Altan Tobči
Алтан товч (Золотое сказание)
ID: AT
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
2556 lines · 44 462 words
Bibliography
Орловская "Язык Алтан Товч"
надо установить происхождение текста который у меня; Автор моей версии непонятен надо расследовать
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
751
translit. edüge basa köbegün odun baraγsan ulus=i minu dörben külüg=üd=iyen ilegejü aburaju ögtebe
752
ači qariγulqu-yi tngri γajar-un ibegel medetügei kemeged basa ong-qaγan ögülerün yisükei-baγatur anda minu odun baraγsan ulus-i minu nigen-de aburaju ögbe
translit. ači qariγulqu=yi tngri γajar=un ibegel medetügei kemeged basa Ong-qaγan ögülerün Yisükei-baγatur anda minu odun baraγsan ulus=i minu nigen=de aburaju ögbe
754
ede ečige köbegün qoyar odun baraγsan ulus-i nada quriyaju öggör-ün ken-ü emüne quriyaju öggön jobamui
translit. ede ečige köbegün qoyar odun baraγsan ulus=i nada quriyaju öggör=ün ken=ü emüne quriyaju öggön jobamui
756
namayi öteljü öndöd-te qojidču qadud-ta γarbasu qamuγ ulus-i minu ken medekü degüü-ner minu aburi ügekün bui γaγča köbegün minu ügei sidü γaγča bui tümüjin köbegün-i senggüm-ün aq-a bolγaju qoyar köbegüd-tü bolju amusuγai kemejü činggis-qaγan-luγ-a ong-qaγan tuγula-yin qara-tün-e quraju ečige köbegün kemeldübei
translit. namayi öteljü öndöd=te qojidču qadud=ta γarbasu qamuγ ulus=i minu ken medekü degüü=ner minu aburi ügekün bui γaγča köbegün minu ügei sidü γaγča bui Tümüjin köbegün=i Senggüm=ün aq=a bolγaju qoyar köbegüd=tü bolju amusuγai kemejü Činggis-qaγan=luγ=a Ong-qaγan Tuγula=yin Qara-Tün=e quraju ečige köbegün [58b] kemeldübei
757
ečige köbegün kemeldükü yosun urida erte edür yisükei-baγatur ečige-lüge ong-qaγan anda kemeldügsen yosuγar ečige köbegün kemeldekü yosun eyin üge ögüleldür-ün üle dayisun-tur aγular-un qamtu-bar oroγ-a görögesün-tür abalarun nigen-e kü qamtu abalay-a kemeldübei
translit. ečige köbegün kemeldükü yosun urida erte edür Yisükei-baγatur ečige=lüge Ong-qaγan anda kemeldügsen yosuγar ečige köbegün kemeldekü yosun eyin üge ögüleldür=ün üle dayisun=tur aγular=un qamtu=bar oroγ=a görögesün=tür abalarun nigen=e kü qamtu abalay=a kemeldübei
758
basa činggis-qaγan ong-qaγan qoyar ögüleldürün bida qoyar neyidebesü sidütü moγai-a sidürdebesü sidürgen-tür büü oroy-a sidü-ber amabar olulčaju bisirey-e arγ-a-tu moγai-a adardabasu adurγan-tur inu büü oroy-a amabar sidüber olulčaju bisirey-e kemen teyin üge barilduju amaraγlan yabubai
translit. basa Činggis-qaγan Ong-qaγan qoyar ögüleldürün bida qoyar neyidebesü sidütü moγai=a sidürdebesü sidürgen=tür büü oroy=a sidü=ber amabar olulčaju bisirey=e arγ=a=tu moγai=a adardabasu adurγan=tur inu büü oroy=a amabar sidüber olulčaju bisirey=e kemen teyin üge barilduju amaraγlan yabubai
759
tegün-ü qoyina amaraγ degere dabqur amaraγ boluy-a kemen činggis-qaγan sedkijü joči-ta senggüm-ün düi <degüü> čaqur-beki-yi γuyur-un senggüm-ün köbegün tasaγ-ta bidan-u qojin-beki-yi ariljin öggöy-e kemen γuyubasu tende senggüm öber-iyen yekečilen sedkijü ögülerün bidan-u uruγ teden-tür odbasu alus-a bayiju egegte <engnegtü> qoyimar-a qarqu ajuqu teden-ü uruγ mandur irebesü qoyimar-a saγuju alus-a qaran ajuqu kemen öber-iyen yekečilen sedkijü bidan-i doromjilan ögülejü čaqur-beki-yi ülü öggön ese taγalaldujuqui tere üge-tür činggis-qaγan dotoraγan nilq-a-senggüm-tür duur-a qočorčiqui kemen sedkibei
translit. # tegün=ü qoyina amaraγ degere dabqur amaraγ boluy=a kemen Činggis-qaγan sedkijü Joči=ta Senggüm=ün düi <degüü> Čaqur-beki=yi γuyur=un Senggüm=ün köbegün Tasaγ=ta bidan=u Qojin-beki=yi ariljin öggöy=e kemen γuyubasu tende Senggüm öber=iyen yekečilen sedkijü ögülerün bidan=u uruγ teden=tür odbasu alus=a bayiju egegte <engnegtü> qoyimar=a qarqu ajuqu teden=ü uruγ mandur irebesü qoyimar=a saγuju alus=a qaran ajuqu kemen öber=iyen yekečilen [59a] sedkijü bidan=i doromjilan ögülejü Čaqur-beki=yi ülü öggön ese taγalaldujuqui tere üge=tür Činggis-qaγan dotoraγan Nilq=a-Senggüm=tür duur=a qočorčiqui kemen sedkibei
760
translit. teyin duur=a qočoruγsan=i Jamuq=a uqaju γaqai jil=ün qabur Jamuq=a , Altan , Qučir , Kirtaqubai
761
ebügejin onggin sükegedei , toγoril qačiγun beki , ede bolun nigen ey-e-ten bolju negüjü odču jejeger-öndör-ün kiruda berke-alun-ta nilq-a-senggüm-tür odču jamuq-a olkin ögüler-ün tümüjin anda minu naiman-u dayang-qaγan-tur keletü (kelekü) elči-tü buyu
translit. Ebügejin Onggin Sükegedei , Toγoril Qačiγun beki , ede bolun nigen ey=e=ten bolju negüjü odču Jejeger-öndör=ün kiruda Berke-Alun=ta Nilq=a-Senggüm=tür odču Jamuq=a olkin ögüler=ün Tümüjin anda minu Naiman=u Dayang-qaγan=tur keletü (kelekü) elči=tü buyu
763
itegejü amu ta ese uqabasu tan-a yaγu bolqu tümüjin anda-tur morilabasu bi köndelen-e oroldusu kemejüküi tendeče altan qučir , qoyar ögülerün ba
translit. itegejü amu ta ese uqabasu tan=a yaγu bolqu Tümüjin anda=tur morilabasu bi köndelen=e oroldusu kemejüküi tendeče Altan Qučir , qoyar ögülerün ba
764
ögelen eke-yin köbegüd-i aq-a-yi alaju degüü-yi teskijü öggöy-e kemejüküi ebügejin-onggin-kirtaγtai ögülerün γar inu γardaju köl inu köldejü ögsügei kemebe
translit. Ögelen eke=yin köbegüd=i aq=a=yi alaju degüü=yi teskijü öggöy=e kemejüküi Ebügejin-onggin-Kirtaγtai ögülerün γar inu γardaju köl inu köldejü ögsügei kemebe
765
toγoril ögüler-ün arγača (arγalay-a) kemebesü odču tümüjin-ü ulus-i abuy-a ulus-iyan abtabasu ulus ügekün bolbasu yakiqun tede kemejüküi qačuγun-beki ögülerün nilq-a-senggüm köbegün čimayi yaγun sedkibesü urtu-yin üjügür-e gün-ü iruγar-a kürülčesü kemejüküi ede üges ögülegüljü nilq-a-senggüm ečige-tür-iyen ong-qaγan-tur tedeger üges sayiqan-tüdüger-iyer ögülejü ilegejükü edeger üges ögülegdejü ong-qaγan ögülerün köbegün-i minu tüüljin-tür yakin teyin maγu sedkimü tngri-te ülü taγalaγdaqu bida jamuq-a yabudaγ keletü (qudal olkiyan) bölüge jöb üü dab (buruγu) uu ögülen buyu kemen ese taγalaju ilegejüküi basa senggüm ögülejü ilegerün amatu keletü kümün ögülen bögetele yakin ülü bisiregdekü kemen jiči kümün-e ögülejü ilegeged yadaju öbesüben beye-ber odču ögüler-ün bal čimayi edü büküi-tür bidan-i yaγun-a-bar ülü bolγan buyu
translit. Toγoril ögüler=ün arγača (arγalay=a) kemebesü odču Tümüjin=ü ulus=i abuy=a ulus=iyan abtabasu ulus ügekün bolbasu yakiqun tede kemejüküi Qačuγun-beki ögülerün [59b] Nilq=a-Senggüm köbegün čimayi yaγun sedkibesü urtu=yin üjügür=e gün=ü iruγar=a kürülčesü kemejüküi ede üges ögülegüljü Nilq=a-Senggüm ečige=tür=iyen Ong-qaγan=tur tedeger üges Sayiqan-Tüdüger=iyer ögülejü ilegejükü edeger üges ögülegdejü Ong-qaγan ögülerün köbegün=i minu Tüüljin=tür yakin teyin maγu sedkimü tngri=te ülü taγalaγdaqu bida Jamuq=a yabudaγ keletü (qudal olkiyan) bölüge jöb üü dab (buruγu) uu ögülen buyu kemen ese taγalaju ilegejüküi basa Senggüm ögülejü ilegerün amatu keletü kümün ögülen bögetele yakin ülü bisiregdekü kemen jiči kümün=e ögülejü ilegeged yadaju öbesüben beye=ber odču ögüler=ün bal čimayi edü büküi=tür bidan=i yaγun=a=bar ülü bolγan buyu
766
ene-ber qaγan ečige čimayi čaγan-a čačabasu qara-ta qaqabasu qurčaqus-buyiruγ-qaγan ečige-yin činu joban edüi quriyaju aγsan ulus-i čin-u man-a kü medegülkü ügei ken-e-ber yakin medegülkü kemejüküi tere üge-tür ong-qaγan ögülerün čaγ-a (nilq-a) köbegün-ben tebčijü ečige-yin uruγ (töröl) ime (eyimü) qari bolju maγui sedkibesü ker jokiqui tngri-te ülü taγalaγdaqu bida kemejüküi tere üge-tür köbegün inu nilq-a-senggüm maγulaju egüden orkiju γarčuqui jiči köbegün-yügen senggüm-ün duran qayiralaju uriju iregüljü ong-qaγan ögülerün tngri-te man-i taγalaγdaqu uu bida köbegün-i ker tebčisü kememü ta čidan ele üyiledkü-ben ta mededkün kemejüküi tendeče senggüm ögülerün mönlü bidan-u čaqur-beki-yi γuyun bölüge edüge boγoljar ider-e iredkün kemen edür boljaju uriju iregüljü tende bariy-a kemeldüjüküi j-a kemen ey-e barilduju čaqur-beki-yi öggöy-e boγoljar ider-e iredkün kemen ilegebei
translit. ene=ber qaγan ečige čimayi čaγan=a čačabasu qara=ta qaqabasu Qurčaqus-Buyiruγ-qaγan ečige=yin činu joban edüi quriyaju aγsan ulus=i čin=u man=a kü medegülkü ügei ken=e=ber yakin medegülkü kemejüküi tere üge=tür Ong-qaγan ögülerün čaγ=a (nilq=a) köbegün=ben tebčijü ečige=yin uruγ (töröl) ime (eyimü) qari bolju maγui sedkibesü ker jokiqui tngri=te ülü taγalaγdaqu bida kemejüküi tere üge=tür köbegün inu Nilq=a-Senggüm maγulaju [60a] egüden orkiju γarčuqui jiči köbegün=yügen Senggüm=ün duran qayiralaju uriju iregüljü Ong-qaγan ögülerün tngri=te man=i taγalaγdaqu uu bida köbegün=i ker tebčisü kememü ta čidan ele üyiledkü=ben ta mededkün kemejüküi tendeče Senggüm ögülerün mönlü bidan=u Čaqur-beki=yi γuyun bölüge edüge boγoljar ider=e iredkün kemen edür boljaju uriju iregüljü tende bariy=a kemeldüjüküi j=a kemen ey=e barilduju Čaqur-beki=yi öggöy=e boγoljar ider=e iredkün kemen ilegebei
