A Mongolian Version Of Twelve Deeds Of Buddha
ID: Bur.
Script: Uighur-Mongolian
Genre: Buddhist text
607 lines · 13 195 words
Bibliography
1) N. Poppe, The Twelve Deeds of Buddha. A Mongolian Version of the Lalitavistara. Mongolian Text, Notes and English Translation [=AF 23], Wiesbaden, 1967, 173 + 65 Tables; 2) L. Ligeti, A propos de la version des “Douzes Actes du Bouddha”, AOH 20,1967, 59-73; 3) L. Ligeti, Les douze actes du Bouddha. Arban qoyar jokiyangγui üyiles de Chos-kyi ‘od-zer, Traduction de Šes-rab sen-ge, Budapest, 1974, 184 pp.; 4) D. Cėrėnsodnom, Mongol uran zochiol (XIII-XX zuuny ech), Ulaanbaatar, 1987, 201-203, 241-244
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
251
ali ber erdem-üd-tür endel ügei amitan-u itegel köbegün minü aqui ulus irgen-iyen tebčijü anggida öber-e qamiγ-a odbai či.
translit. Ali ber erdem-ü:d-tür endel ügei amitan-u itegel köbegü:n minü aqui ulus irgen-iye:n tebčijü anggida öbe:r-e qamiγ-a: odbai či.
252
olan edür jesen yabuju odqui-dur činu umtaraγsan kemen öber-ün bey-e-ben sögen sögen ugilan ugilan basa asaγur-un tende γaγčaγar kerken qočorbai.
translit. Olan edür jesen yabuju odqui-dur činu umtaraγsan keme:n öbe:r-ün bey-e-be:n sögen sögen ugi:lan ugi:lan basa asaγu:r-un: Tende γaγčaγa:r kerken qočorbai.
255
translit. Aγu:ljan oduγsan odču ögülejü ilege:gsen üge-yi tegüs ögülejü ögčü öčügü:ken γašiγu:n-i suγu:raγu:lbai.
256
tendeče čanak qaγan-luγ-a tedüi keleldüjü tegünčilen qatud-un dotur-a odbasu gobika bodistv-un čimeg kiged kantig aγta-yi üjejü üküdküjü γajar-tur uruγu unaγsan-dur qamuγ qatud nöküd inü qayiran qoyar sayid-i qamtu aldaqui bolba kemen ugilan ugilan serigün usun üsürbesü gobika üküdkügsen-eče öčüken delürejü bosču aγta-yin küjügün teberijü ejen-iyen sayin-i duradču eldeb-iyer γašiγudaju ögüler-ün altan önggetü bey-e-tü rašivar-un önggetü üsütü ariγun tergel saran niγurtu akas taki odun metü šidütü.
translit. Tendeče Čanak qaγa:n-luγ-a: tedüi keleldüjü tegü:nčilen qatud-un dotur-a odba:su Gobika Bodistv-un čimeg ki:ge:d Kantig aγta-yi üjejü üküdküjü γajar-tur uruγu: unaγsan-dur qamuγ qatud nöküd inü qayi:ran qoyar sayi:d-i qamtu aldaqui bolba keme:n ugi:lan ugi:lan serigü:n usun üsürbe:sü Gobika üküdkügsen-e:če öčü:ken delürejü bosču aγta-yi:n küjügü:n teberijü ejen-iye:n sayi:n-i duradču eldeb-iye:r γašiγu:daju ögüler-ün: Altan önggetü bey-e-tü rašivar-un önggetü üsütü ariγu:n tergel saran niγu:rtu Akas taki odun metü šidütü.
257
ülü üjegdeküi usnirtu oron lagsan belge-tü örgen nimgen keletü ulaγan bimba urultu üge ayalγu uratu üjel gičkil jokistu uran esrua daγutu ülü endeküi
translit. Ülü üjegdeküi usnirtu oron lagsan belge-tü örgen nimgen keletü ulaγa:n bimba uru:ltu üge ayalγu: uratu üjel gičkil jokistu uran Esrua daγu:tu ülü endeküi
258
nögüge qorin yisün biligtü üjesküleng γou-a bey-e-tü amitan-i bayasqaqui buyantu arši-nar-i daγaγulqui erdemtü abuγsan daγaγsan ejen-i minü anggida qamiγ-a kürgejü irebe kemen emüsügsen čimeg-üd-iyen tayilju üsün-iyen jisün-iyen isüjü unan bosun üküdküjü ungšin daγudan ugilaju örürkeküi ügei čanak či odqui-dur mana ögülejü öggügsen bögesü ejen-iyen qoyina-ača eyin kü ülü qočorqu bölüge bi.
translit. [29a] Nögüge: qorin yisün: biligtü üjesküleng γou-a bey-e-tü amitan-i bayasqaqui buyantu arši-nar-i daγaγu:lqui erdemtü abuγsan daγaγsan ejen-i minü anggida qamiγ-a: kürgejü irebe keme:n emüsügsen čimeg-ü:d-iye:n tayi:lju üsün-iye:n jisün-iye:n isüjü unan bosun üküdküjü ungšin daγu:dan ugi:laju örürkeküi ügei Čanak či odqui-dur mana ögülejü öggügsen böge:sü ejen-iye:n qoyi:na-a:ča eyi:n kü ülü qočorqu bölüge: bi.
261
ay-a ejen minü čimayi oduγuluγad asuru olan čiγulun aγsan kabaliγ aliba öljei qutuγ-ača anggijiraju aγlaγ keger-tür adali bolbai ni.
translit. Ay-a ejen minü čimayi oduγu:luγa:d asuru olan čiγu:lun aγsan Kabaliγ aliba öljei qutuγ-a:ča anggijiraju aγlaγ kege:r-tür adali bolbai ni.
262
γadaγun altan-iyar tourlaju qamuγ erdinis-iyer čimegdegsen γayiqamšiγ gilbelün bükü qaršis činu qararaju gerel ügei bolbai ni.
translit. γadaγu:n altan-iya:r tourlaju qamuγ erdinis-iye:r čimegdegsen γayi:qamšiγ gilbelün bükü qaršis činu qararaju gerel ügei bolbai ni.
263
delgerejü bayin aγsan čečeg-üd ber tende dongγudun aγsan šibaγuqad ber tngri-dür qarbaqu γajar-tur orobaqu tede ber ülü üjegdem ni.
translit. Delgerejü bayi:n aγsan čečeg-ü:d ber tende dongγudun aγsan šibaγu:qad ber tngri-dür qarbaqu γajar-tur orobaqu [29b] tede ber ülü üjegdem ni.
264
üjeskülengten iraγu daγutan urtuda darbaljaqui degelten urida bayasqulang-i törügülün aγsad ber edüge ugilalduqu-yin nökür bolbai ni.
translit. Üjeskülengten iraγu: daγu:tan: urtuda darbaljaqui dege:lten urida bayasqulang-i törügü:lün aγsad ber edüge: ugi:lalduqu-yi:n nökür bolbai ni.
271
amitan-i ülü alaγčilan aburi-da nigülesügči noyan minu alin-iyar mani tebčijü aγlaγ-tur gegejü yorčiiba či.
translit. Amitan-i ülü alaγčilan aburi-da nigü:lesügči noyan minu alin-iya:r mani tebčijü aγlaγ-tur gege:jü yorčiiba či.
272
kemekü terigüten asuru daγusqui-a berke örü jirüken ebedkü metü eldeb-iyer ögülejü üjen yadaqu metü aburilaju γasalun abasu čanak ögüler-ün deligetü büü γasal gobika degedü
translit. keme:kü terigü:ten asuru daγu:squi-a berke örü jirüken ebedkü metü eldeb-iye:r ögülejü üjen yadaqu metü aburilaju γasalun aba:su Čanak ögüler-ün: Delige:tü büü γasal Gobika dege:dü
273
nögüge γučin biligtü bodistv tegüs tuγuluγsan burqan bolju tngri-ner-i daγaγulju ende irekü ker teyimü kemebesü bodistv ger-teče γarqui-dur tngri-ner ker kündülejü takil üyiledügsen-i kedün edür ögülejü qamiγ-a baraqu.
translit. [30a] Nögüge: γučin: biligtü Bodistv tegüs tuγu:luγsan burqan bolju tngri-ner-i daγaγu:lju ende irekü ker teyi:mü keme:be:sü Bodistv ger-teče γarqui-dur tngri-ner ker kündülejü takil üyi:ledügsen-i kedün edür ögülejü qamiγ-a: baraqu.
274
unulγ-a ber inü tegün-ü küčün-iyer üjetele tngri-ner-tür törügsen-iyer unuγči ejen-i burqan bolqui-a üdter deger-e böged ülükü büi.
translit. Unulγ-a ber inü tegü:n-ü küčün-iye:r üjetele tngri-ner-tür törügsen-iye:r unuγči ejen-i burqan bolqui-a üdter dege:r-e böge:d ülükü büi.
275
učiralduju bayasulčaγsan ta ber utu delim-e gergei busu uduriγulsun tegün-lüge adali ünen bolumui j-a kemen sedkimü bi.
translit. Učiralduju bayasulčaγsan ta ber utu delim-e gergei busu uduriγu:lsun tegü:n-lüge: adali ünen bolumui j-a keme:n sedkimü bi.
276
tegüber γasalqui-ban talbiju tegün-dür daγan bayasulčabasu degedü qutuγ-i bütügeküi-e tere inü degedü ülükü büi kemekü metüs teyimü teyimü üges-i bodistv-un küčün-iyer ögülejü qaγan terigüten qamuγ qatud-un γašiγun jobalang-i suγuraγulun abai.
translit. Tegü:be:r γasalqui-ba:n talbiju tegü:n-dür daγan bayasulčaba:su dege:dü qutuγ-i bütüge:küi-e tere inü dege:dü ülükü büi keme:kü metüs teyi:mü teyi:mü üges-i Bodistv-un küčün-iye:r ögülejü qaγa:n terigü:ten qamuγ qatud-un γašiγu:n jobalang-i suγuraγu:lun abai.
