Sir-a tuγuji
Шара Туджи
ID: Sira
Date: 1600–1650
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
452 lines · 10 179 words
Bibliography
Шара Туджи. Монгольская летопись XVII века. Сводн. текст, пер., введ. и примеч. Н.П.Шастиной. М.–Л. 1957, Цендина А.Д. Транслитерация монгольского текста «Шара туджи»
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1
translit. 1.0 erten-ü 1.1 mongγol-un 1.2 qad-un 1.3 ündüsün-ü 1.4 yeke sir-a 1.5 tuγuji 1.6 orusiba ::
2
dalai blam-a-yin nomlaγsan jalaγus-un qurim kemekü teüken-dür: yerü kümün öber-ün uγ ijaγur-iyan ese medebesü oi-dur tögüregsen sarbačin-tur adali: öber-ün obuγ-iyan ese medebesü oγyun-bar keyigsen luu-dur adali: ečige ebüges-ün eyimü teyimü kemekü bičig-üd-i ese üjebesü mön keüken-i jabqaju kigsen-dür adali kemegsen buyu
translit. 2.0 dalai blam-a-yin nomlaγsan 2.1 jalaγus-un qurim kemekü teüken- 2.2 dür : yerü kümün öber-ün 2.3 uγ ijaγur-iyan ese medebesü 2.4 oi-dur tögüregsen sarbačin-tur 2.5 adali : öber-ün obuγ-iyan 2.6 ese medebesü oγyun-bar keyigsen 2.7 luu-dur adali : ečige ebüges-ün 2.8 eyimü teyimü kemekü bičig-üd-i 2.9 ese üjebesü mön keüken-i 2.10 jabqaju kigsen-dür adali 2.11 kemegsen buyu .
3
eng terigün ene altan delekei toγtaγsan anu: qoγusun köke oγtarγui-dur arban jüg-eče kei keyisejü irejü nigen nigen-tegen tulalčaju ködelüsi ügei batu jilamaqan neretü tögürig köke jujaγan anu yisün jiran tümen bere: aγuu anu toγ-a tomsi ügei bolai: tegün-ü degere anu kei keyisügsen doluγan naγur-ača boluγsan altan jirüketü kemekü egüle γaruγsan yeke qura-yin usun kei-dür sitüjü sayiqan anu douradu yeke dalai buyu
translit. 3.0 eng terigün ene altan delekei 3.1 toγtaγsan anu : qoγusun 3.2 köke oγtarγui-dur arban 3.3 jüg-eče kei keyisejü 3.4 irejü nigen nigen-tegen 3.5 tulalčaju ködelüsi ügei 3.6 batu jilamaqan neretü tögürig 3.7 köke jujaγan anu yisün 3.8 jiran tümen bere : aγuu anu 3.9 toγ-a tomsi ügei bolai : 3.10 tegün-ü degere anu kei 3.11 keyisügsen doluγan naγur-ača 3.12 boluγsan altan jirüketü 3.13 kemekü egüle γaruγsan 4.0 yeke qura-yin usun kei- 4.1 dür sitüjü 5.0 sayiqan anu . douradu 5.1 yeke dalai buyu .
5
dumdaγur inü jaγun qorin tümen γurban mingγan dörben jaγun tabin bere tere usun kei-tür bülegdejü degere inü: altan toγusun örüme metü batu toγtabai
translit. dumdaγur inü 5.4 jaγun qorin tümen γurban 5.5 mingγan dörben jaγun tabin 5.6 bere . tere usun kei-tür 5.7 bülegdejü . degere inü : 5.8 altan toγusun örüme 5.9 metü batu toγtabai .
8
aγuu anu usun-luγ-a sačaγu bui: tere altan delekei degere qura ürgülji oruju toγtaγsan usun γadaγadu dalai buyu
translit. aγuu 6.2 anu usun-luγ-a sačaγu 6.3 bui : tere altan delekei 6.4 degere qura ürgülji 6.5 oruju . toγtaγsan usun 6.6 γadaγadu dalai buyu .
9
translit. 6.7 tere dalai key-e bülegdejü 6.8 toγusun γaruγsan anu . 6.9 sümir aγula . doluγan 6.10 altan aγula . dörben 7.0 tib bütübei :
10
sümir aγula-yin talas inü jegün mönggün emüne bayidury-a baraγun badmaraka qoyitu tala alta-bar bütügsen buyu
translit. sümir 7.1 aγula-yin talas inü . 7.2 jegün mönggün . emüne 7.3 bayidury-a . baraγun badma= 7.4 raka . qoyitu tala alta- 7.5 bar bütügsen buyu .
11
translit. sümir 7.6 aγula-yin naiman bere anu . 7.7 dalai dotara : naiman tümen 7.8 bere inü . usun-u degere 7.9 buyu .
12
translit. tvib-üd siroi-bar 7.10 bütügsen bui : dörben tib-ün 8.0 γadaγur temür küriy-e 8.1 buyu .
13
sümir aγula-yin emüne ene čambutib tergen-ü aral-un düri-tü: čambutib-ün dumda inü: magada neretü buyu
translit. sümir aγula-yin 8.2 emüne ene čambutib tergen- 8.3 ü aral-un düri-tü : čambu= 8.4 tib-ün dumda inü : magada 8.5 neretü buyu .
14
translit. endeče dörben 8.6 tümen bere-yin degere 8.7 oγtarγui-tur asuru 8.8 batu gegen kei tügürig 8.9 jöbsiyerkü ergin buyu .
15
tegün-tür nara sara odud sitüjü ayu: teden-ü degere oγtarγui-tur yabuγčin tengri nar saγuyu: naran γal bolur erdeni-ber bütügsen naran tengri nar-un ordu qarsi buyu
translit. 8.10 tegün-tür nara sara odud 9.0 sitüjü ayu : teden-ü 9.1 degere oγtarγui-tur 9.2 yabuγčin tengri nar saγuyu : 9.3 naran γal bolur erdeni-ber 9.4 bütügsen naran tengri nar-un 9.5 ordu qarsi buyu .
19
translit. nigen 9.11 bere-yin kemjiy-e naiman 10.0 čaγan büriyen-i daγun 10.1 sonusdaqui : nigen bere 10.2 kemeyü ::
20
translit. 10.3 tere čaγ-tur nigedüger 10.4 diyan-ača inaγsi ündüsü= 10.5 lejü : kümün nereyidügsen 10.6 buyu .
21
tere üy-e-tür čambutib-ün kümün toγ-a tomsi ügei olan nasulan: öngge-tü yirtinčü-yin tengri metü aγsan ajiγu:
translit. tere üy-e-tür čambu= 10.7 tib-ün kümün toγ-a tomsi 10.8 ügei olan nasulan : öngge- 10.9 tü yirtinčü-yin tengri 10.10 metü aγsan ajiγu :
23
idekü čaγ-tur abču iden yabutala: nigen jaliqai kümün manaγar-un qubi kemen abuγsan-i üjeged bügüdeger abču baraγdaγsan-tur: tegün-eče qoyisi tariyan tariqu bolbai
translit. idekü čaγ-tur 11.3 abču iden yabutala : 11.4 nigen jaliqai kümün 11.5 manaγar-un qubi kemen 11.6 abuγsan-i üjeged bügü= 11.7 deger abču baraγdaγsan- 11.8 tur : tegün-eče qoyisi 11.9 tariyan tariqu bolbai .
24
tariy-a-ban buliyaldun temčeldüküi-tür: bügüdeger nigen sidurγu aburitu kümün-i silijü tariyan-i qubiyalγaju
translit. 11.10 tariy-a-ban buliyaldun 12.0 temčeldüküi-tür : 12.1 bügüdeger nigen sidurγu 12.2 aburitu kümün-i silijü 12.3 tariyan-i qubiyalγaju .
27
mongγol-un keleber olan-a ergügdegsen qaγan kemekü: olan-a ergügdegsen qaγan-ača inaγsi: namai köke kemekü qaγan kürtele: kürdün orčiγuluγči jirγuγan čakravarti qaγan kemen aldarsibai
translit. mongγol-un 12.8 keleber olan-a ergügdegsen 12.9 qaγan kemekü : olan-a 12.10 ergügdegsen qaγan-ača 13.0 inaγsi : namai köke kemekü 13.1 qaγan kürtele : kürdün 13.2 orčiγuluγči jirγuγan 13.3 čakravarti qaγan kemen 13.4 aldarsibai .
28
: namayi köke qaγan-ača imaγsi olan üy-e boluγsan-u qoyina enedkeg-ün magada orun-a arslan uujitu qaγan törübei:
translit. : 13.5 namayi köke qaγan-ača 13.6 imaγsi . olan üy-e boluγ= 13.7 san-u qoyina . enedkeg-ün 13.8 magada orun-a . arslan 13.9 uujitu qaγan törübei :
29
translit. 13.10 tegün-ü köbegün ariγun 14.0 idegetü . čaγan idegetü . 14.1 tangsuγ idegetü . rasiyan 14.2 idegetü dörben buyu .
30
ariγun idegetü qaγan-u köbegün sigemuni nandi qoyar: časutu aγula-yin bel-tür töbed-ün qad-un uγ delgeregsen anu::
translit. 14.3 ariγun idegetü qaγan-u 14.4 köbegün . sigemuni nandi 14.5 qoyar : časutu aγula-yin 14.6 bel-tür töbed-ün qad-un 14.7 uγ delgeregsen anu ::
31
tere čaγ-tur badsala ulusun urγuγuluγči neretü qaγan-u nigen köbegün törübesü: kiris üsütü čaγan labai
translit. tere 14.8 čaγ-tur badsala ulusun 14.9 urγuγuluγči neretü 14.10 qaγan-u nigen köbegün 15.0 törübesü : kiris üsütü . 15.1 čaγan labai .
32
idütü γar köl-ün quruγud inü γalaγun-u köl metü nidün-iyen ögede aniqu sibaγun metü lagšan belges-luγ-a tegülder nigen köbegün törügsen-tür belgečin nuγud-tur üjügülbesü: ene köbegün ečige-tür-iyen qarsi buyu
translit. idütü . γar 15.2 köl-ün quruγud inü 15.3 γalaγun-u köl metü . nidün-iyen 15.4 ögede aniqu sibaγun metü 15.5 lagšan belges-luγ-a tegülder . 15.6 nigen köbegün törügsen-tür . 15.7 belgečin nuγud-tur üjügül= 15.8 besü : ene köbegün ečige-tür- 15.9 iyen qarsi buyu .
33
egün-i alabasu jokiqu kemegsen-tür: qaγan ečige anu tüsimed-i ala kemegsen-tür tüsimed yambar ba meses-iyer taqalaju yadaγad jes qayirčaγ-tu kijü gangga mören-tür orkibai
translit. egün-i alabasu 15.10 jokiqu kemegsen-tür : qaγan 16.0 ečige anu . tüsimed-i ala 16.1 kemegsen-tür . tüsimed 16.2 yambar ba meses-iyer 16.3 taqalaju yadaγad . jes 16.4 qayirčaγ-tu kijü gangga 16.5 mören-tür orkibai .
35
aman oruγsan qoyina bi yaγun köbegün bui kemen asaγabasu: tere tejiyegči ebügen uridu siltaγan-i bürin ögülegsen-tür sočiγsan metü bolun doruna jüg-ün časutu orun-a odču yarlung-un erketü tala-tur: qoyar bombo kümün jolγaju
translit. 16.8 aman oruγsan qoyina . bi 16.9 yaγun köbegün bui kemen asaγa= 16.10 basu : tere tejiyegči ebügen 17.0 uridu siltaγan-i bürin 17.1 ögülegsen-tür . sočiγsan 17.2 metü bolun . doruna jüg-ün 17.3 časutu orun-a odču . 17.4 yarlung-un erketü tala-tur : 17.5 qoyar bombo kümün jolγaju .
36
či ali γajar-un köbegün bui kemegsen-tür: minü ečige ebüge erten-ü enedkeg-un olan-a ergügdegsen qaγan-u altan uruγ buyu
translit. 17.6 či ali γajar-un köbegün bui 17.7 kemegsen-tür : minü ečige ebüge 17.8 erten-ü enedkeg-un olan-a ergüg= 17.9 degsen qaγan-u altan uruγ 17.10 buyu .
37
emeged: uridu-ki siltaγan-i bürin-e ögülegsen-tür küjügün-tegen unuγulju ireged bügüdeger indüjü noyan bolγabai
translit. emeged : uridu-ki 17.11 siltaγan-i bürin-e ögülegsen- 18.0 tür küjügün-tegen unuγul= 18.1 ju ireged bügüdeger indüjü 18.2 noyan bolγabai .
39
translit. tegün-ü 18.5 köbegün kümün sandali-tu : 18.6 tegün-ü köbegün sibaγun sandali- 18.7 tu . tegün-ü köbegün arbai .
40
translit. 8.8 sandali-tu : tegün-ü köbegün 18.9 morin sandali-tu . tegün-ü 18.10 köbegün altan sandali-tu . 18.11 buyu .
41
altan sandali-tu qaγan-u longnam neretü tüsimel anu qoroγuju tüsimel anu qan orun-a saγuγsan-tur: altan sandali-tu qaγan-u odqun köbegün anu börtü čino sgüngbü-yin γajar-a yabuju ülü itegesin qov-a maral neretü gergei-ben abun doruna jüg tenggis dalai getüljü burqan qaldun aγulan-a kürčü bida kemekü ulus-tu jolγaju
translit. altan sandali-tu 19.0 qaγan-u longnam neretü 19.1 tüsimel anu qoroγuju . 19.2 tüsimel anu qan orun-a 19.3 saγuγsan-tur : altan sandali-tu 19.4 qaγan-u odqun köbegün anu 19.5 börtü čino . sgüngbü-yin 19.6 γajar-a yabuju . ülü itegesin 19.7 qov-a maral neretü gergei-ben 19.8 abun . doruna jüg tenggis 19.9 dalai getüljü . burqan qaldun 19.10 aγulan-a kürčü . bida kemekü 19.11 ulus-tu jolγaju .
42
translit. učir 20.0 siltaγan-iyan ögülegsen-tür 20.1 tere bida ulus kelelčejü 20.2 noyan bolγabai .
