Historical corpus of the Mongolian language

Altan Tobči

Алтан товч (Золотое сказание)
ID: AT Script: Uighur-Mongolian Genre: chronicle 2556 lines · 44 462 words
Bibliography
Орловская "Язык Алтан Товч"
надо установить происхождение текста который у меня; Автор моей версии непонятен надо расследовать
Show: Middle Mongolian Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1251
translit. gejü Jangjun-qaγan ene üge kelebe
1252
translit. Boγda-Ejen Jangjun-qaγan=u ökin Jaliqai-qatun=i abubai
1253
translit. tere qatun jaγura qalibai
1254
translit. gekü buyu
1255
translit. # Činggis-qaγan tere ayan ayalaju qariju ayisuqui=tur Altan-Kiy=a degere baγuγsan=tur köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun mön qoyina ta öndör aγula dabaju örgön [99b] mören=i getüljü sur dörögöben suntala temür dörögöben kiy=a dölörötele jigyijü yabur=un ta olan ulus=i barisu bey=e inu quriyatala sedkil=i inu quriyaγtun sedkil=i inu quriyabasu bey=e inu qamiγ=a odqu kemegsen ajuqu # basa sodu boγda Činggis-qaγan naran urγuqui jüg Solongγ=a ulus=tur ayalaju ečitele Ünegen-mören üyerlejü ejen=ü bey=e eng yeke čirig entege saγataju saγubai
1256
translit. elči ilegebei
1257
translit. Ejen-Boγda alba
1258
translit. ača gejü irelüge gejü Solongγ=a=ud=un qaγan=tu kelebei
1259
translit. ejen=ü tere ügen=tür Solongγ=a=ud=un Buq=a-Čaγan-qaγan öber=ün Qulan neretü ökin=iyen öggün ergüjü Bars gertei Buq=a Solongγ=a qoyar otoγ injitei=ber ongγoča=bar abču irebei
1260
translit. tendeče Ejen-Boγda Solongγ=a=ud=un Buq=a-Čaγan-qaγan ekilen noyad sayid bügüdeger=tür mören ketü daγudaju jarliγ bolbai
1261
translit. tegün=ü qoyina Ejen-Boγda Qulan-qatun qoyar dere nigedküi=tür keger=e dere nigedbesü keb ügei bolunam j=a gerte kürčü asaraqulan yambar bui gejü bügüde sayid ayiladqaba
1262
translit. teyimü [100a] ügen=tür ese boluγad ejen dere nigedbei
1263
translit. mön tere Solongγ=a ulus=tur γurban jil tüdejü saγuba
1264
translit. Arγas=un-qorči=yi ulus=i jasa gejü saγulγaγsan aju ger=teče Ejen-Boγda yaγun=tu saγatabai
1265
translit. gejü Arγas=un-qorči=yi elči ilegeküi=tür Arγas=un-qoorči γurbalγud jegerde=yi unuju γurban sar=a yabuqu γajar=a γurban qonoγ=tu kürčü ejen minu mendü buyu kemen asaγba
1266
translit. mendü kemen tüsimed kelebe
1267
translit. mön tüsimed=ber qatun köbegüd qamuγ ulus bügüde mendü buyu
1268
translit. gejü asaγbai
1269
translit. qoorči ögülerün qatun köbegüd činu mendü bayinam qamuγ ulus=un činu jang aγasi ese medebe
1270
translit. em=e köbegüd činu mendü bayinam eng yeke ulus=un činu jang aγasi ese medebei
1271
translit. # qaγarqai aman=daγan qolisun qalisun olju idebe
1272
translit. qamuγ ulus=un činu jang aγasi ese medebe
1273
translit. undaγarqu aman=daγan usun časun olju uγuba
1274
translit. ulus Mongγol=un činu jang aγasi ese medebei kemen öčibesü ejen ese uqaju basa ögüle kemebe
1275
translit. Arγas=un-qoorči öčirün sala modun=tur salbar sibaγun öndegelebe
1276
translit. gele mön sala modun=tur itegejü saγusaγar sar sibaγun=tu egür=iyen [100b] ebdegdejü öndöge juljaγaban idegdebe
1277
translit. gele # qulusu=tu naγur=tu qun γalaγun öndegelebe
1278
translit. gele mön qulusun=tur itegejü saγusaγar quladu maγu sibaγun=tur egür=iyen ebdegdejü öndege juljiγaban idegdebe
1279
translit. gele qutuγ=tu ejen minu gegen=tegen ayilad kemen öčibesü ejen qoorči=yin ene üge=yi uqabuu ta kemebe
1280
translit. tüsimed ese medebe
1281
translit. ejen öber=iyen medejü jarliγ bolba
1282
translit. sala modun gegči qamuγ nököd minu buyu
1283
translit. salbar sibaγun gegči minu bey=e buyu
1284
translit. sar sibaγun gegči Solongγ=a=ud=un ulus buyu
1285
translit. öndege juljiγ=a gegči qatun köbegüd minu buyu
1286
translit. egür gegči engke törö minu buyu
1287
translit. # qulusu=tu naγur gegči qamuγ ulus minu buyu
1288
translit. qun γalaγun gegči minu bey=e buyu
1289
translit. quladu sibaγun gegči Solongγ=a=ud=un ulus buyu
1290
translit. öndege juljiγ=a gegči qatun köbegüd minu buyu
1291
translit. egür gegči engke törö minu buyu kemen jarliγ bolju altan joloγaban (jiloγ=a=ban) jalabai
1292
translit. Boγda-Ejen jarliγ bolba
1293
translit. Börtegeljin-qatun minu baγ=a čaγ=tur učiraγsan bölüge niγur inu üjekü berke ger=de orobasu ger inu čiqul bolum j=a ger=deki kümün=lüge ese jöbleldele (jöbleküle) qari kümün [101a] bayitala ilete aγurlan kilinglen saγubasu ičekü emiyekü metü buyu
1294
translit. yisün örlög=üd=ün minu nigen inu üge barilduju irekülen čiqula sanam j=a gebe
1295
translit. Jalayir=un Muqali ejen=ü jarliγ=iyar oduγad kürčü Börtegeljin-qatun=tur mörgön saγubai
1296
translit. tendeče qatun eyin jarliγ bolurun ejen mendü buyu
1297
translit. či yaγun=tur irebei
1298
translit. gejü asaγbai
1299
translit. ejen jarliγ=iyan medegül gejü ilegebei
1300
translit. # bayiγuluγsan törö=ber ese bolba
1301
translit. batu törö=yin erke=ber bolba
1302
translit. baγsilaγči sayid=un ügen=tür ese oroba
1303
translit. baras ger=ün öngge=tür bolju Boγda-Ejen Qulan-qatun=luγ=a dere nigedbe
1304
translit. gebe
1305
translit. Börtegeljin-qatun jarliγ bolurun qaγan ejen=ü minu küčün bui j=a qarmai Mongγol=un duran buyu
1306
translit. Ejen-Boγda=yin minu küčün bui j=a edün bügüde=yin duran buyu
1307
translit. # ergi mören=tür qun γalaγun olan genem erkei=ben čintele namlaqu=ban ejen inu medenem j=a eng yeke ulus=tu ökid emes olan genem erijü abqui=ban ejen minu öber=iyen medenem j=a # qulusu=tu naγur=tu qun γalaγun olan genem quruγu=ban čintele namlaqui=ban ejen minu medem j=a qotola yeke ulus=tu ökid emes olan [101b] genem qutuγ=tu ejen minu erijü abqui=ban öber=iyen medenem j=a # erikei=tü mergen ergi nuγusu qoyar=i qamtu qarbum gele ere kümün duralaqula egeči degüü qoyar=i abum gele # emnig morin tere degere=ben emegel toqotuγai
1308
translit. gemü em=e kümün degere=ben eme abtuγai
1309
translit. gemü ilegütü maγu buyu
1310
translit. dutaγu=tu sayin buyu
1311
translit. degel=ün dabqur ülü daγaraγulum gele degesün=ü γurmusun ülü tasuram gele gejü jarliγ bolba
1312
translit. # Boγda-Ejen Qulan-qatun=i abču ireküi=tür Arγas=un-qoorči arajan=tur soγtoju altan qori (qoromsaγ=i) abču öbere qonoba
1313
translit. gejü Ejen-Boγda Boγorči Muqali qoyar=i ire gejü Arγas=un-qoorči=yi daγun ügei doki dongγodqul ügei tebči gejü ilegebe
1314
translit. Boγorči Muqali qoyar ečijü Arγas=un-qorči čimayi=yi arajin=tu soγtaju altan qori abču öbere qonoba
1315
translit. gejü daγun ügei doki dongγodqal ügei tebči gejü ilegebe
1316
