A Mongolian Version Of Twelve Deeds Of Buddha
ID: Bur.
Script: Uighur-Mongolian
Genre: Buddhist text
607 lines · 13 195 words
Bibliography
1) N. Poppe, The Twelve Deeds of Buddha. A Mongolian Version of the Lalitavistara. Mongolian Text, Notes and English Translation [=AF 23], Wiesbaden, 1967, 173 + 65 Tables; 2) L. Ligeti, A propos de la version des “Douzes Actes du Bouddha”, AOH 20,1967, 59-73; 3) L. Ligeti, Les douze actes du Bouddha. Arban qoyar jokiyangγui üyiles de Chos-kyi ‘od-zer, Traduction de Šes-rab sen-ge, Budapest, 1974, 184 pp.; 4) D. Cėrėnsodnom, Mongol uran zochiol (XIII-XX zuuny ech), Ulaanbaatar, 1987, 201-203, 241-244
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
3
nigen nom-un kürdün-i orčiγulqu-yi üjekü kejiy-e bolqu kemen sedkin saγuγsan-dur učir čaγ-i medegči, činegen-i medegči, jöblekü-yi medegči tere yeke boγda yeke dalai-dur adali čaγ-i ülü önggeregülügči-yin tulada yirtinčü ba yirtinčü-deče nögčigsen qamuγ nom-ud-tur busud-un ildar-i ülü qaraqu bögesü ber ečüs törülten bodistv-nar qatud-un dotur-a büküi-dür qamuγ arban jüg-ün burqan-nuγud-ta quγur-un daγun-ača nom-un qaγalγ-a-yin
translit. nigen: Nom-un kürdün-i orčiγu:lqu-yi üjekü kejiy-e: bolqu keme:n sedkin saγu:γsan-dur učir čaγ-i medegči, činege:n-i medegči, jöblekü-yi medegči tere yeke boγda yeke dalai-dur adali čaγ-i ülü önggeregü:lügči-yi:n tulada yirtinčü ba yirtinčü-deče nögčigsen qamuγ nom-u:d-tur busud-un ildar-i ülü qaraqu böge:sü ber ečüs törülten Bodistv-nar qatud-un dotur-a büküi-dür qamuγ arban jüg-ün burqan-nuγu:d-ta quγu:r-un daγu:n-a:ča nom-un qaγa:lγ-a-yi:n
7
bodistv eldeb erdeni šigidkegsen duvaja šikür banjid kiged-i elgügsen subud erike kiged eldeb qongqos-i unjiγuluγsan eldeb sayin ünürtü küjis ürgülji ünüsden aqui.
translit. Bodistv eldeb erdeni šigi:dkegsen duvaja šikür banjid ki:ge:d-i elgügsen subud erike ki:ge:d eldeb qongqos-i unjiγu:luγsan eldeb sayi:n ünürtü küjis ürgülji ünüsden aqui.
8
öngge ünür sayitu eldeb čečeg delgeren bayiqui linqu-a čečeg-iyer čimegtü naγur-un dotur-a qun γalaγun terigüten eldeb šibaγud-iyar dügürčü sonosqu metü sayiqan daγun-iyar dongγudun aqui.
translit. Öngge ünür sayi:tu eldeb čečeg delgeren bayi:qui linqu-a čečeg-iye:r čimegtü naγu:r-un dotur-a qun γalaγu:n terigü:ten eldeb šibaγu:d-iya:r dügü:rčü sonosqu metü sayi:qan daγu:n-iya:r dongγudun aqui.
9
arčimal toli-dur adali ariγun delekei-dür amitan-u köreg bey-e-yi üjegülküi γayiqamšiγ sayin qaγalγ-a čongqos-tu degedü sayinordo qarši-yin dotur-a tngri-ner-ün önggetü kačalindaka-dur adali jögelen köbseg oron-dur lagšan nairaγ-iyar čimegdejü badaran bükü bey-e-tü bodistv tngri-ner-ün ökid-eče ber ülemji γou-a üjeskülengten qatud-iyar qamuγ jüg-eče küriyelegüljü biba, bilir, čoγur, kenggerge terigüten eldeb quγur daγun-dur mergen gandarvi-yin ökid-ün daγun-ača ber iraγu daγutan ökid-iyer γulju jirγan bükü-yin jaγur-a arban jüg-ün burqan-nuγud-un adistid-iyar tedeger quγur-un daγun-ača bodistv-i duradqaqui edeger šilüg-üd üges γarbai.
translit. Arčimal toli-dur adali ariγu:n delekei-dür amitan-u köreg bey-e-yi üjegü:lküi γayi:qamšiγ sayi:n qaγa:lγ-a čongqos-tu dege:dü sayi:nordo qarši-yi:n dotur-a tngri-ner-ün önggetü Kačalindaka-dur adali jöge:len köbseg oron-dur lagšan nairaγ-iya:r čimegdejü badaran bükü bey-e-tü [02b] Bodistv tngri-ner-ün ökid-e:če ber ülemji γou-a üjeskülengten qatud-iya:r qamuγ jüg-e:če küriye:legü:ljü biba, bilir, čoγu:r, kenggerge terigü:ten eldeb quγu:r daγu:n-dur mergen gandarvi-yi:n ökid-ün daγu:n-a:ča ber iraγu: daγu:tan ökid-iye:r γu:lju jirγan bükü-yi:n jaγu:r-a arban jüg-ün burqan-nuγu:d-un adistid-iya:r tedege:r quγu:r-un daγu:n-a:ča Bodistv-i duradqaqui edege:r šilüg-ü:d üges γarbai.
10
nasuda itegel ügei edeger amitan-i üjejü gkir ügei degedü qutuγ-i tegüs tuγulju amitan-i törüküi ötelküi jobalang-ud-ača tonilγasuγai kemen γuyulγ-a či.
translit. Nasuda itegel ügei edege:r amitan-i üjejü gkir ügei dege:dü qutuγ-i tegüs tuγu:lju amitan-i törüküi ötelküi jobalang-u:d-a:ča tonilγasuγai keme:n γuyulγ-a či.
11
translit. Yeke baγa:tur teyi:mü qutuγ-i erte urida tegü:be:r buyan-i üterlen dege:dü ene balγasun-a:ča γarču bürün.
12
translit. Dege:dü arši-nar-a yabuγdaγsan teyi:mü oron-dur asuru sayi:tur orošin saγu:ju sačalal ügei ilaγu:γsad-un
15
amitan-a tusayin tula bodi qutuγ-i eriküi-degen angq-a urida amoga darši burqan-ača terigülen alokakar burqan-dur kürtele eng olan burqan-nuγud-ta eldeb-iyer takiju dibangkar-a burqan-a viyagirid ögtelüge.
translit. Amitan-a tusayi:n tula bodi qutuγ-i eriküi-dege:n angq-a urida Amoga darši burqan-a:ča terigü:len Alokakar burqan-dur kürtele eng olan burqan-nuγu:d-ta eldeb-iye:r takiju Dibangkar-a burqan-a viyagirid ögtelüge:.
16
öglige-dür baγatur či čandir-a birabi kiged tegünčilen visvantari neretü qaγan bolun törügsen-dür-iyen tebčiküi-e berke terigün em-e köbegün terigüten nai-ača qayiralaγdaqui-yi ber qayiralal ügei tebčilüge.
translit. Öglige-dür baγa:tur či Čandir-a birabi ki:ge:d tegü:nčilen Visvantari neretü qaγa:n bolun törügsen-dür-iye:n tebčiküi-e berke terigü:n em-e köbegü:n terigü:ten nai-a:ča qayi:ralaγdaqui-yi ber qayi:ralal ügei tebčilüge.
17
degedü qutuγ-i olju qutuγtan-u ed-iyer amitan-i quriyasuγai kemen olan költi galab-ud-tur tere metü öglige öggügsen-iyen duradun sedkitügei.
translit. Dege:dü qutuγ-i olju qutuγtan-u ed-iye:r amitan-i quriya:suγai keme:n olan költi galab-u:d-tur tere metü öglige öggügsen-iye:n duradun sedkitügei.
19
kejiy-e kaši čarumandi neretü bolun törügsen-dür küsel-ün tačiyangγui-yi tarqaγ-a edügüi-e ber aγlaγ-tur kinari-yin ökin-e iregdejü eldebčilen širilčegdegsen-dür ariγun saγsabad-iyan ese buliγdaluγ-a či.
translit. Kejiy-e: Kaši Čarumandi neretü bolun törügsen-dür küsel-ün [03b] tačiya:ngγui-yi tarqaγ-a: edügü:i-e ber aγlaγ-tur kinari-yi:n ökin-e iregdejü eldebčilen širilčegdegsen-dür ariγu:n saγsabad-iya:n ese buliγdaluγ-a: či.
20
tegün-dür maγui jayaγan-i tasulju degedü törül kiged ükül ügei rašiyan-u qaγalγ-a-dur amitan-i oruγulsuγai kemen olan galab-ud-tur tere metü saγsabad sakiγsan-iyan duradun sedkitügei.
translit. Tegü:n-dür maγu:i jayaγa:n-i tasulju dege:dü törül ki:ge:d ükül ügei rašiya:n-u qaγa:lγ-a-dur amitan-i oruγu:lsuγai keme:n olan galab-u:d-tur tere metü saγsabad sakiγsan-iya:n duradun sedkitügei.
22
küličegči bolun törügsen-dür eregü ügei üyes-iyen oγtaldabasu ber itegel či kilinglegsen ügei ötege boluγsan-dur-iyan amin aburaγsan kümün-e görügeči-yi uduridču alaγuluγsan-dur ber maγuilaγsan ügei amitan-u uring-i amurliγulju bür-ün.
translit. Küličegči bolun törügsen-dür eregü: ügei üyes-iye:n oγtaldaba:su ber itegel či kilinglegsen ügei ötege boluγsan-dur-iya:n amin aburaγsan kümü:n-e görüge:či-yi uduridču alaγu:luγsan-dur ber maγu:ilaγsan ügei amitan-u uring-i amurliγu:lju bür-ün.
23
uring-un uyilγan-ača getülgejü küličenggüi-dür jokiyasuγai kemen tere metü nasu küličegsen-iyen duradun sedkitügei.
translit. Uring-un uyi:lγan-a:ča getülgejü küličenggüi-dür jokiya:suγai keme:n tere metü nasu küličegsen-iye:n duradun sedkitügei.
26
dörben morin-u qaγan boluγsan-dur em-e mangγus-nuγud-ta bariγdaγsan qudaldučid-i kičiyenggüi-ber aburaγad erdini jabqaγsan-dur-iyan ber yeke dalai-yi širgigülün kičiyegsen-iyer üyile-ben bütügelüge či.
translit. dörben: Morin-u qaγa:n boluγsan-dur em-e mangγus-nuγu:d-ta bariγdaγsan qudaldučid-i kičiye:nggüi-be:r aburaγa:d erdini jabqaγsan-dur-iya:n ber yeke dalai-yi širgigü:lün kičiye:gsen-iye:r üyi:le-be:n bütüge:lüge: či.
27
tere metü kičiyenggü-yin ongγoča-yi kičiyen selbijü sansar-un dalai-ača amitan-i getülgesügei kemen olan galab-ud-tur kičiyegsen-iyen duradtuγai.
translit. Tere metü kičiye:nggü-yi:n ongγoča-yi kičiye:n selbijü sansar-un dalai-a:ča amitan-i getülgesügei keme:n olan galab-u:d-tur kičiye:gsen-iye:n duradtuγai.
29
translit. Arši boluγsan-dur-iya:n yeke dalai-yi:n dotur-a-a:ča qudaldučin-i diyan-u küčün-iye:r aburabai.
30
translit. Qan ügei ulus-tur arban buyan-tu üyi:les-iye:r amitan-i imaγta Esru-a-yi:n qutuγ-tur jokiya:bai či.
35
biraman boluγsan-dur-iyan modun-u nabčin-u toγan-i bariγad endel ügegüi-e medejü nökür-iyen bayasqabai.
translit. [04b] Biraman boluγsan-dur-iya:n modun-u nabčin-u toγa:n-i bariγa:d endel ügegü:i-e medejü nökür-iye:n bayasqabai.
36
maq-a bodi boluγsan-dur-iyan qaγan terigüten nöküd-i buruγu üjel-eče qariγulju ünen üjel-dür barilduγululaγ-a či.
translit. Maq-a bodi boluγsan-dur-iya:n qaγa:n terigü:ten nöküd-i buruγu: üjel-e:če qariγu:lju ünen üjel-dür barilduγu:lulaγ-a: či.
37
tere metü mungqaγ-a bürigdegsen amitan-a ünen üjeltü nom-un nidün-i ögsügei kemen olan galab-ud-tur bilig-i bišilγaγsan-iyan daγan duradun sedkitügei.
translit. Tere metü mungqaγ-a bürigdegsen amitan-a ünen üjeltü nom-un nidün-i ögsügei keme:n olan galab-u:d-tur bilig-i bišilγaγsan-iya:n daγan duradun sedkitügei.
