügülbesü qoγosun amin ügei bey=e inu yaγun kikü bida munda alaγ=a edüküy=e ödter qariy=a kemeldüjü qariba
691
translit. teden=i ireküi=tür aγuljaγsad Alaγ-Nayaγ=a=tan irebei
692
translit. teden=i iregülüged ködeljü ayisur=un (ireküi) jaγura Qudqul-nuγuda (nuγud=da) kürbesü Alaγ-Nayaγ=a ögüler=ün bida ene Tarγutai=yi bariju kürbesü , Činggis-qaγan bidan=i tus qaγan=iyan qardaju iregsen yaγun itegel(ügei)=ten arad ede bidan=tur basa [52b] ker nököčekün nököčel ügegün arad buyu
693
translit. tus qaγan=iyan qardaγsan aran=i mökörigülüdkün (maγu bolγadqun) kemen mökörigüldekü bida munda Tarγutai=yi talbiju ilegejü bida beyes=iyen Činggis-qaγan=a küčün öggör irebei
694
translit. bi kemejü oduy=a Tarγutai=yi bariju ayisulali kemebesü tus qaγan=iyan tebčin yadaju üjeged ker ükügülkü kemeged talbiju ilegejü bi küčün ögsü kemen irebei kemey=e kemebe
695
translit. Nayaγ=a=yin ene üge ečiges köbegüd jöbsiyeldüjü Tarγutai-Kiriltuγ=i Qudqul-nuγu=ača talbiju ilegejü mön Sirgetü ebügen Alaγ-Nayaγ=a köbegün=lüge=ben irebesü jigen (nigen) kümün irejü kemebe
696
translit. Sirgetü ebügen Činggis-qaγan=a ögülerün Tarγutai-Kiriltuγ=i bariju ayisur=un jiči tusa qaγan=iyan üjeged ker ükügülkü kemejü tebčin yadaju talbiju ilegejü Činggis-qaγan=a küčün ögsü kemen irebe kemebe
697
translit. tegün=tür Činggis-qaγan ögüler=ün tus qaγan=iyan Tarγutai-Kiriltuγ=i qardaju iregsen bögesü tus qaγan=iyan qardaγsan aran=i tan=i yaγun qarγaγdaqu bölüge tan=i uruγ=iyar mökörigülkün (doroyitaγulqun) bölüge ta tus qaγan=iyan tebčin yadaγsan sedkil tan=u [53a] jöb bui kemen Nayaγ=a=yi soyorqaba
698
translit. # tegün=ü qoyin=a Činggis-qaγan=tur Kereyid=ün Jiq=a-Gambu Darqud=ta büküi=tür nököčer=e irebe
699
translit. tere iregsen=tür Merged qadquldura irebesü Činggis-qaγan Jiq=a-Gambu qoyar qadqulduju ničuγ=a=bai
700
translit. (darubai) tede tümen Töbegen olan Tongγuyid butaraγsan Kereyid irgen ber Činggis-qaγan=tur oroju irelüge Kereyid=ün Ong-qaγan böged urida Yisükei-baγatur=tur sayitur qanilaγsan=dur Yisükei-baγatur=luγ=a anda kemeldügsen ajuqu anda kemeldügsen yosun inu Ong-qaγan ečige=yügen Qurčuqus-Buyiruγ-qaγan degüü=ner=iyen alaqu=yin tula Kür-qaγan abaγ=a=luγ=a=ban bulq=a (dayisun) bolulčaju Qarqud-qabčil sirγulduju jaγun kümün γarču Yisükei-baγatur=tur irebesü Yisükei-baγatur namayi (tegüni) öber=tür=iyen iregdejü (irebe kemen) öbesüben čirig morilaju Kür-qaγan=i Qasin jüg üldejü irgen urγun=i inu Ong-qaγan=a abču öggögsen=ü tula tende anda bolulčabai
701