44
translit. börtü čino- 20.5 ača inaγsi arban qoyar 20.6 üy-e bolqui-tur dobu 20.7 mergen-i törübe :
45
dobu mergen yegüdkegsen qoyina alang qov-a qatun anu ere ügei yabuqui-tur söni gerte inü gerel oruγad sira čeüken kümün toγuna-bar ni oruju qamtudču yabuγsan-ača törügsen tengri-yin köbegün bodungčar buyu
translit. dobu 20.8 mergen yegüdkegsen qoyina . 20.9 alang qov-a qatun anu . ere 20.10 ügei yabuqui-tur . söni 20.11 gerte inü gerel oruγad 21.0 sira čeüken kümün toγuna-bar 21.1 ni oruju qamtudču yabuγsan- 21.2 ača törügsen . tengri-yin 21.3 köbegün bodungčar buyu .
46
bodungčar-un üre borjigin omuγ-tai bolba: bodungčar-ača inaγsi yisün üy-e bolqu-tur: sigemuni burqan nirvan-u düri üjügülegsen-eče inaγsi γurban mingγan qoyar jaγun jiran jirγuγan jil bolqui-tur γal morin jil-tür: qubilγan činggis qaγan törüjü: tabun öngge dörben qari ulusi erkedegen oruγuluγsan anu: aq-a degüü dörbegüle yabutala: boγurči irejü nöküčebei:
translit. 21.4 bodungčar-un üre 21.5 borjigin omuγ-tai bolba : 21.6 bodungčar-ača inaγsi yisün 21.7 üy-e bolqu-tur : 21.8 sigemuni burqan nirvan-u düri 21.9 üjügülegsen-eče inaγsi 21.10 γurban mingγan qoyar jaγun 21.11 jiran jirγuγan jil bolqui-tur 22.0 γal morin jil-tür : qubilγan 22.1 činggis qaγan törüjü : tabun 22.2 öngge . dörben qari ulusi 22.3 erkedegen oruγuluγsan anu : 22.4 aq-a degüü dörbegüle yabutala : 22.5 boγurči irejü nöküčebei :
47
translit. 22.6 tere metü ulam nökür nemejü . 22.7 basa deyilejü abču . döčin 22.8 tümen mongγol ulusi 22.9 oruγulju ::
49
translit. 23.0 qorin yisün nasun-taγan . 23.1 jürčid-ün vangjun 23.2 qaγan-tur mordaju oru= 23.3 γulju abuba ::
50
translit. γučin 23.4 nigen nasun-taγan . solungγus- 23.5 un buqa čaγan qaγan-i γurban 23.6 jil ayalaju oruγulju 23.7 abubai .
51
γučin γurban nasun-taγan kitad-un eng terigün tang geüjüng qaγan-ača inaγsi arban yisün qad-un üy-e bolqui-tur altan qaγan-i kögejü γarγan: naiman tümen kitad-un arban γurban mujii oruγulju: dayiming sutu boγda činggis qaγan kemen aldarsibai
translit. γučin γurban 23.8 nasun-taγan . kitad-un eng 23.9 terigün . tang geüjüng qaγan- 23.10 ača inaγsi . arban yisün 23.11 qad-un üy-e bolqui-tur . 24.0 altan qaγan-i kögejü 24.1 γarγan : naiman tümen 24.2 kitad-un arban γurban 24.3 mujii oruγulju : 24.4 dayiming sutu boγda 24.5 činggis qaγan kemen aldar= 24.6 sibai .
52
translit. γučin dörben 24.7 nasun-taγan . sira sartaγul- 24.8 un sultan qaγan-i alaju . 24.9 tabun muji sartaγul-i 24.10 abubai .
53
translit. γučin tabun 24.11 nasun-taγan : toγmoγun 25.0 menggüle qaγan-i alaju : 25.1 toγmoγ-i abubai .
57
döčin γurban nasun-taγan qarliγ-ud-un arslan qaγan mordaju iregsen-tür uγtuju mordaju beye-yi ni alaju ulusi inü abubai
translit. döčin γurban 25.9 nasun-taγan qarliγ-ud-un 25.10 arslan qaγan mordaju . 25.11 iregsen-tür uγtuju 26.0 mordaju beye-yi ni alaju 26.1 ulusi inü abubai .
58
döčin tabun nasun-taγan töbed-ün külüge dorji qaγan-tur morduγsan-tur töbed-ün qaγan sonusču ilaqu neretü noyan-i terigülen olan elčid-i alba ergün oruju ögsü gejü: način-i čayidam-tur uγtuju iregsen-tür činggis qaγan jöbsiyejü yeke öglige ögčü ilaqu noyan-i gedürgü elči bolγan sasky-a-yin čaγ lojav-a ananda garbi kemekü blam-a-tur čimayi jalaqu bile-e bi yirtinčü-yin üile yabudal minü: dutaγu-gyin tula ese jalaba bi endeče čimadur sitüjü či tendeče namai saki kemen bičig beleg ergün: mngari γurban ayimaγ-ača doruγsi γurban muji-yin qara töbed-i oruγulbai
translit. 26.2 döčin tabun nasun-taγan . 26.3 töbed-ün külüge dorji 26.4 qaγan-tur morduγsan-tur 26.5 töbed-ün qaγan sonusču 26.6 ilaqu neretü noyan-i 26.7 terigülen olan elčid-i 26.8 alba ergün oruju ögsü 26.9 gejü : način-i čayidam-tur 26.10 uγtuju iregsen-tür 26.11 činggis qaγan jöbsiyejü . 27.0 yeke öglige ögčü . ilaqu 27.1 noyan-i gedürgü elči bolγan . 27.2 sasky-a-yin čaγ lojav-a 27.3 ananda garbi kemekü blam-a-tur 27.4 čimayi jalaqu bile-e bi . 27.5 yirtinčü-yin üile yabudal 27.6 minü : dutaγu-gyin tula 27.7 ese jalaba bi . endeče čimadur 27.8 sitüjü . či tendeče namai 27.9 saki kemen bičig beleg ergün : 27.10 mngari γurban ayimaγ-ača 27.11 doruγsi γurban muji-yin 28.0 qara töbed-i oruγul= 28.1 bai .
59
mön tegün-eče činaγsi enedkeg-tür očitala: čadaγrig-un dabaγan-iyar dabaju yabutala: serü neretü γaγča ebertü görügesün güyüjü ireged: ejen-ü emüne γurban-ta sögüdčü mörgügsen-tür ejen jarliγ bolurun: enedkeg-ün včir-tu orun gegči: erten-ü degedü burqan sigemuni-yin törügsen orun gele-e: ene kele ama ügei görügesün mörgükü aqu busu yaγun aqu: tengri ečige mini idqaγsan bui j-a kemeged urbaju baγubai
translit. mön tegün-eče činaγsi 28.2 enedkeg-tür očitala : 28.3 čadaγrig-un dabaγan-iyar 28.4 dabaju yabutala : serü 28.5 neretü γaγča ebertü 28.6 görügesün güyüjü ire= 28.7 ged : ejen-ü emüne γurban- 28.8 ta sögüdčü mörgügsen- 28.9 tür . ejen jarliγ bolurun : 28.10 enedkeg-ün včir-tu orun 28.11 gegči : erten-ü degedü 29.0 burqan sigemuni-yin 29.1 törügsen orun gele-e : 29.2 ene kele ama ügei görüge= 29.3 sün mörgükü aqu busu 29.4 yaγun aqu : tengri ečige 29.5 mini idqaγsan bui j-a 29.6 kemeged urbaju baγubai .
60
döčin doluγan nasun-taγan sartaγčin-u ambaqai qaγan-i arban tümen čerig-i bayiγal neretü γoul-tur bayilduju: daruγad oruγulju abubai
translit. 29.7 döčin doluγan nasun- 29.8 taγan . sartaγčin-u ambaqai 29.9 qaγan-i arban tümen 29.10 čerig-i bayiγal neretü 29.11 γoul-tur bayilduju : 30.0 daruγad oruγulju 30.1 abubai .
61
tere yeke ayan-ača baγuγad: yisün örlüg-üd ekilen: küčün-iyen öggügsed-e gün yeke čola kündü yeke yambu: yeke öglige-yi jerge-ber ni jaγun-u noyad mingγan-u noyad tümen-i noyad bolγan: bügüde-tür yeke qayir-a-tur: γaγča boγurči-tu nigeken ber yaγuma ese durasuγsan-tur: söni börte sečen sutai tayiqu ögüler-ün: γaγčaγar yabuqui-tur čini qaγačal ügei yabuju: küčün-iyen öggügsen γaγča boγurči bisi bileü: boγurči-yi yakin martaba kemebesü: ejen bi ataγarqaγčin olan-u tula: boγurči-yin erdem-i anu γarγasu geji bile-e:
translit. tere yeke 30.2 ayan-ača baγuγad : yisün 30.3 örlüg-üd ekilen : küčün- 30.4 iyen öggügsed-e gün yeke 30.5 čola . kündü yeke yambu : 30.6 yeke öglige-yi jerge- 30.7 ber ni . jaγun-u noyad . 30.8 mingγan-u noyad . tümen-i 30.9 noyad bolγan : bügüde- 30.10 tür yeke qayir-a-tur : 30.11 γaγča boγurči-tu . 31.0 nigeken ber yaγuma ese 31.1 durasuγsan-tur : söni 31.2 börte sečen sutai tayiqu 31.3 ögüler-ün : γaγčaγar 31.4 yabuqui-tur čini . 31.5 qaγačal ügei yabuju : 31.6 küčün-iyen öggügsen 31.7 γaγča boγurči bisi 31.8 bileü : boγurči-yi yakin 31.9 martaba kemebesü : ejen bi 31.10 ataγarqaγčin olan-u tula : 32.0 boγurči-yin erdem-i 32.1 anu γarγasu geji bile-e :
62
translit. 32.2 tere nada ülü aγurlaqu : 32.3 boγul bačin očiju čingna . 32.4 gertegen yaγu kelelčenem 32.5 geji ilgebei :
63
niγuju činglabasu: tegüsken qov-a neretü gergei anu: bütükü-yin urida učiraju büküi ulusi quriyalčaju: bürin yeke törü-yi inü qasilčaju: bügüde-eče ülemji küčün-iyen ögčü: ečige eke eme keüken-iyen orkiju: ejen-tü küčün-iyen ögcü gejü yabuγsan čini: edüge narmai yeke ulus-tu yeke qayira boltala: γaγča čimai ese durasuγsan yaγun bui: kemegsen-tür: boγurči ögülerün: yerü eme kümün-i jiluγ-a ni boγuni: sanaγan-i čiqul buyu
translit. niγuju 32.6 činglabasu : tegüsken 32.7 qov-a neretü gergei anu : 32.8 bütükü-yin urida učiraju 32.9 büküi ulusi quriyalča= 32.10 ju : bürin yeke törü-yi 32.11 inü qasilčaju : bügüde- 33.0 eče ülemji küčün-iyen 33.1 ögčü : ečige eke eme keüken- 33.2 iyen orkiju : ejen-tü küčün- 33.3 iyen ögcü gejü yabuγsan 33.4 čini : edüge narmai yeke 33.5 ulus-tu yeke qayira 33.6 boltala : γaγča čimai ese 33.7 durasuγsan yaγun bui : 33.8 kemegsen-tür : boγurči 33.9 ögülerün : yerü eme kümün-i 33.10 jiluγ-a ni boγuni : sanaγan-i 33.11 čiqul buyu .
64
ejen-i altan oγusur urtu bolqula nada olja: bi amidu yabuqula čimadu olja bisiü: örisün abqu öglige-tü ülü šamdaqu: önide jidküjü küčün-iyen öggügdekü: yaγaraju γuniγqu yaγun kereg: yabuju küčün-iyen basa basa ögsü edüge ese kürtebeči ečüs-tür üre-dü mini kürtemje kemegsen-i: boγul bačin: ejen-tür bürin-e ayiladqaγsan-tur: ejen bi sereleü: erten-eče ile dalda ügei jidkükü: egün-eče öber-e sanaγ-a boγurči-du yaγun aqu: kemen jarliγ bolbai
translit. ejen-i altan 34.0 oγusur urtu bolqula 34.1 nada olja : bi amidu yabu= 34.2 qula čimadu olja bisiü : 34.3 örisün abqu öglige-tü 34.4 ülü šamdaqu : önide 34.5 jidküjü küčün-iyen öggüg= 34.6 dekü : yaγaraju γuniγqu 34.7 yaγun kereg : yabuju 34.8 küčün-iyen basa basa ögsü . 34.9 edüge ese kürtebeči . ečüs- 34.10 tür üre-dü mini kürtemje 34.11 kemegsen-i : boγul bačin : 35.0 ejen-tür bürin-e ayiladqaγ= 35.1 san-tur : ejen bi sereleü : 35.2 erten-eče ile dalda ügei 35.3 jidkükü : egün-eče öber-e 35.4 sanaγ-a boγurči-du yaγun 35.5 aqu : kemen jarliγ bolbai .
65
manaγar anu narmai yeke ulus-tur jarliγ bolurun üčügüldür bi boγurči-yi martaji orkiji: söni börte gergei mini namayi jemlejü saγun atala: köteči keüked boγurči-yin geri daγariju ireküi-tür: boγurči tegüsken qoyar-un kelelčegsen-i: nadur kelegsen anu ene kemen bürin-e jarliγ boluγad: saγarin saγadaγ-iyan sandaratala: sayin maγu-ban ese medegdegsen boγurči mini: saγarmaγ maγu yabuqui-tur minü irejü küčün-iyen öggügsen boγurči mini: ösütü saγadaγ-iyan ülteretel-e ünen qudal-iyan ese medegdegsen boγurči mini: ögüldün alalduqui-tur ami bey-e-ben ese qayirlaγsan boγurči mini bölüge::
translit. 35.6 manaγar anu narmai yeke 35.7 ulus-tur jarliγ bolurun . 35.8 üčügüldür bi boγurči-yi 35.9 martaji orkiji : söni 35.10 börte gergei mini namayi 35.11 jemlejü saγun atala : 36.0 köteči keüked . boγurči- 36.1 yin geri daγariju ireküi- 36.2 tür : boγurči tegüsken 36.3 qoyar-un kelelčegsen-i : 36.4 nadur kelegsen anu ene kemen 36.5 bürin-e jarliγ boluγad : 36.6 saγarin saγadaγ-iyan sanda= 36.7 ratala : sayin maγu-ban 36.8 ese medegdegsen boγurči 36.9 mini : saγarmaγ maγu 36.10 yabuqui-tur minü irejü 36.11 küčün-iyen öggügsen 37.0 boγurči mini : ösütü 37.1 saγadaγ-iyan ülteretel-e . 37.2 ünen qudal-iyan ese medegdeg= 37.3 sen boγurči mini : ögüldün 37.4 alalduqui-tur ami bey-e- 37.5 ben ese qayirlaγsan 37.6 boγurči mini bölüge ::
66
yerü yisün örlüg ekilen noyad sayid bügüdeger egün-iyer büü ataγarq-a: kemen jarliγ bolju: qas yeke törü-yi mini qadγalan: γadaγadu yisün muji-yin noyan kölüg boγurči kemeged: tegüsken γov-a gergei-tür inü bučin tayibučin čola soyurqaju: boγurči-yi bügüde-yin erkin noyan bolγan qayirlabai
translit. 37.7 yerü yisün örlüg ekilen 37.8 noyad sayid bügüdeger 37.9 egün-iyer büü ataγarq-a : 37.10 kemen jarliγ bolju : 37.11 qas yeke törü-yi mini 38.0 qadγalan : γadaγadu 38.1 yisün muji-yin noyan 38.2 kölüg boγurči kemeged : 38.3 tegüsken γov-a gergei- 38.4 tür inü bučin tayibučin 38.5 čola soyurqaju : boγurči- 38.6 yi bügüde-yin erkin 38.7 noyan bolγan qayirlabai .