767
uriγdaju (urin jalabasu) činggis-qaγan arban aran ayisurun (kümün odur-un) jaγura menglig ečige-yin ger-tür qonobasu tende menglig ečige ögülerün čaqur-beki-yi γuyubasu mönlü bidan-i doromjilaju ülü öggön bölüge edüge ker bodoquy-a boγoljar ider-e kemen urijuqui öber-iyen yekečilekün aran buruγuy-a (qudal-iyar) ögsü kemen uriqun bölüge jöb üü dab uu sedkil bui köbegün uqaju odqu bui qabur bolba
translit. uriγdaju (urin jalabasu) Činggis-qaγan arban aran ayisurun (kümün odur=un) jaγura Menglig ečige=yin ger=tür qonobasu tende Menglig ečige ögülerün Čaqur-beki=yi γuyubasu mönlü bidan=i doromjilaju ülü öggön bölüge edüge ker bodoquy=a boγoljar ider=e kemen urijuqui öber=iyen yekečilekün aran buruγuy=a (qudal=iyar) ögsü kemen uriqun bölüge jöb üü dab uu sedkil bui köbegün uqaju odqu bui qabur bolba
768
aduγun bidan-u turaqan bui aduγun-iyan tejigesügei kemen siltaju irey-e kemejü ülü odun buγatai kičiγutai qoyar-i boγoljar ider-e ilegey-e kemen ilegejüküi činggis-qaγan menglig ečige-yin ger-teče ger-tegen qaribai
translit. aduγun bidan=u turaqan bui aduγun=iyan tejigesügei kemen siltaju irey=e kemejü ülü odun Buγatai Kičiγutai qoyar=i boγoljar ider=e ilegey=e kemen ilegejüküi Činggis-qaγan Menglig ečige=yin ger=teče ger=tegen qaribai
770
bida manaγar erte bosču bariy-a kemeldüljü teyin (erte) bosču bariy-a kemen barilduγsan-i altan-u degüü yeke-čeren ger-türiyen irejü ögülerün manaγar erte tümüjin-i bariy-a kemeldübe
translit. bida manaγar erte bosču bariy=a kemeldüljü teyin (erte) bosču bariy=a kemen barilduγsan=i Altan=u degüü Yeke-Čeren ger=türiyen irejü ögülerün manaγar erte Tümüjin=i bariy=a kemeldübe
771
ene üge-yi tümüjin-e kelen kürügegsen kümün-i ele yambar bolγaγdaqu kemejüküi teyin ögüleküi-dür em-e inu alaqud keleler-ün tere delem-e üge činu yaγun bolumu aran (kümün) ba
translit. ene üge=yi Tümüjin=e kelen kürügegsen kümün=i ele yambar bolγaγdaqu kemejüküi teyin ögüleküi=dür em=e inu Alaqud keleler=ün tere delem=e üge činu yaγun bolumu aran (kümün) ba
772
ünemsiyegüjei kemen teyin keleküi-tür aduγuči inu badai sün kürger-e irejü ene üge-yi sonosču qariba
translit. ünemsiyegüjei kemen teyin keleküi=tür aduγuči inu Badai sün kürger=e irejü ene üge=yi sonosču qariba
773
badai qariju nökör aduγuči kisiliγ-a čeren-ü ögülegsen üges ögülejüküi kisiliγ ögüler-ün bi qariju uqasuγai kemejü ger-tür odčuqui čeren-ü köbegün narin-gegen γadan-a saγuju sumud-iyan urun <ürün> saγuju ögülerün tuγar bida yaγu kemeldülügei keleben abtaqun ken-ü aman idqaqun kemejüküi teyin kemeged narin-gegen basa aduγuči kisiliγ-a ögüler-ün merged-dei-čaγan aman čaγan keger qoyar-i bariju abču ire uyaju ene šöni erte morilasu kemejüküi kisiliγ jorčiju baday-a ögüler-ün tuγar-un kelečin-ü (ögülegči) maγad bolba
translit. Badai qariju nökör aduγuči Kisiliγ=a Čeren=ü ögülegsen üges ögülejüküi Kisiliγ ögüler=ün bi qariju uqasuγai kemejü ger=tür odčuqui Čeren=ü köbegün Narin-Gegen γadan=a saγuju sumud=iyan urun <ürün> saγuju ögülerün tuγar bida yaγu kemeldülügei keleben abtaqun ken=ü aman idqaqun kemejüküi teyin kemeged Narin-Gegen basa aduγuči Kisiliγ=a ögüler=ün Merged=dei-čaγan aman čaγan keger qoyar=i bariju abču ire uyaju ene šöni erte morilasu kemejüküi Kisiliγ jorčiju Baday=a ögüler=ün tuγar=un kelečin=ü (ögülegči) maγad bolba
774
edüge bida qoyar tümüjin-e kelen kürgen jorčiy-a kemen üge barilduju merged-dei-čaγan aman čaγan keger qoyar morid-i bariju irejü uyaju üdesi böged qonin-tur-iyan oroju nigen quraγ-a-ban alaju isiri-ber-iyen bolγaju šöni-te jorčiju (činggis-)qaγan-a šöni kürčü ger-ün umara-ača badai kisiliγ qoyar ögüler-ün yeke-čeren-ü ögülegsen üges (kiged) köbegün anu narin-gegen sumud-iyan ürün saγuju ögülegsen üges-i merged-tei-čaγan aman čaγan keger qoyar aγta bariju uya kemegsen üges bügüde-yi ögülejü ögbei
translit. edüge bida qoyar Tümüjin=e kelen kürgen jorčiy=a [61a] kemen üge barilduju Merged=dei-čaγan aman čaγan keger qoyar morid=i bariju irejü uyaju üdesi böged qonin=tur=iyan oroju nigen quraγ=a=ban alaju isiri=ber=iyen bolγaju šöni=te jorčiju (Činggis-)qaγan=a šöni kürčü ger=ün umara=ača Badai Kisiliγ qoyar ögüler=ün Yeke-Čeren=ü ögülegsen üges (kiged) köbegün anu Narin-gegen sumud=iyan ürün saγuju ögülegsen üges=i Merged=tei-čaγan aman čaγan keger qoyar aγta bariju uya kemegsen üges bügüde=yi ögülejü ögbei
775
basa badai , kisiliγ qoyar ögüler-ün činggis-qaγan soyorqabasu ariyal ügei bui bučiju bariy-a kemen üge barilduba kemebe
translit. basa Badai , Kisiliγ qoyar ögüler=ün Činggis-qaγan soyorqabasu ariyal ügei bui bučiju bariy=a kemen üge barilduba kemebe
776
teyin ögülegdejü činggis-qaγan badai , kisiliγ qoyar-un üges biserejü šöni böged dergede bükün itegel-ten-e kelen kiged (ögülejü) könggelen keüked-iyen gegeged buruγuyilan šöni böged ködelbei
translit. teyin ögülegdejü Činggis-qaγan Badai , Kisiliγ qoyar=un üges biserejü šöni böged dergede bükün itegel=ten=e kelen kiged (ögülejü) könggelen keüked=iyen gegeged buruγuyilan šöni böged ködelbei
777
maγu-öndör-ün kiru-bar ködelür-ün maγu öndör-ün kiruda uriyangqadai-jelm-e γou-a-yi itejü qoyina-ban činduγulsun bolγasun qaraγulsi-iyan (čingduγul manul bolγan qaraγul) talbiju ködeljü tere ködelügseber manaγarsi edür döli naran kelbei-gülüged <kelbeyigülüged> qalqajin-alad-ta kürčü üderin (üdelen) baγubai
translit. Maγu-öndör=ün kiru=bar ködelür=ün Maγu öndör=ün kiruda Uriyangqadai-Jelm=e Γou=a=yi itejü qoyina=ban činduγulsun bolγasun qaraγulsi=iyan (čingduγul manul bolγan qaraγul) talbiju ködeljü tere ködelügseber manaγarsi edür döli naran kelbei=gülüged <kelbeyigülüged> Qalqajin-Alad=ta kürčü üderin (üdelen) baγubai
778
üderidčü baγuγad büküi-tür alčidai-yin aduγun aduγulaγsad čegetei , jider qoyar ögülerün jüyil-e (jülge) jüyile-tür aγta-iyan aduγulan yabuqui-tur qoyina maγu-öndör-ün ebür-iyer ulaγan-burγad (burγasun) daγarin ayisuqui (ireküi) dayisun-u toγosun-i üjejü dayin kürbei
translit. üderidčü [61b] baγuγad büküi=tür Alčidai=yin aduγun aduγulaγsad Čegetei , Jider qoyar ögülerün jüyil=e (jülge) jüyile=tür aγta=iyan aduγulan yabuqui=tur qoyina Maγu-öndör=ün ebür=iyer Ulaγan-Burγad (burγasun) daγarin ayisuqui (ireküi) dayisun=u toγosun=i üjejü dayin kürbei
779
(dayisun kürčü irebei) kemejü aγta-iyan üldeged irejü teyin kürbei kemegdejü üjebesü maγu-öndör-ün ebür-iyer ulaγan-burγad daγarin toγosun γarču ong-qaγan tere nekejü ayisun (iren) ajuqu kemejü tende činggis-qaγan toγosun-i üjeged aγta-iyan bariγuluγad ačiyalaju morilabai
translit. (dayisun kürčü irebei) kemejü aγta=iyan üldeged irejü teyin kürbei kemegdejü üjebesü Maγu-öndör=ün ebür=iyer Ulaγan-Burγad daγarin toγosun γarču Ong-qaγan tere nekejü ayisun (iren) ajuqu kemejü tende Činggis-qaγan toγosun=i üjeged aγta=iyan bariγuluγad ačiyalaju morilabai
780
tedüi ese üjebesü genen bölüge tere ayisuqui-tur jamuq-a ong-qaγan-luγ-a qamtu ayisulčan ajuqu tende ong-qaγan jamuq-a-ača asaγčuγui tümüjin köbegün-tür qadqulduqun metüs ken bui kemen asaγbasu jamuq-a ögüler-ün tede uruγud mangγud kemekü irgen bui tede irgen inu qadquldumui
translit. tedüi ese üjebesü genen bölüge tere ayisuqui=tur Jamuq=a Ong-qaγan=luγ=a qamtu ayisulčan ajuqu tende Ong-qaγan Jamuq=a=ača asaγčuγui Tümüjin köbegün=tür qadqulduqun metüs ken bui kemen asaγbasu Jamuq=a ögüler=ün tede Uruγud Mangγud kemekü irgen bui tede irgen inu qadquldumui
781
j-a toγoriqu tutum töb jokiqu tegelkü tutum tem (tes) jokiqu öčügüken-eče ildü jidan-tur daduγsan irgen tede qaraγčiγud (qara) alaγčiγud (alaγ) tuγ-tan bui tede serel-ten irgen bui j-a kemejüküi tere üge-tür ong-qaγan ögüler-ün teyin bögesü bida teden-tür jürken baγatud-iyan qadan-i tusiyaldun jürken baγatud-iyan dobtolγay-a jürken-ü gejige tümen-tümegen-ü köbegün način-sirün-i dobtolγay-a način-sirün-ü gejige olan donggiyad baγatud-i dobtolγay-a donggiyad-un gejige ong-qaγan-u mingγan turγud-un gejige udurid-un qori-silmün tayisi dobtoltuγai
translit. j=a toγoriqu tutum töb jokiqu tegelkü tutum tem (tes) jokiqu öčügüken=eče ildü jidan=tur daduγsan irgen tede qaraγčiγud (qara) alaγčiγud (alaγ) tuγ=tan bui tede serel=ten irgen bui j=a kemejüküi tere üge=tür [62a] Ong-qaγan ögüler=ün teyin bögesü bida teden=tür Jürken baγatud=iyan Qadan=i tusiyaldun Jürken baγatud=iyan dobtolγay=a Jürken=ü gejige Tümen-Tümegen=ü köbegün Način-Sirün=i dobtolγay=a Način-Sirün=ü gejige olan Donggiyad baγatud=i dobtolγay=a Donggiyad=un gejige Ong-qaγan=u mingγan turγud=un gejige udurid=un Qori-Silmün tayisi dobtoltuγai