39
mungqaγ-a tengčiregüldejü γurban yirtinčü dekin ötelküi, ebedküi, üküküi-ber tülegdejü aburaγči ügei orčilang-dur orčiqun.
translit. Mungqaγ-a tengčiregü:ldejü γurban yirtinčü dekin ötelküi, ebedküi, üküküi-ber tülegdejü aburaγči ügei orčilang-dur orčiqun.
40
yambar qumqan-dur oruγsan jögei metü sansar orošil ügei namur-un čaγ-taki egülen metü amitan-u törüküi üküküi büjigči kümün-ü γar metü amitan-u amin oγtarγui-dur gilbelküi gilbelgen metü üdter-e odumui.
translit. Yambar qumqan-dur oruγsan jögei metü sansar orošil ügei namur-un čaγ-taki egü:len metü amitan-u törüküi üküküi büjigči kümü:n-ü γar metü amitan-u amin oγtarγui-dur gilbelküi gilbelge:n metü üdter-e odumui.
44
translit. Kümü:n tngri ki:ge:d γurban maγu:i jayaγa:n-luγ-a: ülü medeküi mungqaγ-iya:r tabun törül-dür orčiyu.
45
adalidqabasu čaγuraγulči-yin orčiγulqui kürdün metü degedü sayin öngge daγun kiged ünür, amtan tegünčilen kürteküi jirγalang-iyar nasu/da/ jirγaγad görügeči-yin tour-tur toruγsan bičin metü maγui čaγ-un qoriγ-a-da maγad bariγdan bui.
translit. Adalidqaba:su čaγu:raγu:lči-yi:n orčiγu:lqui kürdün metü dege:dü sayi:n öngge daγu:n ki:ge:d ünür, amtan tegü:nčilen kürteküi jirγalang-iya:r nasu/da/ jirγaγa:d görüge:či-yi:n tour-tur toruγsan bičin metü maγu:i čaγ-un qoriγ-a-da maγad bariγdan bui.
46
translit. Küseküi jirγalang-u:d ildü-dür, qouru-dur adali olan qour-tu jobalang-u:d-i törügü:lügči büi.
48
jalaγu ider elegür doriγun büküi-dür-iyen jad-ta busud-ta taγalaγulun aγsan ber öteljü nasun-dur kürügsen-dür öber-ün uruγ-a ber tebčigden büi.
translit. Jalaγu: ider elegü:r doriγu:n büküi-dür-iye:n jad-ta busud-ta taγa:laγu:lun aγsan ber öteljü nasun-dur kürügsen-dür öbe:r-ün uruγ-a ber tebčigden büi.
49
ed-tü tavar-tu jalaγu büküi-dür-iyen egün-e tegün-e kündülen aγsan ber ed tavar-iyan baraju egürejibesü erklig qaγan metü bügüden-e šiγulaγdan bui.
translit. Ed-tü tavar-tu jalaγu: [05b] büküi-dür-iye:n egü:n-e tegü:n-e kündülen aγsan ber ed tavar-iya:n baraju egü:rejibe:sü erklig qaγa:n metü bügüden-e šiγu:laγdan bui.
53
translit. Qayi:ran sayi:d-a:ča qalaγar erke ügei qaγačaγu:ldaju γaγčaγa:r odču qariju ülü jolγalduγu:lumui.
54
teyimü teyimü neng olan jaγun jobalangtu tedeger amitan-i tonilγasuγai kemen erte urida degedü qutuγ-i γuyuγsan-iyar duradun sedkitügei.
translit. Teyi:mü teyi:mü neng olan jaγu:n jobalangtu tedege:r amitan-i tonilγasuγai keme:n erte urida dege:dü qutuγ-i γuyuγsan-iya:r duradun sedkitügei.
59
jirγuγan qabiy-a ügei gadali modun ba qoγosun alaγ-a-bar köbegüked-i arγadaqui metü egüdügsen bügüde šiltaγan nöküčeldügči-lüge nigen nigen-ü šiltaγan bolulčaju boluγsan bui.
translit. jirγuγa:n: qabiy-a: ügei gadali modun ba qoγo:sun alaγ-a-ba:r köbegü:ked-i arγadaqui metü egü:dügsen bügüde šiltaγa:n nöküčeldügči-lüge: nigen nigen-ü šiltaγa:n bolulčaju boluγsan bui.
60
adalidqabasu sürčiküi sürčigdeküi modun-dur γar-un kičiyel-lüge γurban qamtuduγsan-iyar γal γarbasu ber daru deger-e türidčü oduyu.
translit. Adalidqaba:su sürčiküi sürčigdeküi modun-dur γar-un kičiye:l-lüge: γurban qamtuduγsan-iya:r γal γarba:su ber daru dege:r-e türidčü oduyu.
61
translit. Tegü:ni qamiγ-a:-a:ča irejü qamiγ-a: odbai ni keme:n eribe:sü ber qamuγ jüg jobkis-a:ča ülü oldayu.
62
tegünčilen čoγčas ijaγur oron kiged-ün nöküčeldügči anu mungqaγ quričaqui üyilelüge olan čiγuluγsan-ača amitan kemen nereyidbesü ber ünen-dür amitan kemegdekü-yi ber ülü oldayu.
translit. Tegü:nčilen čoγčas ijaγu:r oron ki:ge:d-ün nöküčeldügči anu mungqaγ quričaqui üyi:lelüge: Olan čiγu:luγsan-a:ča amitan keme:n nereyi:dbe:sü ber ünen-dür amitan keme:gdekü-yi ber ülü oldayu.
63
tere metü šiltaγan nöküčeldügči čiγuluγsan-ača boluγsan qamuγ nom-ud oγtarγu-yin činar-tu büküi-yi dibangkar-a burqan üjegülüged tuγululaγ-a.
translit. Tere metü šiltaγa:n nöküčeldügči čiγu:luγsan-a:ča boluγsan qamuγ nom-u:d oγtarγu-yi:n činar-tu büküi-yi Dibangkar-a burqan üjegü:lüge:d tuγu:lulaγ-a:.
65
tngri kümün terigüten-i kemekü neng olan duradqaqui šilüg-üd üges γarbasu tendeče bodistv dörben jüyil nom-un qaγalγas-i ilete bolγaju qatud-un ayimaγ-i bolbasun bolγan üyiledüged ger-teče γarqui čaγ boluγsan-dur tüšid tngri-yin γajar-a širidiu-a neretü tngri-yin köbegün olan mingγan tngri nöküd-iyer-iyen nigen-e kümün untaqui čaγ-tur irejü duradqan šilüg-iyer öčir-ün.
translit. Tngri kümü:n terigü:ten-i [06b] keme:kü neng olan duradqaqui šilüg-ü:d üges γarba:su tendeče Bodistv dörben jüyi:l nom-un qaγa:lγas-i ilete bolγaju qatud-un ayi:maγ-i bolba:sun bolγan üyi:ledüge:d ger-teče γarqui čaγ boluγsan-dur Tüšid tngri-yi:n γajar-a Širidiu-a neretü tngri-yi:n köbegü:n olan mingγan tngri nöküd-iye:r-iye:n nigen-e kümü:n untaqui čaγ-tur irejü duradqan šilüg-iye:r öčir-ün.
68
burqan bolqui-yi činu üjey-e kemen budabaks-a nom-ud-i činü sonosuy-a kemen bürin tngri, asuri, luu, gandarvi bügüdeger čimayi qaran küličen saγun amui.
translit. Burqan bolqui-yi činu üjey-e keme:n Budabaks-a nom-u:d-i činü sonosuy-a keme:n bürin tngri, asuri, luu, gandarvi bügüdege:r čimayi qaran küličen saγu:n amui.
69
translit. Sonosqui-a sayi:n jöge:len iraγu: daγu:tu Dibangkar-a burqan-u Viyagirid-i duradun soyurq-a.
72
translit. doluγa:n: burqan-u daγu:n-i aldaršiγu:lun soyurq-a keme:küi terigü:ten-iye:r duradqan öčibei.
73
tendeče tere yeke boγda öndür uruγu urusqui usun-dur adali öber-e busud-ta duradqaγulqui-yi ülü kereglekü ber bögesü yirtinčü dekin-ü törü-dür adali aburilaju uduridur-un.
translit. Tendeče tere yeke boγda öndür uruγu: urusqui usun-dur adali öbe:r-e busud-ta duradqaγu:lqui-yi ülü kereglekü ber böge:sü yirtinčü dekin-ü törü-dür adali aburilaju uduridur-un.
74
teyin duradqaγuluγad sača erten-ü surmaγai yeke nigülesküi sedkil-e ködelgegdejü sudadani qaγan-a edeger jegüdün-i üjegülbei.
translit. Teyi:n duradqaγu:luγa:d sača erten-ü surmaγai yeke nigü:lesküi sedkil-e ködelgegdejü Sudadani qaγa:n-a edege:r jegü:dün-i üjegü:lbei.
75
üde čaγ-tur bodistv al kars-a degel emüsčü qamuγ tngri-ner-ün ayimaγ-iyar küregelegüljü γarču odun büküi-yi jegüdülegülbesü sudadani qaγan seriged sača dergede bükü kundaki-ača köbegün qatud-un dotur-a buyuγu kemen asaγbasu bui kemen ögülebei.
translit. Üde čaγ-tur Bodistv al kars-a dege:l emüsčü qamuγ tngri-ner-ün ayi:maγ-iya:r kürege:legü:ljü γarču odun büküi-yi jegü:dülegü:lbe:sü Sudadani qaγa:n serige:d sača dergede bükü kundaki-a:ča köbegü:n qatud-un dotur-a buyuγu: keme:n asaγba:su bui keme:n ögülebei.
76
tendeče edür čayiγsan-dur sedkir-ün ene čü köbegün ger-teče γarqu-yin belge büyü j-e kemen sedkijü qabur namur-tur küyiten qalaγun jöbleküi, jun-dur serigün, ebül-dür dulaγan, γurban jüyil dabqur keyid-i egüdkegüljü tabun jaγun kümün-e daγaγdaqui gičkigür-i jarim ber-e γajar-a sonosdaqui daγutu-yi egüdkegülbei.
translit. Tendeče edür čayi:γsan-dur sedkir-ün: Ene čü köbegü:n ger-teče γarqu-yi:n belge büyü j-e [07b] keme:n sedkijü qabur namur-tur küyi:ten qalaγu:n jöbleküi, jun-dur serigü:n, ebül-dür dulaγa:n, γurban jüyi:l dabqur keyi:d-i egü:dkegü:ljü tabun jaγu:n kümü:n-e daγa:γdaqui gičkigü:r-i jarim be:r-e γajar-a sonosdaqui daγu:tu-yi egü:dkegü:lbei.
77
basa ber sanaγčid-ta sanaγulbasu ker ber ger-teče γarqu bolbasu manggal qaγalγ-a-ača γarqu kemegdejü tere qaγalγ-a-yi ber tabun jaγun kümün-e tülkibesü ülü negegdekü.
translit. Basa ber sanaγčid-ta sanaγu:lba:su ker ber ger-teče γarqu bolba:su Manggal qaγa:lγ-a-a:ča γarqu keme:gdejü tere qaγa:lγ-a-yi ber tabun jaγu:n kümü:n-e tülkibe:sü ülü nege:gdekü.
79
sorinjan gürü temür-tür adali kümün-ü duran-i mašida soruγči eldeb quγur daγun-i ürgülji tasural ügei üyiledkebei.
translit. Sorinjan gürü temür-tür adali kümü:n-ü duran-i mašida soruγči eldeb quγu:r daγu:n-i ürgülji tasural ügei üyi:ledkebei.
80
teyin atala nigen čaγ-tur bodistv ene edür bi čečeglig-tür uyidqarlan odsuγai kemen jiluγadaγči sarati-da ögülebesü sudadani qaγan sonosču ene edür-eče doluduγar edür-tür kürtele ar jemdeg amanggal maγui belges-i arilγaju öljeitü
translit. Teyi:n atala nigen čaγ-tur Bodistv ene edür bi čečeglig-tür uyi:dqarlan odsuγai keme:n jiluγa:daγči Sarati-da ögülebe:sü Sudadani qaγa:n sonosču ene edür-e:če doluduγa:r edür-tür kürtele ar jemdeg amanggal maγu:i belges-i arilγaju öljeitü
83
tendeče doluduγar edür-tür bodistv nöküd-ün ayimaγ-iyar yekede čimejü dorunadu qaγalγ-a-bar γarču čečeglig-tür odqui tergegür-tür ariγun oron daki nigen tngri-yin köbegün ebügen bolun qubilju iregsen-i bodistv üjejü medeged sarati-ača asaγur-un üsün-iyen saqal-iyan čayiju ülemji maši bökeyigsen aman dakišidün-iyen baraju asuru maši sarisulaγsan sudal gürel ile bolju sorbi berige šitügsen iγ iγ kemen qaniγaju irkiraqui daγutu ene yaγun bui kemen asaγbasu sarati ögüler-ün ülemji ider čaγ daki erdem-iyen baraju öber-ün uruγ-a ber šiγulaγdaγsan ükül-dür oyir-a boluγsan ötelküi kemegdekü ene büi kemebesü bodistv ögüler-ün egünü uruγ-un udum-dur eyin bolumu uu.
translit. Tendeče doluduγa:r edür-tür Bodistv nöküd-ün ayi:maγ-iya:r yekede čimejü dorunadu qaγa:lγ-a-ba:r γarču čečeglig-tür odqui tergegü:r-tür ariγu:n oron daki nigen tngri-yi:n köbegü:n ebügen bolun qubilju iregsen-i Bodistv üjejü medege:d Sarati-a:ča asaγu:r-un: Üsün-iye:n saqal-iya:n čayi:ju ülemji maši bökeyi:gsen aman dakišidün-iye:n baraju asuru maši sarisulaγsan sudal gürel ile bolju sorbi berige: šitügsen iγ iγ keme:n qaniγa:ju irkiraqui daγu:tu ene yaγu:n bui keme:n asaγba:su Sarati ögüler-ün: Ülemji ider čaγ daki erdem-iye:n baraju öbe:r-ün uruγ-a ber šiγu:laγdaγsan ükül-dür oyi:r-a boluγsan ötelküi keme:gdekü ene büi keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Egü:nü uruγ-un udum-dur eyi:n bolumu uu.