translit. geküdü Arγas=un-qorči üge kelebe
1317
translit. alaqu kümün=ü ayalγu=yi abum gele üküküi kümün üge=ben kelem gele ejen=tü üge=ben keleyele geküdü tere qoyar tüsimed ese alaju sodu=yin sarqud=i [102a] suγun=tur inu erketü=yin sarqud=i ebčigün=tür inu bariγulju abču irem geküle ejen noyirsaγ=a ajuqu Boγorči Muqali qoyar γadan=a=ača üge ayiladqaba
1318
translit. gegen yeke ordo=tur činu gerel oroju bayinam ger=de=ki ökid köbegüd=iyen serigülesei gem=ten jim=ten činu quraju bayinam gegen yeke jarliγ=iyan ögčü tarqasai # qas yeke ordo=tur činu gerel oroju bayinam qaγalγ=a=tu ger=iyen egüden erüke negelgesei γasiγutan jobalang=tan čin=u quraju bayinam qas yeke jarliγ=iyan ögčü tarqaγasai gejü ayiladqaγsan=tur ejen ögede bolba
1319
translit. Arγas=un-qorči=yi emüne=ben abču oroba
1320
translit. ejen jarliγ ese bolba
1321
translit. Boγorči Muqali qoyar daγun ese γarba
1322
translit. mön Arγas=un-qorči öbesüben ayiladqaba
1323
translit. dalan keletü čaγčaqai čalčin dongγodqui=tur jaγalmai mergen=i toqolin ireküi=tür yang kikü daγun=iyan γarγan ese čidaba
1324
translit. gele jayaγ=a=tu ejen=iyen janun kinan saγuqui=tur yang gekü üge=ben öčin ese čidaba
1325
translit. bi # arban nasun=ača altan qori čin=u qadaγalam bile arγ=a bilig=i čin=u surum bile aliy=a maγu aγasi=ban ese oladaju bile arajin=tu [102b] endegsen minu ünen arajin=tu endejü altan qori činu abču alus sanaγsan minu ügei bölüge # qorin nasun=ača qotong qori činu qadaγalam bile qošang bilig=i činu surum bile qolčiraqan maγu aγasiban ese oladaju bile qorojan=tu endegsen minu ünen qorojan=tu endejü qotong qori činu abču qola sanaγsan minu ügei bölüge kemen öčigsen=tür aman=iyan sayin=tu γaruγsan Arγas=un minu qosing=iyan sayin=tu γaruγsan qorči minu gejü alaqui=ban bayiju tungqaγ jarliγ=iyan ögčü tarqaba
1326
translit. # sodu boγda Činggis-qaγan ulus=daγan ejelen Onon=u terigün=e yisün köl=tü čaγan tuγ=iyan bayiγulqui=tur Jalayirdai-Muqali=da küi-ong-čingsang-tayisi čola ögbesü Tangγudai-Γuyilidar=un köbegün Möngke-Qalčaqu ögülerün küi ner=e=tür=iyen büü kündürke ong ner=e=tür=iyen büü omoγsi čingsang ner=e=tür=iyen büü čad tayisi ner=e=tür büü damla # undan soyorqal=tur büü soγta darasun=tur büü daγamjir=a ulamalan küčün=iyen ög kemen ögülegsen ajuqu # Činggis-qaγan [103a] uruγ=ud=iyan soyon jarliγ bolurun urusun bükü mören=ü jaγasun uqamsar seremser ügei büküi=tür=iyen udquju jedküjü abtayu
1327
translit. uqan seren baribasu turuγ (gün) usun=tur=iyan turuγ(gün)=taγan oroyu
1328
translit. # uqaγatan=a ögülebesü ulam uqaju bilig bolγayu
1329
translit. uqaγan ügekün=e ögülebesü oγtas γarču oduyu
1330
translit. # čegel usun=u jaγasun seremser uqamsar ügei büküi=tür=iyen serege=ber selbijü kürčü abtayu
1331
translit. seren uqan barabasu čegel usun=tur=iyan turuγ=taγan oroyu
1332
translit. čigeji=ten=e ögülebesü serijü uqaju bilig bolγayu
1333
translit. čigeji ügekün=e ögülebesü setes γarču oduyu
1334
translit. sedkigdekü uqaγdaqui bui teden=i kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan Jamuq=a=tai qamtu yabutala Boγda-Ejen=ü morin büdüribesü ejen morin=u terigün=i minaq=a=bar (tasiγur=iyar) deledügsen=tür Jamuq=a inigebesü ejen jarliγ bolurun Jamuq=a čimadur yambar bayar bolba kemebesü Jamuq=a öčirün boro etüken eke=yin darulγ=a Burqan-Qaldun bui j=a bükü ulus=un ejen boγda či bui j=a # köl=ün endegsen=i terigün=eče abqu buyu
1335
translit. [103b] köbegün=ü endegsen=i ečige=eče abqu buyu
1336
translit. boro etüken=i endegsen=i Burqan-Qaldun=ača erikü buyu
1337
translit. bükü ulus=un endegsen=i Boγda-Ejen=eče erikü buyu kemen öčibesü ejen jöbsiyegsen ajuqu # Činggis-qaγan=ača Jamuq=a buruγu sedkijü buruγud=un γaruγsan=i nököd inu bariju abču irejü (irebesü) qaγan jarliγ bolurun Jamuq=a anda ögüle kemejükü Jamuq=a öčir=ün sečen anda ta endegdekü yaγun aqu qarabtur sibaγun qaru ögede niskü bolun qariy jigür=iyen quγuraγdayu
1338
translit. # qaruču maγu boγol qaγan ejen=tür=iyen esergülekü bolun qara terigü=ben oγtaldayu
1339
translit. # bi Jamuq=a buruγu sedkikü bolju nököd minu namayi=yi edüge bariju irebe
1340
translit. budara edüi boro toroγun=i bariba
1341
translit. namayi=yi budaraču köbsilebesü qun toγoruγun=i barimui
1342
j-a namayi-yi teski (-yi ala) nököd-i minu asar-a kemejükü činggis-qaγan jarliγ bolurun jöb bui kemeged olan-i qauli bolγay-a ene büküi-tür bidan-u nököd mani mön qoyina eyin kim teki (qarin) surγaγuli boltuγai kemeged nököd-i inu (asaran) mön tende böged nökčigsen ajuqu (jamuq-a-yi ükügülügsen) činggis-qaγan dörben köbegüd-lüge-ben darasun uγuldubasu angqan-u urida joči soγtaju tegün-ü qoyina čaγadai soγtaju tegün-ü qoyina tolui soγtaju angqan-u qoyina ögedei qaγan-luγ-a qamtu qalamučiju tarqaldügsen ajuqu manaγar erte inu quraju öčögödür edür-ün soγtaldügsen siltaγan-iyan ögüleldüged (ögüleldübesü) qaγan jarliγ bolurun köbegüd minu ta ende saγuju öčügüdür-ün baγmur-iyan delgedkün (sanaγsan-iyan γarγaba) (bi) uridu tus-tu saγuju ötegüs yekes-lüge ulus-un üyile ögüleldüsügei kemen uridu tusa-tu saγuju qaridqun ta gejü (qariγulbasu) nigen sigürči kümün odču uqaju iretügei köbegün minu yaγun üge ögüleldümüi kemen ilegebesü köbegüd inu üge-yin ulam-ača ögüleldüged jirγalang-un sayin ali bui kemebesü jöči ögülerün nadur uqabasu olan aduγu-ban kičiyen aduγulan tarγulaγulju ordo ger-iyen baγudal jokiyaju qurimlan čenggeldün saγubasu jirγalang-un sayin ene aqu kemen ögülejükü čaγadai aq-a ögülerün nadur uqabasu dayisun kümün-i daruju bulq-a kümün-i burčiju botoγ-a-tu-yi buyilaγulju boγdatai-yi uyilaγulju abču irebesü jirγalang-un sayin ene aqu kemen ögülejükü ögedei ögülerün nadur uqabasu sodu qaγan ečige-yin bidan-u joban jögegsen yeke ulus-i amuγulun köl kösere γar γajar-a talbiγulju ulus irgen-iyen ordo-da aγulju törö yosun-iyan töbsin-e bariju ötögös yekes-i jirγaγulju öskü jalaγus-i amuγulbasu jirγalang-un sayin ene aqu kemen ögülejükü tolui ögülerün nadur uqabasu köbegüd külüg-üd-iyen jasan deyilegüljü köbsin qarčiγai-ban bariγulbasu gün naγur bidün yabuju kökegčid nuγud-i bariγulbasu alaγ-ud külüg-üd-iyen jasan deyilegüljü al način-iyan bariγulbasu aγula γoraqun-i bidün yabuju alaγačiγud nuγud-i bariγulbasu jirγalang-un sayin ene aqu kemen ögülejükü ene üge-yi tere sigürči kümün odču činggis-qaγan-a tegüs öčibesü qaγan jarliγ bolurun joči öčüken-eče aduγusun-tur amaraγ bölüge tere-ber teyin kü ögülejükü čaγadai öčüken-eče nada-luγ-a qamtu ulus bayiγulduluγ-a tere-ber teyin kü kemejükü tolui öčüken kümün-ü üge ögülejükü ögedei-yin üge masi jöb aqu kemen jarliγ boluγsan ajuqu degere tngri-yin jayaγa-bar törögsen sodu boγda činggis-qaγan jarliγ boluγsan ajuqu qoyar sedkil-tü kümün-ü ner-e-yi er-e busu em-e kemegtei nigen sedkil-tü ere bolbasu ere busu erdeni kemegtei nigen sedkil-tü em-e-yi em-e busu er-e kemegtei qoyar sedkil-tü em-e-yi em-e busu noqai kemegtei teyimü-lüge ker nököčegdekü kemen jarliγ boluγsan ajuqu činggis-qaγan jarliγ bolurun qaruču kümün qara darasun uγubasu qamuγ-ača degere kemen sedkin ajuqu qataγu jasaγ-a qaγaγdaju kürtebesü qara noqai-ača maγu bolun ajuqu qara quluγan-a qara qorusun-i amsabasu qad-luγ-a sačaγu bui kemen sedkin ajuqu qara qosiγutu ünegen-i qatariju ireküi üjebesü qara nüken-iyen amsar temečin ajuqu basa činggis-qaγan jarliγ bolurun qaγalγan-ača unaγsan čisun<časun>-i qotad-un sirui aburayu