782
mingγan turγud-un gejige bida yeke γool dobtoluy-a kemejüküi basa ong-qaγan ögülerün jamuq-a degüü bidan-u čirig-i či jasa kemejüküi tere üge-tür jamuq-a öber-e (ončuyilan) bultayildaju γarču nököd-tür-iyen ögülerün ong-qaγan ene čirig-iyen namayi jasa kememüi anda-tur bi qadqulduju yadan yabuluγ-a ene čirig-i namayi jasa kememüi ong-qaγan nada-ača dölede činaru čaγ-tu nökör buyu
translit. mingγan turγud=un gejige bida yeke γool dobtoluy=a kemejüküi basa Ong-qaγan ögülerün Jamuq=a degüü bidan=u čirig=i či jasa kemejüküi tere üge=tür Jamuq=a öber=e (ončuyilan) bultayildaju γarču nököd=tür=iyen ögülerün Ong-qaγan ene čirig=iyen namayi jasa kememüi anda=tur bi qadqulduju yadan yabuluγ=a ene čirig=i namayi jasa kememüi Ong-qaγan nada=ača dölede činaru čaγ=tu nökör buyu
783
anda-tur kele oroγuluy-a anda qataγujituγai kemejü jamuq-a duraqun činggis-qaγan-tur kele oroγulju ögülejü ilegerün ong-qaγan nada-ača asaγba
translit. anda=tur kele oroγuluy=a anda qataγujituγai kemejü Jamuq=a duraqun Činggis-qaγan=tur kele oroγulju ögülejü ilegerün Ong-qaγan nada=ača asaγba
784
tümüjin köbegün-tür qadqulduqun metüs ken bui kemen asaγbasu bi ögülerün uruγud mangγud-i tombilaγ (serel-tei kemen) ögülebe
translit. Tümüjin köbegün=tür qadqulduqun metüs ken bui kemen asaγbasu bi ögülerün Uruγud Mangγud=i tombilaγ (serel=tei kemen) ögülebe
790
translit. basa Ong-qaγan ögülerün Jamuq=a degüü ene čirig=i či jasa kemen namayi=yi tüsin ögülebei
792
čirig-iyen jasaldun yaγun čidaqu erte anda-tur bi qadqulduju yadan yabuluγ-a ong-qaγan nadača čaγ-tu ajuqu büü ayu
translit. čirig=iyen jasaldun yaγun čidaqu erte anda=tur bi qadqulduju yadan yabuluγ=a Ong-qaγan nadača čaγ=tu ajuqu büü ayu
794
ene kelen (üge) iregülüged činggis-qaγan ögülerün uruγud-un jurčidai či yaγun kememü manglayilan čimayi-yi jasaba kemebe
translit. ene kelen (üge) iregülüged Činggis-qaγan ögülerün Uruγud=un Jurčidai či yaγun kememü manglayilan čimayi=yi jasaba kemebe
795
jurčidai-yin urida quyildur ögülerün anda-yin emüne bi qadquldusu mön-e qoyina önečin köbegün-i minu asaraqui-yi medetügei kemebe
translit. Jurčidai=yin urida Quyildur ögülerün anda=yin emüne bi qadquldusu mön=e qoyina önečin köbegün=i minu asaraqui=yi medetügei kemebe
796
jurčidai ögülerün činggis-qaγan-u emün-e bi uruγud mangγud-iyar qadquldusu kemejüküi teyin kemeged jurčidai quyildur qoyar uruγud mangγud-iyar-iyan činggis-qaγan-u emüne jasaju bayiba
translit. Jurčidai ögülerün Činggis-qaγan=u emün=e bi Uruγud Mangγud=iyar qadquldusu kemejüküi teyin kemeged Jurčidai Quyildur qoyar Uruγud Mangγud=iyar=iyan Činggis-qaγan=u [63a] emüne jasaju bayiba
800
dobtolju način-sirün-tür quyildar qaγdaju qadan-tur baγujiqu mangγud quyildar-un degere egerjiküi (ergičebei) jurčidai uruγud(iyar-iyan) tümen-tümegen-i darubai
translit. dobtolju Način-Sirün=tür Quyildar qaγdaju qadan=tur baγujiqu Mangγud Quyildar=un degere egerjiküi (ergičebei) Jurčidai Uruγud(iyar=iyan) Tümen-Tümegen=i darubai
804
jurčidai basa qori-silmün-tayisi-yi ničuγaju (qariγul-un) daruju ayisuqui-tur ong-qaγan-ača ey-e ügei nilq-a-senggüm esergü dobtolqu bolun engkesge qačar-iyan qaγdaju senggüm mön tende unajuqui senggüm-i unaγdaju kereyid bügüdeger senggüm-ün degere egerčü (ergičejü) bayibai
translit. Jurčidai basa Qori-Silmün-tayisi=yi ničuγaju (qariγul=un) daruju ayisuqui=tur Ong-qaγan=ača ey=e ügei Nilq=a-Senggüm esergü dobtolqu bolun engkesge qačar=iyan qaγdaju Senggüm mön tende unajuqui Senggüm=i unaγdaju Kereyid bügüdeger Senggüm=ün degere egerčü (ergičejü) bayibai
805
eyin daruju singgeküi naran qubari (dalda) tasin büküi-tür bida-uqai egerčü (ergijü) quyildar-i unaγsan γajar-ača yara-tu-yi abuγad γarču qariju činggis-qaγan-tur bida-uqai ong-qaγan-ača qadqulduγsan γajar-ača qaγačiju üdesi-de ködeljü qaγačan qonobai
translit. eyin daruju singgeküi naran qubari (dalda) tasin büküi=tür bida=uqai egerčü (ergijü) Quyildar=i unaγsan γajar=ača yara=tu=yi abuγad γarču qariju Činggis-qaγan=tur bida=uqai Ong-qaγan=ača qadqulduγsan γajar=ača qaγačiju [63b] üdesi=de ködeljü qaγačan qonobai
806
bayiju qonoju edür geyigülüged bögedkebesü (büridkebesü) ögedei , boroqul , boγorči ede γurban ügei ajuqu činggis-qaγan ögülerün ögedei-lüge , itegel-dei boroqul , boγorči qoyar qočorču ajuqu ba
translit. bayiju qonoju edür geyigülüged bögedkebesü (büridkebesü) Ögedei , Boroqul , Boγorči ede γurban ügei ajuqu Činggis-qaγan ögülerün Ögedei=lüge , itegel=dei Boroqul , Boγorči qoyar qočorču ajuqu ba
808
bidan-uγai šöni-de aγtan-iyan bariju qonoju činggis-qaγan ögülerün qoyina-ača bidan-u nekejü irebesü qadqulduy-a kemen jasaju bayiba
translit. bidan=uγai šöni=de aγtan=iyan bariju qonoju Činggis-qaγan ögülerün qoyina=ača bidan=u nekejü irebesü qadqulduy=a kemen jasaju bayiba
809
edür geyin bolγaju üjebesü qoyina-ača nigen kümün ayisuqui kürčü irebesü boγorči ajuqu boγorči-yi kürčü iregülüged činggis-qaγan ögülerün möngke tngri medetügei kemejü ebčigüben mökölidbe
translit. edür geyin bolγaju üjebesü qoyina=ača nigen kümün ayisuqui kürčü irebesü Boγorči ajuqu Boγorči=yi kürčü iregülüged Činggis-qaγan ögülerün möngke tngri medetügei kemejü ebčigüben mökölidbe
810
(deledbe) boγorči ögülerün dobtolqui-tur morin-iyan qaγdaju yabuγan güyijü yabuqui-tur mön kereyid-ün senggüm-ün degere egerčü (ergičejü) bayin büküi qoγor (jabsar) čöle-tür ačiy-a-tu morin ačiy-a-ban kelbeyigüljü bayin büküi-i ačiy-a inu oγtalju inggerčaγ(qangγai)-tur unuju γarču bidan-u qaγačiju (salaju) qariγsan mör-iyer möšgin yabuju mör olju edüi irebe
translit. (deledbe) Boγorči ögülerün dobtolqui=tur morin=iyan qaγdaju yabuγan güyijü yabuqui=tur mön Kereyid=ün Senggüm=ün degere egerčü (ergičejü) bayin büküi qoγor (jabsar) čöle=tür ačiy=a=tu morin ačiy=a=ban kelbeyigüljü bayin büküi=i ačiy=a inu oγtalju inggerčaγ(qangγai)=tur unuju γarču bidan=u qaγačiju (salaju) qariγsan mör=iyer möšgin yabuju mör olju edüi irebe
812
basa qorom-ud atala basa nigen kümün ayisuqui kürčü ayisuqui-tur doora inu üjebesü köl-iyen unjilčaju γaγča kümün metü buyu
translit. basa qorom=ud atala basa nigen kümün ayisuqui kürčü ayisuqui=tur doora inu üjebesü köl=iyen unjilčaju γaγča kümün metü buyu
813
translit. [64a] iren barabasu Ögedei=yin qoyina=ača Boroqul aman=u jabaji=bar čisun čuburiγulju kürčü irebe
814
ögedei qubčisu-ban sumun-a tusdaju čisun anu aγdar-un boroqul böglegsen čisun-i simejü jabajin-iyar čisun čuburiγulju irebe
translit. Ögedei qubčisu=ban sumun=a tusdaju čisun anu aγdar=un Boroqul böglegsen čisun=i simejü jabajin=iyar čisun čuburiγulju irebe
815
činggis-qaγan üjejü nidün-eče-gen nilbusun čuburiγulju duran inu aljiyaγad γal ödter tülegülüdkün kemejü γal tülejü qalaγu daγaγulun ögedei-e umdan öggögüljü dayisun irebesü qadqulduy-a kemejü bölüge boroqul ögülerün dayisun-u toγosun činaγsi maγu-öndör-ün ebür-iyer ulaγan-burγad-un (jüg) toγosun urtu-ta γarču činaγsi jorčibai kemebe
translit. Činggis-qaγan üjejü nidün=eče=gen nilbusun čuburiγulju duran inu aljiyaγad γal ödter tülegülüdkün kemejü γal tülejü qalaγu daγaγulun Ögedei=e umdan öggögüljü dayisun irebesü qadqulduy=a kemejü bölüge Boroqul ögülerün dayisun=u toγosun činaγsi Maγu-öndör=ün ebür=iyer Ulaγan-Burγad=un (jüg) toγosun urtu=ta γarču činaγsi jorčibai kemebe
816
boroqul-un tere üge-tür irebesü qadqulduqun bölüge teyin buruγulan ködelbesü bida čirig-iyen jöbsirejü qadqulduy-a kemejü ködelbei
translit. Boroqul=un tere üge=tür irebesü qadqulduqun bölüge teyin buruγulan ködelbesü bida čirig=iyen jöbsirejü qadqulduy=a kemejü ködelbei
819
(irejü) ong-qaγan-u üge kemen ögüler-ün ong-qaγan köbegün-ben senggüm-i üjejü manaγar engkesge qačir-iyan oγtalun qaγdaju degere inu egegerčü (ergijü) tende üküjüküi ilaγdaqu metü-tür ilaγdaba
translit. (irejü) Ong-qaγan=u üge kemen ögüler=ün Ong-qaγan köbegün=ben Senggüm=i üjejü manaγar engkesge qačir=iyan oγtalun qaγdaju degere inu egegerčü (ergijü) tende üküjüküi ilaγdaqu metü=tür ilaγdaba
821
köbegün-ü amin-i arasun (alaγčilan) dobtoluy-a kemebesü tegün-tür način-sirün ögülerün qaγan bütügei (teyimü busu) ečin-e bükü köbegün engker-ün nilbusun jelm-e kijü ebür ba
translit. köbegün=ü amin=i arasun (alaγčilan) dobtoluy=a kemebesü tegün=tür Način-Sirün ögülerün qaγan bütügei (teyimü busu) ečin=e bükü köbegün engker=ün nilbusun jelm=e kijü ebür ba
823