84
translit. Ese böge:sü γajar [08b] usun-u törü üü büi keme:be:sü Sarati ögüler-ün: Tngri minü-e: teyi:n busu bui.
85
degedü ečige eke činü terigülen delekei dekin amitan ele bügüden-e tegši kürteküi törü büi kemebesü bodistv ögüler-ün qamuγ-iyar ber nei ene mör-eče γarču jayilan ülü čidaqu bögesü qalaγar jaγur-a jalaγu-ban jiγaju γayiqaldun jirγaldun-u kereg inü nadur yaγun bui.
translit. Dege:dü ečige eke činü terigü:len delekei dekin amitan ele bügüden-e tegši kürteküi törü büi keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Qamuγ-iya:r ber nei ene mör-e:če γarču jayi:lan ülü čidaqu böge:sü qalaγar jaγu:r-a jalaγu:-ba:n jiγa:ju γayi:qaldun jirγaldun-u kereg inü nadur yaγu:n bui.
86
tergen-i qariγul sarati-a tegün-eče tonilqui udq-a-yi γaγčaγar saγuju sedkisügei kemen qariju qarši-dur-iyan orubai.
translit. Tergen-i qariγu:l Sarati-a Tegü:n-e:če tonilqui udq-a-yi γaγčaγa:r saγu:ju sedkisügei keme:n qariju qarši-dur-iya:n orubai.
87
tendeče basa nigen čaγ-tur tegünčilen emün-e-dü qaγalγ-a-bar γarču odqui tergegür-ün dergede enelün šinalun kebteküi ebečin kümün-i üjejü asaγur-un.
translit. Tendeče basa nigen čaγ-tur tegü:nčilen emün-e-dü qaγa:lγ-a-ba:r γarču odqui tergegü:r-ün dergede enelün šinalun kebteküi ebečin kümü:n-i üjejü asaγu:r-un.
88
öngge čirai-ban aldaju üsün-iyen sebsüyigsen ütele ütele amisqun yadan ongγoliju ülemji asuru maši turuγsan burtaγ-tur buduliju bosqui küčün baraγsan
translit. Öngge čirai-ba:n aldaju üsün-iye:n sebsüyi:gsen ütele ütele amisqun yadan ongγoliju ülemji asuru maši turuγsan burtaγ-tur buduliju bosqui küčün baraγsan
90
yisün kegeli-ben naridču genügči ene yaγun bui kemen asaγbasu sarati ögüler-ün erketen-ü küčün šintaraju ebedküi qadqulaqui-bar jobaγuldaju erklig qaγan-u jüg-tür jüglegsen ebedčin kemegdekü ene büi kemen ögülebesü bodistv ögüler-ün elegür teki jirγalang ba jegüden metü enelküi ber daγusqui-a berke maši ayultu eyimü-yi üjejü merged kerkijü ende jirγalang-i taγalaqui sedkil-i törügülkü kemen ögülejü tergen-i qariγul sarati a kemen qariju qarši-dur-iyan orubai.
translit. yisün: kege:li-be:n nari:dču genügči ene yaγu:n bui keme:n asaγba:su Sarati ögüler-ün: Erketen-ü küčün šintaraju ebedküi qadqulaqui-ba:r jobaγu:ldaju erklig qaγa:n-u jüg-tür jüglegsen ebedčin keme:gdekü ene büi keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün elegü:r teki jirγalang ba jegü:den metü enelküi ber daγu:squi-a berke maši ayultu eyi:mü-yi üjejü merged kerkijü ende jirγalang-i taγa:laqui sedkil-i törügü:lkü keme:n ögülejü tergen-i qariγu:l Sarati a keme:n qariju qarši-dur-iya:n orubai.
91
tendeče basa nigen čaγ-tur tegünčilen örün-e-dü qaγalγ-a-bar γarču odqui-dur esrua tngri ükügsen kümün bolun qubilju jarim anu uyilan jarim anu ebčegüben deleddün jarim anu üsün-iyen čučalun jarim anu bey-e-yi anu absan-du oruγulun jarim anu üküdel-dür abču odqui terigüten-i üjegülügsen-dür tegün-i üjejü qan köbegün sarati-ača asaγur-un ülü ködelün gedergü kebtejü olan-a dang-dur ergügülügsen üsün-iyen čučalju eldebčilen ugilaγad arad-iyar daγaγuluγsan asuru olan-iyar küriyelegüljü abču odqui ene yaγun bui kemen asaγbasu sarati ögüler-ün uruγšida ečige eke terigüten üri sadud ed tavar kiged-i ülü olju üjeküi.
translit. Tendeče basa nigen čaγ-tur tegü:nčilen örün-e-dü qaγa:lγ-a-ba:r γarču odqui-dur Esrua tngri ükügsen kümü:n bolun qubilju jarim anu uyi:lan jarim anu ebčegü:be:n [09b] deleddün jarim anu üsün-iye:n čučalun jarim anu bey-e-yi anu absan-du oruγu:lun jarim anu üküdel-dür abču odqui terigü:ten-i üjegü:lügsen-dür tegü:n-i üjejü qan köbegü:n Sarati-a:ča asaγu:r-un: Ülü ködelün gedergü kebtejü olan-a dang-dur ergügü:lügsen üsün-iye:n čučalju eldebčilen ugi:laγa:d arad-iya:r daγaγu:luγsan asuru olan-iya:r küriye:legü:ljü abču odqui ene yaγu:n bui keme:n asaγba:su Sarati ögüler-ün: Uruγšida ečige eke terigü:ten üri sadud ed tavar ki:ge:d-i ülü olju üjeküi.
92
ükübei kemekü ene büi kemebesü bodistv ögüler-ün ötelküi nomtu-yi jalaγu kemen ebedküi nomtu-yi elegür kemen üküküi nomtu-yi amidu kemen sedkigsen-ü γabiy-a inu ali bui.
translit. Ükübei keme:kü ene büi keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Ötelküi nomtu-yi jalaγu: keme:n ebedküi nomtu-yi elegü:r keme:n üküküi nomtu-yi amidu keme:n sedkigsen-ü γabiy-a: inu ali bui.
93
taki ötelküi üküküi ügei bögesü ber tabun čoγčas-i minügei kemen ejelegsen-iyer daγusqui-a berke tede jobalang-ud
translit. Taki ötelküi üküküi ügei böge:sü ber tabun čoγčas-i minügei keme:n ejelegsen-iye:r daγu:squi-a berke tede jobalang-u:d
95
arban daγaju yabuqu-yi ču yaγun ögületele qarin jiluγad sarati a γašiγun jobalang-ača tonilqui γayiqamšiγ arγ-a-yi erisügei kemen qariju qarši-dur-iyan orubai.
translit. arban: daγaju yabuqu-yi ču yaγu:n ögületele qarin jiluγa:d Sarati a γašiγu:n jobalang-a:ča tonilqui γayi:qamšiγ arγ-a-yi erisügei keme:n qariju qarši-dur-iya:n orubai.
96
tendeče basa nigen čaγ-tur ümedü qaγalγ-a-bar γarču odqui tergegür-tür nigen toyin kümün-i üjejü uridu yosuγar medeged sarati-ača asaγur-un amurlingγui-ača ber amurliγsan sedkil-iyer yabur-un nidün-iyen qabar-un üjügür-tür baγuluγsan al kars-a emüsčü qar-a badir bariγsan omuγ ügei amur-lingγui yabudal-tu ene ken bolbai kemen asaγbasu sarati ögüler-ün tngri minü-e ene kemebesü tačiyangγu-yin jirγalang-i tebčijü degedü amurliγsan qutuγ-i erir-ün.
translit. Tendeče basa nigen čaγ-tur ümedü qaγa:lγ-a-ba:r γarču odqui tergegü:r-tür nigen toyin kümü:n-i üjejü uridu yosuγa:r medege:d Sarati-a:ča asaγu:r-un: Amurlingγui-a:ča ber amurliγsan sedkil-iye:r yabur-un nidün-iye:n qabar-un üjügü:r-tür baγu:luγsan al kars-a emüsčü qar-a badir bariγsan omuγ ügei amur-lingγui yabudal-tu ene ken bolbai keme:n asaγba:su Sarati ögüler-ün: Tngri minü-e: ene keme:be:sü tačiya:ngγu-yi:n jirγalang-i tebčijü dege:dü amurliγsan qutuγ-i erir-ün.
97
γaγča binvad-tur dulduyiduγ-či toyin kemegdekü ene büi kemebesü bodistv ögüler-ün ünen sayitur ögülebei či.
translit. γaγča binvad-tur dulduyi:duγ-či toyin keme:gdekü ene büi [10b] keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Ünen sayi:tur ögülebei či.
99
aqui-a kilbar ečüs-tür qutuγ-i olγaγuluγči öber-tür ba busud-ta tusatu toyin bolqui-yi erten-ü qutuγtan-a sayišiyaγdaγsan törü büi kemen toyin-u jüg-tür jiluγaban tataγulju ariγun vinai-yin yabudal-i keleldüjü ger-teče ger ügei γarqui-yi küsejü qariju qarši-dur-iyan orubai.
translit. Aqui-a kilbar ečüs-tür qutuγ-i olγaγu:luγči öbe:r-tür ba busud-ta tusatu toyin bolqui-yi erten-ü qutuγtan-a sayi:šiya:γdaγsan törü büi keme:n toyin-u jüg-tür jiluγa:ba:n tataγu:lju ariγu:n vinai-yi:n yabudal-i keleldüjü ger-teče ger ügei γarqui-yi küsejü qariju qarši-dur-iya:n orubai.
100
tere čaγ-tur tegünče ber busu qun γalaγun terigüten ülü dongγudun terigüben daruju aqui kiged čegel naγud širgijü oi mod-ača nabčin čečeg ülü delgereged eldeb quγur-un čibqasun tasuraju bilir kenggerge qaγaraγad qamuγ kümün ber duran γutuju tengčirejü öl šim-e ügei boluγsan belges-i üjejü sudadani qaγan ber sedkiltü bolju sedkir-ün.
translit. Tere čaγ-tur tegü:nče ber busu qun γalaγu:n terigü:ten ülü dongγudun terigü:be:n daruju aqui ki:ge:d čege:l naγu:d širgijü oi mod-a:ča nabčin čečeg ülü delgerege:d eldeb quγu:r-un čibqasun tasuraju bilir kenggerge qaγaraγa:d qamuγ kümü:n ber duran γutuju tengčirejü öl šim-e ügei boluγsan belges-i üjejü Sudadani qaγa:n ber sedkiltü bolju sedkir-ün.
101
nögüge arban nigen edüge čü köbegün-i kičiyejü sakiqui čaγ bolbai aquγu kemen sedkijü γadaγun öndür batu qoton bariγulju gün aγui qaγurγal-i ber erügülbei.
translit. [11a] Nögüge: arban nigen: Edüge: čü köbegü:n-i kičiye:jü sakiqui čaγ bolbai aquγu: keme:n sedkijü γadaγu:n öndür batu qoton bariγu:lju gün aγui qaγu:rγal-i ber erügü:lbei.
104
köbegün-i oyišiyaqui ökid-iyer biba, bilir, kenggerge, činggil, čamquγ terigüten-i ülü tasulun üyiledkegüljü čidaqu-ača köbegün-i suγuraγuludqun kemen qatud-un ayimaγ-a ber seregülbei.
translit. Köbegü:n-i oyi:šiya:qui ökid-iye:r biba, bilir, kenggerge, činggil, čamquγ terigü:ten-i ülü tasulun üyi:ledkegü:ljü čidaqu-a:ča köbegü:n-i suγu:raγu:ludqun keme:n qatud-un ayi:maγ-a ber seregü:lbei.
105
teyin atala nigen čaγ-tur köbegün-lüge nigen oron-dur bükü gobika-yin jegüden-dür γajar ködelküi öber-ün üsün-iyen isüküi terigüten-i jegüdüle-jü sedkil-tü bolju serigülüged sača bodistv-tur jegüden-iyen ögülejü ögbesü bodistv ögüler-ün γajar terigüten ködelügsen kemebesü tngri terigüten-e takiγdaqui belge büi.
translit. Teyi:n atala nigen čaγ-tur köbegü:n-lüge: nigen oron-dur bükü Gobika-yi:n jegü:den-dür γajar ködelküi öbe:r-ün üsün-iye:n isüküi terigü:ten-i jegü:düle-jü sedkil-tü bolju serigü:lüge:d sača [11b] Bodistv-tur jegü:den-iye:n ögülejü ögbe:sü Bodistv ögüler-ün: γajar terigü:ten ködelügsen keme:be:sü tngri terigü:ten-e takiγdaqui belge büi.