translit. j=a # namayi=yi teski (=yi ala) nököd=i minu asar=a kemejükü Činggis-qaγan jarliγ bolurun jöb bui kemeged olan=i qauli bolγay=a ene büküi=tür bidan=u nököd mani mön qoyina eyin kim teki (qarin) surγaγuli boltuγai kemeged nököd=i inu (asaran) mön tende böged nökčigsen ajuqu (Jamuq=a=yi ükügülügsen) # Činggis-qaγan dörben köbegüd=lüge=ben [104a] darasun uγuldubasu angqan=u urida Joči soγtaju tegün=ü qoyina Čaγadai soγtaju tegün=ü qoyina Tolui soγtaju angqan=u qoyina Ögedei qaγan=luγ=a qamtu qalamučiju tarqaldügsen ajuqu manaγar erte inu quraju öčögödür edür=ün soγtaldügsen siltaγan=iyan ögüleldüged (ögüleldübesü) qaγan jarliγ bolurun köbegüd minu ta ende saγuju öčügüdür=ün baγmur=iyan delgedkün (sanaγsan=iyan γarγaba) (bi) uridu tus=tu saγuju ötegüs yekes=lüge ulus=un üyile ögüleldüsügei kemen uridu tusa=tu saγuju qaridqun ta gejü (qariγulbasu) nigen sigürči kümün odču uqaju iretügei köbegün minu yaγun üge ögüleldümüi kemen ilegebesü köbegüd inu üge=yin ulam=ača ögüleldüged jirγalang=un sayin ali bui kemebesü Jöči ögülerün nadur uqabasu olan aduγu=ban kičiyen aduγulan tarγulaγulju ordo ger=iyen baγudal jokiyaju qurimlan čenggeldün saγubasu jirγalang=un sayin ene aqu kemen ögülejükü # Čaγadai aq=a ögülerün nadur uqabasu dayisun kümün=i daruju bulq=a kümün=i burčiju botoγ=a=tu=yi buyilaγulju boγdatai=yi [104b] uyilaγulju abču irebesü jirγalang=un sayin ene aqu kemen ögülejükü # Ögedei ögülerün nadur uqabasu sodu qaγan ečige=yin bidan=u joban jögegsen yeke ulus=i amuγulun köl kösere γar γajar=a talbiγulju ulus irgen=iyen ordo=da aγulju törö yosun=iyan töbsin=e bariju ötögös yekes=i jirγaγulju öskü jalaγus=i amuγulbasu jirγalang=un sayin ene aqu kemen ögülejükü # Tolui ögülerün nadur uqabasu köbegüd külüg=üd=iyen jasan deyilegüljü köbsin qarčiγai=ban bariγulbasu gün naγur bidün yabuju kökegčid nuγud=i bariγulbasu alaγ=ud külüg=üd=iyen jasan deyilegüljü al način=iyan bariγulbasu aγula γoraqun=i bidün yabuju alaγačiγud nuγud=i bariγulbasu jirγalang=un sayin ene aqu kemen ögülejükü # ene üge=yi tere sigürči kümün odču Činggis-qaγan=a tegüs öčibesü qaγan jarliγ bolurun Joči öčüken=eče aduγusun=tur amaraγ bölüge tere=ber teyin kü ögülejükü Čaγadai öčüken=eče nada=luγ=a qamtu ulus bayiγulduluγ=a tere=ber teyin kü kemejükü Tolui öčüken kümün=ü [105a] üge ögülejükü Ögedei=yin üge masi jöb aqu kemen jarliγ boluγsan ajuqu # degere tngri=yin jayaγa=bar törögsen sodu boγda Činggis-qaγan jarliγ boluγsan ajuqu qoyar sedkil=tü kümün=ü ner=e=yi er=e busu em=e kemegtei nigen sedkil=tü ere bolbasu ere busu erdeni kemegtei nigen sedkil=tü em=e=yi em=e busu er=e kemegtei qoyar sedkil=tü em=e=yi em=e busu noqai kemegtei # teyimü=lüge ker nököčegdekü kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan jarliγ bolurun qaruču kümün qara darasun uγubasu qamuγ=ača degere kemen sedkin ajuqu qataγu jasaγ=a qaγaγdaju kürtebesü qara noqai=ača maγu bolun ajuqu # qara quluγan=a qara qorusun=i amsabasu qad=luγ=a sačaγu bui kemen sedkin ajuqu qara qosiγutu ünegen=i qatariju ireküi üjebesü qara nüken=iyen amsar temečin ajuqu # basa Činggis-qaγan jarliγ bolurun qaγalγan=ača unaγsan čisun<časun>=i qotad=un sirui aburayu
1343
translit. qatqulduγad üküldükün dayisun bolbasu qaγučin uruγ aburayu
1344
translit. # emüne=eče čisun unabasu ölge=yin sirui aburayu
1345
translit. [105b] üküldüged qadqulduγad dayisun bolbasu üdükü ori uruγ aburayu
1346
translit. nomoqan il ilseldüküi(ey=e eyedüldeküi)=tür qurča bolqui=tur jarγu büü nariludqun kemen soyon jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan Γou=a-Sečen=i ögüle kemebesü Γou=a-Sečen ögülerün arγ=a bilig minu aγula ködege γarba
1347
translit. gegen bilig minu keger=e tala oroba
1348
translit. kedüi=ber oyin=tur minu ügei ele bolba
1349
translit. # qurča bolod moqobasu bilegüü ügei ülü daγam ajuqu qurdun külüg ečibesü miq=a ügei ülü güyim ajuqu kürkirekü küčütü arslan ötelbesü güčügün=e=yin nüke sakin ajuqu külüg=üd sayid ötelbesü kümün=ü üge daγan ajuqu kemen ögülebesü Činggis-qaγan masi jöbsiyen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan basa ögülegdekün kemen jarliγ bolba
1350
translit. Γou=a-Sečen öčirün degel=ün sayin quyaγ bögetele qurim=tur ese emüsdejüküi üge=yin sayin toγ=a bögetele daγustala ese ögülegdejüküi kemen öčibesü qaγan jarliγ bolurun üge=yin dotor=yi inu böged ögülebe
1351
translit. basa ögületele egün=eče ügei kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan=a Tangγudai-Γuyilidar-Sečen [106a] öčirün aγula=yin tedüi altan quriyaju sakin atala amun=u tedüi erdem bilig=i amin=iyan γartala sakiγdaqui bui iregsen učir=dur amin=ača dotan=a ügei # jaγun üge=yi ögületele jang=yi nigen=i sakiγdaqui tümen üge=yi ögületele töb nigen=i qaraγdaqui tümen üge=yin töb nigen jaγun üge=yin jang=yi nigen bui kemen öčigsen ajuqu # Činggis-qaγan jarliγ boluγsan ajuqu altan bey=e=ben amusu kemebesü aqu törö minu aldarγujai bütün bey=e=ben amusu kemebesü bürin ulus minu samduraγujai altan bey=e minu aljiyabasu aljiyatuγai
1352
translit. , aqu törö minu büü aldaratuγai
1353
translit. bütün bey=e minu jobobasu jobatuγai
1354