bida edün türün baraγsan köbegün senggüm-i γarγay-a mongγol-un olangkin jamuq-a-luγ-a altan qučir-luγ-a bidan-tur bui tümüjin-lüge dayijiju γaruγsan mongγol qamiγ-a odqon tede-nüüde <tede-nügüd> modun-i nemürete (qorγ-a) bolbai
translit. bida edün türün baraγsan köbegün Senggüm=i γarγay=a Mongγol=un olangkin Jamuq=a=luγ=a Altan Qučir=luγ=a bidan=tur bui Tümüjin=lüge dayijiju γaruγsan Mongγol qamiγ=a odqon tede=nüüde <tede=nügüd> modun=i nemürete (qorγ=a) bolbai
824
teden-i ese irebesü odču morin jutaγul (qomoγol) metü qormayilaju abčiraqun j-a (ačaraqu) bida tedeger-i kemebe
translit. teden=i ese irebesü odču morin jutaγul (qomoγol) metü qormayilaju abčiraqun j=a (ačaraqu) bida tedeger=i kemebe
825
način-sirün-ü ene üge-tür ong-qaγan ögülerün j-a teyin bögesü köbegün aljuγujai köbegün-i ülü dengselgen asaradqun kemeged qadqulduγsan γajar-ača qarin ničübei kemebe
translit. Način-Sirün=ü ene üge=tür Ong-qaγan ögülerün j=a teyin bögesü köbegün aljuγujai köbegün=i ülü dengselgen asaradqun kemeged qadqulduγsan γajar=ača qarin ničübei kemebe
826
tendeče činggis dalan-nemürgen-eče qalq-a uruγu ködölür-ün toγ-a toγalalduju toγalabasu qoyar mingγan jirγuγan jaγun arad bolbai
translit. tendeče Činggis Dalan-Nemürgen=eče Qalq=a uruγu ködölür=ün toγ=a toγalalduju toγalabasu qoyar mingγan jirγuγan jaγun arad bolbai
827
translit. nigen mingγan γurban jaγun arad Činggis-qaγan=luγ=a Qalq=a=yin öröne=či eteged=iyer negübei
829
teyin negüjü ayisuqui-tur görögesün-e abalan yabuqui-tur quyildur yaran-iyan anaγ-a edüküy-e činggis-qaγan idqabasu ülü bolun görögesün-tür dobtolqu bolun ügderečü nökčibe
translit. teyin negüjü [65a] ayisuqui=tur görögesün=e abalan yabuqui=tur Quyildur yaran=iyan anaγ=a edüküy=e Činggis-qaγan idqabasu ülü bolun görögesün=tür dobtolqu bolun ügderečü nökčibe
830
translit. tende Činggis-qaγan Qalq=a=yin uruγu=yin Keltegei-qada=da Quyildur=un yasun inu talbiγulba
831
qalq-a-yin buyir-naγur-tur čidququ ijaγur-a or-mel-ten qonggirad bui kemen jurčidai-yi uruγud-iyar ilegerün jurčidai-yi öndör aγula-yin nemüre metü sedkijü yabuqu bölüge bi tere odču baljun-a-naγur usular-a kürbei
translit. Qalq=a=yin Buyir-naγur=tur čidququ ijaγur=a Or-Mel=ten Qonggirad bui kemen Jurčidai=yi Uruγud=iyar ilegerün # Jurčidai=yi öndör aγula=yin nemüre metü sedkijü yabuqu bölüge bi tere odču Baljun=a-naγur usular=a kürbei
832
j-a jiči baljun-a naγur-ača morilar-un jurčidai , arqai-qasar qoyar-i aminčiγulju (öberčilejü) kereyid-tür morilaju tngri γajar-a küčü nemegdejü kereyid irgen-i moqodqaju tolibai
translit. j=a jiči Baljun=a naγur=ača morilar=un Jurčidai , Arqai-Qasar qoyar=i aminčiγulju (öberčilejü) Kereyid=tür morilaju tngri γajar=a küčü nemegdejü Kereyid irgen=i moqodqaju tolibai
833
(ejüngejü oljilaba) erkin ulus nököčildüjü (alalduju) naiman merged čirebes (jir jibes) quγuraču bayildun yadaju busangγaγdabai(tarqabai) j-a merged naiman-i busangγaqu qoγor-tur (taraqaγaqui jabsar) kereyid-ün jiq-a-gambuu qoyar ökid-ün siltaγabar öberün qariy-a-tu ulus-tur-iyan dumda aγsan ajuqu nögöge-te dayisun bolun qaγačaγsan-i jurčidai odču arγ-a-bar jiq-a-gambuu-yi qaγačaγsan baraγsan-i qardaju bariju bütügejüküi(alajuγui) j-a tere jiq-a-gambuu-yin ulus-i ükügede ülidken (qarin bürelgen) talbibai
translit. (ejüngejü oljilaba) erkin ulus nököčildüjü (alalduju) Naiman Merged čirebes (jir jibes) quγuraču bayildun yadaju busangγaγdabai(tarqabai) j=a Merged Naiman=i busangγaqu qoγor=tur (taraqaγaqui jabsar) Kereyid=ün Jiq=a-Gambuu qoyar ökid=ün siltaγabar öberün qariy=a=tu ulus=tur=iyan dumda aγsan ajuqu nögöge=te dayisun bolun qaγačaγsan=i Jurčidai odču arγ=a=bar Jiq=a-Gambuu=yi qaγačaγsan baraγsan=i qardaju bariju bütügejüküi(alajuγui) j=a tere Jiq=a-Gambuu=yin [65b] ulus=i ükügede ülidken (qarin bürelgen) talbibai
835
j-a kemen alalduqui edür amin-iyan üregsen-ü tula üküldüküi edür ölömlegsen-ü tula činggis-qaγan ibaγ-a-beki-yi jurčiday-a soyorqaju öggörün ibaγ-a-ta surγal ögülerün čimayi-yi aburi üyile čegeči činu ösküi-tür üjesgüleng-tei maγui ese kemebe
translit. j=a kemen alalduqui edür amin=iyan üregsen=ü tula üküldüküi edür ölömlegsen=ü tula Činggis-qaγan Ibaγ=a-beki=yi Jurčiday=a soyorqaju öggörün Ibaγ=a=ta surγal ögülerün čimayi=yi aburi üyile čegeči činu ösküi=tür üjesgüleng=tei maγui ese kemebe
837
j-a bi ebür-tür köl-tür oroγsan jerge-tür jergelen saγuγsan čimayi-yi jurčiday-a soyorqar-un yeke törö-yi sedkijü jurčidai-yin qadqulduqan edür qalq-a boluγsan-u tula dayisun kümün-tür dalda boluγsan-u tula qaγačaγsan ulus-i qamtudqaγsan-u tula butaraγsan ulus-i bütügeldügsen-ü tusayin tula törö-yi sedkijü čimayi-yi ögbe
translit. j=a bi ebür=tür köl=tür oroγsan jerge=tür jergelen saγuγsan čimayi=yi Jurčiday=a soyorqar=un yeke törö=yi sedkijü Jurčidai=yin qadqulduqan edür qalq=a boluγsan=u tula dayisun kümün=tür dalda boluγsan=u tula qaγačaγsan ulus=i qamtudqaγsan=u tula butaraγsan ulus=i bütügeldügsen=ü tusayin tula törö=yi sedkijü čimayi=yi ögbe
838
mön-e qoyina minu uruγ bidan-u oro saγuju ene metü tusa kigsen törö-yi sedkijü minu üge busu ülü bolγan uruγ-un uruγ kürtel-e ibaγ-a-yin üliger büü tasultuγai kemen jarliγ bolba
translit. mön=e qoyina minu uruγ bidan=u oro saγuju ene metü tusa kigsen törö=yi sedkijü minu üge busu ülü bolγan uruγ=un uruγ kürtel=e Ibaγ=a=yin üliger büü tasultuγai kemen jarliγ bolba
839
basa ibaγ-a-ta ögülerün jiq-a-gambuu ečige činu nimada (nadur) asiγtemür baγurči alčiγ-a-u qorči qoyar jaγun yeren ulus ögčü bölüge edüge alčiqai irgen yaγun-i abču odču ünür-ün sayin-iyan nada , injes-ečegen asiγ-temür baγurči ta nigen jaγun talbiju jorči (od) kemebe
translit. basa Ibaγ=a=ta ögülerün Jiq=a-Gambuu ečige činu nimada (nadur) Asiγtemür baγurči Alčiγ=a-u qorči qoyar [66a] jaγun yeren ulus ögčü bölüge edüge Alčiqai irgen yaγun=i abču odču ünür=ün sayin=iyan nada , injes=ečegen Asiγ-Temür baγurči ta nigen jaγun talbiju jorči (od) kemebe
841
translit. uridu törö <dörben> mingγan Uruγ=ud=iyan či medejü ülekü (yabu) aqu či kemen jarliγ bolba
844
, ta dörben sutaγan-iyan sedkigsen(töröl-iyen sanaγsan)-tür jaruju ilegebesü kü kür kemegsen-tür kürü kemkel-ün qal kemegsen-tür qada qaγal-un čeüken čilaγun-i čoro čegel usun-i nidul-un ögbei
translit. , ta dörben sutaγan=iyan sedkigsen(töröl=iyen sanaγsan)=tür jaruju ilegebesü kü kür kemegsen=tür kürü kemkel=ün qal kemegsen=tür qada qaγal=un čeüken čilaγun=i čoro čegel usun=i nidul=un ögbei
846
, jelm-e , sübegedei ta dörben ünen-iyen joriγsan γajar-a ilegejü boγorči tulai , boroqul , čilaγun-baγatur ede dörben külüg-üd-iyen derge-tegen abubasu qadqulduqun edür bolbasu jurčidai , quyildar qoyar uruγud mangγud-iyar-iyan uduridqan bayiγulbasu bükü sedkil-iyer amuqu bölüge bi kemebe
translit. , Jelm=e , Sübegedei ta dörben ünen=iyen joriγsan γajar=a ilegejü Boγorči Tulai , Boroqul , Čilaγun-baγatur ede dörben külüg=üd=iyen derge=tegen abubasu qadqulduqun edür bolbasu Jurčidai , Quyildar qoyar Uruγud Mangγud=iyar=iyan uduridqan bayiγulbasu bükü sedkil=iyer amuqu bölüge bi kemebe
847
translit. Qubilai čirig=ün üyile bügüde=yi [66b] qaγalju ülekü (ilγaju medekü) aqu kemen , soyorqaju jarliγ bolba
850
basa mön qoyina bidügün-i nuγud-da basa činggis-qaγan degedei-γou-a-da ögüler-ün ta boγorči muqalai terigüten noyad-ta tödei doγolqu-tan , čerbin , ene qara šöni görgögentü čino-a gegegen edür qara keriy-e bolju negüküi-tür ese negügsen nökčiküi-tür ese nökčigsen bulq-a kümün-lüge büsi (busud-un) niγur ese jobčiγsan (qaraγsan) östü kümün-lüge öbere niγur ese jobčiγsan (urbaγsan) γou-a , köke-čos qoyar-ača ey-e ögekü büü üyiledüdkün kemen jarliγ bolba
translit. basa mön qoyina Bidügün=i nuγud=da basa Činggis-qaγan Degedei-Γou=a=da ögüler=ün ta Boγorči Muqalai terigüten noyad=ta Tödei Doγolqu=tan , čerbin , ene qara šöni görgögentü čino=a gegegen edür qara keriy=e bolju negüküi=tür ese negügsen nökčiküi=tür ese nökčigsen bulq=a kümün=lüge büsi (busud=un) niγur ese jobčiγsan (qaraγsan) östü kümün=lüge öbere niγur ese jobčiγsan (urbaγsan) Γou=a , Köke-Čos qoyar=ača ey=e ögekü büü üyiledüdkün kemen jarliγ bolba
851
köbegüd-ün minu aq-a joči bui j-a γou-a genigen-iyen terigülejü joči-yin door-a tümen-ü noyan boltuγai kemen jarliγ bolba
translit. köbegüd=ün minu aq=a Joči bui j=a Γou=a Genigen=iyen terigülejü Joči=yin door=a tümen=ü noyan boltuγai kemen jarliγ bolba
852
γou-a , köke-čos , dekyi , üsün ebügen , ede dörben üjegsen-iyen ülü niγun sonosuγsan-iyan ülü qabčiqun tede bui j-a basa jelm-e-te ögüler-ün jarčiγudai ebügen kögörge-ben ügürčü jelm-e neretei ölögei-tei ene burqan-qaldun-a-ača baγuju irejü onan-u deligün-boldaγ-a namayi-yi töröküi-tür bulγan ölögei ögčü bölüge tere nököčegsen-ber bosoγ-a-yin boγol egüden-ü emčü (jaruča) bolbai