67
ejen jarliγ bolurun: degere qormusta tengri ečige-yügen jarliγ-iyar delekei dakin-i arban qoyar yeke qaγan-i: erke-tegen oruγulju: yerü yekengki üiles-iyen tegüskebei bi: edüge amaran saγusuγai kemeged: arban yisün jil saγuju: tendeče ejen jarliγ bolurun: nigen-iyer urida aman abuγsan bile-e:
translit. 38.8 ejen jarliγ bolurun : 38.9 degere qormusta tengri 38.10 ečige-yügen jarliγ-iyar 38.11 delekei dakin-i arban 39.0 qoyar yeke qaγan-i : erke- 39.1 tegen oruγulju : yerü 39.2 yekengki üiles-iyen tegüske= 39.3 bei bi : edüge amaran saγu= 39.4 suγai kemeged : arban yisün 39.5 jil saγuju : tendeče ejen 39.6 jarliγ bolurun : nigen-iyer 39.7 urida aman abuγsan bile-e :
68
nigen-iyer γaγča eden-i oruγuluγ-a edüi bile gejü: minaγ-un sidurγu qaγan-tur morduju kürküi-tür: sidurγu qaγan moγai bolun qubilbai
translit. 39.8 nigen-iyer γaγča eden-i . 39.9 oruγuluγ-a edüi bile gejü : 39.10 minaγ-un sidurγu qaγan-tur 39.11 morduju kürküi-tür : 40.0 sidurγu qaγan moγai 40.1 bolun qubilbai .
70
sidurγu qaγan bars bolun qubilqui-tur inü: ejen arslan bolun sidurγu qaγan köbegün bolun qubilqui-tur inü: ejen qormusta bolun qubilju: sidurγu qaγan-i baribai
translit. 40.3 sidurγu qaγan bars bolun 40.4 qubilqui-tur inü : 40.5 ejen arslan bolun . sidurγu 40.6 qaγan köbegün bolun qubil= 40.7 qui-tur inü : ejen 40.8 qormusta bolun qubilju : 40.9 sidurγu qaγan-i baribai .
71
sidurγu qaγan ögülerün: namayi alabasu beyen-tür čini maγu: ese alabasu qoyitu üre-dü čini maγu: kemegsen-tür ejen ene bey-e mini γai ügei: qoyitu üridü minile sayin boltuγai geji alaqui-tür sidurγu qaγan gürbeljin γov-a qatun-i minü qara kimusun-ača abun negji kemebesü: gürbeljin γov-a qatun-i ejen abubai
translit. 40.10 sidurγu qaγan ögülerün : 40.11 namayi alabasu beyen-tür 40.12 čini maγu : ese alabasu 41.0 qoyitu üre-dü čini maγu : 41.1 kemegsen-tür ejen ene bey-e 41.2 mini γai ügei : qoyitu 41.3 üridü minile sayin boltu= 41.4 γai geji alaqui-tür . 41.5 sidurγu qaγan gürbeljin 41.6 γov-a qatun-i minü qara 41.7 kimusun-ača abun negji 41.8 kemebesü : gürbeljin γov-a 41.9 qatun-i ejen abubai .
72
gürbeljin γov-a qatun qara mörin-tür ukiyar-a oduγsan-tur: ečige inü kitad-un irγai qota-yin uu obuγ-tu sasin vangin kemekü ečigeyin ni jarudasun nigen gerün sibaγun ajiγu:
translit. gürbeljin 41.10 γov-a qatun qara mörin-tür . 41.11 ukiyar-a oduγsan-tur : 41.12 ečige inü . kitad-un irγai 42.0 qota-yin uu obuγ-tu 42.1 sasin vangin . kemekü . ečigeyin 42.2 ni jarudasun nigen gerün 42.3 sibaγun ajiγu :
73
tegün-ü küjün-tür anu: bi ene qara mörin-tür unaju ükümü: yasu-yi mini uruγu büü eri: ögede eri gejü bičig bičijü küjügün-tür anu uyaju ilgebei:
translit. tegün-ü 42.4 küjün-tür anu : bi ene 42.5 qara mörin-tür unaju 42.6 ükümü : yasu-yi mini 42.7 uruγu büü eri : ögede 42.8 eri gejü bičig bičijü küjügün- 42.9 tür anu uyaju ilgebei :
74
gürbeljin γov-a qatun niγuča orun-taγan kimsa qabčiγulju ejen-i niγuča orun-i gem bolγaγad: dutaγaju
translit. 42.10 gürbeljin γov-a qatun niγuča 42.11 orun-taγan kimsa qabčiγul= 42.12 ju . ejen-i niγuča orun-i 43.0 gem bolγaγad : dutaγaju .
77
ečige inü yasui-ni ögede erijü ese oluγad γaγča oyimusun-i olju: kitad kümün-i nige kürje siroi orkiγsan inü: temür olqu kemekü dobu buyu
translit. ečige 43.5 inü yasui-ni ögede erijü 43.6 ese oluγad . γaγča oyimu= 43.7 sun-i olju : kitad kümün-i 43.8 nige kürje siroi orkiγsan 43.9 inü : temür olqu kemekü 43.10 dobu buyu .
78
tendeče ejen-i čilege berked-ün amiban uyiraduqui-tur: eyin jarliγ bolurun: sayibar učiraγsan börte qatun mini: sayitur nöküčegsen boγurči mini: sablaldun tusalalčaγsan yisün örlüg-üd mini::
translit. tendeče ejen-i 43.11 čilege berked-ün amiban 43.12 uyiraduqui-tur : eyin 44.0 jarliγ bolurun : sayibar 44.1 učiraγsan börte qatun 44.2 mini : sayitur nöküčegsen 44.3 boγurči mini : sablaldun 44.4 tusalalčaγsan yisün 44.5 örlüg-üd mini ::
79
küder metü dörben degüü mini: kölüg metü dörben köbegün mini: gürü metü noyad sayid mini: küü sang metü gür yeke ulus mini: kemeged: maγujiraγsan-tur: sünid-ün gilügedei baγatur öčin jalbariγsan-tur: ejen öngdeyijü eyin jarliγ bolurun: örügesün qočuruγsan börte qatun-tu mini: önüčin qočuruγsan ögedei tului qoyar-tu mini: ünen sedkil-iyer yabuju: ürgülji küčün-iyen öggügtün: ünen ügen-tegen kürügsen kümün-i sedkil beki: üiledügsen üileben daγusuγsan kümün oki: öčüken dura bariju olan-luγ-a joki: üneger negün nögčikü bey-e bisiü: yeke törü-ben saki:: qatan temür-tür durusun ügei: qayiran törügsen beyen-tür möngke ügei: qataγujin yabuγtun:
translit. küder 44.6 metü dörben degüü mini : 44.7 kölüg metü dörben köbegün 44.8 mini : gürü metü noyad 44.9 sayid mini : küü sang metü 44.10 gür yeke ulus mini : 44.11 kemeged : maγujiraγsan-tur : 44.12 sünid-ün gilügedei baγatur 45.0 öčin jalbariγsan-tur : 45.1 ejen öngdeyijü eyin jarliγ 45.2 bolurun : örügesün qoču= 45.3 ruγsan börte qatun-tu 45.4 mini : önüčin qočuruγsan 45.5 ögedei tului qoyar-tu 45.6 mini : ünen sedkil-iyer 45.7 yabuju : ürgülji küčün- 45.8 iyen öggügtün : ünen ügen- 45.9 tegen kürügsen kümün-i sedkil 45.10 beki : üiledügsen üileben 45.11 daγusuγsan kümün oki : 45.12 öčüken dura bariju 46.0 olan-luγ-a joki : üneger 46.1 negün nögčikü bey-e bisiü : 46.2 yeke törü-ben saki :: qatan 46.3 temür-tür durusun ügei : 46.4 qayiran törügsen beyen-tür 46.5 möngke ügei : qataγujin 46.6 yabuγtun :
80
qubilai keüken-i üge-ni ajiγtai bui: tegün-ü ügeber yabuγtun: kemeged: jiran jirγuγan nasun-taγan: γal γaqai jilün doluγan sara-yin arban qoyar-a: minaγ-un türemgei balγasun-tur nögčibei:
translit. qubilai keüken-i 46.7 üge-ni ajiγtai bui : 46.8 tegün-ü ügeber yabuγtun : 46.9 kemeged : jiran jirγuγan 46.10 nasun-taγan : γal γaqai jilün 46.11 doluγan sara-yin arban 46.12 qoyar-a : minaγ-un türemgei 47.0 balγasun-tur nögčibei :
81
ejen serigün-tegen jüči-yi toγmoγ-tur: čaγadai-yi sartaγul-tur: ögedei-yi öberün orun-tur: tului γal γolomta sakin atuγai: kemegsen bülüge: tului ejen-i serigün-tü qaliγsan buyu
translit. 47.1 ejen serigün-tegen jüči-yi 47.2 toγmoγ-tur : čaγadai-yi 47.3 sartaγul-tur : ögedei-yi 47.4 öberün orun-tur : tului 47.5 γal γolomta sakin atuγai : 47.6 kemegsen bülüge : tului ejen-i 47.7 serigün-tü qaliγsan buyu .
82
tendeče ögedei γal qoni-tai döčin qoyar nasun-taγan quluγuna jil-e qan orun-a saγuγad: sasky-a-yin gragba rgyal mtshan-i jalan atala saγataju: jirγuγan jil boluγad: döčin doluγan-i moγai jil-e nögčibei:
translit. 47.8 tendeče ögedei γal qoni-tai 47.9 döčin qoyar nasun-taγan 47.10 quluγuna jil-e qan orun-a 47.11 saγuγad : sasky-a-yin gragba 47.12 rgyal mtshan-i jalan atala 48.0 saγataju : jirγuγan jil 48.1 boluγad : döčin doluγan-i 48.2 moγai jil-e nögčibei :
84
translit. 48.5 güyüg qorin yisün nasun- 48.6 tur-iyen qan orun saγuju . 48.7 jirγuγan sara boluγad 48.8 nögčibei :
85
degüü anu güden bars-tai qorin yisün-i morin jil qan orun saγuju: qonin jil-e luus-un ebčin möngke γajar-a gungga rgyal mtshan kemekü tabun uqaγan-tur mergen blam-a bui kememü::
translit. degüü anu güden 48.9 bars-tai qorin yisün-i 48.10 morin jil qan orun saγuju : 48.11 qonin jil-e luus-un ebčin 48.12 möngke γajar-a 48.13 gungga rgyal mtshan 49.0 kemekü tabun uqaγan-tur 49.1 mergen blam-a bui kememü ::
86
tegüni jalar-a elči ilgegsen-tür: tere manjusri-yin qubilγan sasky-a pandita kemebesü: qorin doluγan nasun-tur-iyan enedkeg-tür odqui-tur ters-üd-ün temčel-i daruγad: bandida čola-yi abun: qariju iregsen-ü qoyina: abaγ-a anu gragba rgyal mtshan kemekü-yin bosiγ öggügsen anu: egün-eče qoyina nigen či ber dorun-a jüg-ün qarčaγai sibaγun saγuγsan metü malaγ-a-tai: γaqai-yin qabar metü γutul-tai: modun tour metü gertei: mongγol ulusun ejen bodisadu-yin qubilγan güden neretü qaγan čimai-yi jalamu:
translit. 49.2 tegüni jalar-a elči ilgegsen- 49.3 tür : tere manjusri-yin 49.4 qubilγan sasky-a pandita 49.5 kemebesü : qorin doluγan 49.6 nasun-tur-iyan enedkeg-tür 49.7 odqui-tur ters-üd-ün 49.8 temčel-i daruγad : bandida 49.9 čola-yi abun : qariju 49.10 iregsen-ü qoyina : abaγ-a 49.11 anu gragba rgyal mtshan kemekü- 49.12 yin bosiγ öggügsen anu : 49.13 egün-eče qoyina nigen ... 50.0 či ber dorun-a jüg-ün 50.1 qarčaγai sibaγun saγuγsan 50.2 metü malaγ-a-tai : γaqai-yin 50.3 qabar metü γutul-tai : 50.4 modun tour metü gertei : 50.5 mongγol ulusun ejen bodi= 50.6 sadu-yin qubilγan güden 50.7 neretü qaγan čimai-yi 50.8 jalamu :
87
translit. tere čaγ-tur 50.9 či odqui kereg : činu 50.10 sasin tende yekede delgeremü : 50.11 kemen jarliγ boluγsan 50.12 ajiγu :
88
terekü bosiγ edüge mön ajiγu kemen jiran γurban-iyan luu jil-e ögede bolju: jiran jirγuγan-iyan qonin jil-e qaγan-luγ-a jolγaγad: abisig ögčü adistidlaγsan-iyar: qaγan-i tere ebečin edegegsen-tür: qotalaγar yeke bayasqulang-tu bolju: tere sasky-a pandida-yin jarliγ-iyar үabuqui bolbai
translit. terekü bosiγ edüge 50.13 mön ajiγu kemen jiran 51.0 γurban-iyan luu jil-e 51.1 ögede bolju : jiran jirγu= 51.2 γan-iyan qonin jil-e qaγan- 51.3 luγ-a jolγaγad : abisig 51.4 ögčü adistidlaγsan- 51.5 iyar : qaγan-i tere ebečin 51.6 edegegsen-tür : qotalaγar 51.7 yeke bayasqulang-tu bolju : 51.8 tere sasky-a pandida-yin 51.9 jarliγ-iyar үabuqui bolbai .