107
translit. Naran saran terigü:ten unaqui keme:be:sü qamuγ gem-ü:d-i daruju qamuγ-a takiγdaqui bolqu bui.
110
jula balγasun-u γadan-a γarču qarangγui boluγsan kemebesü mungqaγ-i arilγaju bilig-i törügülkü-yin belge büi.
translit. Jula balγasun-u γadan-a γarču qarangγui boluγsan keme:be:sü mungqaγ-i arilγaju bilig-i törügü:lkü-yi:n belge büi.
113
translit. Eyi:mü sayi:n jegü:den ber olan törül-nügü:d-tür buyan-i quriya:γsad-ta boluyu keme:n ögülebei.
115
nögüge arban qoyar yasondari ber jegüdüler-ün šidün-iyen unaγdan sar-a tngri köser-e unaju odud ugilalduqui terigüten-i jegüdülejü bür-ün sedkirün.
translit. [12a] Nögüge: arban qoyar: Yasondari ber jegü:düler-ün: šidün-iye:n unaγdan sar-a tngri köser-e unaju odud ugi:lalduqui terigü:ten-i jegü:dülejü bür-ün sedkirün.
116
amaraγ sayin ejen-ečegen anggijiraqui jobalang bolqu bolbaγu kemen ayuju mengdejü bodistv-tur öčibesü bodistv ögüler-ün šidün unaba kemebesü ber aman-dur činu tegüs büi.
translit. Amaraγ sayi:n ejen-e:čege:n anggijiraqui jobalang bolqu bolbaγu: keme:n ayuju mengdejü Bodistv-tur öčibe:sü Bodistv ögüler-ün: Šidün unaba keme:be:sü ber aman-dur činu tegüs büi.
117
sara ber oγtarγui-dur aγsaγar kü büi bögetele tere metü oγčam qoγosun jegüdün-dür sayin minu ünedke-jü basa yakin ayutala bui kemen ögülebe.
translit. Sara ber oγtarγui-dur aγsaγa:r kü büi böge:tele tere metü oγčam qoγo:sun jegü:dün-dür sayi:n minu ünedke-jü basa ya:kin ayutala bui keme:n ögülebe.
118
tende ögüler-ün aburi-da amitan-i ayul-ača γarγan suruγsan γayiqamšiγ tere boγda qamuγ qatud-iyan ünen-iyer jegüdülegsen-i ber qola busučar tayilju qamuγ-un γašiγun-i tarqaγulun üyiledbei.
translit. Tende ögüler-ün aburi-da amitan-i ayul-a:ča γarγan suruγsan γayi:qamšiγ tere boγda qamuγ qatud-iya:n ünen-iye:r jegü:dülegsen-i ber qola busučar tayi:lju qamuγ-un γašiγu:n-i tarqaγu:lun üyi:ledbei.
119
tegünü qoyin-a bodistv degedü yeke eres-ün ger-teče γarqui čaγ-taki üjegdeküi jegüdün-ü yosubar jegüdün üjer-ün yeke delekei-yi debüskerlejü sümir aγula-yi dereleküi.
translit. Tegü:nü qoyi:n-a Bodistv dege:dü yeke eres-ün ger-teče γarqui čaγ-taki üjegdeküi [12b] jegü:dün-ü yosuba:r jegü:dün üjer-ün: Yeke delekei-yi debüskerlejü Sümir aγu:la-yi dereleküi.
120
γar-iyar köl-iyer dörben yeke dalai-yi qudququi yeke gerel-i talbiju yirtinčü dekiqarangγus-i arilγaqui γajar-ača γaγča šikür γarču qamuγ yirtinčü-yi büriküi terigüten-i jegüdülejü sedkir-ün edüge čü egüri ülü udan deger-e ügei degedü qutuγ-i olqu-yin belge bolbai kemen bayasun sedkijü basa ber sedkir-ün qaγan ečige-dečegen üge ügei odbasu bi ači ügei boluγsan boluγujaγai kemen sedkijü kümün bügüde umtaγsan-u qoyina γaγčaγar ečige-yügen qarši-dur odču dotur-a saγuluγad sača ger-ün dotur-a gegegen gerel-iyer dügürbei.
translit. γar-iya:r köl-iye:r dörben yeke dalai-yi qudququi yeke gerel-i talbiju yirtinčü dekiqarangγus-i arilγaqui γajar-a:ča γaγča šikür γarču qamuγ yirtinčü-yi büriküi terigü:ten-i jegü:dülejü sedkir-ün: Edüge: čü egü:ri ülü udan dege:r-e ügei dege:dü qutuγ-i olqu-yi:n belge bolbai keme:n bayasun sedkijü basa ber sedkir-ün qaγa:n ečige-dečege:n üge ügei odba:su bi ači ügei boluγsan boluγu:jaγa:i keme:n sedkijü kümü:n bügüde umtaγsan-u qoyi:na γaγčaγa:r ečige-yüge:n qarši-dur odču dotur-a saγu:luγa:d sača ger-ün dotur-a gegege:n gerel-iye:r dügü:rbei.
121
translit. Tendeče qaγa:n serijü yaγu:n ene naran urγubaγu: keme:n asaγba:su Kundiki ögüler-ün: Tngri e: ejiy-e:-de
122
nögüge arban γurban jarim söni ber boluγ-a edügüi kemegdejü tendeče arban jüg-tür üjebesü linqu-a nidütü-yi üjejü qaγan bosun küsebesü ber köbegün-ü čoγ-a daruγda-ju bosun yadabai.
translit. [13a] Nögüge: arban γurban: jarim söni ber boluγ-a: edügü:i keme:gdejü tendeče arban jüg-tür üjebe:sü linqu-a nidütü-yi üjejü qaγa:n bosun küsebe:sü ber köbegü:n-ü čoγ-a daruγda-ju bosun yadabai.
123
tendeče tere čaγ-tur bodistv takiqui kündüleküi sedkil-iyer qaγan ečige-yügen emüne odču öčir-ün tngri minü-e sonosun soyurq-a.
translit. Tendeče tere čaγ-tur Bodistv takiqui kündüleküi sedkil-iye:r qaγa:n ečige-yüge:n emüne odču öčir-ün: Tngri minü-e: sonosun soyurq-a.
125
translit. Ečige minü qamuγ-i medegči-yi:n qutuγ-i tuγu:luγsan-dur qariju ečige-dür-iye:n iresügei bi.
126
qaγan ečige terigülen qamuγ uruγ-un qamuγ qaraliγ nöküd bügüde-yin sedkil-i büši bolγaju oduγsan gem-iyen namančilamui.
translit. Qaγa:n ečige terigü:len qamuγ uruγ-un qamuγ qaraliγ nöküd bügüde-yi:n sedkil-i büši bolγaju oduγsan gem-iye:n namančilamui.
127
jaliran soyurq-a kemen odqui-a böged tuγurbiju aman aldan ögülegsen-i sudadani qaγan sonosču γašiγun nilbusu-bar qaqaju ögüler-ün köbegün minü čimada ger-teče γarqu-yin kereg inü yaγun bui ögületügei.
translit. Jaliran soyurq-a keme:n odqui-a böge:d tuγu:rbiju aman aldan ögülegsen-i Sudadani qaγa:n sonosču γašiγu:n [13b] nilbusu-ba:r qaqaju ögüler-ün: Köbegü:n minü čimada ger-teče γarqu-yi:n kereg inü yaγu:n bui ögületügei.
129
el ulus erdenitü qarši-ban ejen ügei bolγaju γaγčaγar odču qamiγ-a asuγai kememüi či kemebesü tendeče bodistv sonosqui-a sayin jögelen üge-ber udq-a qataγui-a öčir-ün ötelküi, ebedküi, üküküi-eče tonilju ülü törüküi, ülü ötelküi, ülü ebedküi, ülü üküküi ede dörben-i qaγan ečige minü nadur öggün soyurq-a kemen öčibesü qaγan ögüler-ün galab-ud-tur kürtele nasulaqun.
translit. El ulus erdenitü qarši-ba:n ejen ügei bolγaju γaγčaγa:r odču qamiγ-a: asuγai keme:müi či keme:be:sü tendeče Bodistv sonosqui-a sayi:n jöge:len üge-be:r udq-a qataγu:i-a öčir-ün: Ötelküi, ebedküi, üküküi-e:če tonilju ülü törüküi, ülü ötelküi, ülü ebedküi, ülü üküküi ede dörben-i qaγa:n ečige minü nadur öggün soyurq-a keme:n öčibe:sü qaγa:n ögüler-ün: Galab-u:d-tur kürtele nasulaqun.
130
qataγujiltu arši-nar ber ükün bögetele ülü ötelküi, ülü üküküi terigüten-i ögküi erke nadur qamiγ-a bui kemebesü bodistv ögüler-ün qaγan ečige minü e teyin bolbasu ükügsen-ü qoyina ülü törüküi nigeken be šidi-yi öggün
translit. Qataγu:jiltu arši-nar ber ükün böge:tele ülü ötelküi, ülü üküküi terigü:ten-i ögküi erke nadur qamiγ-a: bui keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Qaγa:n ečige minü e: teyi:n bolba:su ükügsen-ü qoyi:na ülü törüküi nigeken be šidi-yi öggün
131
nögüge arban dörben soyurqabasu ele ülü γarun qarši-dur saγusuγai kemekü olan aburaqui nigülesküi kiged ünen üge-de daruγdaju sudadani qaγan öčügüken ber qaγačan yadan bögetele erke ügei odtuγai kemen aman aldan ögüler-ün nigülesküi sedkil-ün numun-dur činu onuqui qataγui-tu üge-yin sumun-i dügürgejü qarbuγsan-iyar jirüken minü ebedbesü ber amitan-i tonilγan üyiledküi-dür činü daγan bayasun sedkisügei.
translit. [14a] Nögüge: arban dörben: soyurqaba:su ele ülü γarun qarši-dur saγu:suγai keme:kü olan aburaqui nigü:lesküi ki:ge:d ünen üge-de daruγdaju Sudadani qaγa:n öčügü:ken ber qaγačan yadan böge:tele erke ügei odtuγai keme:n aman aldan ögüler-ün: nigü:lesküi sedkil-ün numun-dur činu onuqui qataγu:i-tu üge-yi:n sumun-i dügü:rgejü qarbuγsan-iya:r jirüken minü ebedbe:sü ber amitan-i tonilγan üyi:ledküi-dür činü daγan bayasun sedkisügei.
132
sedkil činü bütükü boltuγai kemen aman aldaγsan-dur bodistv qariju ken-e ber ülü serigülün irejü oron-dur-iyan orubai.
translit. Sedkil činü bütükü boltuγai keme:n aman aldaγsan-dur Bodistv qariju ken-e ber ülü serigü:lün irejü oron-dur-iya:n orubai.
133
tendeče edür čayiγsan-dur sudadani qaγan qamuγ sakiliγ-ud-i čiγulγaju tere šiltaγan-i ögülejü ögbesü sakiliγ-ud ögüler-ün tngri minü-e büü γasaltuγai.
translit. Tendeče edür čayi:γsan-dur Sudadani qaγa:n qamuγ Sakiliγ-u:d-i čiγu:lγaju tere šiltaγa:n-i ögülejü ögbe:sü Sakiliγ-u:d ögüler-ün: Tngri minü-e: büü γasaltuγai.
135
qamuγ-iyar bolju γaγča imayi sakiju yakin talbiju ilekün bida kemen dörben qaγalγas-un čuγurγ-a čiγtaγasi batulaju qaγalγ-a dutum-dur maq-a nagni-yin küčüten tabuγad jaγun sakiliγ-ud jalaγus-i tabuγad jaγun tergen čerigten tergen dutum-dur tabuγad jaγun yabaγan čerig daγaγulsutan-i tüšijü jesegülün sakiγulbai.
translit. Qamuγ-iya:r bolju γaγča [14b] imayi sakiju ya:kin talbiju ile:kün bida keme:n dörben qaγa:lγas-un čuγu:rγ-a čiγtaγasi batulaju qaγa:lγ-a dutum-dur maq-a nagni-yi:n küčüten tabuγa:d jaγu:n Sakiliγ-u:d jalaγu:s-i tabuγa:d jaγu:n tergen čerigten tergen dutum-dur tabuγa:d jaγu:n yabaγan čerig daγaγu:lsutan-i tüšijü jesegü:lün sakiγu:lbai.
136
sakiliγ-ud-un ötegüs anu γurbaljin dörbeljin boγom-ud-i bariju sudadani qaγan tabun jaγun sakiliγ-ud-un jalaγus-luγ-a nigen-e jaγan morin kölgelejü qarši-yin orčin jesebei.
translit. Sakiliγ-u:d-un ötegüs anu γurbaljin dörbeljin boγom-u:d-i bariju Sudadani qaγa:n tabun jaγu:n Sakiliγ-u:d-un jalaγu:s-luγ-a: nigen-e jaγa:n morin kölgelejü qarši-yi:n orčin jesebei.