translit. Γou=a , Köke-Čos , Dekyi , Üsün ebügen , ede dörben üjegsen=iyen ülü niγun sonosuγsan=iyan ülü qabčiqun tede bui j=a basa Jelm=e=te ögüler=ün Jarčiγudai ebügen kögörge=ben ügürčü Jelm=e neretei ölögei=tei ene Burqan-Qaldun=a=ača baγuju irejü Onan=u Deligün-boldaγ=a [67a] namayi=yi töröküi=tür bulγan ölögei ögčü bölüge tere nököčegsen=ber bosoγ=a=yin boγol egüden=ü emčü (jaruča) bolbai
853
j-a jelm-e-yin tusa olan bui j-a töröküi-lüge töröldügsen ösküi-lüge ösölčegsen bulγan ölögei ijaγur-tu öljei-tü qutuγ-tu jelm-e yisün endel-tür aldabasu eregü-tür büü orotuγai kemen jarliγ bolba
translit. j=a Jelm=e=yin tusa olan bui j=a töröküi=lüge töröldügsen ösküi=lüge ösölčegsen bulγan ölögei ijaγur=tu öljei=tü qutuγ=tu Jelm=e yisün endel=tür aldabasu eregü=tür büü orotuγai kemen jarliγ bolba
854
tolui-a ögülerün ečige-eče köbegüd öbere mingγan-bar medekü bölüge či ulus quriyatala ečige-teče öbere jigür bolun jögeldüjü ulus quriyalduγsan-u tula čerbi ner-e (ejen noyan) ögbei
translit. Tolui=a ögülerün ečige=eče köbegüd öbere mingγan=bar medekü bölüge či ulus quriyatala ečige=teče öbere jigür bolun jögeldüjü ulus quriyalduγsan=u tula čerbi ner=e (ejen noyan) ögbei
855
j-a edüge öberün oluγsan jögegsen-iyer-iyen öbere mingγan bolju torγud-tur eyedeldüjü ülekü (medekü) aqu či kemen jarliγ bolba
translit. j=a edüge öberün oluγsan jögegsen=iyer=iyen öbere mingγan bolju Torγud=tur eyedeldüjü ülekü (medekü) aqu či kemen jarliγ bolba
856
basa öggör baγurči-tur jarliγ bolurun γurban toqoraγud tabun darqud mengge-tü-kiy-a-u köbegün či önggör čangsiγud bayaγud-iyar atuγai
translit. basa Öggör baγurči=tur jarliγ bolurun γurban Toqoraγud tabun Darqud Mengge=tü-kiy=a=u köbegün či Önggör Čangsiγud Bayaγud=iyar atuγai
860
j-a či edüge yambar soyorqal abqu kemebesü önggör ögüler-ün soyorqal songγoγulbasu bayaγud aq-a degüü minu qari tutum-tur bura tara bui soyorqabasu bayaγud-yügen čiγulγasuγai kemebesü j-a teyin bögesü aq-a degüü-yügen čiγulγaju či mede mingγan-i (mede) kemebe
translit. j=a či edüge yambar soyorqal abqu kemebesü Önggör ögüler=ün soyorqal songγoγulbasu Bayaγud aq=a [67b] degüü minu qari tutum=tur bura tara bui soyorqabasu Bayaγud=yügen čiγulγasuγai kemebesü j=a teyin bögesü aq=a degüü=yügen čiγulγaju či mede mingγan=i (mede) kemebe
861
basa jarliγ bolurun önggör boroqul qoyar baγurčin baraγun jegün eteged-ün qoyar baγurčin idegen tügeger-ün baraγun eteged bayiγsad saγuγsad-a jegün eteged jergelegsen aγsan-a ülü dutaγul-un ta qoyar-i teyin tügegebesü minu qoγolai ülü qučin sedkil amuyu
translit. basa jarliγ bolurun Önggör Boroqul qoyar baγurčin baraγun jegün eteged=ün qoyar baγurčin idegen tügeger=ün baraγun eteged bayiγsad saγuγsad=a jegün eteged jergelegsen aγsan=a ülü dutaγul=un ta qoyar=i teyin tügegebesü minu qoγolai ülü qučin sedkil amuyu
863
saγuri saγur-un yeke tüsürge-yin baraγun jegün eteged idege bisilγan (činan) saγudqun tülüi-ten-lüge töblen saγutuγai kemen saγurin jiγaju ögbe
translit. saγuri saγur=un yeke tüsürge=yin baraγun jegün eteged idege bisilγan (činan) saγudqun Tülüi=ten=lüge töblen saγutuγai kemen saγurin jiγaju ögbe
864
boroqul-a ögülerün eke minu siki-qutuγ boroqul , küčü , kökečü , ta dörben-i irgen-ü nutuγ-ača köser-eče olju köl-tür-iyen töröjü köbegünčilen asaraju tejiyer-ün küjügün-eče tan-u tataju kümün-lüge sačaγu bolγaju egem-eče tan-u tataju ere-lüge sačaγu bolγaju köbegün-degen nadur nökör bolγasu kemen tejigebei
translit. Boroqul=a ögülerün eke minu Siki-Qutuγ Boroqul , Küčü , Kökečü , ta dörben=i irgen=ü nutuγ=ača köser=eče olju köl=tür=iyen töröjü köbegünčilen asaraju tejiyer=ün küjügün=eče tan=u tataju kümün=lüge sačaγu bolγaju egem=eče tan=u tataju ere=lüge sačaγu bolγaju köbegün=degen nadur nökör bolγasu kemen tejigebei
869
j-a či basa ebüges ečiges-i baraγsan östü kis-tu tatar irgen-i doroyitaγulju ösil ösin kisil kisa<n> tatar irgen-i čigün-tür ülijü ülidkün kidüküi-tür <kiduqui-tur> alaγdar-un tatar-un qargil-sira oγorčuγ bolun γarču jiči yadaju ölösčü oroju irejü eke-tür ger-te sayi erigülsün (erigül-ün) buyu
translit. j=a či basa ebüges ečiges=i baraγsan östü kis=tu Tatar irgen=i doroyitaγulju ösil ösin kisil kisa<n> Tatar irgen=i čigün=tür ülijü ülidkün kidüküi=tür <kiduqui=tur> alaγdar=un Tatar=un Qargil-Sira oγorčuγ bolun γarču jiči yadaju ölösčü oroju irejü eke=tür ger=te sayi erigülsün (erigül=ün) buyu
871
sayi erigülsün bögesü tende saγu kemegdejü öröne či iseri-yin üjügür-e saγuju büküi-tür tolui tabun nasutu γadan-a-ača oroju irejü jiči güyijü γarču odun büküi-yi qargil sira bosoγad köbegüken-i suγu-tur-iyan qabčiju γarču yabuju ayisur-un (iren) kituγ-a-ban temtüljü juγulun <suγulan> yabuqui-tur boroqul-un gergei iltai eke ger-ün dotora bölüge eke qayilaju köbegün bariba kemeküi-lüge iltai eke ger-teče udaγa-raldun (daru-daγan) güyijü γarulčaju qargil-sira qoyina-ača güyičejü sibelger inu bariju nögöge γar-iyar-iyan γituγ-a <kituγ-a> juγulun büküi-tür γar-i inu bariju tataqui-luγ-a γituγ-a-ban aldajiqu ger-ün umara jedei jelm-e qoyar muγuljir qara üker jimalan alaju büküi-tür iltai-yin daγun-tur jedei , jelm-e qoyar süke γituγ-a bariju nuduraγ-iyan ulaγdaju güyijü irejü tatar-un qargil-sira-yi süke γituγ-a-bar mön tede alajuqu iltai , jedei , jelm-e γurban , köbegüken-i amin aburaγsan jiltü (jöb-iyen jergečen) temečeldübesü jedei jelm-e qoyar ögülerün man-i ügei bögesü ödter güyičejü ese alabasu iltai em-e kümün (yaγakiqu) bölüge köbegüken-i amin-dur qoor ülekü (ülü) kürkü (kürgekü) bölügei üü jil-tü (jöb) manuqai bui j-a kemebe
translit. sayi erigülsün bögesü tende saγu kemegdejü öröne či iseri=yin üjügür=e saγuju büküi=tür Tolui tabun nasutu γadan=a=ača oroju irejü jiči güyijü γarču odun büküi=yi Qargil Sira bosoγad köbegüken=i suγu=tur=iyan qabčiju γarču yabuju ayisur=un (iren) kituγ=a=ban temtüljü juγulun <suγulan> yabuqui=tur Boroqul=un gergei Iltai eke ger=ün dotora bölüge eke qayilaju köbegün bariba kemeküi=lüge Iltai eke ger=teče udaγa=raldun (daru=daγan) güyijü γarulčaju Qargil-Sira qoyina=ača güyičejü sibelger inu bariju nögöge γar=iyar=iyan γituγ=a <kituγ=a> [68b] juγulun büküi=tür γar=i inu bariju tataqui=luγ=a γituγ=a=ban aldajiqu ger=ün umara Jedei Jelm=e qoyar muγuljir qara üker jimalan alaju büküi=tür Iltai=yin daγun=tur Jedei , Jelm=e qoyar süke γituγ=a bariju nuduraγ=iyan ulaγdaju güyijü irejü Tatar=un Qargil-Sira=yi süke γituγ=a=bar mön tede alajuqu Iltai , Jedei , Jelm=e γurban , köbegüken=i amin aburaγsan jiltü (jöb=iyen jergečen) temečeldübesü Jedei Jelm=e qoyar ögülerün man=i ügei bögesü ödter güyičejü ese alabasu Iltai em=e kümün (yaγakiqu) bölüge köbegüken=i amin=dur qoor ülekü (ülü) kürkü (kürgekü) bölügei üü jil=tü (jöb) manuqai bui j=a kemebe
872
iltai ögülerün minu daγun ese sonosbasu ta ker üjekün bölüge namayi güyičejü sibelger inu bariju γituγ-a juγuluγsan γar inu tataju γituγ-a ese aldaγsan bögesü jedei jelm-e qoyar-i kürčü iretele köbegüken-ü amin-tur qoor ülekü kürgekü bölügei üü kemebei
translit. Iltai ögülerün minu daγun ese sonosbasu ta ker üjekün bölüge namayi güyičejü sibelger inu bariju γituγ=a juγuluγsan γar inu tataju γituγ=a ese aldaγsan bögesü Jedei Jelm=e qoyar=i kürčü iretele köbegüken=ü amin=tur qoor ülekü kürgekü bölügei üü kemebei
875
basa boroqul kereyid-lüge qalaγaljid-alus qadqulduqui-tur ögedei qoyisiban sumun-a tusdaju unabasu boroqul degere baγuldaju (baγun) aqusan čisun inu amaγar-iyan simijü šöni qaγačilduju manaγarsi morin-tur unuγulju saγun yadaqu-yi sundalaju ögedei-yin qoyina-ača teberijü böglegsen čisun-i inu simin simin aman-u jabajin-iyar ulγaγdaju ögedei-yin amin-i esen kürgejü irejü bölüge eke-yin minu jobaγsan ači qoyar köbegüd-ün minu amin-tur tusa bolbai
translit. basa Boroqul Kereyid=lüge Qalaγaljid-Alus qadqulduqui=tur Ögedei qoyisiban sumun=a [69a] tusdaju unabasu Boroqul degere baγuldaju (baγun) aqusan čisun inu amaγar=iyan simijü šöni qaγačilduju manaγarsi morin=tur unuγulju saγun yadaqu=yi sundalaju Ögedei=yin qoyina=ača teberijü böglegsen čisun=i inu simin simin aman=u jabajin=iyar ulγaγdaju Ögedei=yin amin=i esen kürgejü irejü bölüge eke=yin minu jobaγsan ači qoyar köbegüd=ün minu amin=tur tusa bolbai
880
basa üsün ebügen-e ögülerün üsün-γou-a , köke-čos , (degei) ede dörben üjegsen sonosuγsan-iyan ülü niγun , ülü qabčin jiγan aqun bölüge mongγol-un törö noyan mör beki bolqu yosun ajuqu baγarin aq-a-yin uruγ bölüge beki mör bidan-u dotora degere-eče beki mör üsün ebügen-tür boltuγai