89
kijaγar mongγol-un γajar-a sasin-i eng terigün delgeregül-ün: dalan nasun-taγan γaqai jil-e nirvan düri üjügülbei:
translit. 51.10 kijaγar mongγol-un γajar-a . 51.11 sasin-i eng terigün delgeregül- 51.12 ün : dalan nasun-taγan γaqai 52.0 jil-e nirvan düri üjü= 52.1 gülbei :
90
translit. güden qaγan 52.2 arban naiman jil qan orun 52.3 saγuγad : döčin jirγuγan- 52.4 tur-iyan γaqai jil-e nögči= 52.5 bei :
91
tendeče tului ejen-i surqaγtai beki tayiqu-ača törügsen möngke qubilai ülekü ariγ böke dörben köbegün aγsan buyu
translit. tendeče tului ejen-i 52.6 surqaγtai beki tayiqu- 52.7 ača törügsen möngke . 52.8 qubilai . ülekü . ariγ 52.9 böke . dörben köbegün 52.10 aγsan buyu .
93
tendeče degüü anu qubilai sečen qaγan γaqai jil-tei: döčin jirγuγan nasun-taγan bečin jil-e qan orun saγuγad: šangdu keyibüng kürdü balaγasun-a jusaju: yeke dayidu qota-tur ebüljijü: dörben ulusi ülü dengselgen: naiman kijaγar-i ülü nisγalaγan yerüngkei bügüde-yi engkejigül-ün jirγaγulju: tendeče sasky-a bandida-yin ači degüü mati duvaza kemekü: γal qonin jil-tei arban γurba-tai abaγ-a-luγ-a-ban daγaju
translit. 53.0 tendeče degüü anu . qubilai 53.1 sečen qaγan . γaqai jil-tei : 53.2 döčin jirγuγan nasun-taγan 53.3 bečin jil-e qan orun saγuγad : 53.4 šangdu keyibüng kürdü 53.5 balaγasun-a jusaju : yeke 53.6 dayidu qota-tur ebüljijü : 53.7 dörben ulusi ülü dengselgen : 53.8 naiman kijaγar-i ülü nisγalaγan 53.9 yerüngkei bügüde-yi engkeji= 53.10 gül-ün jirγaγulju : 53.11 tendeče sasky-a bandida- 53.12 yin ači degüü mati 54.0 duvaza kemekü : γal qonin 54.1 jil-tei arban γurba-tai 54.2 abaγ-a-luγ-a-ban daγaju .
95
γučin nasun-tur inü: qutuγ-tu qubilai sečen qaγan-u čambui γov-a qatun anu: ene mati duvaza kemebesü: boγda degedü blam-a mani metü ajiγu:
translit. γučin 54.4 nasun-tur inü : qutuγ- 54.5 tu qubilai sečen qaγan-u 54.6 čambui γov-a qatun anu : 54.7 ene mati duvaza kemebesü : 54.8 boγda degedü blam-a 54.9 mani metü ajiγu :
96
egün-eče idam čoγtu kiy včir-un abisig abuy-a kemen čambui qatun qaγan-tur ayiladqaγsan-iyar abisig abču: nom-un qaγan phagspa blam-a kemen čola ergübei:
translit. egün-eče 54.10 idam čoγtu kiy včir-un 54.11 abisig abuy-a kemen . 54.12 čambui qatun qaγan-tur 55.0 ayiladqaγsan-iyar 55.1 abisig abču : nom-un 55.2 qaγan phagspa blam-a kemen 55.3 čola ergübei :
97
sečen qaγan ber arban buyan-tu nom-un jasaγ-i yabuγulju delekei dakin-i engkejigül-ün jirγaγulju: mingγan altan kürdün-i ergigülügči cakravar-un sečen qaγan kemen: qotala jüg-üd-tür aldarsin: γučin jirγuγan jil qan orun saγuγad: nayan qoyar nasun-taγan siroi bečin jil-e nögčibei:
translit. sečen 55.4 qaγan ber arban buyan-tu 55.5 nom-un jasaγ-i yabuγulju 55.6 delekei dakin-i engkejigül-ün 55.7 jirγaγulju : mingγan altan 55.8 kürdün-i ergigülügči 55.9 cakravar-un sečen qaγan kemen : 55.10 qotala jüg-üd-tür 55.11 aldarsin : γučin jirγuγan 55.12 jil qan orun saγuγad : 56.0 nayan qoyar nasun-taγan 56.1 siroi bečin jil-e nögčibei :
98
translit. 56.2 tendeče cakravar-un qaγan-u 56.3 čümbüi qatun-ača 56.4 dorji . manggala . činggim . 56.5 nomuqun dörben köbegün 56.6 buyu .
99
translit. činggim tayiji-yin 56.7 köbegün anu kamala : darm-a 56.8 bala : öljei-tü γurban 56.9 köbegün buyu .
100
translit. ebüge ečige 56.10 anu öljei-tü-yi törü 56.11 barin čidamu kemegsen-iyer 56.12 öljei-tü-yi qan orun 57.0 saγulγabai .
101
öljei-tü qaγan üker jil-tei: sasky-a manju go qay-a ratna ketü blam-a-yi takil-un orun bolγan qoyar jasaγ-i tegside bayiγul-un: engke jirγuaγuluγad: arban nigen jil qan törü-yi barin: döčin γurban nasun-tur-iyan nögčibei:
translit. öljei-tü 57.1 qaγan üker jil-tei :. 57.2 sasky-a manju go qay-a 57.3 ratna ketü blam-a-yi 57.4 takil-un orun bolγan qoyar 57.5 jasaγ-i tegside bayiγul-un : 57.6 engke jirγuaγuluγad : arban 57.7 nigen jil qan törü-yi barin : 57.8 döčin γurban nasun-tur-iyan 57.9 nögčibei :
102
tendeče darma bala-yin köbegün külüg qaγan bolju: čoski odser kelemürči ber sudur tarni-yin nom-ud-i orčiγul-un qoyar törü-yi qotala-da degjigül-ün: dörben jil qan törü-yi bariju: γučin nigen nasun-taγan γaqai jil-e nögčibei:
translit. tendeče darma 57.10 bala-yin köbegün külüg qaγan 57.11 bolju : čoski odser 57.12 kelemürči ber sudur tarni-yin 58.0 nom-ud-i orčiγul-un 58.1 qoyar törü-yi qotala- 58.2 da degjigül-ün : dörben 58.3 jil qan törü-yi bariju : 58.4 γučin nigen nasun-taγan 58.5 γaqai jil-e nögčibei :
104
sasky-a-yin yeke ejen siri bada kemekü blam-a-yi takil-un orun bolγan: yisün jil qan orun bolγan: yisün jil qan orun saγuju: γučin jirγuγan nasun-taγan bečin jil-e nögčibei:
translit. sasky-a-yin yeke 58.8 ejen siri bada kemekü blam-a- 58.9 yi takil-un orun bolγan : 58.10 yisün jil qan orun 58.11 bolγan : yisün jil qan 58.12 orun saγuju : γučin 59.0 jirγuγan nasun-taγan bečin 59.1 jil-e nögčibei :
109
sasky-a-yin buniy-a bada-yi kemekü blam-a-yi takil-un orun bolγan: tabun jil qan orun saγuju: γučin jirγuγan nasun-taγan nögčibei:
translit. 59.9 sasky-a-yin buniy-a bada-yi 59.10 kemekü blam-a-yi takil-un orun 59.11 bolγan : tabun jil qan orun 59.12 saγuju : γučin jirγuγan 60.0 nasun-taγan nögčibei :
115
sasky-a-yin ananda bada gara kemekü blam-a-yi oruyin čimeg bolγan takiγad: šagimuni-yin šasin-i ülemji kündülen bisirejü: qoyar törü-yi yosuγar üiled-ün: dörben jüil boluγad: qorin yisün nasun-taγan nögčibei:
translit. 60.11 sasky-a-yin ananda bada gara 60.12 kemekü blam-a-yi oruyin čimeg 61.0 bolγan takiγad : šagimuni-yin 61.1 šasin-i ülemji kündülen 61.2 bisirejü : qoyar törü-yi 61.3 yosuγar üiled-ün : 61.4 dörben jüil boluγad : 61.5 qorin yisün nasun-taγan 61.6 nögčibei :
118
jayaγatu qaγan-u köbegün toγan temür uqaγatu qaγan usun morin jiltei arban jirγuγan nasun-taγan qaγan bolbai
translit. 61.10 jayaγatu qaγan-u köbegün 61.11 toγan temür uqaγatu qaγan . 61.12 usun morin jiltei arban 61.13 jirγuγan nasun-taγan qaγan 62.0 bolbai .
120
translit. uridus-un 62.3 yosuγar qoyar yosun-i 62.4 tegside yabuγuluγad : 62.5 šasin törü-ber jirγaju .
121
saγun atala: modun bečin jil-e kitad-un juu obuγ-tu jüi ebügen kemekü-yin köbegün yüge neretü köbegün-i törüküi-tür gerte inü solungγ-a tataγsan-tur erten-ü külüg boγurči-yin üre-yin üre ilγaqu čingsang qaγan-tur ene ütele kümün-i törüküi-tür eyimü belge bolqu ügei: ene qari yasutu kümün bayinam: baγan-ača ni alabasu jokimu: kemegsen-tür: qaγan yekede buruγusiyabai
translit. 2.6 saγun atala : modun bečin 62.7 jil-e kitad-un juu obuγ- 62.8 tu . jüi ebügen kemekü-yin 62.9 köbegün yüge neretü 62.10 köbegün-i törüküi-tür 62.11 gerte inü solungγ-a tataγ= 62.12 san-tur erten-ü külüg 63.0 boγurči-yin üre-yin üre 63.1 ilγaqu čingsang qaγan-tur . 63.2 ene ütele kümün-i törüküi- 63.3 tür eyimü belge bolqu 63.4 ügei : ene qari yasutu 63.5 kümün bayinam : baγan-ača ni 63.6 alabasu jokimu : kemegsen- 63.7 tür : qaγan yekede buruγu= 63.8 siyabai .
122
tedüi yüge yeke boluγsan qoyina-ban: qaγan-ača nangjin neretü qotan-ača alba abči iresü geji očiγad: nayan tümen-luγ-a boljaju ireged: qasaγ tergen-tür tegejü: iregsen čerig dayilaju qaγan qasbuu tamaγai qančuyilan qatun keüked-iyen abun dutaγaju
translit. tedüi yüge 63.9 yeke boluγsan qoyina-ban : 63.10 qaγan-ača nangjin neretü 63.11 qotan-ača alba abči iresü 63.12 geji očiγad : nayan tümen- 64.0 luγ-a boljaju ireged : 64.1 qasaγ tergen-tür tegejü : 64.2 iregsen čerig dayilaju 64.3 qaγan . qasbuu tamaγai 64.4 qančuyilan qatun keüked- 64.5 iyen abun dutaγaju .
123
γarqui-tur: qasar-un üre tomulaqu baγatur tayiji: boγurči-yin üre-yin üre ilγaqu čingsang: qatquldun uqaγatu qaγan-i abču γarbai
translit. 4.6 γarqui-tur : qasar-un 64.7 üre tomulaqu baγatur 64.8 tayiji : boγurči-yin 64.9 üre-yin üre ilγaqu 64.10 čingsang : qatquldun 64.11 uqaγatu qaγan-i abču 64.12 γarbai .
124
uqaγatu qaγan γučin jirγuγan jil qan orun saγuju: tabin nigen nasun-taγan bečin jil-e: činggis qaγan qan orun saγuγsan-ača inaγsi jaγun nayan jil bolqui-tur törü-yi inü aldabai
translit. uqaγatu qaγan 65.0 γučin jirγuγan jil qan 65.1 orun saγuju : tabin nigen 65.2 nasun-taγan bečin jil-e : 65.3 činggis qaγan . qan orun 65.4 saγuγsan-ača inaγsi jaγun 65.5 nayan jil bolqui-tur törü- 65.6 yi inü aldabai .
126
uqaγatu qaγan: moltusun qaγalγ-a-bar ubun čubun qatquldun γaruγsan inü: döčin tümen mongγol-un jirγuγan tümen inü γarbai
translit. 65.9 uqaγatu qaγan : moltusun 65.10 qaγalγ-a-bar ubun čubun 65.11 qatquldun γaruγsan inü : 65.12 döčin tümen mongγol-un 66.0 jirγuγan tümen inü γarbai .
128
γaruγsan jirγuγan tümen-iyen čuγlaγulju: kerülen mörin-ü kijaγar-a kürčü bars qota bariju saγun atala: tabin γurban nasun-taγan noqai jil-e nögčibei:
translit. 66.3 γaruγsan jirγuγan tümen- 66.4 iyen čuγlaγulju : kerülen 66.5 mörin-ü kijaγar-a kürčü 66.6 bars qota bariju saγun 66.7 atala : tabin γurban nasun- 66.8 taγan noqai jil-e nögčibei :
129
tegün-ü köbegün bilig-tü qaγan γučin dörben nasun taγan qan orun saγuju: naiman jil boluγad nögčibei:
translit. 66.9 tegün-ü köbegün bilig-tü 66.10 qaγan γučin dörben nasun 66.11 taγan qan orun saγuju : 66.12 naiman jil boluγad nögčibei :
130
translit. 67.0 tegünü qoyina degüü anu 67.1 usqal qaγan γučin nasun 67.2 -taγan qan orun saγuju : 67.3 arban jil boluγad nögčibei :
131
translit. 67.4 tegün-ü köbegün engke joriγ-tu 67.5 elbeg . nigülesügči : qaraγčuγ 67.6 γurban köbegün buyu .
132
translit. engke 67.7 joriγ-tu γučin nigen nasun 67.8 -taγan qan orun saγuju : dörben 67.9 jil boluγad nögčibei :
133
tegün-ü degüü elbeg γučin γurban nasun-taγan qan orun saγuju: elbeg nigülesügči qaγan kemen qotala-da aldarsibai
translit. tegün-ü 67.10 degüü elbeg γučin γurban 67.11 nasun-taγan qan orun saγuju : 67.12 elbeg nigülesügči qaγan 67.13 kemen qotala-da 68.0 aldarsibai .