137
birajabadi gautami ber yeke julas-i šitaγulju yeke gereltü erdinis-i deger-e oγtarγui-dur elgügüljü gegen edür metü bolγabai.
translit. Birajabadi Gautami ber yeke julas-i šitaγu:lju yeke gereltü erdinis-i dege:r-e oγtarγui-dur elgügü:ljü gege:n edür metü bolγabai.
138
ai ejen köbegün-i suγuraγuludqun kemen narin ökid-iyer naγadun daγun-i ürgülji ülü tasulγan üyiledkegülüged qaγalγas belčir dutum-dur getegül daruγ-a ilejü ken jesemüi.
translit. Ai ejen köbegü:n-i suγu:raγu:ludqun keme:n nari:n ökid-iye:r naγa:dun daγu:n-i ürgülji ülü tasulγan üyi:ledkegü:lüge:d qaγa:lγas belčir dutum-dur getegü:l daruγ-a ile:jü ken jesemüi.
139
nögüge arban tabun ken jesemüi kemen asaγqaγulju sayitur jesedkün kemen daγudaγulju ütü čü kümün-e ünen kü γarun yadaqu metü bekilegül-bei.
translit. [15a] Nögüge: arban tabun: ken jesemüi keme:n asaγqaγu:lju sayi:tur jesedkün keme:n daγu:daγu:lju ütü čü kümü:n-e ünen kü γarun yadaqu metü bekilegü:l-bei.
140
tendeki ögüler-ün degedü sudadani qaγan tenggerlig boγda köbegün-iyen tebčijü γarqui-a kemen sedkijü tere metü qataγui-a batulaju temür qoriyan-ača ülegüi bolγabasu ber tegünü buyan-iyar tngri-ner čiγulju γarγaqui arγ-a-yi eyetüldümüi.
translit. Tende[ki] ögüler-ün: Dege:dü Sudadani qaγa:n tenggerlig boγda köbegü:n-iye:n tebčijü γarqui-a keme:n [sedkijü] tere metü qataγu:i-a batulaju temür qoriya:n-a:ča ülegü:i bolγaba:su ber tegü:nü buyan-iya:r tngri-ner čiγu:lju γarγaqui arγ-a-yi eyetüldümüi.
141
tendeče ali čaγ-tur bodistv-i ger-teče γarqui čaγ boluγsan tere čaγ-tur bančaki terigüten qorin naiman yeke čidküd-ün küregen-i terigülegčid tabun jaγun qarini-yin köbegüd-lüge nigen-e čiγulju ögüleldür-ün ene söni bodistv ger-teče maγad γaruyu.
translit. Tendeče ali čaγ-tur Bodistv[-i] ger-teče γarqui čaγ boluγsan tere čaγ-tur Bančaki terigü:ten qorin naiman yeke čidküd-ün kürege:n-i terigü:legčid tabun jaγu:n Qarini-[yi:n] köbegü:d-lüge: nigen-e čiγu:lju ögüleldür-ün: Ene söni Bodistv ger-teče maγad γaruyu.
143
dörben maqaraja tngri-ner ber nöküd-iyer-iyen nigen-e adakavanti balγasun-dur čiγulju čidküd-ün ayimaγ-a ögüler-ün ta bodistv-un unuqu morin-u köl-eče ergüdkün.
translit. Dörben maqaraja tngri-ner ber nöküd-iye:r-iye:n nigen-e Adakavanti balγasun-dur čiγu:lju [15b] čidküd-ün ayi:maγ-a ögüler-ün: Ta Bodistv-un unuqu morin-u köl-e:če ergüdkün.
145
tngri-ner-ün erketü qurmusta tngri ber istiriyastiris-takin tngri-ner-tür ögüler-ün nöküd e ene söni bodistv ger-teče maγad γarqui čaγ bolju büküi-dür sudadani qaγan sakiliγ-ud-un ayimaγ-iyar sakiju basar balγasun-i batuda bariγulju qoton-u qaγalγas-i qataγui-a qaγaγulju amui.
translit. Tngri-ner-ün erketü Qurmusta tngri ber Istiriyastiris-takin tngri-ner-tür ögüler-ün: Nöküd e: ene söni Bodistv ger-teče maγad γarqui čaγ bolju büküi-dür Sudadani qaγa:n Sakiliγ-u:d-un ayi:maγ-iya:r sakiju Basar balγasun-i batuda bariγu:lju qoton-u qaγa:lγas-i qataγu:i-a qaγa:γu:lju amui.
146
bodistv-un sedkil-i bütügekü-yin tulada takil üyiledün oduy-a kemen ögülebesü tendeče santa-mati neretü tngri-yin köbegün ögüler-ün bi kabiliγ balγasun dakin-i umtaraγulsuγai kemebe.
translit. Bodistv-un sedkil-i bütüge:kü-yi:n tulada takil üyi:ledün oduy-a keme:n ögülebe:sü tendeče Santa-mati neretü tngri-yi:n köbegü:n ögüler-ün: Bi Kabiliγ balγasun dakin-i umtaraγu:lsuγai keme:be.
147
translit. Lalita viyuq-a neretü tngri-yi:n köbegü:n bi morin terigü:ten-ü daγu:n-i büü sonosda-γu:lsuγai keme:be.
151
translit. Darm-a-čari ner-e-tü tngri-yi:n köbegü:n bi qatud-un ayi:maγ-i ičerilegü:lsügei keme:be.
153
tegünčilen luus-un qad ber ba čindan egüled-eče urugasari čindan-u örübtesün-ü quras-i oruγulsuγai kemen eyetüldübei.
translit. Tegü:nčilen luus-un qad ber ba čindan egü:led-e:če urugasari čindan-u örübtesün-ü quras-i oruγu:lsuγai keme:n eyetüldübei.
154
tere čaγ-tur bodistv erten-ü burqan-nuγud-un yabudal-i sedkijü amitan-a tusa üyiledküi-yi kü daγan duradun sedkin büküi-dür erten-ü dörben jüyil irüger-i ilete duradbai.
translit. [16b] Tere čaγ-tur Bodistv erten-ü burqan-nuγu:d-un yabudal-i sedkijü amitan-a tusa üyi:ledküi-yi kü daγan duradun sedkin büküi-dür erten-ü dörben jüyi:l irüge:r-i ilete duradbai.
155
translit. Dörben ali bui keme:be:sü sansar-tur nisvanis-un küliye:sün-e küligdegsen amitan-i aldaraγu:lsuγai bi.
157
nögüge arban doluγan buruγu mör-tür oruγsan maγui üjelten-i qutuγtan-u mör-iyer getülgesügei bi kemen sedkigči omuγ-i inu šingtaraγulun üyiledsügei bi.
translit. [17a] Nögüge: arban doluγa:n: Buruγu: mör-tür oruγsan maγu:i üjelten-i qutuγtan-u mör-iye:r getülgesügei bi keme:n sedkigči omuγ-i inu šingtaraγu:lun üyi:ledsügei bi.
158
ene tere yirtinčü-dür iren odun orčiγči tasural ügei sansar-i amurlingγui nom-i nomlaju amurliγulsuγai bi kemekü dörben jüyiltü irüger-i ilete duradču büküi-dür tendeče tere kü nigen gsan-dur darm-a-čari neretü tngri-yin köbegün ariγun oron dakitngri-yin köbegüd-lüge nigen-e irejü qatud-un ayimaγ-i ičeri odqu metü bolγaju ögüler-ün delgeregsen linqu-a-yin nabčin-dur adali nidütü či üküdel-ün dumda saγur-un.
translit. Ene tere yirtinčü-dür iren odun orčiγči tasural ügei sansar-i amurlingγui nom-i nomlaju amurliγu:lsuγai bi keme:kü dörben jüyi:ltü irüge:r-[i] ilete duradču büküi-dür tendeče tere kü nigen gsan-dur Darm-a-čari neretü tngri-yi:n köbegü:n ariγu:n oron dakitngri-yi:n köbegü:d-lüge: nigen-e irejü qatud-un ayi:maγ-i ičeri odqu metü bolγaju ögüler-ün: Delgeregsen linqu-a-yi:n nabčin-dur adali nidütü či üküdel-ün dumda saγu:r-un.
159
bayasqulang kerkin törümüi kemen tngri-ner-e tere metü duradqaγdaju bodistv teyin qatud-un ayimaγ-i üjebesü jarim-ud anu degel ügei ničügün, jarim-ud anu üsün aldaraju sabsuyiqun jarim-ud anu čimeg ügei anjarqun jarim-ud anu öngge čirai ügei širalaqun jarim-ud anu aman-ača šilüsün čuburiqun jarim-ud anu šidün-iyen qabirqun, jarim-ud anu quγur-tur jaγuraqun, jarim-ud anu gedergü unaju alčayiqun terigüten eldeb jigergemšig-i üjejü ögüler-ün em-e mangγus-un dumda anu maγui oyitan tačiyan šinuqayiraγsad aruγ-tur qaγaγdaγsan šibaγun metü maγad tonilqui kejiy-e bolqu ni kemeged tendeče basa bodistv ene nom-un qaγalγ-a-yin gerel-iyer qatud-un ayimaγ-i šinjilejü amitan-a tusayin tulada ögüler-ün eden-e köbegüken amitan alaγdayu.
translit. Bayasqulang kerkin törümüi keme:n tngri-ner-e tere metü duradqaγdaju Bodistv teyi:n qatud-un ayi:maγ-i üjebe:sü jarim-u:d anu dege:l ügei ničügün, jarim-u:d [17b] anu üsün aldaraju sabsuyi:qun jarim-u:d anu čimeg ügei anja:rqun jarim-u:d anu öngge čirai ügei širalaqun jarim-u:d anu aman-a:ča šilüsün čuburiqun jarim-u:d anu šidün-iye:n qabirqun, jarim-u:d anu quγu:r-tur jaγu:raqun, jarim-u:d anu gedergü unaju alčayi:qun terigü:ten eldeb jigergemšig-i üjejü ögüler-ün: Em-e mangγus-un dumda anu maγu:i oyi:tan tačiya:n šinuqayi:raγsad aruγ-tur qaγa:γdaγsan šibaγu:n metü maγad tonilqui kejiy-e: bolqu ni kemege:d tendeče basa Bodistv ene nom-un qaγa:lγ-a-yi:n gerel-iye:r qatud-un ayi:maγ-i šinjilejü amitan-a tusayi:n tulada ögüler-ün: Eden-e köbegü:ken amitan alaγdayu.
162
translit. [18a] Nögüge: arban naiman: keme:küi-e:če terigü:lejü eden-e köbegü:ked amitan idegdeyü.
163
em-e mangγus-a qudalduγčid idegdegsen-dür adali kemeküi-dür kürtele γučin qoyar jüyil adalidqaqui udqas-iyar qatud-un ayimaγ-i ünen-iyer sayitur onuju qadaju öber-ün ba busud-un bey-e-yi ene kü metü burtaγ činartu bükü-yi sedkijü ögüler-ün quričaqu-yin usun-iyar jükidkegdejü üyiledügsen jayaγan-u tariyan-ača törügsen arasun širbüsün miqan-iyar torlaγdaγsan kümün-dür adali ene nigen bey-e-dür nilbusun, nisun, usun kiged čisun ögesün burtaγ-iyar dügürügsen bodatu-yi üjeged bögetele merged ken j-e.
translit. Em-e mangγus-a qudalduγčid idegdegsen-dür adali keme:küi-dür kürtele γučin qoyar jüyi:l adalidqaqui udqas-iya:r qatud-un ayi:maγ-i ünen-iye:r sayi:tur onuju qadaju öbe:r-ün ba busud-un bey-e-yi ene kü metü burtaγ činartu bükü-yi sedkijü ögüler-ün: Quričaqu-yi:n usun-iya:r jükidkegdejü üyi:ledügsen jayaγa:n-u tariya:n-a:ča törügsen arasun širbüsün miqan-iya:r torlaγdaγsan kümü:n-dür adali ene nigen bey-e-dür nilbusun, nisun, usun ki:ge:d čisun öge:sün burtaγ-iya:r dügü:rügsen bodatu-yi üjege:d böge:tele merged ken j-e.
164
ene burtaγ bey-e-yi dayisun-dur adali ülü sedkin quričam kemekü taki yaγun üge kemen ögülejü bodistv tere metü bey-e-dür bey-e-yi daγan duradqui kemekü diyan-dur sedkil-iyen aγulju bükü tere čaγ-tur oγtarγui-dur bükün tngri-yin köbegüd tngri-yin köbegün darm-a-čari-dur ögüler-ün bodistv qatud-un ayimaγ basa basa üjen amui.
translit. Ene burtaγ bey-e-yi dayi:sun-dur adali ülü sedkin quričam keme:kü taki yaγu:n üge keme:n ögülejü Bodistv tere metü bey-e-dür bey-e-yi daγan [18b] duradqui keme:kü diyan-dur sedkil-iye:n aγu:lju bükü tere čaγ-tur oγtarγui-dur bükün tngri-yi:n köbegü:d tngri-yi:n köbegü:n Darm-a-čari-dur ögüler-ün: Bodistv qatud-un ayi:maγ basa basa üjen amui.