bürin ulus minu büü samduratuγai kemen jarliγ boluγsan ajuqu činggis-qaγan γuyilidar-sečen-eče asaγur-un , ede ele amitan-tur ečesi ügei külüg yaγun güyičesi ügei sečen yaγun kemen jarliγ bolbasu γuyilidar-sečen öčirün arqul ayan amidu-yin külüg öber-ün aburi-ban öbesüben uqaju činejü yabubasu güyičesi ügei sečen kemen öčigsen ajuqu činggis-qaγan jarliγ bolurun aramja-sartaγul či jarimun jaγasun bol uriyangqadai-jelm-e či aldar-tu küi singqor bol ta qoyar bey-e-ben ünür-ün uγturildun ögüleldü kemen jarliγ bolbasu aramja-sartaγul ögülerün aru möri toγorin yabuqui-tur alaγ qan itaγu-tur ilbegesü (ögesi) orkiju al torγun toor-iyan delgejü aldar-tu küi singqor aru möri toγorin ireged aγlaγ qan itaγu-yi idekü bolun al torγun toor-tur minu torju aramja-sartaγul-un γar-tur oroju amin-i inu tejigejü nidün-i inu tumulaju köl inu tusiju ariγulan boγolčilan jaruju asuru masi jobaγaγsan ajuqu kemebesü uriyangqadai-jelm-e ögülerün erte nigen tenggis γoroqun-tur jarimun jaγasun aju üde manaγar oyimaju jigü mörö minu tulqu kemen yeke dalai-tur oroju durabar oyimasu kemen γoroqun uruγu odtala jaγura inu olom-un qargi tübejü od-un qarin yadan atala usun abqu sibegčin jolγaju terigün-i inu sidurγ-a-bar bilča deledčü arusun selte-yi minu ayil jaγura eres emes-ner tügejü qubiyaju idegsen ajuqu aldar-tu küi šongqor-i aramja-sartaγul darun yadaju qamuγ-un qaγan ulus-un ejen-dür kürgejü ögčü qaγan-i qaliγu-tu qančun degere saγulγaju qabar-iyar ünüsčü qamuγ ulus γayiqulduju qabur-tur qaraqun-a nuγusun-i bariju namur-tur nuγud γalaγun qun čin-i qurimlan činggin <čenggen> bariju aldar-tu küi šongqor aldarilan asuru masi asaraju aramja-sartaγul qaramji-ban abum gejü qabur-iyan qongqoyiju saqal-iyan sirbeyijü kükür-iyen qataγaju morin-iyan ečigejü basar-un terigüber-iyer (balγad-un degegür) qalin yabuγsan ajuqu kemebesü činggis-qaγan jarliγ bolurun uriyangqadai-jelm-e-tür jaγurm-a bilemön (bile mön) ögbe
translit. bürin ulus minu büü samduratuγai kemen jarliγ boluγsan ajuqu Činggis-qaγan Γuyilidar-Sečen=eče asaγur=un , ede ele amitan=tur ečesi ügei külüg yaγun güyičesi ügei sečen yaγun kemen jarliγ bolbasu Γuyilidar-Sečen öčirün arqul ayan amidu=yin külüg öber=ün aburi=ban öbesüben uqaju činejü yabubasu güyičesi ügei sečen kemen öčigsen ajuqu # Činggis-qaγan jarliγ bolurun Aramja-Sartaγul či jarimun jaγasun [106b] bol Uriyangqadai-Jelm=e či aldar=tu küi singqor bol ta qoyar bey=e=ben ünür=ün uγturildun ögüleldü kemen jarliγ bolbasu Aramja-Sartaγul ögülerün aru möri toγorin yabuqui=tur alaγ qan itaγu=tur ilbegesü (ögesi) orkiju al torγun toor=iyan delgejü aldar=tu küi singqor aru möri toγorin ireged aγlaγ qan itaγu=yi idekü bolun al torγun toor=tur minu torju Aramja-Sartaγul=un γar=tur oroju amin=i inu tejigejü nidün=i inu tumulaju köl inu tusiju ariγulan boγolčilan jaruju asuru masi jobaγaγsan ajuqu kemebesü Uriyangqadai-Jelm=e ögülerün erte nigen tenggis γoroqun=tur jarimun jaγasun aju üde manaγar oyimaju jigü mörö minu tulqu kemen yeke dalai=tur oroju durabar oyimasu kemen γoroqun uruγu odtala jaγura inu olom=un qargi tübejü od=un qarin yadan atala usun abqu sibegčin jolγaju terigün=i inu sidurγ=a=bar bilča deledčü arusun selte=yi minu ayil jaγura eres emes=ner tügejü qubiyaju idegsen ajuqu aldar=tu küi šongqor=i Aramja-Sartaγul darun yadaju qamuγ=un qaγan ulus=un ejen=dür [107a] kürgejü ögčü qaγan=i qaliγu=tu qančun degere saγulγaju qabar=iyar ünüsčü qamuγ ulus γayiqulduju qabur=tur qaraqun=a nuγusun=i bariju namur=tur nuγud γalaγun qun čin=i qurimlan činggin <čenggen> bariju aldar=tu küi šongqor aldarilan asuru masi asaraju Aramja-Sartaγul qaramji=ban abum gejü qabur=iyan qongqoyiju saqal=iyan sirbeyijü kükür=iyen qataγaju morin=iyan ečigejü basar=un terigüber=iyer (balγad=un degegür) qalin yabuγsan ajuqu kemebesü Činggis-qaγan jarliγ bolurun Uriyangqadai-Jelm=e=tür jaγurm=a bilemön (bile mön) ögbe
1355
translit. čimada kemebe
1356
translit. # Činggis-qaγan köbegüd degüü=ner uruγud=iyan soyon jarliγ bolurun tarqu=yin böke=yi urida jögen atala tariγ=un böke=yi urida jögegdeküi tarqu=yin böke=yi urida jögebesü tngri=yin nigen daγun=tur daγuju odbasu tariγ uruγ=tur kürčü odbasu daγuju gelijü küljü ačirabasu tariγ=un böke=yin ilegü inu ene bui # unuqu=yin böke=yi kemen urida jögen atala uruγ=un böke=yi urida jögen qataγujiγdaqun unuqu=yin böke=yi urida jögebesü tngri=yin yosun časun daγariγdabasu uruγ tariγ=tur kürčü odbasu unuqu [107b] külkü=yi abču irebesü uruγ=un böke ene ilegü bui kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Uqurdai=yin Saraman qonoγ=un kesig (jisiq=a) dutabasu qaγan ečige=yügen jarliγ boluγ=a edüi olan qaračus=tur dongγoduγ=a edüi (ögüleküi urida) Čaγadai aq=a ögülerün Saraman=i teskijü (alaju) olan ulus=a qauli bolγay=a Saraman=i teskin ese čidabasu olan ulus=i ker jasan čidaqu kemebesü Uqurdai-Saraman ögülerün Čaγadai čimay=yi töröge edüi olan qaračus=i quraγ=a edüi qan ečige=tür činu küčün öggör=ün bi körjim=tü časun=i köl=iyer etüjü kölösütü toqom=i següji=ber egsiyejü sidün=ü sigidüsün=i tedüi=ber qonoγlaju silüsün=ü tedüi=ber undalaju tosutu yeke toi(qurim)=dur činu toqoi činegen tosudaju tung busu ulus=tur činu tügejül (tügegel) ögkü=lüge čisutu yeke bulq=a(dayisun)=dur čin=u suγu činegen čisudaju sur metü sunju suqai metü ulayiju süg dura=tu=yi činu sakin küčüben ögbei
1357
translit. j=a bi # qaγan ečige čin=u yekes=i minu aγta=yuγan unuγulju aluq=a=yuγan bariγulju altatu=yuγan emüsgejü aman=tu=yi=ban γarγaju ögčü aqu bügüde=yi [108a] terigüler=ün asuru masi asaran bölüge # öčüken=i manu köl=tegen türüjü kötel morin=iyan unuγulju kököl(terigün)=i manu ilbijü köbegün=čilen asaran bölüge qan ečige činu bidaγu töröjü čögen ulus=i quriyaju oqor bariba
1358
translit. či ečige=eče nebterkei sečen töröbesü olan quriyan ordo=da bari namai=yi teski öterle kemen öčibesü Činggis-qaγan jarliγ bolurun ken=ü jögegsen=i ken jobaγaqu bölüge ken=ü quriyaγsan=i ken tarqaqu bölüge ta namai=yi γadaγan=a oduγsan=u qoyina tende jobaγ=a minu amidu=tu jögegsen (jögen) jongkilan quriyaγsan ulus=i minu büü jobaγadqun ta kemeged Čaγadai aq=a=yi γaruγsan=u qoyina Činggis-qaγan jarliγ bolurun Čaγadai=yin jöb bui Sirama činei buruγu bui olan=da küčün öggögsen=ü tula nigen=de endebesü aburaba
1359
translit. olan qaračus daγuriyaγujai kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan jarγu=yin üyiles=tür jaruqu kümün=i soyon jarliγ bolurun qan kümün=ü törö qarangγui=tur ülü tögörigdeyü
1360
translit. qani=da ülü endegdeyü
1361
translit. γaγča sedkil=iyer [108b] yabu ken=i jüg kelberiküi=ben qataγujidqun üge=yi büü unjiγul büü gendüge=düi=yi büü gendülge (kündü=yi büü kündüdke) daγu=tu kümün=i (büü) darbisq=a üge=tü=yi büü örbisge qormai=tur=iyan qongq=a büü uy=a ala=tur=iyan čirγ=a uyaju büü iregtün ta kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan Γou=a-Sečen=ü köbegün=i tursiγul jarubasu čirig ayalaqui=tur arγ=a erijü öčügüken sonosun ögülegsen=i anu ečige=eče sübe