translit. tere tegün=ü qoyina Ong-qaγan=u Erke-Qar=a aq=a=taγan alaγdar=un buruγudču odču Naiman=u Inača-qaγan=tur orojuqui Inača čirig=üd ilegejü jiči Ong-qaγan γurban [53b] balaγad bidün joriju Qar=a-Kitad=un Kür-qaγan=tur oroγsan ajuqu tendeče bulaq=a bolun Uyiγud=un Tangγud=un balγad daγarin tabun imaγ=a sirgülejü (aduγulan) saγalduju (saγaju) temegen=ü čisun qanaju ideged yadaju Güseküi-naγur=a irebesü Činggis-qaγan urida Yisükei-baγatur=luγ=a anda kemeldügsen yosuγar Deki-baγatur Sükei Negün qoyar=i elči ilegeged Kerülen=ün terigün=e Činggis-qaγan öbesüben esergü odču ölösčü turuju irebei kemen Ong-qaγan=i γubčaγur γubčiju küriyen dotora oroγulju tejigebe
702
translit. tere ebül jerge=ber negüjü Qubaqai=a=yi ebüljibe
703
translit. # tende Ong-qaγan=u degüü=ner noyad ögüleldür=ün ene qaγan aq=a bidan=u ügekün aburi=tu ömekei elige ebüridčü yabuyu
704
translit. aq=a degüü=ni baraba
705
translit. Qara-Kitad=tur oroba
706
translit. ulus=i jobaγaba
707
translit. egün=i ker kikün bida erte edür kemebesü doloγan nasutu=yi Merged irged toγoliju odču qara alaγ esigen daqu emüsgejü Selengge=yin Buγur=a-keger=e aqu=tu ödübekü (terigülebekü) Qurčaqus-Buyiruγ-qaγan ečige inu jiči Merged irgen=tür aγulju köbegün=iyen tende aburaju irebesü basa Tatar=un Aji-qaγan arban [54a] γurban nasutu büküi=tür eke selte=yi taγuliju odču temeged=iyen aduγulaγulun yabuqui=tur Aji-qaγan=i qoniči abuγad irebei
708
translit. j=a basa tegün=ü qoyina Naiman=ača ayuju buruγudču Sartaγul γajar=a Čui-mören=e Qara-Kitad=un Kür-qaγan=dur odbai
709
translit. j=a tende nigen on ülü daγusun jiči dayijin ködeljü Uyiγud=un Tangγud=un γajar=iyar bidüjü yaburun yadaju tabun imaγan=i sirgülejü saγan temegen=ü čisun qanaju idejü γaγčan soqor qaliγun mori=tai yadaju Tümüjin=tür irebesü γubčaγur=i γubčiju tejigebei
710
translit. j=a edüge Tümüjin köbegün=tür teyin yabuγsan=iyan umartaju ömekei elige öbörlejü yabumu ker kikün bida kemeldübei
711
translit. eyin ögüleldügsen üges=i Altan-Esüg Ong-qaγan=ača ayalγulju Altan-Esüg ögüler=ün bi ber ene ey=e=tür orolduluγ=a kü jiči qaγan=iyan čimayi tebčin yadaba kemejü tende Ong-qaγan Ilaγburi Alin-tayisi=tan degüü=ner=iyen noaad<noyad>=iyan bariγuljaqui degüü=ner=eče Jiq=a-Gambu buruγudču Naiman=tur orojuqui teden=i ber=iyen(iyer) selte oroγulju (göbsigüljü) Ong-qaγan ögüler=ün Uyiγun Tangγud=un γajad=iyar ayisuqui=tur yaγu kemeldülügei [54b] tan=u metü yaγu sedkikü kemen niγur=tur inu nilbuju bariyas=i anu talbiγulba
712