165
qatud-ta qariγuldaqui büü boltuγai kemebesü darm-a-čari ögüler-ün ene boγda erte urida-ača ber qatud-ta ese ilaγdaγsan-i ta ilete meden bögetele edüge törül-ün ečüs boluγsan-dur ülü tačiyaqui-yi taki yaγun ögületele kemebe.
translit. Qatud-ta qariγu:ldaqui büü boltuγai keme:be:sü Darm-a-čari ögüler-ün: Ene boγda erte urida-a:ča ber qatud-ta ese ilaγdaγsan-i ta ilete meden böge:tele edüge: törül-ün ečüs boluγsan-dur ülü tačiya:qui-yi taki yaγu:n ögületele keme:be.
166
tendeče bodistv qatud-un ayimaγ-i teyin maγad-iyar šinjilen baraju alγučaγar erdini tour-i ergüjü qarši-yin deger-e γarču bür-ün.
translit. Tendeče Bodistv qatud-un ayi:maγ-i teyi:n maγad-iya:r šinjilen baraju alγučaγar erdini tour-i ergüjü qarši-yi:n dege:r-e γarču bür-ün.
168
degegši-de üjebesü deger-e köke oγtarγui-dur neng olan tngri luus yaksas terigüten bügüdeger neng olan takil-un
translit. Dege:gši-de üjebe:sü dege:r-e köke oγtarγui-dur neng olan tngri luus yaksas terigü:ten bügüdege:r neng olan takil-un
169
nögüge arban yisün ed-i bariju bodistv-i küliyen bükü-yi üjejü tendeken-e böged bodistv čanak-i uriju ögüler-ün čanak-a ene söni sesig ügei üyile minü bütümüi.
translit. [19a] Nögüge: arban yisün: ed-i bariju Bodistv-i küliye:n bükü-yi üjejü tendeken-[e] böge:d Bodistv Čanak-i uriju ögüler-ün: Čanak-a ene söni sesig ügei üyi:le minü bütümüi.
170
ülü tataγaljan morin-u qaγan kantag-i üdter čimejü ögtügei nadur kemen ögülebesü čanak öčir-ün urtuγuli anisqatu delgeregsen linqu-a-yin nabčin-dur adali nidütü buyan-u sara-da delgeregüldegsen üjeskülengtü kumuda čečeg niγurtu naran-u gerel-e noγdaγsan gilbelün bükü altan aγula-dur adali čoγtu bey-e-tü čoγtu üjeskülengtü jaγad-un qaγan-u yabudal-luγa eyimü söni edüge qamiγ-a odumu kemen öčibesü bodistv ögüler-ün amin bey-e-ben ber ülü qayiralan asangki galab-ud-tur jirγuγan baramid-i bütügen yabuluγ-a.
translit. Ülü tataγaljan morin-u qaγa:n Kantag-i üdter čimejü ögtügei nadur keme:n ögülebe:sü Čanak öčir-ün: Urtuγu:li anisqatu delgeregsen linqu-a-yi:n nabčin-dur adali nidütü buyan-u sara-da delgeregü:ldegsen üjeskülengtü kumuda čečeg niγu:rtu naran-u gerel-e noγdaγsan gilbelün bükü altan aγu:la-dur adali čoγtu bey-e-tü čoγtu üjeskülengtü jaγa:d-un qaγa:n-u yabudal-luγa: Eyi:mü söni edüge: qamiγ-a: odumu keme:n öčibe:sü Bodistv ögüler-ün amin bey-e-be:n ber ülü qayi:ralan Asangki galab-u:d-tur jirγuγa:n baramid-i bütüge:n yabuluγ-a:.
171
edüge amitan-i getülgekü-yin tulada ükül ügei rašiyan-i erin odumui kemebesü čanak ögüler-ün noyan minu čimayi törügsen-dür üjemerčin mergen biraman baγši-nar jaγun buyan-u lagsantu ene köbegün dörben dvib-ün erketü čakravarti qan bolqu.
translit. Edüge: amitan-i getülgekü-yi:n tulada [19b] ükül ügei rašiya:n-i erin odumui keme:be:sü Čanak ögüler-ün: Noyan minu čimayi törügsen-dür üjemerčin mergen biraman baγši-nar jaγu:n buyan-u lagsantu ene köbegü:n dörben dvib-ün erketü Čakravarti qan bolqu.
173
teyin ber bögesü tusayi sedkijü ögülekü-yi öčüken sonosun soyurq-a kemen ögüler-ün edüged-tür ende nigen nigen amitan görügesün-ü arasun modun-u durusun terigüten-i emüsčü bey-e-yin daγusqui-a berke eldeb jobalangtu yabudal-iyar qataγujin yabuju tngri-ner-ün jirγalang-i erin bögetele noyan minu čima-dur tere metü kičiyel ügegüi-e ab ali qotola sayin öbesü-ben bolju iren amui.
translit. Teyi:n ber böge:sü tusayi sedkijü ögülekü-yi öčü:ken sonosun soyurq-a keme:n ögüler-ün: Edüge:d-tür ende nigen nigen amitan görüge:sün-ü arasun modun-u durusun terigü:ten-i emüsčü bey-e-yi:n daγu:squi-a berke eldeb jobalangtu yabudal-iya:r qataγu:jin yabuju tngri-ner-ün jirγalang-i erin böge:tele noyan minu čima-dur tere metü kičiye:l ügegü:i-e ab ali qotola sayi:n öbe:sü-be:n bolju iren amui.
176
nögüge qorin čakravarti qaγan-u jirγalang-iyar jirγaju ötelügsen-dür ger-tečegen γarču qataγujiqu u kemen jalbarin öčimüi bi kemen ögülebesü bodistv ögüler-ün čanak a erte urida-ača nadur ese jirγaγdaγsan küseküi jirγalang nigeken ber ügei büi.
translit. [20a] Nögüge: qorin: Čakravarti qaγa:n-u jirγalang-iya:r jirγaju ötelügsen-dür ger-tečege:n γarču qataγu:jiqu u: keme:n jalbarin öčimüi bi keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Čanak a: erte urida-a:ča nadur ese jirγaγdaγsan küseküi jirγalang nigeken ber ügei büi.
181
bertegčin amitan-a degejilen šitügdegsen qutuγtan merged-te maγušiyan gegegdegsen büyü kemen ögülejü odun böged tuγurbiγsan tere čaγ-tur čanak γašiγun jobalang-a daruγdaju deger-e daγubar γašiγudan daγudan qayilaju ugilan enelün šinalun ečigidčü ögüler-ün ejen minü či odbasu ele qaγan ečige činü γašiγun jobalang-iyar mön deger-e qalaγun amin-ačaγan ber qaγačaγad qamuγ qatud nöküd činü ber γaγča namayi ber ügei-e γarγayu.
translit. Bertegčin amitan-a dege:jilen šitügdegsen qutuγtan merged-te maγu:šiya:n gege:gdegsen büyü keme:n ögülejü odun böge:d tuγu:rbiγsan tere čaγ-tur Čanak γašiγu:n jobalang-a daruγdaju dege:r-e daγu:ba:r γašiγu:dan daγu:dan qayi:laju ugi:lan enelün šinalun ečigidčü ögüler-ün: Ejen minü či odba:su ele [20b] qaγa:n ečige činü γašiγu:n jobalang-iya:r mön dege:r-e qalaγu:n amin-a:čaγa:n ber qaγačaγa:d qamuγ qatud nöküd činü ber γaγča namayi ber ügei-e γarγayu.
182
translit. Olan noyad ki:ge:d olan irgen orγon bügüde-yi:n aburaγči itegel ibege:l ügei bolun odumui.
183
ele eden-i enerin örüšiyen ülükü sedkimüyü yaγun kemebesü bodistv ögüler-ün čanak a tegünü kü tulada törüküi, ötelküi, ebedküi, üküküi jobalangtan itegel ibegel ügegün edeger amitan-i aburaqu-yin tulada maγad böged ger-tečegen γarumui bi kemebesü čanak ögüler-ün tngri minü e tedüi-iyer tebčijü odqu inu yaγun kemebesü bodistv ögüler-ün včir-un ayungγ-a kiged jida sumun-u qur-a orubasu ber tömüge kiged dörüm-e temür-lüge ayuqu metü gilbelgen ber badaran bükü
translit. Ele eden-i enerin örüšiye:n ülükü sedkimüyü yaγu:n keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Čanak a: tegü:nü kü tulada törüküi, ötelküi, ebedküi, üküküi jobalangtan itegel ibege:l ügegü:n edege:r amitan-i aburaqu-yi:n tulada maγad böge:d ger-tečege:n γarumui bi keme:be:sü Čanak ögüler-ün: Tngri minü e: tedüi-iye:r tebčijü odqu inu yaγu:n keme:be:sü Bodistv ögüler-ün: Včir-un ayungγ-a ki:ge:d jida sumun-u qur-a oruba:su ber tömüge ki:ge:d dörüm-e temür-lüge: ayuqu metü gilbelge:n ber badaran bükü
184
nögüge qorin nigen aγula qadas-i terigün-degen baγuγdabasu ber ger-tür aqui sedkil-i edüge ülü egüskekü bi kemen ögülegsen tere čaγ-tur köke oγtarγui-dur čiγuluγsan tngri-ner biširen bayasču tngri-ner-ün čečeg-üd sačuju šilüglen ögüleldür-ün qatud-un šibar-un dotur-a-ki bodistv linqu-a gkir-e ülü qaldaγuluγad oyin-u čečeg-i delgeregülbei.
translit. [21a] Nögüge: qorin nigen: aγu:la qadas-i terigü:n-dege:n baγu:γdaba:su ber ger-tür aqui sedkil-i edüge: ülü egü:skekü bi keme:n ögülegsen tere čaγ-tur köke oγtarγui-dur čiγu:luγsan tngri-ner biširen bayasču tngri-ner-ün čečeg-ü:d sačuju šilüglen ögüleldür-ün: Qatud-un šibar-un dotur-a-ki Bodistv linqu-a gkir-e ülü qaldaγu:luγa:d oyi:n-u čečeg-i delgeregü:lbei.
185
amitan-i tačiyabasu ber visai-dur ülü tačiyaγči sayin oyutu ene edür ülekü bolqu ülekü boltuγai kemeldükü daγun bolbai.
translit. Amitan-i tačiya:ba:su ber visai-dur ülü tačiya:γči sayi:n oyutu ene edür ülekü bolqu ülekü boltuγai keme:ldükü daγu:n bolbai.
186
tendeče santa mati kiged lalita-viyuq-a ner-e-ten tngri-yin köbegüd bodistv-un ünen-i uqaju kabaliγ balγasun dakiqamuγ kümün bügüde-yi umtaraγulju qamuγ daγun bügüde-yi ülü sonosdaqui bolγabai.
translit. Tendeče Santa mati ki:ge:d Lalita-viyuq-a ner-e-ten tngri-yi:n köbegü:d Bodistv-un ünen-i uqaju Kabaliγ balγasun dakiqamuγ kümü:n bügüde-yi umtaraγu:lju qamuγ daγu:n bügüde-yi ülü sonosdaqui bolγabai.
187
tendeče bodistv kümün bügüde umtaraju kög daγun jimčü jarim söni bolju bus odun urγuγsan-i uqaju čanak-tur ögüler-ün čanak a edüge čü čaγ bolju amui.
translit. Tendeče Bodistv kümü:n bügüde umtaraju kög daγu:n jimčü [21b] jarim söni bolju Bus odun urγuγsan-i uqaju Čanak-tur ögüler-ün: Čanak a: edüge: čü čaγ bolju amui.
188
morin-i abču irejü ögtügei nadur kemebesü tere čaγ-tur čanak nidün-iyen nilbusubar dügürgejü ögüler-ün qaγalγ-a sakiγsan dörben ayimaγ čerig-üd ba qaγan qamuγ sakiliγ-ud kiged noyad ba qamuγ qatud-un ayimaγ ber umtaraju γaγča nadur γašiγun jobalang bolbai kemen ugilan büküi-dür dörben maqaraja tngri-ner öber-ün nöküd-iyer-iyen nigen-e eldeb takil-un ed-i beledčü irejü kabaliγ balγasun-u dörben jüg-tür küličen bayibai.
translit. Morin-i abču irejü ögtügei nadur keme:be:sü tere čaγ-tur Čanak nidün-iye:n nilbusuba:r dügü:rgejü ögüler-ün: Qaγa:lγ-a sakiγsan dörben ayi:maγ čerig-ü:d ba qaγa:n qamuγ Sakiliγ-u:d ki:ge:d noyad ba qamuγ qatud-un ayi:maγ ber umtaraju γaγča nadur γašiγu:n jobalang bolbai keme:n ugi:lan büküi-dür dörben maqaraja tngri-ner öbe:r-ün nöküd-iye:r-iye:n nigen-e eldeb takil-un ed-i beledčü irejü Kabaliγ balγasun-u dörben jüg-tür küličen bayi:bai.