1362
translit. asaγbasu ečige inu ögülerün ečige=yin surγal ülü bütüm ebčigün=ü sedkil bütüm eke=yin seb ülü bütüm erkei=yin seb bütüm kemeged boγda Činggis-qaγan=u olja=yin tursiγul jaruγsan=i boγol Γou=a yaγun medekü kemeged aldar kemekü aγula=yin subaγ asuru ba
1363
translit. boγoni busu arslan=u juljiγ=a amin=iyan körögdemü anggir juljiγan=iyan ideyü
1364
translit. qun jigür=iyen sirudayu
1365
translit. qulan turuγu=ban alayu
1366
translit. <eleyü> edür=ün ilangqu ölösgüleng=iyer daγusuγči γajar=un qola=yi yabaγ=a=bar yabuγči teyimün arγ=a=bar yabuγdaqu γajar buyu
1367
translit. boljiyal sayin ele tutum sayin bolum ajuqu čöl γajar=a [109a] yabaγan γaruγsan kümün=i čilaγu=tu γajar=a taq=a ügei taγuluγsan morin kümün=ü sayin=i olqu ayalγu berke kemegsen ajuqu # boljiyal qojidaju budaju kürbesü qural qojidaju qura töbsin kürbesü yaγun γabiy=a erte bayibasu undatai bisiü qojid kürbesü qoqoi čim=a kemejü qojidan baraju Γou=a=yin köbegün jaγura=ača qariju amidu irebe kemetele kürčü üküjü kü kemegsen sayin=iyar čidan yabubasu činu ner=e tügekü qan ejen=eče kümün ner=e=tei=yi ab morin küčütei=yi ab kümün=ü üge qudal bui kürügsen γajar=a ünen bui tököm γajar=a qola bui törö medekü kümün ügei bui idekü künesün ebesün usun=i tegsi uqaju yabu er=e=yin sayin=i yabuqu tutum ni medekü erdeni=yin sayin=i elekü tutum bolum ajuqu # Činggis-qaγan Ong-qaγan qoyar ečige köbegün kemeldüjü amaraγlan yabuqui=tur Kereyid=ün Ong-qaγan=i Nayimaljin emegen ögülegsen ajuqu qoyar naran urγubasu ele quduγ=un usun=bar quγuyu
1368
translit. qoyar qad saγubasu , qamuγ ulus=iyan barayu
1369
translit. # buγur=a temegen bolγan [109b] yabubasu buruntuγ=iyan setereyü
1370
translit. boγol kümün noyan bolbasu qoyitu=yuγan umartayu
1371
translit. # usu=tu qojiγula=bar γal=i sönögeyü
1372
translit. uqaγ=a ügei maγu kümün=iyer elči jarubasu ulus=iyan ebdeyü
1373
translit. ergi tököm=ün ebesün=i esege <isige> tölöge barayu
1374
translit. ečige=eče tatal ügei kürülčen aγsan mingγad=un noyad sonosudqun # čisutu dayisun irebesü čing metü ebkijü čilaγun metü muqulidču janggiyasun metü janggidču ese öggögsen jaγud=un noyad sonosudqun # ner=e=yin ejen=eče egülen=i bariju töröküi=eče sedkijü medel=tür orobasu esige=yi daγi ilaγ=un <isige daγ=a=yi ilγan> yadayu
1375
translit. qari qari=tečegen yeke omoγ=tu bolbasu qari=yuγan barayu
1376
translit. bey=e bey=e=tečegen yeke omoγ=tu bolbasu bey=e=yügen barayu
1377
translit. uqun=a eber=i oγloru nidurba kemen ulus=i büü ebdedkün quča=yin eber=i oγloru nidurba kemen qaučin yabuγsan uruγ=iyan büü tebčidkün # buq=a=yin eber=i bulγuru nidurba kemen buruγu=da kümün=tür büü qaludqun saγuju bükü=yin saqal=i büü bari kebtejü bükü=yin kököl=i büü könde # ayil=tur=iyan alaγ biruγun=ača [110a] nomoqan yabuγad alaldaqu edüd kürbesü al način=ača qataγun ködelüdkün irgen=tür=iyen büküi=tür idem biruγun=ača nomoqan yabuγad idebkilekü edüd kürbesü idelkü sibaγun=ača qataγun ködelüdkün qalaγun=tur=iyan büküi=tür qarγan baruγun=ača nomoqan yabuγdaqu qadqulduqu edüd kürbesü qara način=ača qataγuda ködelüdkün # törö=tür=iyen kičiyegsen maγui=bar bögesü töbsin sayin küčün=iyen ögbesü tümed=ün noyad bolγasuγai sayin ese üjegsen sarisun degel=ten bolbasu=bar sayitur ele küčün=iyen ögbesü sandali=tan noyad bolumui
1378
translit. j=a kemen ögülegsen ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan=u üy=e=tür uqaγ=a=tan sečid merged selbin qolban ögülegsen kiged=i qoyitu=tur qauli boltuγai kemen edüge debter=tür bičibe
1379
translit. # basa sodu boγda Činggis-qaγan qonin jil=e Kitad irgen=tür morilabai
1380
translit. Jujo=yi abču Ünegen-dabaγ=a=bar dabaju Sonjidu=yi abču Jibe
1381
translit. Küyiküng-batur qoyar=i manglai ilegebe
1382
translit. Čabčiyal kürčü Čabčiyal dabaγ=a=yi bekilegdejü tende Jibe
1383
translit. ögülerün man=i otoju ködelgejü iregülün [110b] tende soriy=a kemejü qar<i>bai
1384
translit. qariγdaju Kitad=un čirig=üd nekey=e kemen Čüke-aγula bütütele nekejü ayisui Sonjidu=yin qosiγun=a kürčü Jebe
1385
translit. qoyinaγsi urban tosču dobtolju sandurču ayisuqun dayin=i darubai
1386
translit. Činggis-qaγan=u čirig daruju Kitad=i ködelgejü Qara-Kitad=un Jurčid=un Juyin=u erikün (irgen) omoqun čirig=üd=i daruju Čabčiyal kürtele önjikü bayitala kiduju Čabčiyal=un qaγalγ=a Jebe
1387
translit. abču dabaγ=a buliyaju dabaju Činggis-qaγan Sir=a-Degter=e baγubai
1388
translit. Čungdu=yi egerečü (sakiju) qotad qotad balγasun=tur čirig=üd ilegejü egeregülbei
1389
translit. (sakiγulbai) Jibe
1390
translit. Düngjü-balγasun=tur kürčü kerejü abun yadaju qariju jirγuγan qonoγ gedergü γajar=a kürčü genedkejü jiči qarin dutaγan qar kötel=te šöni dölildüjü genedte büküi=tür kürčü Düngjü-balγasun=i abubai
1391
translit. Jibe
1392
translit. Düngjü-balγasun=i abču qariju irejü Činggis-qaγan=tur neyilebe
1393
translit. Čungdu=yi egeregder=ün (sakiγulur=un) Altan-qaγan=u (yeke) noyan Ong-ging-čing-sang qaγan=a duradqar=un tngri γajar=un jayaγ=a čaγ yeke oro yegüdkekü čaγ=i kürbei
1394
translit. Mongγol masi küčütei irejü bidan=u erikün omoqun [111a] Qara-Kitad=un Jürčid=ün Juyin=ü ergid(irgen)=i čirig=üd=i daruju butaritala kidujuqu itegel=tü Čabčiyal=i buliyaju abjiqui edüge bida basa čirig=ün jasaju γarγabasu basa Mongγol=a daruγdabasu qalaγar balγad balγad=tur butaraγad tede jiči bidan=a quraγulbasu ülü bolun bidan=tur dayisun bolju ülü nököčekün tede Altan-qaγan soyorqabasu Mongγol=un qaγan=tur eteged=tür ilsen oduy=a ey=e=tür oroju Mongγol ničubasu ničuγsan=u qoyina basa busu sedkil bida tende eyedüldüm j=a Mongγol=un ba
1395
translit. er=e aγta γajar egüsgejü külčürkemüi kemegdemüi qaγan=a inu ökin öggüy=e altan mönggön aγurasun ed čirig=üd=e inu kündü=de γarγaju öggüy=e ene ey=e=tür man=u oroqu ülekü=yi ker medegdekü kemen duradqabasu Altan-qaγan Ong-ging-čing-sang=un üge=yi jöbsiyejü eyin böged boltuγai kemen ilsen Činggis-qaγan=a Güngji neretei ökin γarγaju altan mönggön aγurasun ed tavar čirig=ün kümün=e küčü medegülün daγaqui=ača Čungdu=ača γarγaju Činggis-qaγan=tur Ong-ging-čing-sang kürgejü ilsen iregdejü Činggis-qaγan ey=e=tür inu oroju qotad qotad=tur egeren baγuγsan [111b] čirig=üd=i qariγulju ničuγabai
1396
translit. Ong-ging-čing-sang Mojo Jujo neretü qosiγun kürtele Činggis-qaγan=i üdejü qariba
1397
translit. aγurasun ed bidan=u čirig=üd daγui<daγaqui>=ača ačiju keb=üd=iyer ačiy=a=ban tataju yabubai
1398
translit. morilaγsan=tur Sansin (Sansi) irgen=tür jorčibai