translit. basa Üsün ebügen=e ögülerün Üsün-Γou=a , Köke-Čos , (Degei) ede dörben üjegsen sonosuγsan=iyan ülü niγun , ülü qabčin jiγan aqun bölüge Mongγol=un törö noyan mör beki bolqu yosun ajuqu Baγarin aq=a=yin uruγ bölüge beki mör bidan=u dotora degere=eče beki mör Üsün ebügen=tür boltuγai
881
beki ergürün čaγan aγta unuγulju čaγan degel emüsgejü saγurin-u degere saγulγaju degedü ene siren-tür sitejü takin atuγai kemen jarliγ bolba
translit. beki ergürün čaγan aγta unuγulju čaγan degel emüsgejü saγurin=u degere saγulγaju degedü ene siren=tür sitejü takin atuγai kemen jarliγ bolba
882
basa činggis-qaγan quyildar anda qadqulduqan-dur amin-iyan ürejü urida aman negegsen tusa-iyan tula uruγ-un uruγ-a inu kürtele önečid-ün abliγ(alba)-a abun atuγai kemen soyorqal jarliγ bolba
translit. basa Činggis-qaγan [69b] Quyildar anda qadqulduqan=dur amin=iyan ürejü urida aman negegsen tusa=iyan tula uruγ=un uruγ=a inu kürtele önečid=ün abliγ(alba)=a abun atuγai kemen soyorqal jarliγ bolba
883
basa čaγan-γou-a-yin köbegün narin-toγoril-a jarliγ bolurun ečige činu čaγan-γou-a minu emün-e kičigejü qadqulduqu bolun dalan-baljud-ta qadqulduqui-tur jamuq-a-da alaγdaluγ-a edüge toγoril ečige-yügen tusayin tula önečid-ün abliγ-a abun atuγai kemegdejü toγoril ögülerün soyorqabasu eküs aq-a degüü qari tutum bur-a tara bui eküs aq-a degüü-yügen čiγulγasuγai kemebesü jarliγ bolurun teyin bögesü eküs aq-a degüü-yügen čiγulγaju či uruγ-un uruγ kürtele mingγan-i medejü ülekü (ejelekü) aqu kemen jarliγ bolba
translit. basa Čaγan-Γou=a=yin köbegün Narin-Toγoril=a jarliγ bolurun ečige činu Čaγan-Γou=a minu emün=e kičigejü qadqulduqu bolun Dalan-Baljud=ta qadqulduqui=tur Jamuq=a=da alaγdaluγ=a edüge Toγoril ečige=yügen tusayin tula önečid=ün abliγ=a abun atuγai kemegdejü Toγoril ögülerün soyorqabasu eküs aq=a degüü qari tutum bur=a tara bui eküs aq=a degüü=yügen čiγulγasuγai kemebesü jarliγ bolurun teyin bögesü eküs aq=a degüü=yügen čiγulγaju či uruγ=un uruγ kürtele mingγan=i medejü ülekü (ejelekü) aqu kemen jarliγ bolba
884
basa torγan-sira-ta jarliγ bolurun namayi-yi öčüken čaγ-tur tayičiγud-un tarγutai-kiriltuγ aq-a degüü-te egerigdejü bariγdabasu tende aq-a degüü-tegen nayidaγdamu (ilaγdamu) kemen torγan-sira čilaγun čimbai
translit. basa Torγan-Sira=ta jarliγ bolurun namayi=yi öčüken čaγ=tur Tayičiγud=un Tarγutai-Kiriltuγ aq=a degüü=te egerigdejü bariγdabasu tende aq=a degüü=tegen nayidaγdamu (ilaγdamu) kemen Torγan-Sira Čilaγun Čimbai
885
translit. köbegüd=türiyen Qadaγan neretei ökin=tegen asaraγulju niγuju aju namayi=yi talbiju ilegebei
886
j-a ta tere tusayin sayin-i čin-u sedkijü qara šöni jegüdün-tür gegen edür čegejin-dür sedkijü yabubai
translit. j=a ta tere tusayin sayin=i [70a] čin=u sedkijü qara šöni jegüdün=tür gegen edür čegejin=dür sedkijü yabubai
890
köbegüd-iyer-iyen bolun ögülerün nutuγ darqalasu merged-ün γajar selengge-yi nutuγlaju darqalasu kemebei
translit. köbegüd=iyer=iyen bolun ögülerün nutuγ darqalasu Merged=ün γajar Selengge=yi nutuγlaju darqalasu kemebei
892
tegün-dür qaγan jarliγ bolurun merged-ün γajar-i selengge-yi nutuγlaju darqalaγad uruγ-un uruγ-a kürtele qorčilaγulju ötökelgüljü darqalaju yisün endel-tür erigü-tür büü orotuγai kemen jarliγ bolba
translit. tegün=dür qaγan jarliγ bolurun Merged=ün γajar=i Selengge=yi nutuγlaju darqalaγad uruγ=un uruγ=a kürtele qorčilaγulju ötökelgüljü darqalaju yisün endel=tür erigü=tür büü orotuγai kemen jarliγ bolba
895
ta qoyar edüge sedkil-iyen ögüledkün ögülekü bögesü dutaγuban γuyuqu bögesü jaγur-a kümün-e büü kelelegülüdkün öber-ün beyes-iyer amaγar nadur öbesüben sedkigsen-iyen keledkün dutaγu-yuγan öbesüben γuyudqun kemen jarliγ bolba
translit. ta qoyar edüge sedkil=iyen ögüledkün ögülekü bögesü dutaγuban γuyuqu bögesü jaγur=a kümün=e büü kelelegülüdkün öber=ün beyes=iyer amaγar nadur öbesüben sedkigsen=iyen keledkün dutaγu=yuγan öbesüben γuyudqun kemen jarliγ bolba
896
basa torγan-sira , badai kisiliγ ta qoyar darqud basa darqalar-un olan dayisun-tur olja olbasu oluγsabar abudqun oroγ-a görögesün-tür abalabasu alaγ-sabar abudqun kemen jarliγ bolba
translit. basa Torγan-Sira , Badai Kisiliγ ta qoyar darqud basa darqalar=un [70b] olan dayisun=tur olja olbasu oluγsabar abudqun oroγ=a görögesün=tür abalabasu alaγ=sabar abudqun kemen jarliγ bolba
897
torγan-sira kemebesü tayičiγud-un tüdüge-yin aran ajuqu j-a badai kisiliγ qoyar kemebesü čeren-ü aduγuči ajuqu j-a edüge minu turuγ qorčilaγulju ötekelgüljü darqalan jirγadqun kemen jarliγ bolba
translit. Torγan-Sira kemebesü Tayičiγud=un Tüdüge=yin aran ajuqu j=a Badai Kisiliγ qoyar kemebesü Čeren=ü aduγuči ajuqu j=a edüge minu turuγ qorčilaγulju ötekelgüljü darqalan jirγadqun kemen jarliγ bolba
898
basa nayaγ-a-ta ögülerün sirgetü ebügen alaγ nayaγ-a köbegüd-lüge-ben ta tarγutai-kiriltuγ-i bidan-tur bariju ayisur-un jaγur-a qudqul-nuγuda kürčü tende nayaγ-a ögülerün tus qaγan-iyan ker tebčijü bariju odqu bida kemejü tebčin yadaju talbiju ilegejü sirgetü ebügen alaγ nayaγ-a köbegün-lüge-ben irejü tende nayaγ-a biltaγur ögüler-ün tus qaγan-iyan tarγutai-kiriltuγ-i qardaju ayisur-un jiči tebčin yadaju talbiju ilegejü bi činggis-qaγan-a küčü öggör-ün irebei
translit. basa Nayaγ=a=ta ögülerün Sirgetü ebügen Alaγ Nayaγ=a köbegüd=lüge=ben ta Tarγutai-Kiriltuγ=i bidan=tur bariju ayisur=un jaγur=a Qudqul=nuγuda kürčü tende Nayaγ=a ögülerün tus qaγan=iyan ker tebčijü bariju odqu bida kemejü tebčin yadaju talbiju ilegejü Sirgetü ebügen Alaγ Nayaγ=a köbegün=lüge=ben irejü tende Nayaγ=a biltaγur ögüler=ün tus qaγan=iyan Tarγutai-Kiriltuγ=i qardaju ayisur=un jiči tebčin yadaju talbiju ilegejü bi Činggis-qaγan=a küčü öggör=ün irebei
899
tus qaγan-iyan qardaju irebesü tus qaγan-iyan qardaγsad arad mön-e qoyina ker itegegdekün ede kemeküi bölüge qaγan-iyan tebčin yadabai kemebesü tede tus qaγan-iyan tebčin yadaγsan yosu yeke törö-yi sedkijüküi kemen üge inu jöbsiyen čü nigen üyile-tür tüsiy-e kemelüge edüge nayaγ-a töb-ün tümen-i medetügei kemen jarliγ bolba
translit. tus qaγan=iyan qardaju irebesü tus qaγan=iyan qardaγsad arad mön=e qoyina ker itegegdekün ede kemeküi bölüge qaγan=iyan tebčin yadabai kemebesü tede tus qaγan=iyan tebčin yadaγsan yosu yeke [71a] törö=yi sedkijüküi kemen üge inu jöbsiyen čü nigen üyile=tür tüsiy=e kemelüge edüge Nayaγ=a töb=ün tümen=i medetügei kemen jarliγ bolba
900
naiman siraγ-a morin-i nekeküi-tür naran-i kiltus kijü γarqui čaγ-tur učaraju nasun büri küčüben ögbei kemen edüge boγorči-ta baraγun γar-un tümen-i medegülbei
translit. naiman siraγ=a morin=i nekeküi=tür naran=i kiltus kijü γarqui čaγ=tur učaraju nasun büri küčüben ögbei kemen edüge Boγorči=ta baraγun γar=un tümen=i medegülbei
901
dayisun-i darulčaγsan olja-yi oroγululčaγsan morin-iyan del degere naran γarγaju segül degere budang talbiju dayisun-u mör-i tögörigüljü esen mendü abču iregsen jalayir-tai-yin sayin muqali küčün öggögsen olan bui kemen küi-ong-čingsang-tayisi čola ögčü jegün γar-un tümen-i medegülbei
translit. dayisun=i darulčaγsan olja=yi oroγululčaγsan morin=iyan del degere naran γarγaju segül degere budang talbiju dayisun=u mör=i tögörigüljü esen mendü abču iregsen Jalayir=tai=yin sayin Muqali küčün öggögsen olan bui kemen küi-ong-čingsang-tayisi čola ögčü jegün γar=un tümen=i medegülbei
905
küčü-gür möčede irgen dutaγdaju endeče tendeče γubčiju jerge-teče muluγalaqu jüg-iyer nököčelügei küčügür muluγalaqu qoyar nigen-e mingγalaju eyedüldüjü aγdaqun kemebe
translit. Küčü-Gür möčede irgen dutaγdaju endeče tendeče γubčiju jerge=teče Muluγalaqu jüg=iyer nököčelügei Küčügür Muluγalaqu qoyar nigen=e mingγalaju eyedüldüjü aγdaqun kemebe
906
ulus bayiγululčaγsan-i jokildügsed<jokilduγsad>-i anu mingγad-un noyad bolγaju mingγ-a mingγalaju mingγad-un noyad jaγud-un noyad arbad-un noyad-ta tümed-ün noyad-ta soyorqal ögdekün metüs-e soyorqal-i ögčü soyorqal jarliγ bolqun-a bolju jarliγ bolurun urida nayan kebtegülsü-tü dalan torγas-ud , kesig-ten-tü bölüge edüge möngke tngri-yin küčün-tür tngri γajar-a küčün auγ-a nemegdejü kür ulus-i soyorqaγdaju γaγča jiloγ-a-tur-iyan , oroγuluγsan-tur edüge nadur kesig-ten torγas-ud mingγad-ača ilγaju oroγuludqun (yabuγuludqun) kebtegül qorčin torγas-ud oroγulurun tümen dügürgen oroγuludqun kemen jarliγ bolba