134
genete jirüken-tür inü simnus oruju: alaγsan taulai-yin čisun časun-tur tusuγsan-i üjeged: ene metü čaγan niγur-tai ulaγan qačar-tai eme bai
translit. genete 68.1 jirüken-tür inü simnus 68.2 oruju : alaγsan taulai- 68.3 yin čisun časun-tur 68.4 tusuγsan-i üjeged : 68.5 ene metü čaγan niγur-tai 68.6 ulaγan qačar-tai eme bai .
135
bolbau la kemebesü: oyirad-un quuqai dayu ögüler-ün: činü degüü qaraγčuγ dügüreng qung tayiji-yin öljei-tü γov-a beyiji-yin öngge gerel egün-eče ilegüü kemegsen-dür: elbeg qaγan degüü-ben qaraγčuγ dügüreng tayiji-yi alaju: öljei-tü γov-a beyiji-yi abubai
translit. 8.7 bolbau la kemebesü : oyirad- 68.8 un quuqai dayu ögüler-ün : 68.9 činü degüü qaraγčuγ 68.10 dügüreng qung tayiji-yin 68.11 öljei-tü γov-a beyiji- 68.12 yin öngge gerel egün-eče 69.0 ilegüü kemegsen-dür : elbeg 69.1 qaγan . degüü-ben qaraγčuγ 69.2 dügüreng tayiji-yi alaju : 69.3 öljei-tü γov-a beyiji-yi 69.4 abubai .
137
qaγan-i ügei-dür quuqai dayu-yi: qaraγčuγ-un köteči doγsin sira-yi-ber uriju: mönggün čaran-tur ariki kijü öljei-tü γov-a beyiji: yeke šang-gi qaγan medemje: či namai-yi maγu bey-e-yi mini sayin: baγa bey-e-yi mini yeke beyiji nere-yi mini tayiqu bolγaba či gejü: ariki-bar soγtaγaju
translit. qaγan-i ügei- 69.6 dür quuqai dayu-yi : 69.7 qaraγčuγ-un köteči 69.8 doγsin sira-yi-ber uriju : 69.9 mönggün čaran-tur ariki kijü 69.10 öljei-tü γov-a beyiji : 69.11 yeke šang-gi qaγan medemje : 69.12 či namai-yi maγu bey-e-yi 69.13 mini sayin : baγa bey-e-yi 70.0 mini yeke . beyiji nere-yi 70.1 mini tayiqu bolγaba či 70.2 gejü : ariki-bar soγtaγaju .
138
orun degere-ben örgüjü tabiγad üsüben tasučiju: niγur-iyan maγajilan: doγsin šara-bar qaγan-i nekegüljü: qaγan-i ireküi-tür buruγu qaraju uyilaju saγubai
translit. 70.3 orun degere-ben örgüjü 70.4 tabiγad . üsüben tasučiju : 70.5 niγur-iyan maγajilan : doγsin 70.6 šara-bar qaγan-i nekegüljü : 70.7 qaγan-i ireküi-tür buruγu 70.8 qaraju uyilaju saγubai .
139
translit. 70.9 qaγan iren asqabasu : 70.10 quuqai dayu namai tatay-a 70.11 gegsen-tür ese bolba geji 70.12 inggebe :
142
translit. 71.3 quuqai dayu-yi alaju : 71.4 jon-i ni arasun-i öbčijü 71.5 irejü : γov-a beyiji-dü 71.6 ögbei :
143
beyiji qaγan-i quruγun-i čisun: quuqai-yin arasun-i tosun qoyar-i neyilegüljü doliyaγad: eme či bolba ere-yügen ösiy-e abuba bi: qara sanaγatu qaγan-i čisun: qatquqan kelegsen quuqai-yin tosun qoyar-iyar qangba bi: ontarla kemebei:
translit. beyiji qaγan-i quru= 71.7 γun-i čisun : quuqai-yin 71.8 arasun-i tosun qoyar-i 71.9 neyilegüljü doliyaγad : eme či 71.10 bolba ere-yügen ösiy-e abuba 71.11 bi : qara sanaγatu qaγan-i 71.12 čisun : qatquqan kelegsen 71.13 quuqai-yin tosun qoyar-iyar 72.0 qangba bi : ontarla kemebei :
146
i gejü köbegün-tür inü: batulatu čingsang čola ögčü: ökin-iyen samur günji-yi ögčü: dörben oyirad-i medegülbei:
translit. i gejü 72.4 köbegün-tür inü : batulatu 72.5 čingsang čola ögčü : 72.6 ökin-iyen samur günji-yi 72.7 ögčü : dörben oyirad-i 72.8 medegülbei :
147
tegün-ü qoyina oyirad-un ügeči qasq-a qaγan-i alaju: öljei-tü γov-a beyiji elbeg qaγan-i abqui-tur γurban saratai ügeči qasq-a-yi abqui-tur doluγan saratai odču: törügsen köbegün-i ajai kemen nere ögbe:
translit. tegün-ü 72.9 qoyina oyirad-un ügeči 72.10 qasq-a qaγan-i alaju : 72.11 öljei-tü γov-a beyiji 72.12 elbeg qaγan-i abqui-tur 72.13 γurban saratai . ügeči 73.0 qasq-a-yi abqui-tur 73.1 doluγan saratai odču : 73.2 törügsen köbegün-i ajai 73.3 kemen nere ögbe :
148
translit. mongγol-un 73.4 ögedelekü neretü köbegün-i : 73.5 batula čingsang arγal tegülgejü . 73.6 aruγ-tai nere ögbe :
149
tegün-ü qoyina mongγol öčüken amuju: tökegürün: elbeg qaγan-i yeke köbegün gün temür-i qorin jirγuγan nasun-tur inü qan orun saγulγabai
translit. tegün-ü 73.7 qoyina mongγol öčüken amuju : 73.8 tökegürün : elbeg qaγan-i yeke 73.9 köbegün gün temür-i qorin 73.10 jirγuγan nasun-tur inü qan 73.11 orun saγulγabai .
151
tegünü qoyina degüü inü: öljei temür qorin tabun nasun-daγan qan orun saγuju: naiman jil boluγad nögčibei:
translit. tegünü qoyina 73.13 degüü inü : öljei temür . 74.0 qorin tabun nasun-daγan . 74.1 qan orun saγuju : naiman 74.2 jil boluγad nögčibei :
152
translit. 74.3 tegünü köbegün delbeg . arban 74.4 doluγan nasun-taγan qan orun 74.5 saγuju : tabun jil boluγad 74.6 nögčibei :
153
translit. mön tere jil oyirad- 74.7 un ügeči qasq-a quuqai-yin 74.8 köbegün batula čingsang ni 74.9 alabai .
155
translit. ügeči qasq-a-yin 74.11 köbegün esekü . batula čingsang- 74.12 yin samur günji-yi abubai .
157
translit. esekü ükübei . mön tedüi samur 75.1 qoyar-i : aruγ-tai-ača niγuju 75.2 törküm-tegen mongγol-tur 75.3 ilgebei :
158
translit. esekü ükebe . oyirad 75.4 samaγu bolba : ejen ečige-tegen 75.5 mörgüjü . ene degere ni mordaju 75.6 ire kemen ilgebei :
159
ejen-ü üre atai tayiji ülegsen mongγol-i ejelen aγsan ajaγu atai tayiji öljei-tü γov-a beyiji-yi abču: γučin tabun nasun-taγan qan orun saγuju aruγtai-tu tayisi čola öggüged: atai qaγan ajai
translit. ejen-ü üre 75.7 atai tayiji . ülegsen mongγol- 75.8 i ejelen aγsan ajaγu atai 75.9 tayiji . öljei-tü γov-a 75.10 beyiji-yi abču : γučin tabun 75.11 nasun-taγan qan orun saγuju . 75.12 aruγtai-tu tayisi čola 75.13 öggüged : atai qaγan . ajai
160
tayiji aruγtai tayisi či öljei-tü γov-a beyiji ajai tayiji-i γurbaγula mordaju jilaman qan-a dörben oyirad-i dobtulju olja bolγan abču iregsen-tür: batula čingsan-yin köbegün baγamu-yi bariju iregsen-tür: ajai tayiji egeči samur günji sayin kigsen bile-e ene köbegün-i inü talbiy-a kemegsen-tür: qour-a-tu-yin üre bile geji: aruγtai tayisi namai aruγ ügürgejü nere ögči bile geji baγamu-yi toγun doura kömürin toγun nere ögčü: jaruju yabutala: samur günji beyeber γuyuju abun qaribai
translit. 75.14 tayiji . aruγtai tayisi 76.0 či öljei-tü γov-a beyiji . ajai tayiji-i 76.1 γurbaγula . mordaju jilaman 76.2 qan-a dörben oyirad-i 76.3 dobtulju olja bolγan 76.4 abču iregsen-tür : batula 76.5 čingsan-yin köbegün baγamu- 76.6 yi bariju iregsen-tür : 76.7 ajai tayiji . egeči samur 76.8 günji sayin kigsen bile-e . 76.9 ene köbegün-i inü talbiy-a 76.10 kemegsen-tür : qour-a-tu-yin 76.11 üre bile geji : aruγtai 76.12 tayisi namai aruγ ügürgejü 76.13 nere ögči bile geji baγamu-yi 76.14 toγun doura kömürin 77.0 toγun nere ögčü : jaruju 77.1 yabutala : samur günji beyeber 77.2 γuyuju abun qaribai .
161
toγun gürün mongγol mani abtaγči metü tomuγu ügei bayinam: ene degere ni morday-a gejü dörben oyirad-i abči irejü: atai qaγan-i qoruγaju
translit. toγun 77.3 gürün mongγol mani abtaγči 77.4 metü tomuγu ügei bayinam : 77.5 ene degere ni morday-a gejü . 77.6 dörben oyirad-i abči 77.7 irejü : atai qaγan-i qoru= 77.8 γaju .
162
translit. toγun tayisi ejen-i 77.9 čaγan ger-i ergijü : daγarilan či 77.10 sutu bolqula . bi sutai-yin 77.11 üre kemen ögülebei :
163
translit. ejen-i 77.12 saγadaγ-tu-ki sumun daγun 77.13 γarun . toγun-i qabar aman-ača 78.0 čisun γarbai .
164
köbegün-iyen esen-i iregüljü: örgüsün čini ariljam: mongγol-un γaγča möngke-yi ala: eme sutai-yin üre bi: ejen boγda-du eyin kigdebei:
translit. köbegün-iyen 78.1 esen-i iregüljü : örgüsün 78.2 čini ariljam : mongγol-un 78.3 γaγča möngke-yi ala : 78.4 eme sutai-yin üre bi : ejen 78.5 boγda-du eyin kigdebei :
166
atai qaγan γučin doluγan nasun-taγan qan orun saγuju: döčin yisün nasun-taγan toγun-i γar-tu nögčibei:
translit. atai qaγan 78.7 γučin doluγan nasun-taγan 78.8 qan orun saγuju : döčin 78.9 yisün nasun-taγan toγun-i 78.10 γar-tu nögčibei :
167
tegün-ü qoyina elbeg qaγan-u köbegün ajai tayiji-yin γurban köbegün-ü aq-a inü tayisun tayiji ded inü aγbarji tayiji mandaγul tayiji γurban buyu
translit. tegün-ü 78.11 qoyina elbeg qaγan-u köbegün 78.12 ajai tayiji-yin γurban 78.13 köbegün-ü aq-a inü tayisun 78.14 tayiji . ded inü aγbarji 79.0 tayiji . mandaγul tayiji 79.1 γurban buyu .
169
tayisun qaγan aq-a degüü γurbaγula oyirad-tur mordaju: oyirad uγtuju qoyar bayiri tululčaju bayiqui-tur: qoyar čerig-ün dumda tügürüg-i ireküi-tur: qasarun üre baγatur sigüsütei γarba: oyirad-ača qariyad-un γuyilinči baγatur qoyar-i silijü γarγabai
translit. tayisun 79.4 qaγan aq-a degüü γurbaγula 79.5 oyirad-tur mordaju : 79.6 oyirad uγtuju qoyar bayiri 79.7 tululčaju bayiqui-tur : qoyar 79.8 čerig-ün dumda tügürüg-i 79.9 ireküi-tur : qasarun üre baγatur 79.10 sigüsütei γarba : oyirad-ača 79.11 qariyad-un γuyilinči baγatur 79.12 qoyar-i silijü γarγabai .
170
sigüsütei qoyar dabqur quyaγ emüsčü: eligen-dür kürje kijü γuyilinči qoyar dabqur tuγulγ-a emüsčü: qoyar čerig-ün dumda jolγaldabai
translit. 79.13 sigüsütei qoyar dabqur 80.0 quyaγ emüsčü : eligen-dür 80.1 kürje kijü γuyilinči qoyar 80.2 dabqur tuγulγ-a emüsčü : 80.3 qoyar čerig-ün dumda 80.4 jolγaldabai .
171
translit. *γuyilinči qoyar 80.5 dabqur quyaγ kürje nebte 80.6 beyen-dü ni baq-a kürtele 80.7 qarbubai .
173
üdesi kelelčejü marγada oruji öggüy-e kemen qonuγsan-tur: söni telenggüs-ün abtula sečen: aγbarji jinong teneg gele köbegün-i čuutu qaruγčuγ ügeyile bolba bi araγlasu geji söni ireji aγbarji jinong-i čimai qaγan bolγuy-a kemegsen-tür: aγbarji jinong: oyirad-un esen tayisi-tai nigedčü: aq-a-yuγan tayisun qan-i dayilan kögegsen-tür: kentei qan-i jorin očitala: γorlosun čebden-tür učiraγsan-tur: čebden urida ökin-i mini altaγaljin-i gegegsen bölüge kemejü: tayisun qaγan-i qoruγabai
translit. üdesi 80.9 kelelčejü . marγada oruji 80.10 öggüy-e kemen qonuγsan-tur : 80.11 söni telenggüs-ün abtula sečen : 80.12 aγbarji jinong teneg gele . 80.13 köbegün-i čuutu 80.14 qaruγčuγ ügeyile bolba 81.0 bi araγlasu geji . söni 81.1 ireji aγbarji jinong-i 81.2 čimai qaγan bolγuy-a kemegsen- 81.3 tür : aγbarji jinong : 81.4 oyirad-un esen tayisi-tai 81.5 nigedčü : aq-a-yuγan tayisun 81.6 qan-i dayilan kögegsen-tür : 81.7 kentei qan-i jorin očitala : 81.8 γorlosun čebden-tür . 81.9 učiraγsan-tur : čebden 81.10 urida ökin-i mini altaγaljin-i 81.11 gegegsen bölüge kemejü : tayisun 81.12 qaγan-i qoruγabai .