1399
translit. joriju kürbesü Sansin irgen=ü Burqan ilsen (eyedün) baraγun γar činu bolju küčü ögsü kemen Čaγan neretei ökin Činggis-qaγan=a γarγaju basa Burqan ögülerün Činggis-qaγan=u ner=e aldar=i sonosču ayuju qalγuri=ba
1400
translit. <qalaγuraba> edüge sülder=tü bey=e činu kürčü iregdejü sülder=eče činu ayuba
1401
translit. ayuju ba
1402
translit. Tangγud irgen baraγun γar činu bolju küčü ögsü kemebei
1403
translit. küčü öggör=ün önjü nutuγ=tan undügsen balγasun ger=tegen ulus nököčijü qurdun ayan ayalaqui=tur qurča bulq=a bulqalduqui=tur qurdun ayan=tur güyičen yadamui
1404
translit. j=a qurčan bulq=a=tur bulaqaldun yadamui
1405
translit. j=a soyorqabasu ba
1406
translit. Tangγud irgen öndör deren=ü emüne=te ösegejü olan temesün (tömösün) <temeged> γarγaju šang bolγaju ögsü örmege nekejü aγurasun bolγaju ögsü toγorqui sibaγun surγaγulju sayid=i inu kürgegülün asuqai kemen öčibei
1407
translit. ögülejü [112a] üge=tür=iyen kürün Tangγud irgen=ečegen temesün γubčiju (aγurasun quriyaju) daγan yadatala abčiraju (ačiraju) ögbe
1408
translit. Činggis-qaγan tere morilaγsan=tur Kitad irgen=ü Altan-qaγan=i ilsegüljü (eyedügüljü) olan aγurasun abču Sansin (Sasim) irgen=ü Burqan=i ilsegüljü olan temeged (tömösün) abču Činggis-qaγan qonin jil=tür tere morilaγsan=tur Kitad irgen=ü Aγutai-Altan-qaγan=i ilsegüljü (eyedegüljü) Tangγud irgen=ü Iluqu-Burqan=i ilsegüljü Saγari-keger=e baγuba
1409
translit. # basa tegün=ü qoyina Čedkün=tür ilsen (eyedür=e) ilegegsed Čau-qan terigüten olan elčin=i Kitad irgen=ü Aγutai-Altan-qaγan=a yedkügdejü (bariγdaju) sodu boγda Činggis-qaγan noqai jil=e Kitad irgen=tür basa morilabai
1410
translit. ilsen baraju (eyedün baraju bögetel=e) Čidkün=tür ilegegsen elčin=i yakin yedkükü (bariqu) bölüge kemen morilar=un Činggis-qaγan Tünggüyin amasar joriju Jebe=yi Čabčiyal=iyar bolγaba
1411
translit. Činggis-qaγan=i Tünggü=yin amasar=iyar bolba kemen Altan-qaγan medejü Ile , Qadaqu , Bögetör γurbaγula=yi čirig=üd medegüljü čirig bökeljü Ulaγan=Degelen=i megelyilen <manglayilan> jasaju Tünggü=yin amasar=i temečen dabaγ=a büü dabaγuludqun kemen Ile Qadaqu Bögetör γurbaγula=yi čirig=üd [112b] qurdulan ilegejüküi Tünggüyin amasar=a kürbesü Kitad=un čirig=üd γajar kemen daγaju irebe
1412
translit. Činggis-qaγan Ile Qataγu Bögetör γurban=luγ=a bayilduju Ile , Qataγu=yi ködelgebei
1413
translit. Čigü kürgen Tolui qoyar köndelen=eče dobtolju Ulaγan-Degelen=i ničuγaju (daruju) kürčü Ile Qataγu=yi ködelgejü Kitad=i önjikü bayitala kidubai
1414
translit. Kitad čirig=üd=iyen kiduju baraγdabai kemen Altan-qaγan medejü Čungdu=tača γarču buruγud=un Nangging (Nan-Jang) balγasun=tur orujiγui ülegsed čirig=üd=i inu turaju ükürün jaγura kümün=ü miq=a ideldüjeküi Tolui Čigü kürgen qoyar=i sayitur üyiledbei kemen Činggis-qaγan Tolui Čigü qoyar=i masi soyorqaba
1415
translit. Činggis Qui-Siyu=yi baγuγad Čungdu=yin Sir=a-keger=e baγuba
1416
translit. Jebe
1417
translit. Čabčiyal=un qaγalγ=a ebdejü Čabčiyal=i bariγsad čirig=üd=i ködelgejü irejü Činggis-qaγan=tur neyilebe
1418
translit. Altan-qaγan Čungdu=ača γarurun Qada neretü noyan=i liosiü bolγan tüsijü oduγsan ajuqu Činggis-qaγan Čungdu=yin altan mönggön ed aγurasun yaγun=i toγoluγulur=un Önggör-baγurči Arqai-Qasar Siki-Qutuγ [113a] γurbaγula=yi ilegebe
1419
translit. ede γurban=i ayisui kemen Qada neretü noyan esergü uγtun alta=tai erdeni aγurasun bariγad Čungdu dotora=ača γarču esergü irebei
1420
translit. Qada=da Siki-Qutuγ ögülerün urida Čungdu=yin ed mön Altan-qaγan=uqai ajuqu j=a edüge Činggis-qaγan=uqai bui j=a Činggis-qaγan=u ed aγurasun ečinekün (dalda) yakin quluγuju abčiraju (abču) öggümüi či bi ülü abqu kemejü Siki-Qutuγ ese abuba
1421
translit. Önggör-baγurči , Arqai-Qasar abubai
1422
translit. ede γurban Čungdu=yin ed aγurasun jaγun yisün <yaγun jisün?> toγolaju irebei
1423
translit. tedüi Činggis-qaγan Önggör Arqai-Qasar Siki-Qutuγ γurbaγula=ača tan=tur Qada yaγu ögbe kemen asaγba
1424
translit. Siki-Qutuγ ögülerün alta=tai erdeni aγurasun öggölüge bi ögülerün urida ene Čungdu=yin ed Altan-qaγan=uqai ajuqu j=a edüge Činggis-qaγan=uqai bolbai
1425
translit. j=a či Qada Činggis-qaγan=u ed ečinekün qulγaju yakin öggömüi či kemejü ese abuba
1426
translit. bi Önggör Arqai qoyar öggögsen=i inu abuluγ=a kemebe
1427
translit. Činggis-qaγan Önggör Arqai qoyar=i masi dongγodba
1428
translit. Siki-Qutuγ=i yeke yosun sedkijüküi kemen masi soyorqaju üjekü=yin minu nidün sonosqu=yin [113b] minu čikin bolju ülekü aqu či kemen jarliγ bolba
1429
translit. Altan-qaγan Nangging=tur oroju öber=iyen ilsen mörgöjü Tngri neretü köbegün=ben jaγun nököd=tü=yi Činggis-qaγan=tur torγas=ud boltuγai kemen ilegejüküi nimada ilegegdejü Činggis-qaγan ničuy=a kemen Čabčiyal=iyar daban Qasar=i jegün γar=un čirig=üd=iyer dalai kejin ileger=ün Byigying-balγasun=a baγuγad Byigying-balγasun=i ilsegüljü (ey=e=dür bolγaju) čaγan=a Jürčid=ün Vuγaqu=yi daγarin odču Juγan bulq=a (dayisun) sedkibesü aquludqun ilsebesü (eyedübesü) inu balγasun=i inu daγarin Ulan-Anu kejin (kesün) odču Taqur-mören ögede dabaju yeke aγuraγ=tur neyilen iredkün kemejü ilegebe
1430
translit. Qasar=luγ=a noyad=un Jurčidai Elči Tölön-čerbi γurban=i ilegebei
1431
translit. Byigying-balγasun=i oroγulju Jurčid=un Jöči=yi ilsegüljü (eyedügüljü) mör=tür bükün balγasun=i oroγuluγad Qasar Taqur-mören ögede irejü yeke aγuraγ=tur baγuju kü irebei
1432
translit. # sodu boγda Činggis-qaγan=luγ=a tusiyaγsan blam=a inu Senggey=e=yin Gungga-Sningbu neretü bölüge tere blam=a=yin jarliγ=iyar Esru=a=yin neretü qotan=u qoyitu qaγalγ=a tus qoyar lavar (ber=e) γajar=un [114a] üjügür=e Dalai-Daγurisaqui neretü süm=e bosqaba
1433
translit. # basa sodu boγda Činggis-qaγan nom buyan=i genetde medeged möngke γajar=a Juu-Sikamuni=tur buyan=iyan ögčü ilegejü Saskiy=a=yin Manjusiri-blam=a=tur minu uruγ=tur nigen bodi=sadu=a=yin qubilγan minu ači ür=e=tür törögül kemen öčijü ilegebe
1434
translit. tedüi Manjusiri-bavdida altan qaγurčaγ=un aman inu büü nege gejü jarliγ bolju egüni sodu boγda Činggis-qaγan=tu abču ečijü ög nigen beri inu bodi=sadu=a=yin qubilγan aγsan ajuqu ene qaγurčaγ=i yeke qurim irügel kijü Sümandari neretü beri=tür=iyen negelgejü üjügül kemen jarliγ bolju ögbe
1435
translit. tede qaγurčaγ=i takiy=a jil=ün qubi sarayin arban tabun=a yeke qurim irügel kijü Tolui-ejen=ü Esi čolatu beri=tür=iyen negelgejü üjügülbesü dotora inu γurban altan simuγul aγsan ajuqu tere simuγul Esi-qatun=i qabar=un nüke=ber oroγsan ajuqu Esi-qatun=u altan umai=tur oroju arban sara boluγad Qurim=dur-balγasun=tur Čakravarun-Qubilγan-Sečen-qaγan [114b] Ari-baq=a ejen qoyar tegüs töröbe