translit. qaγan=a ele nilbuγdaba kemejü ger=tür ele bükün aran (kümün) bügüdeger bosču nilbujuqu tere ebül ebüljijü bölüge # noqai jil=ün namur inu Činggis-qaγan Čaγan-Tatar Elči-Tatar Dutaγid-Tatar Aruqai-Tatar tede Tatar=tur Dalan-Nemürgen=e qadquldaqu=yin urida Činggis-qaγan jasaγ ögüleldür=ün dayisun kümün=i darubasu olja=tur büü bai=ja darun barabasu tere olja bidan=uqai bui j=a qubiyaldum j=a bidan=u nökör kümün=e ničuγaγdabasu terigün=ü dobtoluγsan γajar=a egegerüy=e terigün=ü dobtolγan=tur ese egerügsen kümün=i mökörigülüy=e kemen jasalaldubai
713
translit. Dalan-Nemürgen=e qadqulduju ködelgen daruju Ulqui-Silgegčid=eče ulus=tur anu neyilegüljü taγulibai
714
translit. Čaγan-Tatar Elči-Tatar Dutaγid-Tatar , Aruqai-Tatar , erkin irgen=i tende moqodqaju jasaγ ögüleldügsen üges=tür Altan Qučir , Daridai , γurbaγula üge=tür=iyen ülü kürün olja=tur bayijuqui üge=tür=iyen ese kürbe kemen Jebe
715
translit. Qubilai qoyar=i [55a] ilegejü oljalaγsad aduγun yaγuba
716
translit. abuγsad=i bügüde=yi abqaγulba
717
translit. Tatar=i moqodqaju taγulin bariju ulus irgen anu ker kikün kemen Činggis-qaγan yeke ey=e uruγ=iyar=iyan γaγča ger=tür oroju eyedüldübei
718
translit. erte edür=eče Tatar irgen ečiges ebüges=i bidan=u baraγsan bölüge ečiges ebüges=ün ösil ösijü kisal kisaju čigün=tür ülijü kiduju alaju öggöy=e ülidtele kiday=a ülegsed=i boγoliduy=a jüg jüg qubiyalduy=a kemen ey=e baralduju ger=teče γarbasu Tatar=un Yeke-Čerü Belgütei=eče yambar ey=e eyedüldübei kemen asaγbasu Belgütei ögüler=ün tan=i bükü bügüde=yi čigün=tür ülijü kiduy=a kemeldübei kemejüküi Belgütei=yin ene üge=tür Yeke-Čerü Tatar=tur=iyan tungqaγ talbiju qoraγuljuqui qoraγuluγsan Tatar=tur bidan=u čirig=üd egegerekün bolun masi šamsijuqui (ergečen irejü masi ečülgebei) qoraγuluγsad Tatar=a jobaju oroγulju čigün=dür ülijü ülidken kiduqui=tur Tatar ögüleldür=ün kümün tutum qančun=tur=iyan kituγ=a qančulaju dere abun üküy=e kemeldüjüküi masi kü šamsiyajuqui (erüsdejüküi) tedüi Tatar=i čigün=tür ülijü kidun baraju tende [55b] Činggis-qaγan jarliγ bolba
719
translit. bida uruγ=iyar=iyan yeke ey=e barilduγsan=i Belgütei jiγaqu=yin tula bidan=u čirig=üd masi šamsibai
720
translit. (erüsdebei) egün=ü qoyina yeke ey=e=tür Belgütei büü orotuγai
721
translit. ey=e barildutala γadan=a bükün=i jasatuγai
722
translit. jasaγ=un keregür qulaγai qudal üyile=ten=i jarγulatuγai
723
translit. ey=e barabasu umdan uuγsan qoyina Belgütei terigüten tende orotuγai kemen jarliγ bolba
724
translit. tende Tatar=un Yeke-Čerü=yin ökin Yisügen-qatun=i Činggis-qaγan abuba
725
translit. taγalaγdar=un Yisügen-qatun ögüler=ün nadača egeči Yisüi neretei nadača deged (deger=e) qaγan kümün=e jokiqui ajuqui j=a sayi kürgen küregelen bölüge edüge man=a ene buduliγan=tur qamiγasi jorčibai kemebe
726