174
translit. γučin nigen- 81.13 tegen qan orun saγuju arban 82.0 dörben jil boluγad . čebden-ü 82.1 γar-tur nögčibei :
175
tedüi aγbarji jinong oyirad-un esen-tür mini čuutu köbegün qaraγčuγ urida oyirad-tai nige bolun geji yaγubi oyirad-i čabčiy-a gegsen-i bi bayilγabai
translit. tedüi 82.2 aγbarji jinong oyirad-un 82.3 esen-tür . mini čuutu köbegün 82.4 qaraγčuγ . urida oyirad-tai 82.5 nige bolun geji yaγubi . 82.6 oyirad-i čabčiy-a gegsen-i 82.7 bi bayilγabai .
176
translit. egsen-tür oyirad 82.8 eleglen : ene maγad jinong bisi : 82.9 maral eljigen ajuγu kemen . 82.10 iniyeldübei :
177
tedüi esen aγbarji jinong ekilen-dü qurim ögkü kemen jalaju: ayaγan tabiqu gejü toγulaqu-du sayin kemen čubuγulju: jinong ekilen γučin γurban örbelegten-i čuγ qoruγabai
translit. tedüi esen . 82.11 aγbarji jinong ekilen-dü 82.12 qurim ögkü kemen jalaju : ayaγan 82.13 tabiqu gejü 82.14 toγulaqu-du sayin kemen 83.0 čubuγulju : jinong ekilen 83.1 γučin γurban örbelegten-i 83.2 čuγ qoruγabai .
178
aγbarji jinong-un köbegün čuutu qaraγčuγ tayiji inaγ gar-a neretü köteči-ben abun dutaγabi: oyirad γučin sayin ere silejü kögejü: ongγun-i qabčaγai-tur qorγulbai
translit. aγbarji 83.3 jinong-un köbegün čuutu qaraγ= 83.4 čuγ tayiji inaγ gar-a neretü 83.5 köteči-ben abun dutaγabi : 83.6 oyirad γučin sayin ere silejü 83.7 kögejü : ongγun-i qabčaγai-tur 83.8 qorγulbai .
179
oyirad-un silbis baγatur qoyar dabqur quyaγ emüsčü čubuju iretele inaγ gara köteči qoyar dabqur quyaγ nebte qarbuγsan-tur qoyitu kümün-iyen abun unabai
translit. oyirad-un 83.9 silbis baγatur qoyar dabqur 83.10 quyaγ emüsčü čubuju iretele . 83.11 inaγ gara köteči qoyar dabqur 83.12 quyaγ nebte qarbuγsan-tur . 83.13 qoyitu kümün-iyen abun unabai .
180
tegün-ü qoyina čeleg türgen γurban dabqur quyaγ emüsčü irebesü köteči bi čidaqu ügei tayiji qarbu kemegsen-dür tayiji γurban dabqur quyaγ nebte qarbubai
translit. 83.14 tegün-ü qoyina čeleg türgen 84.0 γurban dabqur quyaγ emüsčü 84.1 irebesü . köteči bi čidaqu 84.2 ügei . tayiji qarbu kemegsen- 84.3 dür tayiji γurban dabqur 84.4 quyaγ nebte qarbubai .
182
söni boluγsan qoyina yabaγan saγuju yaγun bolqu kemen inag gara köteči odču esen tayisi-yin boγura qabsaγ eremeg šaraγčin qoyar-i qulγaju
translit. söni 84.7 boluγsan qoyina yabaγan 84.8 saγuju yaγun bolqu kemen . 84.9 inag gara köteči odču . 84.10 esen tayisi-yin boγura 84.11 qabsaγ . eremeg šaraγčin 84.12 qoyar-i qulγaju .
183
reged: toγmoγ-un qad jüči-yin üre mini törül bölüge kemen očitala: toγmoγ-un aγ möngke bayan tus bolju tegün-lüge nöküčen saγuju: inaγ gara köteči-ben döčin dörben-i tengse kemen ilegebei:
translit. reged : 84.13 toγmoγ-un qad jüči-yin 84.14 üre . mini törül bölüge 85.0 kemen očitala : toγmoγ-un 85.1 aγ möngke bayan tus bolju . 85.2 tegün-lüge nöküčen saγuju : 85.3 inaγ gara köteči-ben döčin 85.4 dörben-i tengse kemen ilegebei :
184
toγmoγ abalaγsan-tur qaraγčuγ tayiji arban jegeren-i yisüi ni alaγsan-tur: aγ möngke-yin degüü jaγsi möngke nidün maγuyilan qoruγabai
translit. 85.5 toγmoγ abalaγsan-tur . qaraγčuγ 85.6 tayiji . arban jegeren-i yisüi 85.7 ni alaγsan-tur : aγ möngke-yin 85.8 degüü jaγsi möngke nidün 85.9 maγuyilan qoruγabai .
185
tedüi inaγ gara köteči ireged: tayiji-yi qoruγaγsan-i medeged: nigen sürüg aduγu abun: qaraγčuγ tayiji-yin beyiji esen tayisi-yin ökin sečeg neretü qatun-iyan dergede yabubai
translit. tedüi 85.10 inaγ gara köteči ireged : 85.11 tayiji-yi qoruγaγsan-i 85.12 medeged : nigen sürüg aduγu 85.13 abun : qaraγčuγ tayiji-yin 85.14 beyiji . esen tayisi-yin ökin 86.0 sečeg neretü qatun-iyan dergede 86.1 yabubai .
186
translit. qaraγčuγ tayiji- 86.2 yin beyiji qaraγčuγ tayiji- 86.3 ača salqui-tur doluγan saratai 86.4 aγsan ajuγu :
187
γurban sara boluγad mendülegsen-tür ečige inü esen tayisi ökin bolqula amila: köbegün bolqula ala kemejü kümün ilgegsen-tür: sečeg beyiji jaγaγa-ki inü qoyisi tataju sigelgebei:
translit. γurban sara 86.5 boluγad mendülegsen-tür . ečige 86.6 inü esen tayisi . ökin bolqula . 86.7 amila : köbegün bolqula ala kemejü 86.8 kümün ilgegsen-tür : sečeg 86.9 beyiji jaγaγa-ki inü qoyisi 86.10 tataju sigelgebei :
189
tegünü qoyina čaqar-un odui emegen-i ökin-i ölügeyidčü talbiγad: elüngčeg eke samur günji-dü odču ögülebesü günji keüken-i abču ireji bayan möngke kemen nere ögčü: solungγus-un sangγuldai-yin eme qaraγčin tayibučin-tur kökegülbei:
translit. tegünü 86.12 qoyina . čaqar-un odui 86.13 emegen-i ökin-i ölügeyidčü 86.14 talbiγad : elüngčeg eke samur 87.0 günji-dü odču ögülebesü . 87.1 günji keüken-i abču ireji . 87.2 bayan möngke kemen nere ögčü : 87.3 solungγus-un sangγuldai-yin 87.4 eme . qaraγčin tayibučin-tur 87.5 kökegülbei :
190
esen emege eke-tegen samur günji-dü ene keüken-i alay-a kemegsen-tür: günji ene mini degüü čini jige bisiü: ene kejiy-e ösči ösiy-e abqu bai
translit. esen emege eke- 87.6 tegen samur günji-dü . ene 87.7 keüken-i alay-a kemegsen-tür : 87.8 günji ene mini degüü . čini 87.9 jige bisiü : ene kejiy-e ösči 87.10 ösiy-e abqu bai .
192
translit. tedüi günji- 87.13 eče niγuju alay-a geküi ni . 87.14 inaγ gara köteči sonusču . 88.0 günji-dü irejü kelebei :
193
günji itegeltei kümün bolji mongγol-du ni ilegey-e ni geküi-tür: inaγ gara ögülerün: oyirad-un ökidei tayibu quyiγči yabudaγ bile: tegün-i tengsekü gejü: ökidei tayibu-du: či kündü yeke boluy-a geküle: qaraγčuγ-un sečeg beyiji-eče törügsen keüken γurban nasutai bui: mongγol-tur kürgebesü:ene beyen-eče bolqu qoyitu üre čini darqan bolqu kemegsen-tür: ökidei tayibu günji-dü odču: bi törküm-dür čini kürgesügei kemegsen-dür: günji bayasču: oyirad-un ökidei tayibu qaračin-i bolui tayisi sartaγul-un bayantai aqlaqu mergen qonggirad-un eselei tayibu dörbegüle-ber kürgegül-ün ilgebei:
translit. 88.1 günji itegeltei kümün bolji 88.2 mongγol-du ni ilegey-e ni 88.3 geküi-tür : inaγ gara 88.4 ögülerün : oyirad-un 88.5 ökidei tayibu quyiγči 88.6 yabudaγ bile : tegün-i 88.7 tengsekü gejü : ökidei 88.8 tayibu-du : či kündü yeke 88.9 boluy-a geküle : qaraγčuγ- 88.10 un sečeg beyiji-eče törügsen 88.11 keüken γurban nasutai bui : 88.12 mongγol-tur kürgebesü :ene 88.13 beyen-eče bolqu . qoyitu 89.0 üre čini darqan bolqu 89.1 kemegsen-tür : ökidei tayibu 89.2 günji-dü odču : bi törküm- 89.3 dür čini kürgesügei kemegsen- 89.4 dür : günji bayasču : 89.5 oyirad-un ökidei tayibu . 89.6 qaračin-i bolui tayisi . 89.7 sartaγul-un bayantai aqlaqu . 89.8 mergen qonggirad-un eselei 89.9 tayibu dörbegüle-ber kürge= 89.10 gül-ün ilgebei :
194
jaγura orqud-un oriči sigüsi sikir neretü ökin-iyen tere bayan möngke tayiji-tur jüngken örgün ülegsen törül-tür inü kürgey-e kemen tüsigül-ün saγubai
translit. jaγura 89.11 orqud-un oriči sigüsi 89.12 sikir neretü ökin-iyen 89.13 tere bayan möngke 90.0 tayiji-tur jüngken 90.1 örgün ülegsen törül-tür 90.2 inü kürgey-e kemen tüsigül-ün 90.3 saγubai .
195
tedüi esen tayisi-yi oyirad-un baraγun γar-un aγlaγ čingsang qoyar dobtulju: esen γaγča bey-e-ben dutaγaju
translit. tedüi esen tayisi- 90.4 yi oyirad-un baraγun γar-un 90.5 aγlaγ čingsang qoyar 90.6 dobtulju : esen γaγča bey-e- 90.7 ben dutaγaju .
196
aruγsan-i mongγol-un böke sursun-i köbegün baqu bariju alaγad kökei qan-i kötel degere modun-tur elgüjü orkibai
translit. aruγsan-i 90.8 mongγol-un böke sursun-i 90.9 köbegün baqu bariju alaγad . 90.10 kökei qan-i kötel degere modun- 90.11 tur elgüjü orkibai .
197
esen-i ükügsen-i sonusču tayisun qaγan-u baγa qatun samur tayiqu-ača törügsen mergükis neretü köbegün-i doluγan nasutai-yi ögeglen samur tayiqu ildü jegüjü mordaju: dörben oyirad-i küngküi jabqan-tur dobtulju yeke olja abču baγuγad: mergürkis-i qan orun-tur saγulγaju
translit. 90.12 esen-i ükügsen-i sonusču . 90.13 tayisun qaγan-u baγa qatun 91.0 samur tayiqu-ača törügsen . 91.1 mergükis neretü köbegün-i 91.2 doluγan nasutai-yi . ögeg= 91.3 len samur tayiqu ildü jegüjü 91.4 mordaju : dörben oyirad-i 91.5 küngküi jabqan-tur dobtulju 91.6 yeke olja abču baγuγad : 91.7 mergürkis-i qan orun-tur 91.8 saγulγaju .
198
ügegtü qaγan kemen nereyidčü yabutala: naiman nasun-tur inü tümed-ün qačigin-i üre doγulun tayiji qoruγabai
translit. ügegtü qaγan 91.9 kemen nereyidčü . yabutala : 91.10 naiman nasun-tur inü . 91.11 tümed-ün qačigin-i üre . 91.12 doγulun tayiji qoruγabai .
199
tegün-ü qoyina tayisun qaγan-i čebden-i qoruγaqui-taγan öberün jige bile gejü ese alaγsan molun tayiji-yi: čebden-i ükügsen qoyina: ongniγud-un mouliqai ung molun-i arban doluγan nasun-tur inü: qan orun saγulγabai
translit. 91.13 tegün-ü qoyina tayisun qaγan-i 92.0 čebden-i qoruγaqui-taγan . 92.1 öberün jige bile gejü ese 92.2 alaγsan molun tayiji-yi : 92.3 čebden-i ükügsen qoyina : 92.4 ongniγud-un mouliqai ung . 92.5 molun-i arban doluγan nasun- 92.6 tur inü : qan orun saγul= 92.7 γabai .
200
tende solungγus-un qotubaq-a qoyar degegsi qudal qob kelejü: mouliqai ung molun qaγan-i arban yisün nasun-tur inü qoruγabai
translit. tende solungγus-un 92.8 qotubaq-a . qoyar degegsi 92.9 qudal qob kelejü : mouliqai 92.10 ung . molun qaγan-i arban 92.11 yisün nasun-tur inü qoruγabai .
201
molun qaγan-i nögčigsen-tür: abaγ-a inü ajai tayiji-yin oyirad qatun-ača törügsen manduγul neretü-yi γučin naiman-tur inü: qan orun saγuγad: ügegetü qaγan-u ösiy-e-ber: morduju qačigin-u üre doγulan tayiji-yi alabai
translit. 92.12 molun qaγan-i nögčigsen-tür : 92.13 abaγ-a inü ajai tayiji-yin 93.0 oyirad qatun-ača törügsen 93.1 manduγul neretü-yi γučin 93.2 naiman-tur inü : qan orun 93.3 saγuγad : ügegetü qaγan-u 93.4 ösiy-e-ber : morduju qačigin-u 93.5 üre doγulan tayiji-yi 93.6 alabai .