1436
translit. # Boγda-Ejen=ü bey=e berke čilerkergejü basa Tolui ejen čilege boluγsan=tur belgečin iručin ene qoyoγula=yin nigen inu sayin bolbasu nigen inu maγu bui kemegsen=tür Tolui ejen=ü qatun Čuγur-beki tngri=tür öčig öčirün qan ejen ügei bolbasu qamuγ ulus bilbesün bolunam j=a Tolui ejen ügei bolbasu bi γaγčaγar bilbesün bolqu bui j=a kemen jalbaribai
1437
translit. tere jalbariγsan=iyar Tolui ejen burqan bolba
1438
translit. Boγda-Ejen=ü čilegen degegsi boluγsan=tur tere sedkil=e inu kündülejü öberün nökör=i ülü sedkin ečige=yi kündülejü yeke töröi=yi sedkigsen=ü tula Boγda-Ejen bi čimai=yi beri gejü büü kelesü beki tayiqu gesü siü gejü büü keley=e sutai tayiqu kemey=e gejü čola öggöged naiman otoγ Čaqar tümen=i songγoju ögčü soyorqaba
1439
translit. Kereyid=ün Ong-qaγan=u degü Jiq=a-Gambuyin ökin Čaqur-beki ene bölüge # basa Činggis-qaγan Sartaγul irgen Uqun=a terigüten jaγun elčin=iyen yedkügdejü (bariγdaju) alaγdaju Činggis-qaγan [115a] ögülerün altan arγamji=ban Sartaγul irgen=e ker tasuldan bölüge ni kemen Uqun=a terigüten jaγun elčin=iyen ösil ösin (kisal) kisin Sartaγul irgen=tür Činggis-qaγan morilarun Tangγud irgen=ü Burqan=tur elči ilegerün baraγun γar činu bolsu kemelüge či Sartaγul irgen=e altan arγamji=ban tasuldaju olulčan morilaba
1440
translit. bi baraγun γar bolun morila kemen ilegebesü Burqan=i dongγoduγ=a edüküy=e urida Esen-Gambu ögüler=ün küčü yadan bögetele qaγan boltala (bolqu) yaγun kemejü čirig ülü nemen yeke üge ögülejükü tende Činggis-qaγan ögülerün Esen-Gambu=ta ker eyin ögülegdekü bölüge kemen naran=ača edüi böged gelbes joriju ilegebesü yaγun berke bölüge öbere man=a kümün=tür joriju büküi=tür j=a dalai mören tngri=te ibegegdebesü altan jiloγ=a batu=da tataju irebesü tende man=a boltuγai
1441
translit. teli (oduy=a) kemejü taulai jil=e Sartaγul irgen=tür nalai=tala morilar=un Činggis-qaγan qatun=ača Qulan-qatun=i abun ayalar=un degüü=ner=eče Odčigen-noyan=i yeke qaγuruγ=tur tüsijü morilabai
1442
translit. Jebe=yi [115b] manglai ilegebe
1443
translit. Jebe=yin gejige Süke-Bedei=yi ilegebe
1444
translit. Sükebedei=yin gejige Taqučir=i ilegebe
1445
translit. ede γurban=i ileger=ün γadaqun sultan=u čaγan=a γarču bidan=i kürgegülün qamsadqun kemejü ilegebe
1446
translit. Jebe
1447
translit. tere odču Qaγan-Melig=ün balγasun daγariju ülü könden γadaqun nökčijükü (yabubai) tegün=ü qoyina=ača Sübegedei mön yosuγar ülü könden nökčijükü tegün=ü qoyina=ača Taqučir Qaγan-Melig=ün kijaγar balγasun=i aγulju tariyačin=i daulijuqui (dobtoljuγui) Qaγan-Melig balγad=iyan aγuldaγ=a kemen dayijin küyidüldüjü Jilačin-Bar-sultan=tur neyilejüküi Jilačin-sultan Qaγan-Melig qoyar Činggis-qaγan=u esergü morilajuqui Činggis-qaγan=u urida Siki-Qutuγ manglai yabuju Siki-Qutuγ=luγ=a bayilduju Jilačin-sultan Qaγan-Melig qoyar Siki-Qutuγ=i daruju Činggis-qaγan=tur kürtele daruju ayisuqui=tur Jebe
1448
translit. Sübegedei Taqučir γurban Jilačin=i-sultan Qaγan-Melig qoyar=un qoyina=ača oroju Jilači(Jilačin)=ni daruju kiduγad Buqar Semisgeb Ötöger balγasun=tur anu ülü neyilegülün daruju Sin-mören=e kürtele üldejü yaburun Sin-mören=tür [116a] čöbdösčü (unaju) oroqun bolun Sartaγul=iyan tende Sin-mören=tür sönögebei
1449
translit. j=a (baraγdabai) Jilačin=i-sultan Qaγan-Melig qoyar amin=iyan qoriγad Sin-mören ögede dutaγaba
1450
translit. Činggis-qaγan Sin-mören ögede jorčiju Bedkegsen=i (güyičegsen=i) taγuliju (daruju) odču Eke-γoroqan Gegün-γoroqan kürgejü Baraγan-keger=e baγuju Jalayirdai-Bala=yi Jilačin=i-sultan Qaγan-Melig qoyar=i nekegülün ilegejü Jebe
1451
translit. Sübegedei qoyar=i soyorqaba
1452
translit. Jebe
1453
translit. či Jirγuγadai neretü bölüge Tayičiγud=ača irejü Jebe
1454
translit. bolbai
1455
translit. j=a Taqučir=i Qaγan-Melig=ün kijaγar balγasun=i öberün durabar aqulju Qaγan-Melig=i dajiγul (dayijiγul) ba
1456
translit. jasaγ bolγan (jasaγlaqu bolγan) kü mökörigülüy=e (doroyitaγuluy=a) kemen bariju jiči ülü mökörigülün masi dongγodču čirig medekün=eče inu eregülejü (jimelen) baγulγabai
1457
translit. (bayilγabai) tedüi Činggis-qaγan baraγun γar=ača qariju Jöči , Čaγadai Ögedei γurban köbegün=i baraγun γar=un čirig=üd=iyer Amur-mören <Amu-mören> getüljü Urunggeče-balγasun=a baγudqun kemen ilegebei
1458
translit. Činggis-qaγan öbesüben Öteger-balγasun baγuba
1459
translit. Joči Čaγadai Ögedei γurban köbegün öčijü ileger=ün Činggis-qaγan čirig minu bügüde Urunggeče-balγasun=a kürbe
1460
translit. [116b] ken=iyen üge=ber yabuqun bolba kemen öčijü ilegebesü Činggis-qaγan jarliγ bolurun Ögedei=yin üge=ber yabudqun kemejü ilegebe
1461
translit. tedüi Činggis-qaγan Öteger-balγasun=ača üldejü Simisanču-balγasun=ača üldejü Baq=a-balγasun=a baγuba
1462
translit. tende Činggis-qaγan Bala=yi külčijü (küliyejü) Altan-γoroqan=u niruγun=a Sülden=e jusalang jusaba
1463
translit. Urung=geče=eče Joči , Čaγadai , Ögedei γurban köbegün Urunggeče-balγasun=i oroγulju γurbaγula irgen qubiyalduju Činggis-qaγan=a qubi ese γarγajuqui ede γurban köbegün=i baγuju irebesü Činggis-qaγan Joči Čaγadai Ögedei γurban köbegün=i čimadču (buruγusiyaju) γurban edüd ese aγuljibasu tende Boγorči , Muqali , Siki-Qutuγ γurban öčirün önjin meljin (edüi tedüi) aγsad Sartaγul irgen=ü sültan=i doroyitaγulju balγad=un irgen=i inu abubai
1464
translit. bida qubiγaju Urunggeče-balγasun=i qubiyalduju abubasu köbegün bügüde qaγan=uqai bui tngri γajar=a küčü nemegdejü Sartaγul irgen=i edüi doroyitaγuluγsan=tur ba
1465
translit. olan er=e em=e činu [117a] bayasču erüjü amui
1466
translit. qaγan yakin eyin kilinglejü amu köbegün buruγui=ban uqaju ayuba
1467
translit. j=a qoyina=iyan surtuγai
1468
translit. köbegün aburi=iyan aγsaγujai (ebderegüjei) soyorqabasu soyorqaju saγulčiγulsai Boγorči eyin kemen öčibesü Činggis-qaγan jaliraju Joči , Čaγadai Ögedei , γurban köbegün=i aγuljiγulju dongγoddur=un öteges=ün üges ürkidün qojay=a ügen=i qadaγalaju bayiγsan γajar=a buyantun (buyan=iyan) aldatala manglai=yin kölösün arčin yadatala badaraju čimaliqan (čimai=yuγan) süüger (ögüküi) Tuγula büküi=tür (büküi kürtele kemebesü) Qongγor-qorči Qorir=un-qorči öčirün buruγusiyaqun küliy=e=tür yakin oroqu metü köbegün say edüi qola soyon (surγal) büküi=tü köbegüd=i singtal=un man=a metü yakin eyin dongγodumui
1469