translit. ene üge=tür Činggis-qaγan ögülerün egeči činu čim=a=ača sayin bögesü erigüljü abčirabasu (abču irebesü) egeči=yügen irebesü jayilaju ögküi üü či kemebe
727
translit. Yisügen-qatun ögülerün qaγan soyorqabasu egeči=yügen ele üjebesü egeči=tegen jayilasu kemebe
728
translit. ene üge=tür Činggis-qaγan jarliγ tungqaju erigülebesü ögdegsen kürgen=lüge=ben uyilaju yabuqui=yi bidan=u čerig=üd jolγajuqui er=e inu dutaγajuqui Yisüi-qatun=i abču [56a] irejüküi tende Yisügen-qatun egeči=yügen üjeged urida ögülegsen ügen=tür=iyen kürün bosču saγuγsan saγurin=tur=iyan saγulγaju mön öbesüben doora saγujuqu Yisügen-qatun=u üge=tür adali boldaju Činggis-qaγan oyin=tur=iyan oroγulju Yisüi-qatun=i abču jerge=tür saγulγaba
729
translit. Tatar irgen=i taγulin baraju nigen edür Činggis-qaγan γadan=a saγuju umdalalduqui=tur Yisüi-qatun Yisügen-qatun=u dumda saγuju umdalaldun büküi=tür Yisüi-qatun yekede següresülebe
730
translit. tende Činggis-qaγan dotora=ban sedkijü Boγorči Muqulitan noyad=i uriju ögülerün ta ende ele čiγuluγsad kümün=i kü öbere ayimaγ ayimaγ bayilγaγdaqun öber=eče busu ayimaγ=un kümün=i öbere bolγan tegüsgegdekün kemen jarliγ bolba
731
translit. tedüi ayimaγ ayimaγ=iyar=iyan bayibasu nigen jalaγu gürmele kümün ayimaγ=ača öbere bayiba
732
translit. či yaγun kümün kemen asaγbasu tere kümün ögülerün Tatar=un Yeke-Čerü=yin Yisüi neretei ökin ögdegsen küregen bölüge bi dayisun=a taγuliγdar=un ayuju buruγudču yabuju bölüge edüge amurlibai
733
translit. j=a kemen sedkijü irejü olan aran (kümün) dotora yaγu taniqu [56b] kemejü yabuluγ=a kemebe
734
translit. ene üge=yi Činggis-qaγan=a öčibesü qaγan jarliγ bolurun mön kü dayisun sedkijü oγorčaγ bolju yabujiqu edüge yaγu kürer=e (küreger=e) irejükü ene metüs=i čigün=tür ülibei
735
translit. yaγun saγaramui
736
translit. nidün ečen=e kigdekün kemebe
737
translit. tedüi kü mökörigülbe
738
translit. (maγu bolγaba) # tegün=ü qoyin=a mön noqai jil=e Činggis-qaγan Tatar irgen=tür morilaγsan=tur Ong-qaγan Mergen iregen=tür morilaju Toγtaq=a-beki=yi Barγujin-tököm jüg üldejü Toγtaq=a=yin yeke köbegün Tegüs-beki=yi alaju Toγtaq=a=yin Qatuγ=tai Čaγlalun qoyar qatud inu abču Qudu Čilaγun qoyar köbegün irgen selte=yi toliju (oljalaju) Činggis-qaγan=a ese ögbe
739
translit. tegün=ü qoyin=a Činggis-qaγan Ong-qaγan qoyar Naiman=u Küčügüd=ün Buyiruγ-qaγan=tur morilaju Uluγ-Taγ=un Qosuγ-usun=a büküi=tür kürčü Buyiruγ-qaγan bayildun yadaju Altai daban ködelbe
740