277
ali čaγ-tur gobika terigüten qamuγ qatud yeke uyi daγun talbiγsan tere čaγ-tur kantig aγta ber ejen-iyen γašiγun-dur daγusun yadan ükül yegüdkejü üjetele γučin γurban tngri-ner-tür törüjü qubilγan belges-i ber üjegülbei gekü.
translit. Ali čaγ-tur Gobika terigü:ten qamuγ qatud yeke uyi: daγu:n talbiγsan tere čaγ-tur Kantig aγta ber [30b] ejen-iye:n γašiγu:n-dur daγu:sun yadan ükül yegü:dkejü üjetele γučin γurban tngri-ner-tür törüjü qubilγa:n belges-i ber üjegü:lbei gekü.
278
tendeče egüri ese boluγsan-dur bodistv-un čimeg-i maq-a-nami terigüten sakiliγ-ud ergübesü ber ese daγaγdaju brajabati gautami ene čimeg-i üjekü dutum sedkil-dür γašiγun törümüi kemen nidün-ü ečin-e naγur-un dotur-a orošiγulbai.
translit. Tendeče egü:ri ese boluγsan-dur Bodistv-un čimeg-i Maq-a-nami terigü:ten Sakiliγ-u:d ergübe:sü ber ese daγaγdaju Brajabati Gautami ene čimeg-i üjekü dutum sedkil-dür γašiγu:n törümüi keme:n nidün-ü ečin-e naγu:r-un dotur-a orošiγu:lbai.
280
tende ögüler-ün bodistv luus-un qaγan dalai-dur oduγsan-iyar sakiliγ-ud ijaγurtan-u naγur-un usun tataraju kabaliγ-un jirγalang-un linqu-a ongγuγsan-iyar el ulus-un jögei-yin ayimaγ γašiγudan γasalbai.
translit. Tende ögüler-ün: Bodistv luus-un qaγa:n dalai-dur oduγsan-iya:r Sakiliγ-u:d ijaγu:rtan-u naγu:r-un usun tataraju Kabaliγ-un jirγalang-un linqu-a ongγuγsan-iya:r el ulus-un jögei-yi:n ayi:maγ γašiγu:dan γasalbai.
282
qan oron-iyan qayiralal ügei nilbusun-ača ber činaru sedkijü teyin böged tebčijü degedü oyutu sudodani-yin köbegün
translit. Qan oron-iya:n qayi:ralal ügei nilbusun-a:ča ber činaru sedkijü teyi:n böge:d tebčijü dege:dü oyutu Sudodani-yi:n köbegü:n
284
translit. Arban qoyar jokiya:ngγui üyi:les-e:če toyin bolju ger-teče γaruγsan neretü jirγuduγa:r bölög.
285
tere čaγ-tur bodistv tngri-yin köbegün görügeči bey-e-tü-eče abuγsan kars-a degel-i emüsčü toyin kümün-ü usqal nomuqan amurliγsan γou-a yabudal-iyar yabun bükü-yi saki neretü biraman üjejü idegen-dür kürejü jočilan taqibai.
translit. Tere čaγ-tur Bodistv tngri-yi:n köbegü:n görüge:či bey-e-tü-e:če abuγsan kars-a dege:l-i emüsčü toyin kümü:n-ü usqal nomuqan amurliγsan γou-a yabudal-iya:r yabun bükü-yi Saki neretü biraman üjejü idege:n-dür kürejü jočilan taqibai.
286
tegünčilen badmi vairučani vigindandi-yin köbegün barkani ner-e-ten biraman-nuγud ber öber-ün öber-ün oron-dur-iyan bodistv-i kürejü jočilan takibai.
translit. Tegü:nčilen Badmi Vairučani Vigindandi-yi:n köbegü:n Barkani ner-e-ten biraman-nuγu:d ber öbe:r-ün öbe:r-ün oron-dur-iya:n Bodistv-i kürejü jočilan takibai.
287
tendeče bodistv jöb jöb oduγad vayisali balγasun-dur kürügsen tere čaγ-tur aratakalmi neretü arši γurban jaγud-ta širavag tidši ner-e yaγun ber ügei oron-i bütügekü nom-i nomlan büküi-dür bodistv-i ireküi-yi ai qola-ača üjejü γar-iyar-iyan nöküd-tegen üjegüljü ögüler-ün egünü bey-e-yi üjed-kün kemen ögülebesü qotolaγar üjejü γayiqalduju uγtuju abču saγulγabai.
translit. Tendeče Bodistv jöb jöb oduγa:d Vayisali balγasun-dur kürügsen tere čaγ-tur Aratakalmi neretü arši γurban jaγu:d-ta Širavag tidši ner-e yaγu:n ber ügei oron-i bütüge:kü nom-i nomlan büküi-dür Bodistv-i [31b] ireküi-yi ai qola-a:ča üjejü γar-iya:r-iya:n nöküd-tege:n üjegü:ljü ögüler-ün: Egü:nü bey-e-yi üjed-kün keme:n ögülebe:sü qotolaγa:r üjejü γayi:qalduju uγtuju abču saγu:lγabai.
288
tendeče bodistv ögüler-ün aratakalmi arši a ariγun yabudal-iyar yabumui či kemebesü gautam toyin a yabumu bi.
translit. Tendeče Bodistv ögüler-ün: Aratakalmi arši a: ariγu:n yabudal-iya:r yabumui či keme:be:sü Gautam toyin a: yabumu bi.
289
či ber bütüküi-e kilbar ene mör-tür oruju yabubasu üdter qutuγ-i olqu či kemebesü bodistv sedkir-ün nadur süsüg terigüten-ü tabun erke-yi bišilγaqui mör nadur bui.
translit. Či ber bütüküi-e kilbar ene mör-tür oruju yabuba:su üdter qutuγ-i olqu či keme:be:sü Bodistv sedkir-ün: Nadur süsüg terigü:ten-ü tabun erke-yi bišilγaqui mör nadur bui.
290
teyin ber bögesü busud-i orulčaγulqu-yin tulada bišilγasuγai bi kemen aratakalmi-yin nom-i sonos-ču γaγčaγar aγlaγ-tur odču bišilγabasu kilbarqan-a tuγulju aratakalmi-da ögüler-ün aratakalmi arši a činu tuγuluγsan tere nom-i bi ber tuγulbai kemen ögülebesü aratakalmi arši ülemji maši bayasuγad takil tabiγ üyiledčü ögüler-ün yambar bida qoyar-un tuγuluγsan tere mör-i busud-tur tuγulγaju bolumui j-a.
translit. Teyi:n ber böge:sü busud-i orulčaγu:lqu-yi:n tulada bišilγasuγai bi keme:n Aratakalmi-yi:n nom-i sonos-ču γaγčaγa:r aγlaγ-tur odču bišilγaba:su kilbarqan-a tuγu:lju Aratakalmi-da ögüler-ün: Aratakalmi arši a: činu tuγu:luγsan tere nom-i bi ber tuγu:lbai keme:n ögülebe:sü Aratakalmi arši ülemji maši bayasuγa:d takil tabiγ üyi:ledčü ögüler-ün: Yambar bida qoyar-un tuγu:luγsan tere mör-i busud-tur tuγu:lγaju bolumui j-a.
291
translit. [32a] Nögüge: γučin qoyar: Tegü:be:r qoyaγu:la bolju eden-i uduriduy-a keme:gdejü tegü:nčilen kü üyi:ledbei.
292
translit. Tendeče Bodistv sedkir-ün Aratakalmi-yi:n ene nom ber maγad γarγan čidaqui mör busu bui.
293
busu nigen mör-i erisügei kemen ögülejü magada ulus-un bandab neretü aγula qamiγ-a bükü tende odču γaγčaγar saγuγsan-dur qamuγ tngri-ner irejü sakin saγuju takil tabiγ-i üyiledbei.
translit. Busu nigen mör-i erisügei keme:n ögülejü Magada ulus-un Bandab neretü aγu:la qamiγ-a: bükü tende odču γaγčaγa:r saγu:γsan-dur qamuγ tngri-ner irejü sakin saγu:ju takil tabiγ-i üyi:ledbei.
294
ali čaγ-tur edür čayiγsan tere čaγ-tur samdabs kiged kars-a degel-iyen emüsčü badir ayaγ-a-ban bariju qalaγun usutu-yin qaγalγ-a-ača γarču usqal nomuqan erketen amurliγsan üjejü qanuši ügei jokistu γou-a yabudal-iyar rajagraγ yeke balγasun-dur oruju binvad γuyun yabuqui-dur arčimal altan-dur adali önggetü üjejü ülü qanaqui bey-e-tü-yi rajagraγ balγasun dakin üjejü asuru maši γayiqaju ene ken bolbai.
translit. Ali čaγ-tur edür čayi:γsan tere čaγ-tur samdabs ki:ge:d kars-a dege:l-iye:n emüsčü badir ayaγ-a-ba:n bariju qalaγu:n usutu-yi:n qaγa:lγ-a-a:ča γarču usqal nomuqan erketen amurliγsan üjejü qanuši ügei jokistu γou-a yabudal-iya:r Rajagraγ yeke balγasun-dur oruju binvad γuyun yabuqui-dur arčimal altan-dur adali önggetü üjejü ülü qanaqui bey-e-tü-yi Rajagraγ balγasun dakin üjejü asuru maši γayi:qaju ene ken bolbai.
295
ene sab yirtinčü-yin ejen esrua uu sači-yin ejen qurmusta uu adakavanti-yin ejen vayiširavani uu ariγui dakiaγlaγ-taki tngri üü büi kemen γayiqalduju bür-ün.
translit. Ene sab yirtinčü-yi:n ejen Esrua uu Sači-yi:n ejen Qurmusta uu Adakavanti-yi:n ejen [32b] Vayiširavani uu ariγu:i dakiaγlaγ-taki tngri üü büi keme:n γayi:qalduju bür-ün.
300
bükü jüg-eče čiγulju iregsen bügüdeger alaγaban qamtudqaju γayiqaqu-yi ulam ulam bimbasari qaγan sonosču öndür qarši deger-ečegen üjejü ülemji maši γayiqaju ögüler-ün ene yeke boγda-da takil tabiγ-i kündülen üyiledüy-e.
translit. Bükü jüg-e:če čiγu:lju iregsen bügüdege:r alaγaba:n qamtudqaju γayi:qaqu-yi ulam ulam Bimbasari qaγa:n sonosču öndür qarši dege:r-e:čege:n üjejü ülemji maši γayi:qaju ögüler-ün: Ene yeke boγda-da takil tabiγ-i kündülen üyi:ledüy-e.