202
tende-eče jiči-yi inü bayan möngke tayiji sikir beyiji qoyar-i urida oyirad-ača abči iregči dörben sayid oruči sigüsi kürgejü iregsen-dür abaγa inü manduγul-un qaγan masi bayasču: bayan möngke-yi bolqu jinong nereyidčü dörben sayid-i üre-yin ür-e kürtele darqan bolγabai
translit. tende-eče jiči-yi 93.7 inü . bayan möngke tayiji . 93.8 sikir beyiji qoyar-i urida 93.9 oyirad-ača abči iregči 93.10 dörben sayid . oruči 93.11 sigüsi kürgejü iregsen-dür 93.12 abaγa inü . manduγul-un 94.0 qaγan masi bayasču : bayan 94.1 möngke-yi bolqu jinong 94.2 nereyidčü dörben sayid-i 94.3 üre-yin ür-e kürtele darqan 94.4 bolγabai .
204
translit. tegün-ü qoyina 94.6 basa molun qaγan-u ösiy-e-ber 94.7 abura morduju . mouliqai 94.8 ung-i alabai .
205
manduγul-un qaγan bolqu jinong qoyar: jirγuγan tümen-i tamtuγlan medejü yabutala: isama tayisi qaγan jinong qoyar-un qoγur dumda qudal qob kelejü: qaγan morduju: bolqu jinong-i dobtulju abubai
translit. manduγul-un 94.9 qaγan . bolqu jinong qoyar : 94.10 jirγuγan tümen-i tamtuγlan 94.11 medejü yabutala : isama tayisi 94.12 qaγan jinong qoyar-un qoγur 94.13 dumda . qudal qob kelejü : 95.0 qaγan morduju : bolqu 95.1 jinong-i dobtulju abubai .
208
bolqu jinong-yin sikir tayiqu-ača törügsen batu möngke neretü nigen nasutu köbegün aγsan-i baqai neretü kümün-i eme kökegülügsen buyu
translit. bolqu jinong- 95.6 yin sikir tayiqu-ača törüg= 95.7 sen . batu möngke neretü nigen 95.8 nasutu köbegün aγsan-i baqai 95.9 neretü kümün-i eme kökegülügsen 95.10 buyu .
210
translit. bolqu jinong-i 95.13 γučin nigen nasun-tur inü : 96.0 yöngsiyebü-yin keriy-e qojigir 96.1 qoruγabai .
211
bayan möngke bolqu jinong-yin köbegün: batu möngke modun bečin jiltei: doluγan nasun-tur inü manduqai sečen qatun usun morin jiltei: γučin γurban nasun-taγan: ejen-ü čaγan gerte odču: menggen iraγu neretü kümün-iyer sačuli sačuγulju: esi qatun-a: öber-iyen eyin öčir-ün: qara čaγan-i ülü üjekü γajar-a barilam bile bi: qaγan-u üre batu möngke-yi baγ-a gejü: qasarun üre önbolud-i abuy-a geküdü: qatun eke-yin ordun-u oyira irebei bi: örgen yeke egüdei čini könggen gejü: öndür yeke bosuγani čini boγuni gejü: öbere eteged önbolud-tur očiqula: urγ-a čini urtu: quvbi čini aγuu bisiü uraγlaju ab namai: ürei čini baγ-a gejü basuqula: önbolud-i uraγlaju ab kemeged: ünen sedkil-iyer jalbariγsan-taγan kürčü: öčüken ürei čini batu möngke-yi sakin küliyejü gergei bolbasu: örüsiyejü dotaγadu engger-tü mini doluγan köbegün: γadaγadu engger-tü mini γaγča ökin jayaγa kemen: jalbariγsan-iyar mini bolbasu: doluγan bolud nere ögčü: γolumta-yi čini sitaγasu kemen öčiged qaribai
translit. bayan 96.2 möngke bolqu jinong-yin 96.3 köbegün : batu möngke modun 96.4 bečin jiltei : doluγan nasun- 96.5 tur inü manduqai sečen 96.6 qatun usun morin jiltei : 96.7 γučin γurban nasun-taγan : 96.8 ejen-ü čaγan gerte odču : 96.9 menggen iraγu neretü kümün- 96.10 iyer sačuli sačuγulju : 96.11 esi qatun-a : öber-iyen 96.12 eyin öčir-ün : qara čaγan-i 96.13 ülü üjekü γajar-a 97.0 barilam bile bi : qaγan-u 97.1 üre batu möngke-yi baγ-a gejü : 97.2 qasarun üre önbolud-i 97.3 abuy-a geküdü : qatun eke-yin 97.4 ordun-u oyira irebei bi : 97.5 örgen yeke egüdei čini könggen 97.6 gejü : öndür yeke bosuγani 97.7 čini boγuni gejü : öbere 97.8 eteged önbolud-tur očiqu= 97.9 la : urγ-a čini urtu : 97.10 quvbi čini aγuu bisiü . 97.11 uraγlaju ab namai : ürei 97.12 čini baγ-a gejü basuqula : 97.13 önbolud-i uraγlaju ab 98.0 kemeged : ünen sedkil-iyer 98.1 jalbariγsan-taγan kürčü : 98.2 öčüken ürei čini batu 98.3 möngke-yi sakin küliyejü . 98.4 gergei bolbasu : örüsiyejü 98.5 dotaγadu engger-tü mini 98.6 doluγan köbegün : γadaγadu 98.7 engger-tü mini γaγča ökin 98.8 jayaγa kemen : jalbariγsan- 98.9 iyar mini bolbasu : doluγan 98.10 bolud nere ögčü : γolumta-yi 98.11 čini sitaγasu . kemen öčiged 98.12 qaribai .
212
batu möngke-yi doluγan nasun-tur anu: manduqai qatun γučin γurban nasun-taγan gergei bolun sitülčejü: bars jil-e dayan bügüde-yi ejelekü boltuγai kemejü: batu möngke dayan qaγan kemen nereyidčü: ejen-ü čaγan gerün emüne qan saγubai
translit. batu möngke-yi 98.13 doluγan nasun-tur anu : 99.0 manduqai qatun γučin γurban 99.1 nasun-taγan gergei bolun sitül= 99.2 čejü : bars jil-e dayan bügüde- 99.3 yi ejelekü boltuγai kemejü : 99.4 batu möngke dayan qaγan kemen 99.5 nereyidčü : ejen-ü čaγan gerün 99.6 emüne . qan saγubai .
213
uqaγatu sečen manduqai qatun ber: unjiγsan üsüben degegsi ebkejü: ulusun ejen dayan qaγan-i ögeglejü udurid-un mordaju: dörben oyirad-i des=bür-tü degere dobtulju abuγad: čaγaja kijü saγulγabai
translit. uqaγatu 99.7 sečen manduqai qatun ber : 99.8 unjiγsan üsüben degegsi 99.9 ebkejü : ulusun ejen dayan 99.10 qaγan-i ögeglejü . udurid-un 99.11 mordaju : dörben oyirad-i 99.12 des=bür-tü degere dobtulju 99.13 abuγad : čaγaja kijü 100.0 saγulγabai .
214
ta egün-eče qoyisi ger-iyen ordu geji büü kele: örge-e geji kele: jalaγa-ban qoyar quruγun-ača ilegüü büü ki: jabilajü büü saγu sögüdčü saγu: miqa-yi qutaγ-a-bar büü ide amaγar nulγaju
translit. ta egün-eče 100.1 qoyisi . ger-iyen ordu geji 100.2 büü kele : örge-e geji kele : 100.3 jalaγa-ban qoyar quruγun-ača 100.4 ilegüü büü ki : jabilajü 100.5 büü saγu . sögüdčü saγu : 100.6 miqa-yi qutaγ-a-bar büü ide 100.7 amaγar nulγaju .
215
de: ayiraγ-iyan čege-e geji kele: kemen čaγaja kijü öggügsen-tür: oyirad miq-a-yi qutaγ-a-bar esgülji ideküle yamar bolba geji γuyuγsan-tur: esgegülji ide kemegsen bui: edüge boltala tere čaγaja-bar yabuqu buyu
translit. de : ayiraγ- 100.8 iyan čege-e geji kele : kemen 100.9 čaγaja kijü öggügsen-tür : 100.10 oyirad miq-a-yi qutaγ-a-bar 100.11 esgülji ideküle yamar bolba 100.12 geji γuyuγsan-tur : esgegülji 100.13 ide kemegsen bui : edüge 101.0 boltala tere čaγaja-bar yabuqu 101.1 buyu .
216
tendeče manduqai sečen qatun-ača törügsen törü bolud ulus bolud qoyar iker-e: barsa bolud ars-a bolud qoyar ikere: včir bolud alču bolud qoyar ikere: al bolud gegen abai
translit. tendeče manduqai sečen 101.2 qatun-ača törügsen . törü 101.3 bolud . ulus bolud qoyar 101.4 iker-e : barsa bolud . ars-a 101.5 bolud qoyar ikere : včir 101.6 bolud . alču bolud qoyar 101.7 ikere : al bolud . gegen abai .
218
nögüge oyirad-un keriy-e qojigir un ökin güsei qatun-ača-törügsen garudi čing qoyar bui: orqud-un oruči sigüsi-yin ökin jimisgen qatun-ača törügsen gere bolud geresenje qoyar buyu
translit. nögüge 101.9 oyirad-un keriy-e qojigir 101.10 un ökin güsei qatun-ača- 101.11 törügsen garudi . čing 101.12 qoyar bui : orqud-un 101.13 oruči sigüsi-yin ökin 102.0 jimisgen qatun-ača törügsen . 102.1 gere bolud . geresenje qoyar 102.2 buyu .
220
dayan qaγan jirγuγan tümen-i emkilen čuγlaγulju: engkejin jirγaγulju: dalan dörben jil qan orun bariju nayan nasun-taγan taulai jil-e nögčibei:
translit. dayan qaγan jirγuγan 102.5 tümen-i emkilen čuγlaγulju : 102.6 engkejin jirγaγulju : dalan 102.7 dörben jil qan orun bariju 102.8 nayan nasun-taγan taulai jil-e 102.9 nögčibei :
221
translit. ulus bolud 102.10 üre ügei : dayan qaγan-u 102.11 yeke köbegün . törü bolud 102.12 qan orun saγuqu-yin urida nögčibei :
222
translit. 102.13 törü bolud-un köbegün 103.0 bodi alaγ : ubasanča tayiji 103.1 emlig tayiji γurban buyu .
225
translit. 103.5 bodi alaγ qaγan-u köbegün . 103.6 güden . darayisun tayiji . 103.7 köküčidei tayiji : ongγun 103.8 duraqal tayiji buyu .
226
güden qorin yisün nasun-taγan: čaγan gerün emüne qaγan bolju ireküi-tür bars bolud-un qoyaduγar köbegün altan: či yeke qaγan bolbai
translit. güden 103.9 qorin yisün nasun-taγan : čaγan 103.10 gerün emüne . qaγan bolju ireküi- 103.11 tür bars bolud-un qoyaduγar 103.12 köbegün altan : či yeke qaγan 103.13 bolbai .
227
namai törü-yi qasiγči siteü qan čola öggün soyorq-a kemegsen-i jöbsiyejü: alta-tu siteü qan kemen čola ögbei:
translit. namai törü-yi 104.0 qasiγči siteü qan čola 104.1 öggün soyorq-a kemegsen-i 104.2 jöbsiyejü : alta-tu siteü 104.3 qan kemen čola ögbei :
228
güden qaγan qas yeke törü-yi töbsidkejü: gür yeke ulusi engke jirγaγulju: γučin naiman nasun-taγan nögčibei:
translit. güden 104.4 qaγan qas yeke törü-yi 104.5 töbsidkejü : gür yeke 104.6 ulusi engke jirγaγulju : 104.7 γučin naiman nasun-taγan nögči= 104.8 bei :
229
tegün-ü köbegün tümen tayiji jöngketü duraqal baγ darqan dayičing tayiji bui: tümen tayiji qorin naiman nasun-taγan qaγan bolju: karm-a blam-a učiraju: šajin-tur oruju: jirγuγan tümen-i čuγlaγulju yeke čaγaja kibei:
translit. tegün-ü köbegün tümen 104.9 tayiji . jöngketü duraqal . 104.10 baγ darqan . dayičing tayiji 104.11 bui : tümen tayiji qorin 104.12 naiman nasun-taγan qaγan bolju : 104.13 karm-a blam-a učiraju : šajin- 105.0 tur oruju : jirγuγan tümen-i 105.1 čuγlaγulju yeke čaγaja kibei :
230
jegün γurban tümen-eče namutai qung tayiji: qalq-a-yin subuqai üijeng: baraγun γurban tümen-eče ordus-un qutuγ-tai sečen qung tayiji asud-un nom dara qoluči noyan: tümed-ün namutai čörükü qung tayiji: eden-iyer jasaγ-i bariγulju: tümen jasaγ-tu qaγan kemen aldarsiju: kümün amitan-i jirγaγul-un: γučin tabun jil qan orun saγuju: tabin dörben nasun-taγan nögčibei:
translit. 105.2 jegün γurban tümen-eče namutai 105.3 qung tayiji : qalq-a-yin 105.4 subuqai üijeng : baraγun 105.5 γurban tümen-eče ordus-un 105.6 qutuγ-tai sečen qung tayiji . 105.7 asud-un nom dara qoluči 105.8 noyan : tümed-ün namutai 105.9 čörükü qung tayiji : eden- 105.10 iyer jasaγ-i bariγulju : 105.11 tümen jasaγ-tu qaγan kemen 105.12 aldarsiju : kümün amitan-i 105.13 jirγaγul-un : γučin tabun jil 106.0 qan orun saγuju : tabin 106.1 dörben nasun-taγan nögčibei :
231
tegün-ü köbegün buyan sangaγarjai dügüreng jinong: buyan γučin yisün nasun-taγan qaγan bolju buyan dayun sečen qaγan kemen šajin törü qoyar-i engkejigüljü: döčin yisün nasun-taγan nögčibei:
translit. 106.2 tegün-ü köbegün buyan . sangaγarjai 106.3 dügüreng jinong : buyan γučin 106.4 yisün nasun-taγan . qaγan bolju . 106.5 buyan dayun sečen qaγan kemen 106.6 šajin törü qoyar-i engkeji= 106.7 güljü : döčin yisün nasun-taγan 106.8 nögčibei :
232
translit. tegün-ü köbegün 106.9 mangγus tayiji . 106.10 rabgir tayiji . 106.11 maγu kitad qung tayiji . 106.12 γurban buyu .