189
esrua qurmusta terigüten qamuγ tngri luus yaksas gandarvis-un ayimaγ bügüdeger köke oγtarγui-bar irejü edüge γarqui čaγ činu bolju amui kemen jüg jüg-eče duradqan öčibei.
translit. Esrua Qurmusta terigü:ten qamuγ tngri luus yaksas gandarvis-un ayi:maγ bügüdege:r köke oγtarγui-ba:r irejü edüge: γarqui čaγ činu bolju amui keme:n jüg jüg-e:če duradqan öčibei.
190
nögüge qorin qoyar tendeče bodistv čanak-tur ögüler-ün čanak-a tngri-ner ene metü čiγulju iregsen-i ber üjejü bögetele yakin teyin tataγaljaju ülü bolumui.
translit. [22a] Nögüge: qorin qoyar: Tendeče Bodistv Čanak-tur ögüler-ün: Čanak-a tngri-ner ene metü čiγu:lju iregsen-i ber üjejü böge:tele ya:kin teyi:n tataγaljaju ülü bolumui.
191
či edüge čü büü böged tataγalja kemegdejü tendeče čanak bodistv-un suu jali čoγ jibqulang kiged erten-ü irüger-ün küčün-e daruγdaγad basa ber öber-iyen qarin-u γaγča boluγsan-iyar yaγuba kijü yadan ugilan ugilan morin-u qaγan-i toquju abčiraju bodistv-tur unuγuluγsan-dur bodistv sedkir-ün bi kedüi ber yirtinčü dekin-ü ečige boluγad uduriγulsun itegel bolbasu ber yirtinčü-dür ečige eke kemebesü amitan-u baγši-dur adali soyun surγan üyiledügči esrua-dur adali imaγta tusayi sedkigči yeke ačitu-yin tulada ese aγuljaju γarbasu yosun-dur adali busu bui.
translit. Či edüge: čü büü böge:d tataγalja keme:gdejü tendeče Čanak Bodistv-un suu jali čoγ jibqulang ki:ge:d erten-ü irüge:r-ün küčün-e daruγdaγa:d basa ber öbe:r-iye:n qarin-u γaγča boluγsan-iya:r yaγu:ba ki:jü yadan ugi:lan ugi:lan morin-[u] qaγa:n-i toquju abčiraju Bodistv-tur unuγu:luγsan-dur Bodistv sedkir-ün: Bi kedüi ber yirtinčü dekin-ü ečige boluγa:d uduriγu:lsun itegel bolba:su ber yirtinčü-dür ečige eke keme:be:sü amitan-u baγši-dur adali soyun surγan üyi:ledügči Esrua-dur adali imaγta tusayi sedkigči yeke ačitu-yi:n tulada ese aγu:ljaju γarba:su yosun-dur adali busu bui.
192
kemen sudadani qaγan qamiγ-a bükü tere jüg-tür odbasu sudadani qaγan ber noyir-a daruγdaju ese serigsen-dür bodistv ečige-yügen köl-dür mörgüjü ögüler-ün ali tere ötelküi, ebedküi, üküküi kiged amaraγ üri sadun-ača anggijiraqui ayultu jobalang ügei boluγsan bögesü ali ber ečige eke-yügen tebčin sedkikü bi.
translit. [22b] keme:n Sudadani qaγa:n qamiγ-a: bükü tere jüg-tür odba:su Sudadani qaγa:n ber noyi:r-a daruγdaju ese serigsen-dür Bodistv ečige-yüge:n köl-dür mörgüjü ögüler-ün: Ali tere ötelküi, ebedküi, üküküi ki:ge:d amaraγ üri sadun-a:ča anggijiraqui ayultu jobalang ügei boluγsan böge:sü ali ber ečige eke-yüge:n tebčin sedkikü bi.
193
tegüber örüšiyeküi sedkil bögesü ber nadur teyimün-i maγad tonilγaqu-yin tulada bi tebčiküi-e berke uruγ-iyan ülü tačiyan tebčijü kümün ügei oi-dur γarumui bi.
translit. Tegü:be:r örüšiye:küi sedkil böge:sü ber nadur teyi:mün-i maγad tonilγaqu-yi:n tulada bi tebčiküi-e berke uruγ-iya:n ülü tačiya:n tebčijü kümü:n ügei oi-dur γarumui bi.
195
egüni sedkijü qaγan ečige minü enelün γasalun büü sedkitügei kemen ögülejü γurban-ta toγoriju odun tuγurbiγsan tere čaγ-tur kabaliγ balγasun-i sakin aγsan nigen tngri asuruqan maši
translit. Egü:ni sedkijü qaγa:n ečige minü enelün γasalun büü sedkitügei keme:n ögülejü γurban-ta toγo:riju odun tuγu:rbiγsan tere čaγ-tur Kabaliγ balγasun-i sakin aγsan nigen tngri asuruqan maši
196
nögüge qorin γurban enelün šinalun γasalun nigül odqu metü ugilaju ögüler-ün ker ber odqui ele bolbasu či tngri minü ene balγasun ber edüi kü qoγosun bolju odumui.
translit. [23a] Nögüge: qorin γurban: enelün šinalun γasalun nigül odqu metü ugi:laju ögüler-ün: Ker ber odqui ele bolba:su či tngri minü ene balγasun ber edüi kü qoγo:sun bolju odumui.
197
translit. Sonosqui-a sayi:qan qatud-un daγu:n ber ülü sonosdan sayi:n ünürtü tngri-ner-ün küji ber tasuramui.
199
translit. Kabaliγtu keme:gdegsen ber öljei qutuγ-a:čaγa:n uquraju Sakiliγ-u:d-un altan uruγ ber tasuran odumui.
202
qariju ene qarši-yi üjen soyurq-a kemen öčibesü tendeče bodistv sonosqui-a sayiqan üge-ber ögüler-ün törüküi ötelküi üküküi-yi ečülgegsen degedü bodi qutuγ-i ese oltala aqui saγuqui amuqu-yin tulada qariju kabiliγ-tur ülü oruqu bi kemen ögülen büküi-dür dörben maqaraja-nuγud morin-u dörben köl-eče ergübei.
translit. Qariju ene qarši-yi üjen soyurq-a keme:n öčibe:sü tendeče Bodistv sonosqui-a sayi:qan üge-be:r ögüler-ün: [23b] Törüküi ötelküi üküküi-yi ečülgegsen dege:dü bodi qutuγ-i ese oltala aqui saγu:qui amuqu-yi:n tulada qariju Kabiliγ-tur ülü oruqu bi keme:n ögülen büküi-dür dörben maqaraja-nuγu:d morin-u dörben köl-e:če ergübei.
204
tegün-eče busu tngri luus terigüten-ü ayimaγ-iyar qotalaγar qoyina-ača daγaldun yabuju tngri-ner-ün naγadun-iyar naγadqaγulju köke oγtarγui-bar qaliju odur-un čanak ber bodistv kiged tngri-ner-ün küčün-iyer oγtarγui-bar kü daγaldubai.
translit. Tegü:n-e:če busu tngri luus terigü:ten-ü ayi:maγ-iya:r qotalaγa:r qoyi:na-a:ča daγaldun yabuju tngri-ner-ün naγa:dun-iya:r naγa:dqaγu:lju köke oγtarγui-ba:r qaliju odur-un: Čanak ber Bodistv ki:ge:d tngri-ner-ün küčün-iye:r oγtarγui-ba:r kü daγaldubai.
205
tere čaγ-tur köke oγtarγui-ača tngri-ner-ün ökid maγtan ögüler-ün öglige-yin yeke oron ene boγda erten-eče jirγuγan baramid-i erel ügegüi-e egüri urtu-da üyiledügsen-iyer olumui edüge ükül ügei qutuγ-i ilaγuγsad-un köbegün naran urγuju qoyar tüyidügči qarangγui-yin ayimaγ-i tarqaγaju
translit. Tere čaγ-tur köke oγtarγui-a:ča tngri-ner-ün ökid maγtan ögüler-ün: Öglige-yi:n yeke oron ene boγda erten-e:če jirγuγa:n baramid-i erel ügegü:i-e egü:ri urtu-da üyi:ledügsen-iye:r olumui edüge: ükül ügei qutuγ-i ilaγu:γsad-un köbegü:n naran urγuju qoyar tüyi:dügči qarangγui-yi:n ayi:maγ-i tarqaγa:ju
207
translit. Šimnus-un sara-yi:n gerel-i keme:küi terigü:ten neng olan jüyi:l adalidqaqui-ba:r maγtabai.
208
translit. Tere čaγ-tur Bodistv-un γarqu tere söni böge:d Raquli-badir-a eke-yi:n umai-dur orubai.
209
tendeče bodistv qarši-dača γaruγsan söni sakiliγ-ud-un γajar kiged koroda, mal, mig-i, anumi ner-e-ten ulus-i tuγulju jirγuγan ber-e-yin čiγan-a kürügsen-dür edür čayibai.
translit. Tendeče Bodistv qarši-dača γaruγsan söni Sakiliγ-u:d-un γajar ki:ge:d Koroda, Mal, Mig-i, Anumi ner-e-ten ulus-i tuγu:lju jirγuγa:n be:r-e-yi:n čiγa:n-a kürügsen-dür edür čayi:bai.
210
tendeče bodistv kantig aγta-ačaγan baγuju delekei-yi debüskerlen saγuju tende ele iregsed tngri luus yaksas asuri terigüten qamuγ čiγuluγsan-i jüg jüg tarqaγulun baraγsan-u qoyin-a čanak-tur ögüler-ün endeče qariju od čanak či ene čimeg kiged kantig aγta-yi ečige qaγan-dur abču odču öggüged enelgegülügsen-iyen namančilamui kemetügei.
translit. Tendeče Bodistv Kantig aγta-a:čaγa:n baγu:ju delekei-yi debüskerlen saγu:ju tende ele iregsed tngri luus yaksas asuri terigü:ten qamuγ čiγu:luγsan-i jüg jüg tarqaγu:lun baraγsan-u qoyi:n-a Čanak-tur ögüler-ün: Endeče qariju od Čanak či ene čimeg ki:ge:d Kantig aγta-yi ečige qaγa:n-dur abču odču öggüge:d enelgegü:lügsen-iye:n namančilamui keme:tügei.
211
γaγčaγar aγlaγ-tur qataγujiju γayiqamšiγ bodi qutuγ-i tuγuluγsan-dur γašiγun jobalang-i amurliγulur-un.
translit. [24b] γaγčaγa:r aγlaγ-tur qataγu:jiju γayi:qamšiγ bodi qutuγ-i tuγu:luγsan-dur γašiγu:n jobalang-i amurliγu:lur-un.
212
qariju ečige-dür-iyen iresügei kemebesü tendeče čanak nidüben nilbusu-bar dügürgejü ögüler-ün arslan kiged doγšin ariyatan-iyar dügürügsen aγlaγ oron-dur ende nökür ügei qarin-u γaγčaγar kerken saγumui či kemen ögülebesü bodistv ögüler-ün törür-ün γaγčaγar törüyü.
translit. Qariju ečige-dür-iye:n iresügei keme:be:sü tendeče Čanak nidübe:n nilbusu-ba:r dügü:rgejü ögüler-ün: Arslan ki:ge:d doγšin ariya:tan-iya:r dügü:rügsen aγlaγ oron-dur ende nökür ügei qarin-u γaγčaγa:r kerken saγu:mui či keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Törür-ün γaγčaγa:r törüyü.
214
jobalang-i ber γaγčaγar daγaqu ele bolbasu orčilang-dur nökür kemegdekü qamiγ-a bui kemebesü čanak ögüler-ün qariju γaγčaγar odbasu bi qaγan terigüten bügüdeger γarγaju ilebe kemen qorusču qalaγun amin-ačaγan qaγačaγuldaqui-a sesig ügei.
translit. Jobalang-i ber γaγčaγa:r daγa:qu ele bolba:su orčilang-dur nökür keme:gdekü qamiγ-a: bui keme:be:sü Čanak ögüler-ün: Qariju γaγčaγa:r odba:su bi qaγa:n terigü:ten bügüdege:r γarγaju ile:be keme:n qorusču qalaγu:n amin-a:čaγa:n qaγačaγu:ldaqui-a sesig ügei.
219
γašiγun daγu-bar qayilaju qangšiyar-tur nilbusun qalγuriγulju qarin qarin bodistv-i qalayiju qaγan-u qarši-dur qaribai.
translit. γašiγu:n daγu:-ba:r qayi:laju qangšiya:r-tur nilbusun qalγuriγu:lju qarin qarin Bodistv-i qalayi:ju qaγa:n-u qarši-dur qaribai.
220
tendeče γurban yirtinčü-yin itegel olan jaγun buyan-iyar bütügsen altan önggetü baraγun γar-iyar udbala čečeg-tür adali gilbelün bükü ildü-ber rašivar-un önggetü üjeskülengtü γou-a üsün-iyen oγtal-ju oγtarγui-dur oγorču ilegegsen-i γučin γurban tngri-yin γajar takin tngri-ner abču odču ejiy-e kürtele üsün düyilügsen čaγ-un takili ber üyiledün amui.
translit. Tendeče γurban yirtinčü-yi:n itegel olan jaγu:n buyan-iya:r bütügsen altan önggetü baraγu:n γar-iya:r udbala čečeg-tür adali gilbelün bükü ildü-be:r rašivar-un önggetü üjeskülengtü γou-a üsün-iye:n oγtal-ju oγtarγui-dur oγo:rču ilegegsen-i γučin γurban tngri-yi:n γajar takin tngri-ner abču odču ejiy-e: kürtele üsün düyi:lügsen čaγ-un takili ber üyi:ledün amui.