301
qamiγ-a odqui inu üjedkün kemen tegünčilen üjegülbesü aγulas-un qaγan bandab neretü aγula-dur oduγsan-i bimbasari qaγan medejü qoyina-ača inu darulčan daγan odču üjebesü ebesün debüsker-tür gilbelün čoγtai-a saγuγsan-i üjejü bür-ün.
translit. Qamiγ-a: odqui inu üjedkün keme:n tegü:nčilen üjegü:lbe:sü aγu:las-un qaγa:n Bandab neretü aγu:la-dur oduγsan-i Bimbasari qaγa:n medejü qoyi:na-a:ča inu darulčan daγan odču üjebe:sü ebesün debüsker-tür gilbelün čoγtai-a saγu:γsan-i üjejü bür-ün.
304
translit. [33a] Nögüge: γučin γurban: jang-iya:r esergü tesergü bayasqulangtu üges-i ögüleldübei.
305
tendeče basa bimbasari qaγan teyin kemen bodistv-tur ögüler-ün tenggel ügei bayasqulang-i törügülügči degedü boγda ken-ü köbegün büyü či.
translit. Tendeče basa Bimbasari qaγa:n teyi:n keme:n Bodistv-tur ögüler-ün: Tenggel ügei bayasqulang-i törügü:lügči dege:dü boγda ken-ü köbegü:n büyü či.
307
gür ulus-un minu jarim-i medejü küseküi jirγalang-iyar jirγabasu yaγun kemen ögülebesü bodistv sonosqui-a sayiqan daγubar ögüler-ün yeke qaγan-a sudodani-yin köbegün büyü bi.
translit. Gür ulus-un minu jarim-i medejü küseküi jirγalang-iya:r jirγaba:su yaγu:n keme:n ögülebe:sü Bodistv sonosqui-a sayi:qan daγu:ba:r ögüler-ün: Yeke qaγa:n-a: Sudodani-yi:n köbegü:n büyü bi.
308
translit. Yirtinčü-yi:n ene jirγalang bügüde yelvi-dür adali güng tusqaju yeke γal-dur adali tülegči büi.
310
translit. Olun yadarun düles tülegdejü olba:su ber ülü bolilaqui ber olan jobalang-u:d-i törügü:lüyü.
311
γašiγun-i uuju düled umdasqui metü qamuγ tngri kümün-ü ed bügüde-yi qamtudqaju γaγča kümün ügei bolγabasu ber qanaqui bolilaqui sedkil ülü törüyü.
translit. γašiγu:n-i uuju düled umda:squi metü qamuγ tngri kümü:n-ü ed bügüde-yi qamtudqaju γaγča kümü:n ügei bolγaba:su ber qan[a]qui bolilaqui sedkil ülü [33b] törüyü.
312
tegün-e erkešigdejü yeke qaγan a terigüleši ügei čaγ-ača ejiy-e kürtele tergen-ü kürdün metü orčiju orčilang-un tere kijaγar-a γar-un yadan jobayu.
translit. Tegü:n-e erkešigdejü yeke qaγa:n a: terigü:leši ügei čaγ-a:ča ejiy-e: kürtele tergen-ü kürdün metü orčiju orčilang-un tere kijaγa:r-a γar-un yadan jobayu.
314
küsebesü ečüs-tür maγui-dur unaγaγči-yin tula kürdün orčiγuluγči-yin jirγalang-i tebčijü kümün ügei oi-dur irebei bi kemen delgerenggüi-e ögülebesü bimbasari qaγan ögüler-ün yeke qaγan-u uruγ-tur törügsen yirtinčü-yin jirγalang-i tebčigsen čimayi ese taniju ögülegsen ereküi-ben namančilamui jaliran soyurq-a.
translit. Küsebe:sü ečüs-tür maγu:i-dur unaγaγči-yi:n tula kürdün orčiγu:luγči-yi:n jirγalang-i tebčijü kümü:n ügei oi-dur irebei bi keme:n delgerenggüi-e ögülebe:sü Bimbasari qaγa:n ögüler-ün: Yeke qaγa:n-u uruγ-tur törügsen yirtinčü-yi:n jirγalang-i tebčigsen čimayi ese taniju ögülegsen ereküi-be:n namančilamui jaliran soyurq-a.
315
učiraqui-a berke činu metü ulus-tur minu irejü saγuqu olqui-a berke ene olja olja-yin degedü-yi olbai bi.
translit. Učiraqui-a berke činu metü ulus-tur minu irejü saγu:qu olqui-a berke ene olja olja-yi:n dege:dü-yi olbai bi.
316
degedü qutuγ-i oluγsan-dur tegün-ü ber qubi-ača man-a soyurq-a kemen terigü-ber-iyen köl-dür inü mörgüjü debserin toγoriju qaribai.
translit. Dege:dü qutuγ-i oluγsan-dur tegü:n-ü ber qubi-a:ča man-a soyurq-a keme:n terigü:-be:r-iye:n köl-dür inü mörgüjü debserin toγo:riju qaribai.
318
nögüge γučin dörben arši ber tere kü γajar-tur doluγan jaγud-ta tidši ner-e sedkiküi ügei sedkiküi ügei busu-yin mör-i üjegülün nomlan bükü-yi bodistv üjejü sedkir-ün ene udiraki arši olan kümün-e kündülegden amui.
translit. [34a] Nögüge: γučin dörben: arši ber tere kü γajar-tur doluγa:n jaγu:d-ta Tidši ner-e sedkiküi ügei sedkiküi ügei busu-yi:n mör-i üjegü:lün nomlan bükü-yi Bodistv üjejü sedkir-ün: ene Udiraki arši olan kümü:n-e kündülegden amui.
319
egüneče ber ilangγui-a ülekü büküi-yi uqaγuluγad basa ber čuburiltu diyan-i töridkekü-yin tulada egüni baγši eren bolγaju ubadis-i inu absuγai kemen sedkijü uridučilan kü üyiledčü kilbar-a böged nom-i inu tuγulju qoyaγula bolju tidši ner-e inü nomlaju ögbei.
translit. Egü:ne:če ber ilangγui-a ülekü büküi-yi uqaγu:luγa:d basa ber čuburiltu diyan-i töridkekü-yi:n tulada egü:ni baγši eren bolγaju ubadis-i inu absuγai keme:n sedkijü uridučilan kü üyi:ledčü kilbar-a böge:d nom-i inu tuγu:lju qoyaγu:la bolju Tidši ner-e inü nomlaju ögbei.
320
tendeče bodistv udiraki arši-dur ögüler-ün egüneče basa degedü mör büyü kü kemebesü gautam toyin-a ügei kemebei.
translit. Tendeče Bodistv Udiraki arši-dur ögüler-ün: Egü:ne:če basa dege:dü mör büyü kü keme:be:sü Gautam toyin-a ügei keme:bei.
321
bodistv ögüler-ün teyin bögesü ene mör činü maγad γarqui nirvan-u qutuγ-i olγaγulun čidaγči mör busu bui.
translit. Bodistv ögüler-ün: Teyi:n böge:sü ene mör činü maγad γarqui nirvan-u qutuγ-i olγaγu:lun čidaγči mör busu bui.
323
tere čaγ-tur bančaki quvaraγ-ud udiraki arši-ača nom sonosun bükün eyin sedkir-ün ene gautam toyin ene mör-i kilbar-a böged tuγuluγsan-iyar ču egün-eče ber degedü mör-i olqui-a saγar ügei büi.
translit. Tere čaγ-tur bančaki quvaraγ-u:d Udiraki arši-a:ča nom sonosun bükün eyi:n sedkir-ün: [34b] ene Gautam toyin ene mör-i kilbar-a böge:d tuγu:luγsan-iya:r ču egü:n-e:če ber dege:dü mör-i olqui-a saγa:r ügei büi.
325
tere metü bodistv kejiy-e duran taγalatala rajagraγ balγasun-dur aju tabun bančaki-luγ-a nigen-e magada ulus-i bidun yabuγad gay-a neretü aγula-dur odqui mör-tür on-u qurim qurimlaγčid-ta uriγdaju uridu yosuγar idegelejü gay-a aγula-yin üjügür-e tarqaγdaqun-dur orulduγsan tere čaγ-tur urida-ača ese sonosuγsan, ese uqaγsan γurban adalidqal-i ilete bolγabai.
translit. Tere metü Bodistv kejiy-e: duran taγa:latala Rajagraγ balγasun-dur aju tabun bančaki-luγ-a: nigen-e Magada ulus-i bidun yabuγa:d Gay-a neretü aγu:la-dur odqui mör-tür on-u qurim qurimlaγčid-ta uriγdaju uridu yosuγa:r idege:lejü Gay-a aγu:la-yi:n üjügü:r-e tarqaγdaqun-dur orulduγsan tere čaγ-tur urida-a:ča ese sonosuγsan, ese uqaγsan γurban adalidqal-i ilete bolγabai.
326
γurban ali bui kemebesü bey-e sedkil-iyen küseküi jirγalang-ača aγlaγ ese bolγaju küseküi jirγalang-i küsen taγalan sedkin bögetele γaγča jobaγulqu-yin tedüiken-iyer qutuγtan-u bilge bilig-i erigči adalidqabasu sürčigdeküi sürčiküi noyitan modun-i usun-dur norγaju
translit. γurban ali bui keme:be:sü bey-e sedkil-iye:n küseküi jirγalang-a:ča aγlaγ ese bolγaju küseküi jirγalang-i küsen taγa:lan sedkin böge:tele γaγča jobaγu:lqu-yi:n tedüiken-iye:r qutuγtan-u bilge bilig-i erigči adalidqaba:su sürčigdeküi sürčiküi noyi:tan modun-i usun-dur norγaju
328
basa beyeben küseküi jirγalang-ača aγlaγ bolγabasu ber sedkil-iyer küseküi jirγalang-i küsen taγalan sedkin γaγča jobaγulqu-yin tedüiken-iyer qutuγ-i eriküi usun-dur ese norγaγsan qoyar noyitan modun-ača γal eriküi-dür adali.
translit. Basa beyebe:n küseküi jirγalang-a:ča aγlaγ bolγaba:su ber sedkil-iye:r küseküi jirγalang-i küsen taγa:lan sedkin γaγča jobaγu:lqu-yi:n tedüiken-iye:r qutuγ-i eriküi usun-dur ese norγaγsan qoyar noyi:tan modun-a:ča γal eriküi-dür adali.