234
translit. mangγus tayiji-yin 107.1 köbegün linden baγatur tayiji . 107.2 sangγarja odqun tayiji qoyar 107.3 buyu .
235
linden baγatur tayiji luu jiltei: arban γurban nasun-taγan qaγan bolju: mayidari nom-un qaγan joni čorji terigüten-eče gün narin niγuča kölgen-ü abisig abču: šajin-i tedkün: qorin jirγuγan-taγan sasky-a-yin šarba daγjan qutuγ-tu-ača gün narin niγuča kölgen-ü abisig abču: süme keyid bariju sigimuni-yin bey-e terigüten-i bütügejü: güngga oser terigülen orčiγulaγčin-i quriyaju: gangjur-i mongγol keleber orčiγulγaju
translit. linden baγatur tayiji 107.4 luu jiltei : arban γurban 107.5 nasun-taγan qaγan bolju : mayidari 107.6 nom-un qaγan . joni čorji 107.7 terigüten-eče gün narin niγuča 107.8 kölgen-ü abisig abču : šajin-i 107.9 tedkün : qorin jirγuγan-taγan . 107.10 sasky-a-yin šarba daγjan 107.11 qutuγ-tu-ača gün narin niγuča 107.12 kölgen-ü abisig abču : süme 107.13 keyid bariju . sigimuni-yin 107.14 bey-e terigüten-i bütügejü : 108.0 güngga oser terigülen 108.1 orčiγulaγčin-i quriyaju : 108.2 gangjur-i mongγol keleber orči= 108.3 γulγaju .
236
: linden qutuγ-tu sutu činggis dayiming sečen jüg-üd-i teyin böged ilaγuγči bala cakravarti tai tayisun tngri-yin tngri delekei dakin-i qormus-ta altan kürdün-i orčiγuluγči nom-un qaγan kemen: qoyar törü-yi ülemji-de bayiγul-un atala erten-ü üile-yin kemjiy-e-ber: jirγuγan tümen-i qan qaraču-tur törü-eče eteged üile yabudal oladaγsan-tur: eyeber bolγan yadaγad jirγuγan yeke ulusi küčir-iyer quriyaγad: γučin nigen jil qan orun saγuju: baraγun eteged negüjü šara tala neretü γajar-a döčin γurban nasun-taγan nögčibei:
translit. : linden qutuγ-tu sutu 108.4 činggis dayiming sečen jüg-üd-i 108.5 teyin böged ilaγuγči bala 108.6 cakravarti . tai tayisun . tngri- 108.7 yin tngri . delekei dakin-i qormus- 108.8 ta . altan kürdün-i orčiγuluγči 108.9 nom-un qaγan kemen : qoyar törü- 108.10 yi ülemji-de bayiγul-un atala . 108.11 erten-ü üile-yin kemjiy-e-ber : 108.12 jirγuγan tümen-i . qan qaraču- 108.13 tur . törü-eče eteged 108.14 üile yabudal oladaγsan- 108.15 tur : eyeber bolγan 109.0 yadaγad . jirγuγan yeke ulusi 109.1 küčir-iyer quriyaγad : γučin 109.2 nigen jil qan orun saγuju : baraγun 109.3 eteged negüjü . šara tala neretü 109.4 γajar-a döčin γurban nasun-taγan 109.5 nögčibei :
237
tegün-ü öbegün erke qongqur abanai čin vang qoyar erke qongqur ür-e ügei: abanai čin vang-yin köbegün burni vang lubsang qoyar üre ügei: ede čaγar degere saγuγsan::
translit. tegün-ü öbegün erke 109.6 qongqur . abanai čin vang qoyar . 109.7 erke qongqur ür-e ügei : abanai 109.8 čin vang-yin köbegün burni vang . 109.9 lubsang qoyar üre ügei : 109.10 ede čaγar degere saγuγsan ::
238
bodi alaγ qaγan-i qoyaduγar köbegün kükečei tai tayiji-yin köbegün buraqai čögükür buyan noyan čorudai buraqai-yin köbegün dabaγa qosiγuči tegün-ü köbegün tenggis mergen vang tenggisdei üijeng daγurisqu vang: mergen vang-yin köbegün samadi vang: daγurisqu vang-yin köbegün gümbü beyile: buyan noyan-i köbegün següse dügüreng vang: tegün-ü köbegün čikitei dügüreng vang: tegünü köbegün ayusi vang ede sünid-ün degere saγuγsan::
translit. 109.11 bodi alaγ qaγan-i qoyadu= 109.12 γar köbegün . kükečei tai 109.13 tayiji-yin köbegün buraqai . 109.14 čögükür . buyan noyan . 109.15 čorudai . buraqai-yin 110.0 köbegün dabaγa qosiγuči . 110.1 tegün-ü köbegün tenggis mergen 110.2 vang . tenggisdei üijeng 110.3 daγurisqu vang : mergen 110.4 vang-yin köbegün samadi vang : 110.5 daγurisqu vang-yin köbegün . 110.6 gümbü beyile : buyan noyan-i 110.7 köbegün següse dügüreng vang : 110.8 tegün-ü köbegün čikitei 110.9 dügüreng vang : tegünü köbegün 110.10 ayusi vang ede sünid-ün 110.11 degere saγuγsan ::
239
bodi alaγ qaγan-i γutaγar köbegün ongqun duraqal noyan-i köbegün bayandai noyan tegün-i köbegün dorji sečen jinong irekü baγatur noyan dorji sečen jinong-yin köbegün čoi sengge: tegüni köbegün čaγan baγabai
translit. 110.12 bodi alaγ qaγan-i γutaγar 110.13 köbegün ongqun duraqal 110.14 noyan-i köbegün bayandai noyan . 111.0 tegün-i köbegün dorji sečen 111.1 jinong . irekü baγatur noyan . 111.2 dorji sečen jinong-yin köbegün . 111.3 čoi sengge : tegüni köbegün 111.4 čaγan baγabai .
240
in vang: tegüni köbegün sudani sečen čin vang: tegünü köbegün sebden dongrub čin vang ede üjümečin degere saγuγsan::
translit. in vang : tegüni 111.5 köbegün sudani sečen čin vang : 111.6 tegünü köbegün sebden dongrub 111.7 čin vang ede üjümečin degere 111.8 saγuγsan ::
241
güden qaγan-u qoyaduγar köbegün jongdu duraqal noyan-i köbegün manglai erdeni tegünü köbegün jaγan dügüreng bolud erdeni vang bangbum tüsiyetü jaγan dügüreng-yin köbegün karm-a jab vang: tegünü köbegün rabdan vang: tegünü köbegün čebden vang: bolud erdeni vang-yin köbegün arayijun erdeni vang ede qaučid degere saγuγsan::
translit. 111.9 güden qaγan-u qoyaduγar köbegün 111.10 jongdu duraqal noyan-i köbegün 111.11 manglai erdeni . tegünü köbegün 111.12 jaγan dügüreng . bolud erdeni 111.13 vang . bangbum tüsiyetü . 112.0 jaγan dügüreng-yin köbegün 112.1 karm-a jab vang : tegünü köbegün 112.2 rabdan vang : tegünü köbegün 112.3 čebden vang : bolud erdeni 112.4 vang-yin köbegün . arayijun erdeni 112.5 vang ede qaučid degere saγuγsan ::
242
güden qaγan-u γutaγar köbegün baγ darqan noyan: tegünü köbegün lasai dayičing: tegünü köbegün lamajab erke noyan: tegünü köbegün namjal erdeni: ögeled yelden baγatur loubaqa: ede čaqar degere saγuγsan::
translit. 112.6 güden qaγan-u γutaγar köbegün 112.7 baγ darqan noyan : tegünü köbegün 112.8 lasai dayičing : tegünü köbegün 112.9 lamajab erke noyan : tegünü köbegün 112.10 namjal erdeni : ögeled yelden 112.11 baγatur . loubaqa : ede čaqar 112.12 degere saγuγsan ::
243
irekü baγatur noyan-i köbegün seren erdeni törüyin noyan tegüni köbegün mouliqai noyan: bayisai noyan-i köbegün irbis sečen noyan: irbis ede üjümečin degere saγuγsan::
translit. irekü baγatur 112.13 noyan-i köbegün seren erdeni 112.14 törüyin noyan . tegüni köbegün 113.0 mouliqai noyan : bayisai noyan-i 113.1 köbegün irbis sečen noyan : 113.2 irbis . ede üjümečin degere 113.3 saγuγsan ::
244
translit. 113.4 dayan qaγan-u qoyaduγar 113.5 köbegün ulus bolud üre 113.6 ügei : baγadu ni oyiγud-un 113.7 ibarai tayisi qoruγabai .
245
dayan qaγan-u γutaγar köbegün barsbolud jinong-yin köbegün gümeli mergen qara jinong altan gegen qaγan: labuγ tayiji bayisaqal köndülen qaγan: bayandara narin tayiji bodidara odqun tayiji::
translit. 113.8 dayan qaγan-u γutaγar köbegün 113.9 barsbolud jinong-yin köbegün . 113.10 gümeli mergen qara jinong . 113.11 altan gegen qaγan : labuγ 113.12 tayiji . bayisaqal köndülen 113.13 qaγan : bayandara narin tayiji 114.0 bodidara odqun tayiji ::
246
gümeli jinong-yin nigedüger köbegün noyandara jinong: tegünü köbegün buyan baγatur jinong: tegünü köbegün bosiγ-tu jinong: tegünü köbegün toba jinong erinčen jinong: čoyila jinong: toba jinong üre ügei: čoyila jinong-yin köbegün gürü čin vang: tegünü köbegün dongrub giyun vang::
translit. 114.1 gümeli jinong-yin nigedüger 114.2 köbegün noyandara jinong : 114.3 tegünü köbegün buyan baγatur 114.4 jinong : tegünü köbegün 114.5 bosiγ-tu jinong : tegünü 114.6 köbegün toba jinong . erinčen 114.7 jinong : čoyila jinong : 114.8 toba jinong üre ügei : 114.9 čoyila jinong-yin köbegün 114.10 gürü čin vang : tegünü köbegün 114.11 dongrub giyun vang ::
247
gümeli jinong-yin qoyaduγar köbegün bayisungqorlang noyan: tegün-ü köbegün joriγtu noyan: tegünü köbegün qanada mergen qosiγuči: tegün-ü köbegün tarba tegünü köbegün šanda beyile: tegünü köbegün sonom giyun vang: tegünü köbegün sungrab vang::
translit. 114.12 gümeli jinong-yin qoyadu= 114.13 γar köbegün bayisungqor= 114.14 lang noyan : tegün-ü köbegün 115.0 joriγtu noyan : tegünü 115.1 köbegün qanada mergen qosi= 115.2 γuči : tegün-ü köbegün tarba . 115.3 tegünü köbegün šanda beyile : 115.4 tegünü köbegün sonom giyun 115.5 vang : tegünü köbegün sungrab 115.6 vang ::
248
gümeli jinong-yin γutaγar köbegün oyidarm-a nomuqun noyan: tegün-ü köbegün tekei qosiγuči: tegün-ü köbegün sira kitad tayiji: tegünü köbegün darasi tayiji: tegün-ü köbegün ačitai sečen tegünü köbegün jamso gün: tegün-ü köbegün sonom gün: tegünü köbegün dügüreng beyise gümeli jinong-yin γutaγar köbegün oyidarm-a nomuqun noyan-i γutaγar köbegün nekiy-e köndülen dayičing: tegünü köbegün sanjai čögükür tegün-ü köbegün šagja beyise: tegün-ü köbegün gürüski beyile::
translit. gümeli jinong-yin 115.7 γutaγar köbegün oyidarm-a 115.8 nomuqun noyan : tegün-ü köbegün 115.9 tekei qosiγuči : tegün-ü 115.10 köbegün sira kitad tayiji : tegünü 115.11 köbegün darasi tayiji : 115.12 tegün-ü köbegün ačitai sečen . 115.13 tegünü köbegün jamso gün : 115.14 tegün-ü köbegün sonom gün : 116.0 tegünü köbegün dügüreng beyise 116.1 gümeli jinong-yin γutaγar 116.2 köbegün oyidarm-a nomuqun 116.3 noyan-i γutaγar köbegün 116.4 nekiy-e köndülen dayičing : 116.5 tegünü köbegün sanjai čögükür . 116.6 tegün-ü köbegün šagja beyise : 116.7 tegün-ü köbegün gürüski 116.8 beyile ::
249
gümeli jinong-un dütüger köbegün nomdarai tayiji: tegün-ü köbegün qutuγ-tai čoγčas-un jirüken sečen tayiji: tegünü köbegün sadadai sečen čögükür: tegün-ü köbegün güüsi noyan: tegün-ü köbegün erinčen beyise: tegünü köbegün darjiy-a beyile: tegün-ü köbegün vangčuγ beyile::
translit. gümeli jinong-un 116.9 dütüger köbegün nomdarai 116.10 tayiji : tegün-ü köbegün . 116.11 qutuγ-tai čoγčas-un 116.12 jirüken sečen tayiji : tegünü 116.13 köbegün . sadadai sečen 116.14 čögükür : tegün-ü köbegün 117.0 güüsi noyan : tegün-ü köbegün 117.1 erinčen beyise : tegünü köbegün 117.2 darjiy-a beyile : tegün-ü köbegün 117.3 vangčuγ beyile ::
250
gümeli jinong-yin jirγuduγar köbegün bajar-a üijeng tayiji: tegün-ü köbegün mingqai dayičing: tegün-ü köbegün gürü dayičing: tegün-ü köbegün seren beyise: tegün-ü köbegün gümbürasi beyile: tegün-ü köbegün kendüski beyise::
translit. 117.4 gümeli jinong-yin jirγudu= 117.5 γar köbegün bajar-a üijeng 117.6 tayiji : tegün-ü köbegün mingqai 117.7 dayičing : tegün-ü köbegün gürü 117.8 dayičing : tegün-ü köbegün seren 117.9 beyise : tegün-ü köbegün gümbürasi 117.10 beyile : tegün-ü köbegün kendüski 117.11 beyise ::