translit. Qosuγ-usun=ača Buyiruγ-qaγan=i nekejü Altai dabaγul=un Qumsiger-Ürünggü uruγu üldejü yabuqui=tur Yidei-Tabaluγ neretü noyan anu qaraγul yabuju bidan=u qaraγul=a üldegdejü aγulan ögede [57a] dutaγaqui bolun olang=iyan tasuraju tende bariluγ=a Ürünggü uruγu üldeged Qučalbas-naγur=a güyičejü Buyiruγ-qaγan=i tende moqodqaba
741
translit. (ečülgebe) tendeče Činggis-qaγan , Ong-qaγan qoyar qariju ayisuqui=tur Naiman=u qadqulduγči Küngsekü-Sabaraγ Bayidaraγ-belčer čerig jasaju Bayidaraγ-belčer čerig jasaju qadqulduqu bolun ajuqu Činggis-qaγan Ong-qaγan qoyar qadqulduy=a kemen čirig jasaju kürčü jilda bultaju (küriy=e tataju) manaγar qadqulduy=a kemen jerge jasaju qonoba
742
translit. tede Ong-qaγan bayidal=tur=iyan γal=ud tülegüljü šöni böged Qara-Segül ögede ködeljüküi tende Jamuq=a Ong-qaγan=luγ=a qamtu ködeljü yabur=un Ong-qaγan=a Jamuq=a ögülerün Tümüjin anda minu urida=ača Naiman=dur elči=tü bölüge edüge ese irebe
743
translit. qaγan qaγan anu qayiruγan bui j=a ačiraqu biltaγur anda minu buyu
744
translit. Naiman=tur odčuqui j=a uruγu bolun quγurba kemejüküi Jamuq=a=yin tere üge=tür Uručičidai-Gürüs-baγatur ögülerün jisuridču yakin teyin siluγui (sidurγu) aq=a degüü=yi olkin (qaγčaγul=un) ögüleyü
745
translit. či kemejüküi Činggis-qaγan šöni mön tende qonoju [57b] qadqulduy=a kemebesü edür geyigülüged üjebesü Ong-qaγan bayidal=tur=iyan γal ügei bultaju endeči namayi=yi (minu) tülesin ajuqu kemeged tendeče ködeljü Adar-Altai=yin belčir=iyer ködeljü tere ködelügseber ködeljü Saγari-keger=e baγuba
746
translit. tende Činggis-qaγan Qasar qoyar Naiman=u tubun uqan arγ=a ese toγoluγsan=i (güyičegsen=i) Köngsekü-Sabaraγ Ong-qaγan=u qoyina=ača nekejü Senggüm=ün em=e köbegün irgen urγun selte=yi toliju abču Ong-qaγan=u Delgetü-amasar=a büküi=tü jarim=ud aduγun idegen=i toliju abuγad qarijuqui tere qoγor(jabsar)=tur Merged=ün Toγtaq=a=yin Qudu Čilaγun qoyar köbegün tende bürün irgen=ben abuγad qaγačaju ečige=tür=iyen neyilen Selengge uruγu ködeljüküi Köngsekü-Sabaraγ=a taγuliγdaju (daruγdaju) Ong-qaγan , Činggis-qaγan=tur elči ileger=ün Naiman=a irgen urγun=ban em=e köbegün=ben taγuliγdaba
747
translit. bi köbegün=ečegen dörben külüg=üd=i čin=u γuyiju ilegesügei
748
translit. bi irgen urγun=i minu aburaju ögtügei kemejü ilegejükü Činggis-qaγan tende Boγorči , Muquli , Boroqul , Čilaγun-baγatur ede dörben külüg (=üd=iyen) čerig jasaju ilegebe
749
translit. ede dörben [58a] külüg=üd=i kürkü=yin urida Ulaγan-Qud=ta Senggüm bayilduqu bolun morin=daγan quyuγdaju abtaqu bolju büküi=tür ede dörben külüg=üd kürčü aburaγad irgen urγun em=e köbegün bügüde=yi aburaju ögbei
750
translit. tende Ong-qaγan ögüler=ün erte sayin ečige=de inu ene metü odun baraγsan ulus=iyan aburaju ögtebe