329
basa bey-e sedkil-iyen küseküi jirγalang-ača aγlaγ bolγaγad küseküi jirγalang-i küseküi ber ügei taγalaqui ber ügei, sedkiküi ber ügei-iyer jobalang-i jobalang ülü kemen qataγujiju qutuγtan-u mör-i erigči sürčigdeküi sürčiküi qoyar qoγosun modun-iyar γal eriküi-dür adali kemen uqaju tere metü bodistv gay-a aγula-dur kejiy-e-de duran qanatala saγuju tendeče bosču köl-iyer-iyen irgen bidun yabuγad urubilu-a-yin saγuqu balγasun qamiγ-a bükü tere jüg odbasu tende nigen gegegen ariγun usutu gem gkir-nuγud-i ugiyaqui metü eldeb čečeg-iyer čimegtü esergü üjejü inegeküi metü alirsun noγuγan dolgisču aγlaγčin-i iregüljü aγulqui metü modun-u gešigüd ködeljü mör-tür yabuqun-i dalalaqu metü eldeb šibaγuqad dongγudču ečegsed-ün sedkil-i amuγulqui metü ür-e-ten mod ekeyüjü ölüsčü iregsed-i jočilaqui metü öber-ün ber kereg-tür jokistu oyiraγun šiltegen balγadu nai-ača ber nayirtu nairanja mören-i üjejü ülemji maši bayasču sedkir-ün dotur-a ünen-iyer aγuluγčid-ta ünen jokistu oron bui.
translit. Basa bey-e sedkil-iye:n küseküi jirγalang-a:ča aγlaγ bolγaγa:d küseküi jirγalang-i küseküi ber ügei taγa:laqui ber ügei, sedkiküi ber ügei-iye:r jobalang-i jobalang ülü keme:n qataγu:jiju qutuγtan-u mör-i erigči sürčigdeküi sürčiküi qoyar qoγo:sun modun-iya:r γal eriküi-dür adali keme:n uqaju tere metü Bodistv Gay-a aγu:la-dur kejiy-e:-de duran qan[a]tala saγu:ju tendeče bosču köl-iye:r-iye:n irgen bidun yabuγa:d Urubilu-a-yi:n saγu:qu balγasun qamiγ-a: bükü tere jüg odba:su tende nigen gegege:n ariγu:n usutu gem gkir-nuγu:d-i ugiya:qui metü eldeb čečeg-iye:r čimegtü esergü üjejü inege:küi metü alirsun [35b] noγuγa:n dolgisču aγlaγčin-i iregü:ljü aγu:lqui metü modun-u gešigü:d ködeljü mör-tür yabuqun-i dalalaqu metü eldeb šibaγu:qad dongγudču ečegsed-ün sedkil-i amuγu:lqui metü ür-e-ten mod ekeyüjü ölüsčü iregsed-i jočilaqui metü öbe:r-ün ber kereg-tür jokistu oyi:raγu:n šiltege:n balγadu nai-a:ča ber nayi:rtu Nairanja mören-i üjejü ülemji maši bayasču sedkir-ün: Dotur-a ünen-iye:r aγu:luγčid-ta ünen jokistu oron bui.
330
bi ber ende aju tarqaγdaqun-i bütügen oruldusuγai kemen sedkijü basa sedkir-ün edüged-tür ende maγui tarni-yi üyiledküi idegen oγuγata ülü ideküi edüi tedüiken ideküi šibaγun-u idejü gegegsen-dür dulduyidqui üker kiged takiy-a-yin törü yabudal-iyar yabuqui üsün-iyen saqal-iyan iskeküi jarim-ud üsün-iyen isüküi γal kiged serege-yi dulduyidqui.
translit. Bi ber ende aju tarqaγdaqun-i bütüge:n oruldusuγai keme:n sedkijü basa sedkir-ün edüge:d-tür ende maγu:i tarni-yi üyi:ledküi idege:n oγuγa:ta ülü ideküi edüi tedüiken ideküi šibaγu:n-u idejü gege:gsen-dür dulduyi:dqui üker ki:ge:d takiy-a:-yi:n törü yabudal-iya:r yabuqui üsün-iye:n saqal-iya:n iskeküi jarim-u:d üsün-iye:n isüküi γal ki:ge:d serege:-yi dulduyi:dqui.
331
nögüge γučin jirγuγan γal mandal-i tüleküi esrua terigüten yirtinčü-yin tngri-ner-tür itegeküi terigüten itegel busu-yi itegel kemen uqaju mör busu-yi mör kemen endegürejü eldeb jobalangtu üyiles-iyer degedü törül kiged tonilqui qutuγ-i bütügemüi kemen eremšikün taγalaltan ters nomtan-i gesegekü-yin tulada ba samadi diyan büküiten tngri-ner-e ilangγui-a ülegsen diyan-i üjegüljü süsülgegülkü-yin tulada öber-ün küčün erdem-i uqaγulur-un.
translit. [36a] Nögüge: γučin jirγuγa:n: γal mandal-i tüleküi Esrua terigü:ten yirtinčü-yi:n tngri-ner-tür itegeküi terigü:ten itegel busu-yi itegel keme:n uqaju mör busu-yi mör keme:n endegü:rejü eldeb jobalangtu üyi:les-iye:r dege:dü törül ki:ge:d tonilqui qutuγ-i bütüge:müi keme:n eremšikün taγa:laltan ters nomtan-i gesege:kü-yi:n tulada ba samadi diyan büküiten tngri-ner-e ilangγui-a ülegsen diyan-i üjegü:ljü süsülgegü:lkü-yi:n tulada öbe:r-ün küčün erdem-i uqaγu:lur-un.
332
eden-eče ülegüi asuru daγusqui-a berke qataγujil-i jirγuγan od qataγujisuγai kemen sedkijü tende-če bodistv ese töbšidkegsen γajar-tur töbšin-e jabilan saγuju öber-ün ene bey-e-yi sedkil-iyer boγoju šiqabai.
translit. Eden-e:če ülegü:i asuru daγu:squi-a berke qataγu:jil-i jirγuγa:n od qataγu:jisuγai keme:n sedkijü tende-če Bodistv ese töbšidkegsen γajar-tur töbšin-e jabilan saγu:ju öbe:r-ün ene bey-e-yi sedkil-iye:r boγo:ju šiqabai.
333
teyin boγoju šiqaγsan-iyar ebül-ün čaγ-un jögeken söni manglai-ača suγu-dača kölesün γarqui inu adalidqabasu maši küčütü kümün maši küčü öčüken kümün-i qoγolai-ača bariju gedergü šiqaqui metü tendeče bodistv oγtarγui-luγ-a sačalalduqui diyan-dur tegši aγuluγsan-ača aman qabar-ača aγur yabuqu usadču qoyar čikin-ü nüken-eče yeke daγun γarur-un.
translit. Teyi:n boγo:ju šiqaγsan-iya:r ebül-ün čaγ-un jöge:ken söni manglai-a:ča suγu-dača kölesün γarqui inu adalidqaba:su maši küčütü kümü:n maši küčü öčü:ken kümü:n-i qoγo:lai-a:ča bariju gedergü šiqaqui metü tendeče Bodistv oγtarγui-luγ-a: [36b] sačalalduqui diyan-dur tegši aγu:luγsan-a:ča aman qabar-a:ča aγu:r yabuqu usadču qoyar čikin-ü nüken-e:če yeke daγu:n γarur-un.
335
tendeče basa kü oγtarγui-luγ-a sačalalduqui diyan-dur ülemji tegši aγuluγsan-iyar aman qabar čikin-ü nüked-eče ber aγur yabuqu usadču deger-e toluγai-bar γarur-un.
translit. Tendeče basa kü oγtarγui-luγ-a: sačalalduqui diyan-dur ülemji tegši aγu:luγsan-iya:r aman qabar čikin-ü nüked-e:če ber aγu:r yabuqu usadču dege:r-e toluγai-ba:r γarur-un.
337
tere čaγ-tur tüšid tngri-yin γajar-ača iregsen nigen tngri-yin köbegün tegüni üjejü ay-a sarva-artašidi bodistv üküküi-eče bolumui kemen šilüglen ögüler-ün kümün-ü erketü sakiliγ-ud-un köbegün tusatu sedkil-iyen ber tegüsüge edügüi-e jobalangtu γurban yirtinčü dekin-i itegel ügei bolγaju itegel manu edüiken-iyer nögčikü büü boltuγai.
translit. Tere čaγ-tur Tüšid tngri-yi:n γajar-a:ča iregsen nigen tngri-yi:n köbegü:n tegü:ni üjejü ay-a Sarva-artašidi Bodistv üküküi-e:če bolumui keme:n šilüglen ögüler-ün: Kümü:n-ü erketü Sakiliγ-u:d-un köbegü:n tusatu sedkil-iye:n ber tegüsüge: edügü:i-e jobalangtu γurban yirtinčü dekin-i itegel ügei bolγaju itegel manu edüiken-iye:r nögčikü büü boltuγai.
339
nögüge γučin doluγan tüšid-teče ireküi-dür-iyen degedü nom-iyar tani jočilan urisuγai kemen ögülegsen üge činü edüge ali kemen ögülejü mön deger-e γučin γurban tngri-ner-ün dotur-a odču maqamayi qatun-a tere šiltaγan-i tegüs ögülejü ögbesü maqamayi qatun tegüni sonosuγad sača tngri-ner-ün ökid-iyer küriyelegüljü irejü bodistv-i tere metü turuju ükügsen-dür adali boluγsan-i üjejü nilbusubar čačaju ögüler-ün ay-a lumbini-yin čečeglig-tür törügsen-dür dörben jüg-tür doluγad-ta alquju törül-ün minü ečüs ene büi kemen ögülegsen üge činü ber qudal bolbai.
translit. [37a] Nögüge: γučin doluγa:n: Tüšid-teče ireküi-dür-iye:n dege:dü nom-iya:r tani jočilan urisuγai keme:n ögülegsen üge činü edüge: ali keme:n ögülejü mön dege:r-e γučin γurban tngri-ner-ün dotur-a odču Maqamayi qatun-a tere šiltaγa:n-i tegüs ögülejü ögbe:sü Maqamayi qatun tegü:ni sonosuγa:d sača tngri-ner-ün ökid-iye:r küriye:legü:ljü irejü Bodistv-i tere metü turuju ükügsen-dür adali boluγsan-i üjejü nilbusuba:r čačaju ögüler-ün: Ay-a Lumbini-yi:n čečeglig-tür törügsen-dür dörben jüg-tür doluγa:d-ta alquju törül-ün minü ečüs ene büi keme:n ögülegsen üge činü ber qudal bolbai.