221
translit. Tende ber nigen suburγan bosqaju ejiy-e: kürtele Üsün düyi:lügsen suburγan keme:n nereyi:dümüi.
222
tende ögüler-ün ken tere edüge-dür üsün-iyen ildü-ber oγtaluγsan metü ali čaγ-tur šimnus-un ayimaγ-i mayidari sedkil-iyer šitüjü včir bariγurtu belge bilig-ün qurča ildü-ber nisvanis-i ündüsün selte-yi oγtalju γarγaqu ai maγad.
translit. Tende ögüler-ün: Ken tere edüge:-dür üsün-iye:n ildü-be:r oγtaluγsan metü ali čaγ-tur šimnus-un ayi:maγ-i Mayidari sedkil-iye:r šitüjü včir bariγu:rtu belge bilig-ün [25b] qurča ildü-be:r nisvanis-i ündüsün selte-yi oγtalju γarγaqu ai maγad.
223
teyin üsün-iyen düyiljü bodistv sedkir-ün e edüge bi toyin bolju kars-a degel-i ese emüsbesü toyin-u yosutu busu bui.
translit. Teyi:n üsün-iye:n düyi:ljü Bodistv sedkir-ün: E edüge: bi toyin bolju kars-a dege:l-i ese emüsbe:sü toyin-u yosutu busu bui.
224
al šira kars-a degel bolbasu yaγun deli kemen sedkigsen sedkil-i anu ariγun oron daki tngri-ner uqaju nigen tngri-yin köbegün görügeči bolun qubilju kars-a degel emüsčü yabuqu-yi bodistv üjejü ögüler-ün nökür-e bida qoyaγula degel-iyen araljiy-a kemebesü tere ber araljiju ögčü oγtarγui-bar qaliju abču odbai.
translit. Al šira kars-a dege:l bolba:su yaγu:n de:li keme:n sedkigsen sedkil-i anu ariγu:n oron daki tngri-ner uqaju nigen tngri-yi:n köbegü:n görüge:či bolun qubilju kars-a dege:l emüsčü yabuqu-yi Bodistv üjejü ögüler-ün: Nökür-e bida qoyaγu:la dege:l-iye:n araljiy-a keme:be:sü tere ber araljiju ögčü oγtarγui-ba:r qaliju abču odbai.
225
translit. Tende ber nigen suburγan bosqaju ejiy-e:-de kars-a dege:l abuγsan suburγan keme:n nereyi:dümüi.
226
ali čaγ-tur bodistv üsün-iyen düyiljü kars-a emüsüg-sen tere čaγ-tur oγtarγui dakijaγun mingγan tngri-ner sarva artašidi köbegün toyin bolba kemen daγan bayasulčaγsan tere daγun mön deger-e aldaršiju
translit. Ali čaγ-tur Bodistv üsün-iye:n düyi:ljü kars-a emüsüg-sen tere čaγ-tur oγtarγui dakijaγu:n mingγan tngri-ner Sarva artašidi köbegü:n toyin bolba keme:n daγan bayasulčaγsan tere daγu:n mön dege:r-e aldaršiju
228
tendeče ali čaγ-tur bodistv ger-teče γaruγsan tere gsan-dur tngri-eče čečeg-üd oruju delekei γajar dengselügsen-dür qamuγ qatud bügüdeger nutalaju umtaγsan noyir-ačaγan geyegčü genedte serijü bosču bodistv-i üjebesü qotola keyid-tür ügei boldaju qutuγtu-yi olun yadaju qotalaγar nigen-e qamtudču qoqoi qalaγ kemen ugilaldubai.
translit. Tendeče ali čaγ-tur Bodistv ger-teče γaruγsan tere gsan-dur tngri-e:če čečeg-ü:d oruju delekei γajar dengselügsen-dür qamuγ qatud bügüdege:r nutalaju umtaγsan noyi:r-a:čaγa:n geye:gčü genedte serijü bosču Bodistv-i üjebe:sü qotola keyid-tür ügei boldaju qutuγtu-yi olun yadaju qotalaγa:r nigen-e qamtudču qoqoi qalaγ keme:n ugi:laldubai.
229
nigen nigen anu ay-a köbegün minü, nigen nigen anu ay-a aqa minu, nigen nigen anu ay-a ejen minü, nigen nigen anu ay-a noyan minu kemen ugilan qayilan uriqui üküdkün üsün-iyen isüküi enelün šinalun γasalqui ebčegüben ebüdüg-iyen deledküi niγur-iyan kimusu-bar maγajiqui nigül odqu metü daγudaqui.
translit. Nigen nigen anu ay-a köbegü:n minü, nigen nigen anu ay-a aqa minu, nigen nigen anu ay-a ejen minü, nigen nigen anu ay-a noyan minu keme:n ugi:lan qayi:lan uriqui üküdkün üsün-iye:n isüküi enelün šinalun γasalqui ebčegü:be:n ebüdüg-iye:n deledküi niγu:r-iya:n kimusu-ba:r maγa:jiqui nigül odqu metü daγu:daqui.
231
beyeben köser-e nisalqui ködege-dür qočoruγsan jiγad metü körben degülin ugilaqui tere daγun-i sudodani qaγan sonosču yaγun daγun bolbai kemen asaγbasu sakiliγ-ud medejü ögüler-ün köbegün-i qatud-un dotur-a ügei kemeldümüi kemebesü tendeče sudodani qaγan γašiγun jobalang-iyar örü jirükeben kisuqui metü ebedbesü ber qatamšin qataγujiju üdter üdter qaγalγas-iyan qataγulju qamuγ jüg-tür erigülbesü ber ese oluγsan tere čaγ-tur brajabati gaudami üküdkün uruγu unaju ülemji maši γasalun köbegün-i minü erigülün soyurq-a.
translit. Beyebe:n köser-e nisalqui ködege:-dür qočoruγsan jiγad metü körben degü:lin ugi:laqui [26b] tere daγu:n-i Sudodani qaγa:n sonosču yaγu:n daγu:n bolbai keme:n asaγba:su Sakiliγ-u:d medejü ögüler-ün köbegü:n-i qatud-un dotur-a ügei keme:ldümüi keme:be:sü tendeče Sudodani qaγa:n γašiγu:n jobalang-iya:r örü jirükebe:n kisuqui metü ebedbe:sü ber qatamšin qataγu:jiju üdter üdter qaγa:lγas-iya:n qataγu:lju qamuγ jüg-tür erigü:lbe:sü ber ese oluγsan tere čaγ-tur Brajabati Gaudami üküdkün uruγu: unaju ülemji maši γasalun köbegü:n-i minü erigü:lün soyurq-a.
233
tendeče sudodani qaγan uriyarqun bišiγun čidaqun oduγsan mör-i taniqun arad-i iregüljü daγun bariγulur-un.
translit. Tendeče Sudodani qaγa:n uriya:rqun bišiγu:n čidaqun oduγsan mör-i taniqun arad-i iregü:ljü daγu:n bariγu:lur-un.
234
translit. Üjemerčin otačin bügüdege:r Manggal qaγa:lγ-a-a:ča maγad γarqu keme:gsen yosuγa:r erin odudqun.
235
kejiy-e-de köbegün-i ese oltala tejiy-e-de qariju büü iredkün kemen dörben jüg-tür arad-i aγulγabai.
translit. Kejiy-e:-de köbegü:n-i ese oltala tejiy-e:-de qariju büü iredkün keme:n dörben jüg-tür arad-i aγu:lγabai.
237
nögüge qorin doluγan egüber oduγsan ajuγui kemen činaγšida türgen-e odbasu čiγan-ača nigen tngri-yin köbegün bodistv-un kaši degel-i terigün degereben ergüjü oγtarγui-bar odqui-yi üjejü köbegün-ü degel-i tere abču odumui.
translit. [27a] Nögüge: qorin doluγa:n: egü:be:r oduγsan ajuγu:i keme:n činaγšida türgen-e odba:su čiγa:n-a:ča nigen tngri-yi:n köbegü:n Bodistv-un kaši dege:l-i terigü:n dege:rebe:n ergüjü oγtarγui-ba:r odqui-yi üjejü köbegü:n-ü dege:l-i tere abču odumui.
238
ker ele bolbai kemen erüjü odbasu čiγan-ača čanak kantig aγta-yi köteljü irekü-yi üjejü čanak tere ayisui tere ayisui čanak-lüge keleldüy-e kemen aγulγaγuluγad kürčü ker boluγsan šiltaγan-i keleldüjü edüge be odču qariγulun čidaqu uu kemen asaγbasu čanak ögüler-ün qamuγ-i medegči-yin qutuγ-i ese oltala qariju balγasun-dur ülü oruqu kemen qamuγ tngri-ner-ün ilete qataγui-a aman aldaju amui.
translit. Ker ele bolbai keme:n erüjü odba:su čiγa:n-a:ča Čanak Kantig aγta-yi köteljü irekü-yi üjejü Čanak tere ayi:sui tere ayi:sui Čanak-lüge: keleldüy-e keme:n aγu:lγaγu:luγa:d kürčü ker boluγsan šiltaγa:n-i keleldüjü edüge: be odču qariγu:lun čidaqu uu keme:n asaγba:su Čanak ögüler-ün: Qamuγ-i medegči-yi:n qutuγ-i ese oltala qariju balγasun-dur ülü oruqu keme:n qamuγ tngri-ner-ün ilete qataγu:i-a aman aldaju amui.
239
odbasu ber qariγulun ülü čidaqu kemen delgerenggüi-e ögülejü ögčü kantig aγta-yi kötelüged qarši-dur oruju odbasu sudodani qaγan tegün-i üjejü ögüler-ün γaγčaqan er-e boγda köbegün-i minü γarqui-dur nadur ülü ögülen γaγčaγar yambar γajar-a talbiju qariju öber-iyen irebei či.
translit. Odba:su ber qariγu:lun ülü čidaqu keme:n delgerenggüi-e ögülejü ögčü Kantig aγta-yi kötelüge:d qarši-dur oruju odba:su Sudodani qaγa:n tegü:n-i üjejü ögüler-ün: γaγčaqan er-e boγda [27b] köbegü:n-i minü γarqui-dur nadur ülü ögülen γaγčaγa:r yambar γajar-a talbiju qariju öbe:r-iye:n irebei či.
240
tendeče čanak sögüdčü teyin kemen qaγan-a öčir-ün tngri minü sonosun soyurqabasu tere šiltaγan-i boγol öčisü.
translit. Tendeče Čanak sögüdčü teyi:n keme:n qaγa:n-a öčir-ün: Tngri minü sonosun soyurqaba:su tere šiltaγa:n-i boγo:l öčisü.
241
ali čaγ-tur söni düli bolju büküi-dür ali ba yeke öčüken bügüdeger untaraγsan-dur adalidqabasu niγču bayiγsan egüled metü akas-taki tngri-ner dügürčü irebei.
translit. Ali čaγ-tur söni düli bolju büküi-dür ali ba yeke öčü:ken bügüdege:r untaraγsan-dur adalidqaba:su niγču bayi:γsan egü:led metü Akas-taki tngri-ner dügü:rčü irebei.
242
qamuγ tngri-ner-i čiγuluγsan-dur qarši-dača γarču bodistv kantig aγta-yi abčir-a kemegsen-dür qayilaju daγudaju uribasu ber bi tngri-ner noyir-i baγulbaqu, taki ber bodistv čoγ-iyar darubaqu.
translit. Qamuγ tngri-ner-i čiγu:luγsan-dur qarši-dača γarču Bodistv Kantig aγta-yi abčir-a keme:gsen-dür qayi:laju daγu:daju uriba:su ber bi tngri-ner noyi:r-i baγu:lbaqu, taki ber Bodistv čoγ-iya:r darubaqu.
244
kantig aγta ber ingγaljiγaju γajar-i köl-iyer-iyen čabčiju qarši daγuristala künggiriskebesü ber qamuγ-ača nigeken ber ese seribei.
translit. Kantig aγta ber ingγaljiγa:ju γajar-i köl-iye:r-iye:n čabčiju qarši daγu:ristala künggiriskebe:sü ber qamuγ-a:ča nigeken ber ese seribei.
249
qamuγ jüg-tür gerel talbiju qarangγui bütem-i geyigüljü γayiqamšiγ tngri-ner-ün kög-iyer naγadqaγulju qaliju oγtarγui-bar odbai kemen oduγsan šiltaγan-i qaγan sonosču üküdküjü uruγu unabai.
translit. Qamuγ jüg-tür gerel talbiju qarangγui bütem-i geyi:gü:ljü γayi:qamšiγ tngri-ner-ün kög-iye:r naγa:dqaγu:lju qaliju oγtarγui-ba:r odbai keme:n oduγsan šiltaγa:n-i qaγa:n sonosču üküdküjü uruγu: unabai.