translit. ulus bayiγululčaγsan=i jokildügsed<jokilduγsad>=i anu mingγad=un noyad bolγaju mingγ=a mingγalaju mingγad=un noyad jaγud=un noyad arbad=un noyad=ta tümed=ün [71b] noyad=ta soyorqal ögdekün metüs=e soyorqal=i ögčü soyorqal jarliγ bolqun=a bolju jarliγ bolurun urida nayan kebtegülsü=tü dalan torγas=ud , kesig=ten=tü bölüge edüge möngke tngri=yin küčün=tür tngri γajar=a küčün auγ=a nemegdejü kür ulus=i soyorqaγdaju γaγča jiloγ=a=tur=iyan , oroγuluγsan=tur edüge nadur kesig=ten torγas=ud mingγad=ača ilγaju oroγuludqun (yabuγuludqun) kebtegül qorčin torγas=ud oroγulurun tümen dügürgen oroγuludqun kemen jarliγ bolba
908
mingγad mingγad-da tungγaγar-un (ilγan) bidan-tur kesig-ten-i oroγulur-un (yabuγul-un) tümed-ün mingγad-un jaγud-un noyad-un köbegüd töri-yin kümün-ü köbegüd-i orur-un (yabuγul-un) erdem-üd-ten sil sayitan bidan-u dergede yabuqun metüs-i oroltuγai
translit. mingγad mingγad=da tungγaγar=un (ilγan) bidan=tur kesig=ten=i oroγulur=un (yabuγul=un) tümed=ün mingγad=un jaγud=un noyad=un köbegüd töri=yin kümün=ü köbegüd=i orur=un (yabuγul=un) erdem=üd=ten sil sayitan bidan=u dergede yabuqun metüs=i oroltuγai
909
(yabuγultuγai) mingγad-un noyad-un köbegüd anu arban nököd-tü nigen degüü-yi daγaγulju iretügei jaγud-un noyad-un köbegüd-i anu oroγulur-un tabun nököd-tü nigen degüü-yi daγaγulju iretügei arbad-un noyad-un köbegüd-i anu töri-yin kümün-ü köbegüd-i oroγulur-un γurban nököd-tü nigen degüü-yi daγaγulju ijaγur-un kü mingγan olan-a küčü jasaju iretügei bidan-u dergede yabuγulqun-i böged-ün mingγad-un noyad-un köbegüd-te arban nököd ijaγur-un mingγan jaγun-ača γubčiju (qubilaju) ögtügei ečige-yügen öggögsen qubi kesig bögesü bey-e qad(γar)-iyar oluγsan jögegsen er-e aγta kedüi bögesü inu nemejü qubi-ača anggida bidan-u kemlegsen kem-iyer γubčiju (qubilaju) teyin jasaju jaγud-un noyad-un köbegüd ta tabun nököd bolγan arbad-un noyad-un köbegüd ta töri-yin kümün-ü köbegüd ta γurban nököd mön yosuγar nemejü qubi-ača anggida mön teyin γubčiju (qubiyaju) ögtügei kemen jarliγ bolba
translit. (yabuγultuγai) mingγad=un noyad=un köbegüd anu arban nököd=tü nigen degüü=yi daγaγulju iretügei jaγud=un noyad=un köbegüd=i anu oroγulur=un tabun nököd=tü nigen degüü=yi daγaγulju iretügei arbad=un noyad=un köbegüd=i anu töri=yin kümün=ü köbegüd=i oroγulur=un γurban nököd=tü [72a] nigen degüü=yi daγaγulju ijaγur=un kü mingγan olan=a küčü jasaju iretügei bidan=u dergede yabuγulqun=i böged=ün mingγad=un noyad=un köbegüd=te arban nököd ijaγur=un mingγan jaγun=ača γubčiju (qubilaju) ögtügei ečige=yügen öggögsen qubi kesig bögesü bey=e qad(γar)=iyar oluγsan jögegsen er=e aγta kedüi bögesü inu nemejü qubi=ača anggida bidan=u kemlegsen kem=iyer γubčiju (qubilaju) teyin jasaju jaγud=un noyad=un köbegüd ta tabun nököd bolγan arbad=un noyad=un köbegüd ta töri=yin kümün=ü köbegüd ta γurban nököd mön yosuγar nemejü qubi=ača anggida mön teyin γubčiju (qubiyaju) ögtügei kemen jarliγ bolba
910
mingγad-un jaγud-un arbad-un noyad olan kümün bidan-u ene jarliγ kürgegülüged sonosuγad bürün dabaqun arad aldaltan (gem eregüü-tü) boltuγai
translit. mingγad=un jaγud=un arbad=un noyad olan kümün bidan=u ene jarliγ kürgegülüged sonosuγad bürün dabaqun arad aldaltan (gem eregüü=tü) boltuγai
911
bidan-tur keseg oroqun (yabuqun) aran bultariju ülü bolqun bidan-u dergede yabuqui-ban berkesiyebesü busu kümün-i oroγulju tere kümün-i erigülejü nidün-ü ečen-e qola γajar-a ilegey-e kemen jarliγ bolba
translit. bidan=tur keseg oroqun (yabuqun) aran bultariju ülü bolqun bidan=u dergede yabuqui=ban berkesiyebesü busu kümün=i oroγulju tere kümün=i erigülejü nidün=ü ečen=e qola γajar=a ilegey=e kemen jarliγ bolba
913
qaγan-u jarliγ boluγsa-bar mingγad-un jaγud-un arbad-un noyad-un köbegüd-i mön kü jarliγ-un yosuγar ilγaju γarγaju irejü aran kebtegül bolba
translit. qaγan=u jarliγ boluγsa=bar [72b] mingγad=un jaγud=un arbad=un noyad=un köbegüd=i mön kü jarliγ=un yosuγar ilγaju γarγaju irejü aran kebtegül bolba
919
ilγaju qorčin-i jelm-e-yin köbegün yisütüge aqalaju tödei-yin köbegün böketei tan-luγ-a eyedüldüjü atuγai kemebe
translit. ilγaju qorčin=i Jelm=e=yin köbegün Yisütüge aqalaju Tödei=yin köbegün Böketei tan=luγ=a eyedüldüjü atuγai kemebe
920
translit. torγas=ud=luγ=a qorčin keseg kesig=tür oroldur=un Yisütüge nigen keseg qorčin=i aγalaju orotuγai
925
urida egüle-čerbi-luγ-a oroγsan torγas-ud degere mingγan dügürgejü boγorči-yin uruγ-ača egüle-čerbi medetügei kemebe
translit. urida Egüle-čerbi=luγ=a oroγsan torγas=ud degere mingγan dügürgejü Boγorči=yin uruγ=ača Egüle-čerbi medetügei kemebe
930
nigen mingγan torγas-ud-i jurčidai-yin uruγ(töröl)-ača čanai medetügei nigen torγas-ud-i elči-yin uruγ-ača aqudui medetügei kemebe
translit. nigen mingγan torγas=ud=i Jurčidai=yin uruγ(töröl)=ača Čanai medetügei nigen torγas=ud=i Elči=yin uruγ=ača Aqudui medetügei kemebe
931
nigen mingγan torγas-ud-i arqai-qasar nigen mingγan ilγaγsan baγatud-i medejü olan edür-tür qas bolju altan amin minu sakituγai
translit. nigen mingγan torγas=ud=i Arqai-Qasar nigen mingγan ilγaγsan baγatud=i medejü olan edür=tür qas bolju altan amin minu sakituγai
936
translit. basa jarliγ bolurun bidan=u čaγada (činadu) tümen kesig=ten=i bökeljü yeke γool bolun atuγai kemebe
937
basa jarliγ bolurun torγas-ud dörben keseg-üd-ün edükülekün-i tüsir-ün buq-a nigen keseg kesig-ten-i medejü kesig jasaju orotuγai
translit. basa jarliγ bolurun torγas=ud dörben keseg=üd=ün edükülekün=i tüsir=ün Buq=a nigen keseg kesig=ten=i medejü kesig jasaju orotuγai
940
doγolqu-čirbi nigen keseg kesig-ten-i jasaju orotuγai kemen kesig oroqui jarliγ tungγaγar-un (ileger-ün) kesig oror-un kesig-ün noyan öber-tür-iyen kesiglegsen kesig-ten bütügejü kesig oroju γurban qonolduju yegüdketügei kesig-tü kümün kesig oγarabasu tere kesig oγaraγsan kümün-i γurban beriyes šüyitügei (göbsitügei) mön kesig-tü nögöge kesig oγarabasu doloγan beriyes šüyitügei mön kümün bey-e qad (qar) ebečin ügei kesig-ün noyad-ača ey-e ügekü mön kesig-tü γurban-ta kesig oγarabasu γučin doloγan beriyes šüyidked bidan-tur yabuqui-ban berkesiyen ajuqu ečin-e qola γajar-a ilegey-e kemen jarliγ bolba
translit. Doγolqu-čirbi nigen keseg kesig=ten=i jasaju [73b] orotuγai kemen kesig oroqui jarliγ tungγaγar=un (ileger=ün) kesig oror=un kesig=ün noyan öber=tür=iyen kesiglegsen kesig=ten bütügejü kesig oroju γurban qonolduju yegüdketügei kesig=tü kümün kesig oγarabasu tere kesig oγaraγsan kümün=i γurban beriyes šüyitügei (göbsitügei) mön kesig=tü nögöge kesig oγarabasu doloγan beriyes šüyitügei mön kümün bey=e qad (qar) ebečin ügei kesig=ün noyad=ača ey=e ügekü mön kesig=tü γurban=ta kesig oγarabasu γučin doloγan beriyes šüyidked bidan=tur yabuqui=ban berkesiyen ajuqu ečin=e qola γajar=a ilegey=e kemen jarliγ bolba
941
kesig-üd-ün noyad öteges γutuγar kesig-tür ene jarliγ kesig-ten-e sonosuγad ese sonosγabasu kesig-üd-ün öteges aldal-tan boltuγai kemebe
translit. kesig=üd=ün noyad öteges γutuγar kesig=tür ene jarliγ kesig=ten=e sonosuγad ese sonosγabasu kesig=üd=ün öteges aldal=tan boltuγai kemebe
942
jarliγ sonosuγad bürün dababasu jarliγ-un yosuγar kesig oγarabasu kesig-üd-ten aldal-tan boltuγai kemen jarliγ bolba
translit. jarliγ sonosuγad bürün dababasu jarliγ=un yosuγar kesig oγarabasu kesig=üd=ten aldal=tan boltuγai kemen jarliγ bolba
944
ele kemen sačaγun oroγsan minu kesig-ten-i nada-ača esi ügekü büü jasaγdaqun jasaγ köndebesü nada jiγadqun mökörigüldekü (alaγulqu) yosutu bögesü bida mökörigülüyü
translit. ele kemen sačaγun oroγsan minu kesig=ten=i nada=ača esi ügekü büü jasaγdaqun jasaγ köndebesü nada jiγadqun mökörigüldekü (alaγulqu) yosutu bögesü bida mökörigülüyü
946
ele kemejü sačuγun kesig-ten-i minu öber-ün γar köl kürgejü beriy-e beriyedebesü beriy-e-yin qariγu beriy-e kü nidurγ-a-u qariγu nidurγ-a-bar qariγultuγai kemebe
translit. ele kemejü sačuγun kesig=ten=i minu öber=ün γar köl kürgejü beriy=e beriyedebesü beriy=e=yin qariγu beriy=e kü nidurγ=a=u qariγu nidurγ=a=bar qariγultuγai kemebe
947
basa jarliγ bolurun γadaγadu mingγad-un noyad-ača minu kesig-tü degere bui j-a γadaγadu jaγud-un arbad-un noyad-ača minu kesig-tü-yin köteči degere bui j-a kesig-ten-tür γadaγadu mingγaliγ-ud sačaγun bolju tenggečin minu kesig-ten-tür kereldübesü mingγaliγ-ud-un kümün-i eregüley-e (jasaγlay-a) kemen jarliγ bolba
translit. basa jarliγ bolurun γadaγadu mingγad=un noyad=ača minu kesig=tü degere bui j=a γadaγadu jaγud=un arbad=un noyad=ača minu kesig=tü=yin köteči degere bui j=a kesig=ten=tür γadaγadu mingγaliγ=ud sačaγun bolju tenggečin minu kesig=ten=tür kereldübesü mingγaliγ=ud=un kümün=i eregüley=e (jasaγlay=a) kemen jarliγ bolba
948
basa jarliγ bolurun kesig-üd-ün noyad-a jarliγ tungqaγar-un qorčin torγas-ud kesig oroju edür-ün yabudal jüg jüg mör mör-tür-iyen yabuju naran-u γaltai-a kebtegül-e jayilaju γadan-a γarču qonodqun bidan-tur šöni kebtegül qonotuγai