344
köbegün-ü minü amin-i öggügči ken be ende buyuγu ele kemen örü jirüken ebedkü metü ögülejü ugilan büküi-dür bodistv ögüler-ün üsün-iyen jisün-iyen isüjü örü jirüken ebedkü metü ugilaju üküdkün γajar-tur körbejü üdter üter köbegün-iyen tula ugilaγči ken büi či kemebesü maqamayi qatun ögüler-ün ay-a včir metü kegeli-dür-iyen arban sara ergügsen ačitu eke činü büyü bi.
translit. Köbegü:n-ü minü amin-i öggügči ken be ende buyuγu: ele keme:n örü jirüken ebedkü metü ögülejü [37b] ugi:lan büküi-dür Bodistv ögüler-ün: üsün-iye:n jisün-iye:n isüjü örü jirüken ebedkü metü ugi:laju üküdkün γajar-tur körbejü üdter üter köbegü:n-iye:n tula ugi:laγči ken büi či keme:be:sü Maqamayi qatun ögüler-ün: Ay-a včir metü kege:li-dür-iye:n arban sara ergügsen ačitu eke činü büyü bi.
345
amaraγ köbegün-iyen tulada γasalumu bi kemebesü bodistv eke-yügen sedkil-i amuγulun ögüler-ün ayul ügei boltuγai eke minü ali tere minü ögülegsen ba arši-yin ögülegsen üge-yin ači ür-e-yi üdter deger-e üjegülsü.
translit. Amaraγ köbegü:n-iye:n tulada γasalumu bi keme:be:sü Bodistv eke-yüge:n sedkil-i amuγu:lun ögüler-ün: Ayul ügei boltuγai eke minü ali tere minü ögülegsen ba arši-yi:n ögülegsen üge-yi:n ači ür-e-yi üdter dege:r-e üjegü:lsü.
346
örgen yeke dalai jaγun jüyil-iyer butaraqu öndür sümir usun-u urusdaqu urγumal naran saran γajar-tur unaqu bolbasu ber ülü ükükü bi tegüber büü γasaltuγai eke minü.
translit. Örgen yeke dalai jaγu:n jüyi:l-iye:r butaraqu öndür Sümir usun-u urusdaqu urγumal naran saran γajar-tur unaqu bolba:su ber ülü ükükü bi tegü:be:r büü γasaltuγai eke minü.
347
ülü udan burqan bolqu-yi üjekü či kemen ögülebesü maqamayi qatun ülemji maši biširen bayasču tngri-ner-ün mandarig čečeg-üd-i sačuju γurban-ta toγoriju öberün oron-dur-iyan ajirabai.
translit. Ülü udan burqan bolqu-yi üjekü či keme:n ögülebe:sü Maqamayi qatun ülemji maši biširen bayasču tngri-ner-ün mandarig čečeg-ü:d-i sačuju γurban-ta toγo:riju öbe:rün oron-dur-iya:n ajirabai.
348
nögüge γučin naiman tendeče basa bodistv sedkir-ün čögeken idegen idegsen-iyer qutuγ-i olum kemegčid teden-ü tulada bi ber yeke idegen-i ülü iden edür-tür arča-yin nigeken ür-e ba nigen tuturγan terigüten-i idesügei kemen sedkigsen tere čaγ-tur tngri-ner tere udq-a-yi uqaju bodistv-un dergede irejü ögüler-ün ken ber kümün-ü bedügün idegen-i ülü idekü bögesü bida tngri-ner-ün idegen-i bey-e-yin šira üsüd-ün nüken-eče oruγulsuγai ba abun soyurq-a kemen ögülebesü bodistv ögüler-ün idegen büü idesügei kemen aman aldaju bögetele basa tngri-ner-ün idegen-ü küčün-i bey-e-dür-iyen oruγulbasu ele idegen ese idegsen minü qudal boluyu.
translit. [38a] Nögüge: γučin naiman: Tendeče basa Bodistv sedkir-ün čöge:ken idege:n idegsen-iye:r qutuγ-i olum keme:gčid teden-ü tulada bi ber yeke idege:n-i ülü iden edür-tür arča-yi:n nigeken ür-e ba nigen tuturγan terigü:ten-i idesügei keme:n sedkigsen tere čaγ-tur tngri-ner tere udq-a-yi uqaju Bodistv-un dergede irejü ögüler-ün: Ken ber kümü:n-ü bedügü:n idege:n-i ülü idekü böge:sü bida tngri-ner-ün idege:n-i bey-e-yi:n šira üsüd-ün nüken-e:če oruγu:lsuγai ba abun soyurq-a keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Idege:n büü idesügei keme:n aman aldaju böge:tele basa tngri-ner-ün idege:n-ü küčün-i bey-e-dür-iye:n oruγu:lba:su ele idege:n ese idegsen minü qudal boluyu.
351
qudal-iyar maγui-dur oruyu kemen uridu aman aldaγsaγar angq-a urida edür-tür arča-yin nijiged ür-e tegün-ü qoyina nijiged tuturγan tegün-ü qoyina nijiged künjid terigüten-i idebei.
translit. Qudal-iya:r maγu:i-dur oruyu keme:n uridu aman aldaγsaγa:r angq-a urida edür-tür [38b] arča-yi:n nijige:d ür-e tegü:n-ü qoyi:na nijige:d tuturγan tegü:n-ü qoyi:na nijige:d künjid terigü:ten-i idebei.
352
translit. Tegü:nü qoyi:na idege:n ülü idegčid-ün tula teyi:n böge:d ese idegsen-iye:r turubai maši turubai.
354
teyin turuju terigün-ü arasun yasun qataju qataγsan qabaγ metü nidün dotuγši širgijü gün qudduγ-un iruγar-a üjegdeküi odun metü niruγun-u yasun degesün görügsen metü γar köl-ün üyes aturiju asitaka noγuγan-u üy-e metü qabirγ-a-yin yasun ile erbeyijü karkata neretü amidu-yin qabirγ-a ba ebderegsen ger-ün degelbür metü bolju turuγsan-i dergedegün bükün irgen üjejü ögüleldür-ün qayiran egünü üjeskülengtü öngge čirai inu γutuju qari qab qar-a bolbai ni kemen ögüleldükü bolba.
translit. Teyi:n turuju terigü:n-ü arasun yasun qataju qataγsan qabaγ metü nidün dotuγši širgijü gün qudduγ-un iruγa:r-a üjegdeküi odun metü niruγu:n-u yasun dege:sün görügsen metü γar köl-ün üyes aturiju asitaka noγuγa:n-u üy-e metü qabirγ-a-yi:n yasun ile erbeyi:jü karkata neretü amidu-yi:n qabirγ-a ba ebderegsen ger-ün dege:lbür metü bolju turuγsan-i dergedegü:n bükün irgen üjejü ögüleldür-ün: Qayi:ran egü:nü üjeskülengtü öngge čirai inu γutuju qari qab qar-a bolbai ni keme:n ögüleldükü bolba.
356
nögüge γučin yisün baγuraγulqui-ača busu nemeküi-yi sedkigsen ber ügei turuju küčün ügei-iyer unabasu ber basa bosču jabilan saγubai.
translit. [39a] Nögüge: γučin yisün: baγu:raγu:lqui-a:ča busu nemeküi-yi sedkigsen ber ügei turuju küčün ügei-iye:r unaba:su ber basa bosču jabilan saγu:bai.
357
naran-a čilgegdebesü ber kei-e keyiskegdebesü ber šimarγ-a qur-a-da širbigdebesü ber šimuγul sona-da idegdebesü ber nemüri dalda ülü eriküi-eče γar-iyan daldalaγsan ber ügei.
translit. Naran-a čilge:gdebe:sü ber kei-e keyi:skegdebe:sü ber šimarγ-a qur-a-da širbigdebe:sü ber šimuγu:l sona-da idegdebe:sü ber nemüri dalda ülü eriküi-e:če γar-iya:n daldalaγsan ber ügei.
358
ked be tere oron-dur iregsen ükerči qoniči tülegeči köbegüked üjejü üküdel dekičidkür-i üje üküdel dekičidkür-i üje kemen modun-u ungγaril-i imerčü aman qabar čikin-ü nüked-eče sübelejü ene tere eteged γarγabasu ba qoyar čikin-eče modun dürüjü ergübesü ber niγur-tur širuγai burtaγ-i sačubasu ba bodistv sümir aγula metü ülü ködelün aju.
translit. Ked be tere oron-dur iregsen ükerči qoniči tülege:či köbegü:ked üjejü üküdel dekičidkür-i üje üküdel dekičidkür-i üje keme:n modun-u ungγaril-i imerčü aman qabar čikin-ü nüked-e:če sübelejü ene tere etege:d γarγaba:su ba qoyar čikin-e:če modun dürüjü ergübe:sü ber niγu:r-tur širuγai burtaγ-i sačuba:su ba Bodistv Sümir aγu:la metü ülü ködelün aju.
360
bodistv-un tere metü ünen-i tngri terigüten üjejü ülemji maši biširen süsüljü ürgülji takil tabiγ üyiledčü oγtarγui-luγ-a sača sedkil-tü-yin oγtarγui-luγ-a sača diyan-i bišilγaqui medejü bida ber tegünčilen bolqu boltuγai kemen qutuγ ber γuyun abai.
translit. Bodistv-un tere metü ünen-i tngri terigü:ten üjejü ülemji maši biširen süsüljü ürgülji takil tabiγ üyi:ledčü oγtarγui-luγ-a: sača [39b] sedkil-tü-yi:n oγtarγui-luγ-a: sača diyan-i bišilγaqui medejü bida ber tegü:nčilen bolqu boltuγai keme:n qutuγ ber γuyun abai.