translit. köbegün ayuju sedkil=iyen aγsaγujai (qangsaran qariγujai) naran singgeküy=e iruγar=tur kürtele dayin irgen bui mani Töbed odun türijü ilegebesü ba
1470
translit. tngri γajar=a küčü nemegdejü altan mönggön aγurasun ed tavar irgen urγun čimadu abčirasuγai (abču iresügei) ali irgen kemebesü aq=a öröne baγuγad Baγdan irgen=ü Qalibar-sultan kemekü bui kememü tegün=tür bi ayalasuγai kemen öčibesü [117b] qaγan ququraju eden=ü ügen=dür jalaraju jöbsiyejü jarliγ bolurun Qongqai Qoγtuqai Čiraqan γurban Adarkedei , Qoriqai γurban Todokedei , Qongduqai qoyar=i minu kürgede atuxai Ötögedei , Čidraγan=i Baqudun üges=tür , qalibai
1471
translit. sultun=tur ayalaγulba
1472
translit. basa Idus irgen , Baγadud irgen qoyar=un jaγura Aru-Mörö-Madasiri irgen=ü Abatu-balγasun=tur Dörbedei , Dörbei
1473
translit. , doγsin=i ayalaγulba
1474
translit. basa Sübegedei-baγatur=i , Ümekei , Qangla=yin Kebčaqud Orosad Sangqud Asud , Qasud Sergesüd , Basmir , Bolor , Kerel ede arban nigen ayimaγ qarin irgen=tür kürtele Ajil Yayiqan usud=da mören getülün Kiyu=a Men kerm=e balγasun=tur kürtele Sübegedei-baγatur=i ayalaγulba
1475
translit. basa Sartaγul irgen=i abun aburaju (ačiraju) Činggis-qaγan jarliγ bolurun balγad balγad=tur daruγči talbiju Urunggeče-balγasun=ača Yalamča Masaq=ud ečige köbegün qubi qoyar=a Qormegei oboγ Sartaγul irejü balγasun=u yosun törö=yi Činggis-qaγan=a ögülejü yosun=tur qoyar aldatala meden keleldüjü köbegün=i inu Masas=un Qurumsi=yi bidan=u daruγ=a=luγ=a Bulai [118a] Simisgen Urunggeče Uda $išegai Üriyang Küken-Dari terigüten balγasun=i medegülün sitüjü ečige=yi Yaγun=ača abčiraju Kitad Čungdu-balγasun medegülün abču irebei
1476
translit. Sartaγtai kümün=eče Yaliča Mangγud qoyar=un balγasun=u törö yosun=i čidaqu=yin tula Kitad irgen=i sakiγui irgen=i medegülün tarbaγan=luγ=a tüsibe
1477
translit. Sartaγul irgen=tür doloγan od yabuju tende Jalayirdai-Bala=yi küliyejü büküi=tür Bala Sin-mören=i getüljü Jilačin=i-sultan Qaγan-Melig qoyar=i Indusun γajar=a kürtele nekejü Jilačin=i-sultan Qaγan-Melig=i qoyar jobaγaju Indusun dumda kürtele nekejü yadaju qariju Indusun kijaγar irgen=i toliγad (daruγad) olan irgen temeged (ed aγurasun) abuγad irejüküi tende Činggis-qaγan qariju jaγura Artis jusaju doloduγar on bolju Činggis-qaγan Sartaγul irgen=i abču qariju ayisur=un Ordos=tur elčin=i ileger=ün Qorqoγtai köbegün=i abuγad iretügei kemejü ilegebe
1478
translit. Udar-dabaγ=a=bar dabaju ayisuqui=tur basa elčin ilegerün baraγun köbegüd ödter kemejü ilegegdejü ödter ködelüged Činggis-qaγan=i Qara-Jayir neretü γajar=a büküi=tü [118b] kürbei
1479
translit. tende Činggis-qaγan köbegüd=te yisüle ačin teged öggögsen Sartaγul köbegüd aγtas kiged ögbe
1480
translit. köbegüd yabuqun ülü toγolbasu Qubilai köbegün bügüdeger γarču irejü Sartaγul=un oljan=ača Qubilai köbegün=tür yeke=yi inu ögbe
1481
translit. tendeče ködelüged takiy=a jil=ün namur Tuγula=yin Qara- Tün=e (siγui=a) ordon=tur baγubai
1482
translit. # sodu boγda Činggis-qaγan köbegün=iyen Joči=yi Kebčaqud=un γajar=a daruγulun salaγaba
1483
translit. Čaγadai=yi Sartaγčin=u γajar=a salaγaba
1484
translit. Joči Čaγadai qoyar köbegüd=iyen salγaqui=tur soyon jarliγ bolurun bi tan=i öbere busu ulus=tu salγaqu busu ejelegsen=iyen medegülün oroγuluγsan=iyan daruγulun γajar=i aγudkin törö=yi tüsin örögele ger örögesün bey=e bolγan sayin=iyar salγaju ilegebe
1485
translit. ayil=ača ayil qaγačan (sal=un) baγuba kemen anggijiran yakin sedkigdeküi ayil=un baraγan üjeltü=gül=ün (üjegdekül=ün) ülekü aγdaqu # sürüg=eče sürüg qaγčiba
1486
translit. (salba) sudquran yakin yabuqu ta sürüg=ün činar nigedken ilegü aqun ta uruγ=ud minu aq=a degüü dotora aldar=un qada nebtes dobtolumui
1487
translit. j=a qaškirq=a uriyaban ülekü qataγujiγad ta [119a] dalai getün dobtolumui
1488
translit. j=a daγun uriyaban yaγun tasululčiqun ta bar bar daγu=bar=iyan urilduju daγu uriy=a=ban yaγun busu boγolduqun ta barul barul malaγ=a=bar=iyar=iyan dalalulčiju qaraγaban yaγun jobaγalduqun ta beger kedün saγuldaju ken=iyen mön ken=iyen bisi kemeldükün ta keleldün ilegü sedkigdekün ta aγula alus saγulduju alin=iyan mön alin=i bisi kemeldükün ta aqalaldun degüleldün amaraγlan yabuγtun ta aqui yeke ulus irgen=i ünen törö yosu=bar yabuγulju aldarsiqu sayin ner=e=yi kičiyekü kereg bui j=a kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Činggis-qaγan Joči aq=a=yi Kebčaqud=un daruγulun saγuqui=tur Boγorči-noyan=i soyo kemebesü Boγorči ögülerün Joči köbegün sonos qaγan ečige činu čimai=yi γajir=a aγudkin qari irgen daruγulun salaγamu qataγuji dabasi ügei dabaγ=a bui kemen sonosdamu ker dabaqu bi kemen büü sedki daban ele kemen sedkibesü dabaγdayu
1489
translit. tere dabaqui=tur ele daγun siγun ügei dababasu dabaγan=u tere eteged daγun quγur belen [119b] esergü bui # getülüsi ügei mören bui ker getülkü kemen büü sedki getülün ele kemen sedkibesü getüldeyü
1490
translit. tere getülküi=tür gemür čimür ese bolbasu getülün barabasu tere eteged ger tergen belen esergü bui kemen soyobasu Joči aq=a ögülerün sodu ejen soyotuγai kemebesü namayi=yi kürüge edüi irgen=tür kürtügei qamuγ=a edüi irgen=i qamtuγai
1491
translit. γajar=i aγudkituγai kemen soyon aqu kemen sedkilüge bi či bürin belen irgen=i medegülün bolbasun idegen=i boγorčilaγulun soyon ajuqu či kemebe
1492
translit. tere üge=tür Činggis-qaγan jarliγ bolurun Joči či köbegün kemen köbegürkebei
1493
translit. üü či bölög irgen=i jasan ese čidabasu bölügen ülü boluyu
1494
translit. idegen=i tügegen čidaqu baγurči kümün quraγsan irgen=i ülü qojidaγuluyu
1495
translit. qurim dotora ülü dutaγuluyu
1496
translit. öber=iyen=ber olju ideyü
1497
translit. yeke ulus=i jasaqu inu bolbasun (boluγsan) idegen=tür adali bui Boγorči=yin üge jöb kemen jarliγ boluγsan ajuqu # basa Činggis-qaγan jarliγ bolurun ečige köbegün ey=e yaγun ečine qola ilegekü metü busu ejilegsen=iyen ejilegül=ün [120a] qataγujiγsan=iyan qadaγalaγulun ögüge <örgüge> ger örögele bey=e=yügen tulγ=a bolγan salaγamu töb=i seren tüsigsen=iyen sedkijü engke=yi ülü ebden , büküi=yi ülü burčin üjeküi=yin minu nidün sonosqui=yin minu čikin bolun qataγujibasu köbegün törögsen=ü ači tere bui j=a kemen ögülegsen ajuqu # Činggis-qaγan basa Qokin-noyan=i Orosud Čergisüd=ün γajar=a salγaqui=tur soyon jarliγ bolurun Qokin či budang=tur minu ese bulčiba
1498
translit. či buγuruyitala nadur küčün ögbe
1499
translit. či čang=tur minu ese čangγabai
1500
translit. či čayitala nadur küčün ögbe