translit. basa jarliγ bolurun kesig=üd=ün noyad=a jarliγ tungqaγar=un qorčin torγas=ud kesig oroju edür=ün yabudal jüg jüg mör mör=tür=iyen yabuju naran=u γaltai=a kebtegül=e jayilaju γadan=a γarču qonodqun bidan=tur šöni kebtegül qonotuγai
951
γadan-a qonoγsan qorčin torγas-ud baγurčin bidan-i silü idetele kirüge(ködöge)-tür saγuju kebtegül-tür kelelejü (ögülejü) silü iden barabasu qorčin qoor-tu torγas-ud-tur-iyan baγurčin ayaγ-a saba-tur-iyan daγalγadutuγai
translit. γadan=a qonoγsan qorčin torγas=ud baγurčin bidan=i silü idetele kirüge(ködöge)=tür saγuju kebtegül=tür kelelejü (ögülejü) silü iden barabasu qorčin qoor=tu torγas=ud=tur=iyan baγurčin ayaγ=a saba=tur=iyan daγalγadutuγai
953
naran singgegsen-ü qoyina ordo-yin qoyiqun (qoyina) urduqun (emüne) getügeljin yabuqu kümün-i kebtegül bariju qonoju manaγar kebtegül üges-i inu asaγtuγai
translit. naran singgegsen=ü qoyina ordo=yin qoyiqun (qoyina) urduqun (emüne) getügeljin yabuqu kümün=i kebtegül bariju qonoju manaγar kebtegül üges=i inu asaγtuγai
954
kebtegül kesig yegüdkeldür-ün bey-e anu toγolaju oroju iretügei yegüdkejü γarqun-a kebtegül toγolaju γarču toγolaju oroju odtuγai kemebei
translit. kebtegül kesig yegüdkeldür=ün bey=e anu toγolaju oroju iretügei yegüdkejü γarqun=a kebtegül toγolaju γarču toγolaju oroju odtuγai kemebei
955
kebtegül šöni ordo orčin kebtejü egüden daruju bayiγsan qoyina kebtegül šöni oroqun aran-i ekid (terigün-i) anu (qaγ-a) talbiru möris anu (mören-tür kürtele) baγutala čabčiju oqordaqun (orkiγdaqun) yaγaral (yaγaraqu) keleten aran irebesü kebtegül-tür kelelejü ger-ün umara-ača kebtegül-lüge qamtu bayiju kelelegültügei kemebei
translit. kebtegül šöni ordo orčin kebtejü egüden daruju bayiγsan qoyina kebtegül šöni oroqun aran=i ekid (terigün=i) anu (qaγ=a) talbiru möris anu (mören=tür kürtele) baγutala čabčiju oqordaqun (orkiγdaqun) yaγaral (yaγaraqu) keleten aran irebesü kebtegül=tür kelelejü ger=ün umara=ača kebtegül=lüge qamtu bayiju kelelegültügei kemebei
963
toγ-a asaqun kümün-i kebtegül tere edür unuγsan aγta emegel qajaγar-tu-yi emüsügsen qubčisun selte-yi kebtegül abtuγai kemen jarliγ bolbai
translit. toγ=a asaqun kümün=i kebtegül tere edür unuγsan aγta emegel qajaγar=tu=yi emüsügsen qubčisun [75a] selte=yi kebtegül abtuγai kemen jarliγ bolbai
964
iljigedei itegel-tü bögetele jilte (jergečen) kebtegülün degekün yabuqu bolun kebtegül-ber bari-luγ-a basa jarliγ bolurun egületei šöni erüke-tei ger-i minu egeren (ergičen) kebtejü oron-tur nuta untaγulju qan oron-tur kürgegsen öteges kebtegül minu odu-tai šöni ordo ger-i minu orčin kebtejü oron dotora ese untaγsan öljei-ten kebtegül minu öndör oron-tur kürgebe
translit. Iljigedei itegel=tü bögetele jilte (jergečen) kebtegülün degekün yabuqu bolun kebtegül=ber bari=luγ=a basa jarliγ bolurun egületei šöni erüke=tei ger=i minu egeren (ergičen) kebtejü oron=tur nuta untaγulju qan oron=tur kürgegsen öteges kebtegül minu odu=tai šöni ordo ger=i minu orčin kebtejü oron dotora ese untaγsan öljei=ten kebtegül minu öndör oron=tur kürgebe
965
siγurγan boroγan-a silgüdken büküi jösgen-e čidqun büküi qura-ta sidesütei ger minu orčin čiram ülü kin bayiju jirüken amuγuluγsan čing sedkil-tü minu jirγalang-tu oron-tur kürgebe
translit. # siγurγan boroγan=a silgüdken büküi jösgen=e čidqun büküi qura=ta sidesütei ger minu orčin čiram ülü kin bayiju jirüken amuγuluγsan čing sedkil=tü minu jirγalang=tu oron=tur kürgebe
966
ibül-ün büküi dayisun dotora erüke-tei ger-i minu orčin irmes ülü kin idqaju bayiγsad itegel-ten kebtegül minu üyiles-ün qoor obiskiküi(örbidkeküi)-tür udal ügei barilaldan uriyarqun kebtegül minu qud qubis kiküi(qudqulaqui)-tür qojid ese bayiγsan qurdun yabudal-tan kebtegül minu öljei-ten kebtegül-i minu öteges kebtegül kemedkün egüli-čirbi-luγ-a oroγsan dalan torγas-ud-i yekes torγas-ud kemedkün arqai-yin baγatud-i öteges baγatud kemedkün yisütüge bökedei-ten qorčin-i yekes qorčin kemedkün kemen jarliγ bolba
translit. # ibül=ün büküi dayisun dotora erüke=tei ger=i minu orčin irmes ülü kin idqaju bayiγsad itegel=ten kebtegül minu üyiles=ün qoor obiskiküi(örbidkeküi)=tür udal ügei barilaldan uriyarqun kebtegül minu qud qubis kiküi(qudqulaqui)=tür qojid ese bayiγsan qurdun yabudal=tan kebtegül minu öljei=ten kebtegül=i minu öteges kebtegül kemedkün Egüli-čirbi=luγ=a oroγsan dalan torγas=ud=i yekes torγas=ud kemedkün Arqai=yin [75b] baγatud=i öteges baγatud kemedkün Yisütüge Bökedei=ten qorčin=i yekes qorčin kemedkün kemen jarliγ bolba
967
yeren tabun mingγad-ača minu bey-e jiγada (sidar) amalan ilγaju iregsed tümen kesig-ten-i minu mön-e qoyina minu oro saγuγsad köbegün uruγ-ud ta minu ede kesig-ten-i geriyes metü sedkijü ülü kemürigülün sayitur asaradqun ede tümen kesig-ten-i minu ertegid (erten-ü) qutuγ-tan kemejü ülekü (ülemji) aγdaqui kemebe
translit. yeren tabun mingγad=ača minu bey=e jiγada (sidar) amalan ilγaju iregsed tümen kesig=ten=i minu mön=e qoyina minu oro saγuγsad köbegün uruγ=ud ta minu ede kesig=ten=i geriyes metü sedkijü ülü kemürigülün sayitur asaradqun ede tümen kesig=ten=i minu ertegid (erten=ü) qutuγ=tan kemejü ülekü (ülemji) aγdaqui kemebe
968
basa jarliγ bolurun ordo-yin čirbi ökid-i ger-ün köbegüd temegečin ükerčin-i kebtegül baγsilaju (tobčilaju) ordo ger tergen-i asaratuγai
translit. basa jarliγ bolurun ordo=yin čirbi ökid=i ger=ün köbegüd temegečin ükerčin=i kebtegül baγsilaju (tobčilaju) ordo ger tergen=i asaratuγai
974
translit. qorčin idegen undan tügeger=ün daruγalaγsan kebtegül=eče esi ügei büü tügegetügei kemebei
981
basa jarliγ bolurun bidan-u bey-e čirig ese γarbasu kebtegül bidan-ača anggida čirig büü γartuγai kemebei
translit. basa jarliγ bolurun bidan=u bey=e čirig ese γarbasu kebtegül bidan=ača anggida čirig büü γartuγai kemebei
982
eyin kemegülüged jarliγ dabaju kebtegül-e nayidaju čirig γarγaqun čirig medekü čirbi aldal-tan boltuγai kemen jarliγ bolba
translit. eyin kemegülüged jarliγ dabaju kebtegül=e nayidaju čirig γarγaqun čirig medekü čirbi aldal=tan boltuγai kemen jarliγ bolba
983
kebtegül-i čirig ker ülü γarγaqui kememüi ta kebtegül minu altan amin sakimu sibaγulan abalan yabuqui-tur jobaldumui
translit. kebtegül=i čirig ker ülü γarγaqui kememüi ta kebtegül minu altan amin sakimu sibaγulan abalan yabuqui=tur jobaldumui
985
minu amin sakiju qonoqu kilbar uu ger tergen yeke aγuruγ sakiqui-tur asaraqu kilbar uu teyin dabqur qaγas qaγas yabudal kemejü bidan-ača anggida öbere čirig büü yabutuγai kemeküi inu teyimü buyu
translit. minu amin sakiju qonoqu kilbar uu ger tergen yeke aγuruγ sakiqui=tur asaraqu kilbar uu teyin dabqur qaγas qaγas yabudal kemejü bidan=ača anggida öbere čirig büü yabutuγai kemeküi inu teyimü buyu
989
qorčin torγas-ud-un nutuγ jiγar-un yisütüge bökedei-ten qorčin alčidai egüle aqudai-tan torγas-ud ordo-yin baraγun eteged yabutuγai
translit. qorčin torγas=ud=un nutuγ jiγar=un Yisütüge Bökedei=ten qorčin Alčidai Egüle Aqudai=tan [76b] torγas=ud ordo=yin baraγun eteged yabutuγai
993
translit. kebtegül ordo ger tergen asaraγad ordo=yin dergede baraγun jegün eteged yabutuγai kemebei
994
bürin kesig-ten torγas-ud-i ordo orčin ordo-yin gerün köbegüd-i aduγučin temegečin ükerčin qoničin-i ordo ger-ün tödei-čerbi uqaju atuγai kemen tüsigülbe
translit. bürin kesig=ten torγas=ud=i ordo orčin ordo=yin gerün köbegüd=i aduγučin temegečin ükerčin qoničin=i ordo ger=ün Tödei-čerbi uqaju atuγai kemen tüsigülbe
995
translit. Tödei-čerbi darun aju ordo=yin qoyina=ača qoγ abču qomoγol tülejü yabutuγai kemen jarliγ bolba
996
erketü qormusta tngri-eče ejen-boγda-tur erten-ü buyan-u küčün-ber erdeni qas ayaγan-tur rasiyan araki dügürgen soyorqabai
translit. # erketü Qormusta tngri=eče Ejen-Boγda=tur erten=ü buyan=u küčün=ber erdeni qas ayaγan=tur rasiyan araki dügürgen soyorqabai
999
bolusa degüü-dü dörben gele ee ejen inu yeke kini joγaγlaqu bolusa asaraju man-dur öčügüken-i öggön soyorq-a ayiladču gegen-degen medegesei gejü ayiladqabasu ejen-boγda dörben degü-tegen jarliγ bolurun erte törögsen-tür minu baraγun γar-tur minu luusun oron-ača qasbuu tamaγ-a burqan-u jarliγ-iyar učarabai
translit. bolusa degüü=dü dörben gele ee ejen inu yeke kini joγaγlaqu bolusa asaraju man=dur öčügüken=i öggön soyorq=a ayiladču gegen=degen medegesei gejü ayiladqabasu # Ejen-Boγda dörben degü=tegen jarliγ bolurun erte törögsen=tür [77a] minu baraγun γar=tur minu luusun oron=ača qasbuu tamaγ=a burqan=u jarliγ=iyar učarabai