361
translit. Tendeče Bodistv-i yeke toyin yeke toyin keme:ge:r-ün: Maq-a širamani keme:n nereyi:dbei.
362
tere čaγ-tur sudodani qaγan subrabodi qaγan qoyaγula bodistv-i teyin berke-eče qataγujin amui kemekü-yi medejü ürgülji üjegülün aran aγulγan aju.
translit. Tere čaγ-tur Sudodani qaγa:n Subrabodi qaγa:n qoyaγu:la Bodistv-i teyi:n berke-e:če qataγu:jin amui keme:kü-yi medejü ürgülji üjegü:lün aran aγu:lγan aju.
364
ali čaγ-tur bodistv qataγujin terigülegsen čaγ-ača čibiltü šimnu irejü čöle qaγalγ-a erir-ün bodistv-un dergede-eče qaγačal ügei abasu ber čöle qaγalγ-a olun yadaju emüne inü irejü jögelen üge-ber arγadan ögüler-ün köbegün-e amitan-a qayiralaγdaqu amin bui.
translit. Ali čaγ-tur Bodistv qataγu:jin terigü:legsen čaγ-a:ča čibiltü šimnu irejü čöle: qaγa:lγ-a erir-ün: Bodistv-un dergede-e:če qaγačal ügei aba:su ber čöle: qaγa:lγ-a olun yadaju emüne inü irejü jöge:len üge-be:r arγadan ögüler-ün: Köbegü:n-e: amitan-a qayi:ralaγdaqu amin bui.
366
amidu-dur-iyan buyantu-yi bütügebesü qoyina tegün-dür gemšigüri ügei öngge čirai-ban γutuju üküküi-dür oyir-a bolju amui.
translit. Amidu-dur-iya:n buyantu-yi bütüge:be:sü qoyi:na tegü:n-dür gemšigü:ri ügei öngge čirai-ba:n γutuju üküküi-dür oyi:r-a bolju amui.
367
translit. [40a] Nögüge: döčin: Ükükü-yi:n šiltaγa:n mingγaba:r üleküi amiduraqu-yi:n šiltaγa:n nigeken ber /ügei/ büi.
371
qataγujiγsan-u sayin inu ali bui kemen ögülebesü bodistv ögüler-ün nigül kilinčes-ün ijaγurtu či öber-ün tusayin tula irejü amui.
translit. Qataγu:jiγsan-u sayi:n inu ali bui keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Nigül kilinčes-ün ijaγu:rtu či öbe:r-ün tusayi:n tula irejü amui.
372
öber-tür-iyen buyan-i keregleküi sedkil öčügüken ber ügei čibiltü šimnu ked be öber-tür buyan-i erigči tegün-e tere üge-yi ögülekü yosutu.
translit. Öbe:r-tür-iye:n buyan-i keregleküi sedkil öčügü:ken ber ügei čibiltü šimnu ked be öbe:r-tür buyan-i erigči tegü:n-e tere üge-yi ögülekü yosutu.
377
tačiyaqui duran γutuqui quričaqui ayuqui umtaraqui tegüdešiyeküi kilingleküi bučaqui olja eriküi öber-iyen maγtaju busud-i dorumjilaqui maγui-dur unaγaqui edeger čerig-i činü duradqui medereküi bilig-iyer-iyen turqaru bišilγan sakibasu ele maγui sedkiltü či namayi yakin čidaqu.
translit. Tačiya:qui duran γutuqui quričaqui ayuqui umtaraqui tegüdešiye:küi kilingleküi bučaqui olja eriküi öbe:r-iye:n maγtaju busud-i dorumjilaqui maγu:i-dur unaγa:qui edege:r čerig-i činü [40b] duradqui medereküi bilig-iye:r-iye:n turqaru bišilγan sakiba:su ele maγu:i sedkiltü či namayi ya:kin čidaqu.
379
translit. Qadqulduγa:n-dur mönde ükübe:sü kilis γartaju aγsan ber yaγu:n tusa üge-yi:n kereg činü ese bütübei.
380
ükügsen-eče ülekü bolbai či kemebesü čibiltü šimnu ülemji maši γašiγudaju ugilan ugilan oron-dur-iyan qariiba.
translit. Ükügsen-e:če ülekü bolbai či keme:be:sü čibiltü šimnu ülemji maši γašiγu:daju ugi:lan ugi:lan oron-dur-iya:n qariiba.
381
tendeče ali čaγ-tur jirγuγan on tegüsügsen tere čaγ-tur bodistv sedkir-ün ene mör ber jobalang-i maγad γarγan čidaqu mör busu bui.
translit. Tendeče ali čaγ-tur jirγuγa:n on tegüsügsen tere čaγ-tur Bodistv sedkir-ün: Ene mör ber jobalang-i maγad γarγan čidaqu mör busu bui.
382
mungqaγ amitan-u munuγsan mör-i moquγaqu-yin tulada teden-eče neng ülegüi daγusqui-a berke qataγujil-iyar teden-ü törü-yi türidken barabai bi.
translit. Mungqaγ amitan-u munuγsan mör-i moquγa:qu-yi:n tulada teden-e:če neng ülegü:i daγu:squi-a berke qataγu:jil-iya:r teden-ü törü-yi türidken barabai bi.
383
edüge bi egüneče busu ali čaγ-tur ečige-yügen čečeglig deki čambu modun-u següder-tür saγuju teyin böged tegüsken üyiledügsen dörben samadi diyan kemebesü bodi qutuγ-un
translit. Edüge: bi egü:ne:če busu ali čaγ-tur ečige-yüge:n čečeglig deki čambu modun-u segü:der-tür saγu:ju teyi:n böge:d tegüsken üyi:ledügsen dörben samadi diyan keme:be:sü bodi qutuγ-un
385
edüge tere mör-i bütügeküi-e ene bey-e-dür küčün ügei-yin tulada ende bütügen ülü čidaγad ene beyeber bodi jirüken-dür ese odbasu bi qoyidu čaγ-un amitan-a tusayi ese üyiledügsen bolqu-yin tula idegen yeke-de idejü bey-e-dür küčün oruγulju tendeče bodi jirüken-dür odsuγai kemen sedkijü tendeče bodistv tere oron-ača bosču edüge bi buram šikir terigüten küčütü čibigin idegen-i idemüi kemen bügüden-e sonosqan ögülegsen-i tabun bančaki nöküd sonosču sedkir-ün ene gautam toyin eyimü oron-dur eyimü mör-iyer eyimü qataγujil-iyar qutuγtan-u bilge bilig-i tuγulun yadaju edüge idegen yekede idejü yaγun-i tuγulsuγai kememüi ene kemen duran qočorču kemejü varanasa balγasun-u iršibtan neretü görügesü-tü oi-dur saγur-a odbai.
translit. Edüge: tere mör-i bütüge:küi-e ene bey-e-dür küčün ügei-yi:n tulada ende bütüge:n ülü čidaγa:d ene beyebe:r bodi jirüken-dür ese odba:su bi qoyi:du čaγ-un amitan-a tusayi ese üyi:ledügsen bolqu-yi:n tula idege:n yeke-de idejü bey-e-dür küčün oruγu:lju tendeče bodi jirüken-dür odsuγai keme:n sedkijü tendeče Bodistv tere oron-a:ča bosču edüge: bi buram šikir terigü:ten küčütü čibigin idege:n-i idemüi keme:n bügüden-e sonosqan ögülegsen-i tabun bančaki nöküd sonosču sedkir-ün: Ene Gautam toyin eyi:mü oron-dur eyi:mü mör-iye:r eyi:mü qataγu:jil-iya:r qutuγtan-u bilge bilig-i tuγu:lun yadaju edüge: idege:n yekede idejü yaγu:n-i tuγu:lsuγai keme:müi ene keme:n duran qočorču keme:jü Varanasa balγasun-u Iršibtan neretü görüge:sü-tü oi-dur saγu:r-a odbai.
386
tendekin ögüleldür-ün amuγulang-tu jirγalangtu diyan-iyar abuγad burqan bolqui-yi ülü tačiyaγan ali tere busud-i urilčaγulqu-yin tulada asuru daγusqui-a berke qataγujiqui γayiqamšiγ busuγu.
translit. Tendekin ögüleldür-ün: Amuγulang-tu jirγalangtu [41b] diyan-iya:r abuγa:d burqan bolqui-yi ülü tačiya:γa:n ali tere busud-i urilčaγu:lqu-yi:n tulada asuru daγu:squi-a berke qataγu:jiqui γayi:qamšiγ busuγu:.
387
tngri kümün-ü erketen-e teberijü uqaraju öskegdegsen teyin ber qataγujin daγusqui inu terigüber mörgügdeküi yosutu busuγu.
translit. Tngri kümü:n-ü erketen-e teberijü uqaraju öskegdegsen teyi:n ber qataγu:jin daγu:squi inu terigü:be:r mörgügdeküi yosutu busuγu.
388
translit. Arban qoyar jokiya:ngγui üyi:les-e:če berke-e:če qataγu:jiγsan neretü doluduγa:r bölög.
390
üküdel-dür oγoruγsan orliyasun-i erijü degel kisügei kemen sedkigsen-dür sučati neretei ökin-ü šibegčin dari neretei üküjü sarm-a-yin oljin-iyar örlidčü üküdel-dür oγoruγsan-i üjejü jegün köl-iyer gičkijü baraγun γar-iyar tataju abuγsan tere čaγ-tur γajar-un deger-e köngdei-e aqun tngri-ner ögüleldür-ün čakravarti qaγan-u
translit. Üküdel-dür oγo:ruγsan orliya:sun-i erijü dege:l ki:sügei keme:n sedkigsen-dür Sučati neretei ökin-ü šibegčin Dari neretei üküjü Sarm-a-yi:n oljin-iya:r örlidčü üküdel-dür oγo:ruγsan-i üjejü jegü:n köl-iye:r gičkijü baraγu:n γar-iya:r tataju abuγsan tere čaγ-tur γajar-un dege:r-e köngdei-e aqun tngri-ner ögüleldür-ün: Čakravarti qaγa:n-u
391
nögüge döčin qoyar jirγalang-i tebčijü üküdel deki orliyasun-dur bökeyikü inü γayiqamšiγ ni γayiqaγdaqu ülükü büi kemen γayiqalduqu tere daγun ulam mön deger-e akaništa-dur kürtele sonosču tegünčilen kü γayiqalduju maγtaldubai.
translit. [42a] Nögüge: döčin qoyar: jirγalang-i tebčijü üküdel deki orliya:sun-dur bökeyi:kü inü γayi:qamšiγ ni γayi:qaγdaqu ülükü büi keme:n γayi:qalduqu tere daγu:n ulam mön dege:r-e Akaništa-dur kürtele sonosču tegü:nčilen kü γayi:qalduju maγtaldubai.
392
tendeče bodistv edüge egüni ugiyan usun bolbasu yaγun kemen sedkigülüged sača tngri-ner alaγabar γajar deledčü naγur-i üjegülügsen-dür usun olbai.
translit. Tendeče Bodistv edüge: egü:ni ugiya:n usun bolba:su yaγu:n keme:n sedkigü:lüge:d sača tngri-ner alaγaba:r γajar deledčü naγu:r-i üjegü:lügsen-dür usun olbai.
393
ugiyaqui gürü bolbasu yaγun kemen sedkigsen-i qurmusta tngri uqaju qabtaγai gürü-yi ber üjegüljü qurmusta bi ugiyaju ögsügei kemebesü ger-teče γaruγsan öber-ün üyile-ben öbesüben üyiledküi-yi uqaγulqu-yin tula ese bolju öber-iyen ugiyabai.
translit. Ugiya:qui gürü bolba:su yaγu:n keme:n sedkigsen-i qurmusta tngri uqaju qabtaγai gürü-yi ber üjegü:ljü Qurmusta bi ugiya:ju ögsügei keme:be:sü ger-teče γaruγsan öbe:r-ün üyi:le-be:n öbe:sübe:n üyi:ledküi-yi uqaγu:lqu-yi:n tula ese bolju öbe:r-iye:n ugiya:bai.
396
γarun tuγurbiγsan-dur naγanai-/yin/ čibil-tü šimnu nigen öndür ergi bolγan qubilγaγsan-dur bodistv egüni üjejü öber-ün qubilγan küčün-iyer γarun čidabasu ber busud-ta tusayi sedkijü tere naγur-un kijaγar-a bükü kakubi neretü modun-dur aqu ökin tngri-dür ögüler-ün modun-u gešigün-i nadur doruγši bolγaju ög kemebesü tegünčilen bökeyilgejü öggügsen-i tataju γarču mön modun-u dour-a saγuju degel-iyen oyubai.
translit. γarun tuγu:rbiγsan-dur naγanai-/yi:n/ čibil-tü šimnu nigen öndür ergi bolγan qubilγaγsan-dur Bodistv egü:ni üjejü öbe:r-ün qubilγa:n küčün-iye:r γarun čidaba:su ber [42b] busud-ta tusayi sedkijü tere naγu:r-un kijaγa:r-a bükü Kakubi neretü modun-dur aqu ökin tngri-dür ögüler-ün: Modun-u gešigü:n-i nadur doruγši bolγaju ög keme:be:sü tegü:nčilen bökeyi:lgejü öggügsen-i tataju γarču mön modun-u dour-a saγu:ju dege:l-iye:n oyubai.
398
tere čaγ-tur ariγun oron daki nirmali-baraba neretü tngri-yin köbegün tngri-ner-ün altan önggetü al šira kars-a-yi öggün öčigsen-i ber abun soyurqabai.
translit. Tere čaγ-tur ariγu:n oron daki Nirmali-baraba neretü tngri-yi:n köbegü:n tngri-ner-ün altan önggetü al šira kars-a-yi öggün öčigsen-i ber abun soyurqabai.
399
ali čaγ-tur yeke emkütü idegen-i idesügei kemegsen tere čaγ-tur bodistv urida berke-eče qataγujin terigülegsen-eče bodistv terigülen tabun bančaki toyid-ta arča-yin ür-e terigüten-i lab barin aγsan nandabali terigüten arban ökid yeke emkütü idegele/g/degsen-iyer bey-e-yin küčün oruju balγad-tur binvad γuyun oruγsan-dur
translit. Ali čaγ-tur yeke emkütü idege:n-i idesügei keme:gsen tere čaγ-tur Bodistv urida berke-e:če qataγu:jin terigü:legsen-e:če Bodistv terigü:len tabun bančaki toyid-ta arča-yi:n ür-e terigü:ten-i lab barin aγsan Nandabali terigü:ten arban ökid yeke emkütü idege:le/g/degsen-iye:r bey-e-yi:n küčün oruju balγad-tur binvad γuyun oruγsan-dur
400
translit. [43a] Nögüge: döčin γurban: Tendeče terigü:lejü bügüde irgen čoγtu γou-a toyin keme:n ögülekü bolba.
401
basa mön qataγujiqui čaγ-tur šiltegen-ü kümün nandi nandibali ner-e-ten ökid edür-tür naiman jaγun biraman-nuγud-ta čai bariju minu idegen-i idegsen-iyer deger-e ügei ünen tegüs tuγuluγsan burqan bolqu boltuγai kemen qutuγ γuyuγsan ajuγu.
translit. Basa mön qataγu:jiqui čaγ-tur šiltege:n-ü kümü:n Nandi Nandibali ner-e-ten ökid edür-tür naiman jaγu:n biraman-nuγu:d-ta čai bariju minu idege:n-i idegsen-iye:r dege:r-e ügei ünen tegüs tuγu:luγsan burqan bolqu boltuγai keme:n qutuγ γuyuγsan ajuγu:.
402
ali čaγ-tur bodistv samtabs kiged kars-a degel-i emüsčü šinayani-yin balγasun-dur binvad γuyun oruγsan tere čaγ-tur olan tngri-ner nandi nandibali nereten ökid-te ögüler-ün ali tere tan-u urida qutuγ γuyuγsan tere üyile edüge bütüküi bolba.
translit. Ali čaγ-tur Bodistv samtabs ki:ge:d kars-a dege:l-i emüsčü Šinayani-yi:n balγasun-dur binvad γuyun oruγsan tere čaγ-tur olan tngri-ner Nandi Nandibali nereten ökid-te ögüler-ün: Ali tere tan-u urida qutuγ γuyuγsan tere üyi:le edüge: bütüküi bolba.
403
bodistv-tur čibigin küčütü binvad-iyan bari kemen ögülegsen-i tede ökid sonosču ülemji maši bayasuγad manaγarši inu yaγaraju mingγan ünigen-ü sün-i saγaju tabun jaγun ünigen-e uγulγabasu tabun jaγun-ača qoyar jaγun tabin-a, qoyar jaγun tabin-ača jaγun-a, jaγun-ača tabin-a, tabin-ača qorin tabun-a uulγaju saγaγsan sün-dür buram šikir kiged-i qoliju tuturγan amusun činaγsan-dur öljeitü utasun kiged labai linqu-a terigüten öljei-tü qutuγtu belges γaruγsan-i üjejü sedkir-ün ede belges boluγsan-iyar bodistv egüni idegülüged burqan bolqui-a sesig ügei kemen bayasču čečeg kiged sayin ünürtü usun sačuju bürün.
translit. Bodistv-tur čibigin küčütü binvad-iya:n bari keme:n ögülegsen-i tede ökid sonosču ülemji maši bayasuγa:d manaγarši inu yaγa:raju mingγan ünige:n-ü sün-i saγa:ju tabun jaγu:n ünige:n-e uγu:lγaba:su tabun jaγu:n-a:ča qoyar [43b] jaγu:n tabin-a, qoyar jaγu:n tabin-a:ča jaγu:n-a, jaγu:n-a:ča tabin-a, tabin-a:ča qorin tabun-a uulγaju saγa:γsan sün-dür buram šikir ki:ge:d-i qoliju tuturγan amusun činaγsan-dur öljeitü utasun ki:ge:d labai linqu-a terigü:ten öljei-tü qutuγtu belges γaruγsan-i üjejü sedkir-ün: Ede belges boluγsan-iya:r Bodistv egü:ni idegü:lüge:d burqan bolqui-a sesig ügei keme:n bayasču čečeg ki:ge:d sayi:n ünürtü usun sačuju bürün.
405
ba idegen-i ariγui-a sakisuγai kemen ögülebesü sayin sayin eši minü teyin kisügei kemen biraman-i erin aliba jüg odbasu biraman ügei mön bodistv-i üjejü qariju irejü ökin-e ögüler-ün biraman ügei nigen čoγtu γou-a toyin bui kemebesü ökin ögüler-ün tere böged yeke biraman bui.
translit. Ba idege:n-i ariγu:i-a sakisuγai keme:n ögülebe:sü sayi:n sayi:n eši minü teyi:n ki:sügei keme:n biraman-i erin aliba jüg odba:su biraman ügei mön Bodistv-i üjejü qariju irejü ökin-e ögüler-ün: Biraman ügei nigen čoγtu γou-a toyin bui keme:be:sü ökin ögüler-ün: Tere böge:d yeke biraman bui.
407
nögüge döčin dörben ilejü öčijü iregülügsen-dür kündülen debüsker-tür saγulju sütü amusun-i altan saba-dur dügürgejü mörgüjü idegülün öčigsen-dür bodistv ögüler-ün ökin-e idegen-i činü abuluγ-a bi.
translit. [44a] Nögüge: döčin dörben: ile:jü öčijü iregü:lügsen-dür kündülen debüsker-tür saγu:lju sütü amusun-i altan saba-dur dügü:rgejü mörgüjü idegü:lün öčigsen-dür Bodistv ögüler-ün: Ökin-e: idege:n-i činü abuluγ-a: bi.
410
yambar taγalaqui ber üyiledün soyurq-a kemen öčibesü tendeče bodistv tere binvad-i abuγad šinayani balγasun-ača γarču odču edür-ün idegen-ü čaγ boluγsan-dur nayiranja mören-dür kürčü kars-a degel binvad idegen-i mören-ü kijaγar-a talbiju bey-e ugiyan usun-dur oruγsan tere čaγ-tur tngri-ner eldeb čečeg-üd sačuju eldeb sayin ünürtü usun-iyar bodistv-un bey-e-yi ugiyan öčibei.
translit. Yambar taγa:laqui ber üyi:ledün soyurq-a keme:n öčibe:sü tendeče Bodistv tere binvad-i abuγa:d Šinayani balγasun-a:ča γarču odču edür-ün idege:n-ü čaγ boluγsan-dur Nayi:ranja mören-dür kürčü kars-a dege:l binvad idege:n-i mören-ü kijaγa:r-a talbiju bey-e ugiya:n usun-dur oruγsan tere čaγ-tur tngri-ner eldeb čečeg-ü:d sačuju eldeb sayi:n ünürtü usun-iya:r Bodistv-un bey-e-yi ugiya:n öčibei.
411
translit. Ugiya:γsan usun-i mön tngri-ner takil-un šitüge:n bolγar-un: öbe:r-ün öbe:r-ün oron-dur-iya:n abču odbai.
412
translit. Üsün saqal-i [44b] Nandi, Nandibali nereten ökid suburγan bosqaju takiqu-yi:n tula abuluγ-a:.
413
tendeče bodistv usun-ača γarču saγuqui-a sedkijü nayiranja mören-i üjebesü tende bükü luu-yin ökin γajar dour-a-ača γarču irejü arslan-tu erdini tabčang qubilγaju saγulun öčigsen-dür tende saγuju egeči döi qoyar ökid-i ülemji maši nigülesküi sedkil-iyer sütü amusun-i kereg-iyer iden soyurqaju altan saba-yi nayiranča mören-dür oγorbai.
translit. Tendeče Bodistv usun-a:ča γarču saγu:qui-a sedkijü Nayiranja mören-i üjebe:sü tende bükü luu-yi:n ökin γajar dour-a-a:ča γarču irejü arslan-tu erdini tabčang qubilγaju saγu:lun öčigsen-dür tende saγu:ju egeči döi qoyar ökid-i ülemji maši nigü:lesküi sedkil-iye:r sütü amusun-i kereg-iye:r iden soyurqaju altan saba-yi Nayi:ranča mören-dür oγo:rbai.
414
translit. Tegü:nü šiltaγa:n-iya:r toyin kümü:n keme:be:sü tngri kümü:n-e takiγdaqui lab-un oron buyu.
415
busud-ta öglige öggügči ögligeči busu-yi uqaγuluγad basa ber burqan-u ed-i ken ba ülü šinggekü-yin tula joriju barimtalaqui ügei sedkil-iyer usun-dur oγoruγsan-i sagar-a neretü luus-un qaγan mön deger-e irejü takiγdaqu yosutu kemen takil-un šitügen bolγan abuγsan-i qurmusta tngri včir qošiγutu garudi bolun qubilju bulin tuγurbiγsan-dur bulin yadaju
translit. Busud-ta öglige öggügči ögligeči busu-yi uqaγu:luγa:d basa ber burqan-u ed-i ken ba ülü šinggekü-yi:n tula joriju barimtalaqui ügei sedkil-iye:r usun-dur oγo:ruγsan-i Sagar-a neretü luus-un qaγa:n mön dege:r-e irejü takiγdaqu yosutu keme:n takil-un šitüge:n bolγan abuγsan-i Qurmusta tngri včir qošiγu:tu garudi bolun qubilju bulin tuγu:rbiγsan-dur bulin yadaju
416
nögüge döčin tabun jalbariju γuyuγsan-dur ögtejü γučin γurban tngri-yin γajar-a abču odču takiγad ejiy-e kürtele ber on-u čaγ-un takil-i üyiledün amui.
translit. [45a] Nögüge: döčin tabun: jalbariju γuyuγsan-dur ögtejü γučin γurban tngri-yi:n γajar-a abču odču takiγa:d ejiy-e: kürtele ber on-u čaγ-un takil-i üyi:ledün amui.
418
bodistv teyin sütü amusun-i idegülüged sača buyan kiged bilge bilig-ün küčün-iyer bey-e inü uridu yosuγar lagsan nayiraγ-iyar čimegdejü toγorin altan gereltü bolbai.
translit. Bodistv teyi:n sütü amusun-i idegü:lüge:d sača buyan ki:ge:d bilge bilig-ün küčün-iye:r bey-e inü uridu yosuγa:r lagsan nayi:raγ-iya:r čimegdejü toγo:rin altan gereltü bolbai.
419
tendekin ögüler-ün yambar bolur saba-dur dabtamal altan tüsürügsen metü buyan-u küčün-iyer sütü amusun-i idegülüged sača tegünü bey-e čambu mören-ü altan-dur adali bolun odču edüge bodi modun-u dergede odsuγai kemen tuγurbin amui.
translit. Tendekin ögüler-ün yambar bolur saba-dur dabtamal altan tüsürügsen metü buyan-u küčün-iye:r sütü amusun-i idegü:lüge:d sača tegü:nü bey-e Čambu mören-ü altan-dur adali bolun odču edüge: bodi modun-u dergede odsuγai keme:n tuγu:rbin amui.
420
tendeče bodistv šimnus-ača teyin böged ülejü γarqu-yin tulada arban jirγuγan düritü γajar-un jüg-tür bodi modun qamiγ-a bükü tere jüg-tür yeke eres-ün ülü ködölküi yabudal erketen-ü takil-un modun metü-yin yabudal sümir aγula-dur adali kündü jibqulangtu yabudal kemeküi-eče nirvan-u balγasun-dur odqui yabudal kemeküi-dür kürtele tabin jirγuγan jüyil yabudal-iyar bodi jirüken-dür odun tuγurbiγsan tere čaγ-tur kei-yin egüled-ün tngri-yin köbegüd nayiranja mören-eče bodi jirüken-dür kürtele odqui mör-i ariγun-a sayitur arčiju šigürčü eldeb sayin ünürten usun-i sačuju eldeb čečeg-üd-i delgen sačubai.
translit. Tendeče Bodistv šimnus-a:ča teyi:n böge:d ülejü γarqu-yi:n tulada arban jirγuγa:n düritü γajar-un jüg-tür bodi modun qamiγ-a: bükü [45b] tere jüg-tür yeke eres-ün ülü ködölküi yabudal erketen-ü takil-un modun metü-yi:n yabudal Sümir aγu:la-dur adali kündü jibqulangtu yabudal keme:küi-e:če nirvan-u balγasun-dur odqui yabudal keme:küi-dür kürtele tabin jirγuγa:n jüyi:l yabudal-iya:r bodi jirüken-dür odun tuγu:rbiγsan tere čaγ-tur kei-yi:n egü:led-ün tngri-yi:n köbegü:d Nayiranja mören-e:če bodi jirüken-dür kürtele odqui mör-i ariγu:n-a sayi:tur arčiju šigü:rčü eldeb sayi:n ünürten usun-i sačuju eldeb čečeg-ü:d-i delgen sačubai.
421
tere čaγ-tur γurban mingγan yirtinčü deki aγulas-un modun üjügüd bügüde bodi jirüken-ü jüg böküyijü tere edür törügsen köbegüked bügüde bodi jirüken-ü jüg-tür derelebei.
translit. Tere čaγ-tur γurban mingγan yirtinčü deki aγu:las-un modun üjügü:d bügüde bodi jirüken-ü jüg böküyi:jü tere edür törügsen köbegü:ked bügüde bodi jirüken-ü jüg-tür derelebei.
423
nögüge döčin jirγuγan qoyar-un jaγur-a-tu mör-ün baraγun jegün eteged nigen gürüs-tür kürtele doluγan erdinis-iyer bütügsen doluγan dal-a modun turuγ öndür seüke-yin deger-e tngri-ner-ün ed-iyer bütügsen duvaja šikür banjid čomurliγ-ud-i uran-a sayitur jergelegüljü qoγoča turuγ qoγoča turuγ-un jabsartai-a inu jöb jöb öndür erdini-yin seüke-dür eldeb erdinis-i unjiγuluγsan dal-a modun jergelen bayiγulbai.
translit. [46a] Nögüge: döčin jirγuγa:n: qoyar-un jaγu:r-a-tu mör-ün baraγu:n jegü:n etege:d nigen gürüs-tür kürtele doluγa:n erdinis-iye:r bütügsen doluγa:n dal-a modun turuγ öndür seüke-yi:n dege:r-e tngri-ner-ün ed-iye:r bütügsen duvaja šikür banjid čomurliγ-u:d-i uran-a sayi:tur jergelegü:ljü qoγoča turuγ qoγoča turuγ-un jabsartai-a inu jöb jöb öndür erdini-yi:n seüke-dür eldeb erdinis-i unjiγu:luγsan dal-a modun jergelen bayi:γu:lbai.
424
qošiγad dala modud-un jaγur-a jaγur-a küjitü usun-iyar dügürügsen altan qumaki debüsügsen naγur-tur udbal-a terigüten čečeg-üd-iyer čimejü vayiduri erdini gičkigürtü-yin dotur-a eldeb öngge daγun sayitan šibaγuqad-iyar dügürügsen-i bolγabai.
translit. Qošiγa:d dala modud-un jaγu:r-a jaγu:r-a küjitü usun-iya:r dügü:rügsen altan qumaki debüsügsen naγu:r-tur udbal-a terigü:ten čečeg-ü:d-iye:r čimejü vayiduri erdini gičkigü:rtü-yi:n dotur-a eldeb öngge daγu:n sayi:tan šibaγu:qad-iya:r dügü:rügsen-i bolγabai.
425
naiman tümen tngri-yin ökid küji-tü usun sačuju naiman tümen tngri-yin ökid tngri-ner-ün ünürtü čečeg-üd sačubai.
translit. Naiman tümen tngri-yi:n ökid küji-tü usun sačuju naiman tümen tngri-yi:n ökid tngri-ner-ün ünürtü čečeg-ü:d sačubai.
426
dal-a modud-un emün-e nijiged erdini kib-iyer čimegtü jedküger talbiju jedküger dutum-dur agaru čindan terigüten čaγ čaγ-tur tüleküi küjis-i bariγsan tngri-yin ökid küji ayaγ-a barin bayiju tabun tümen tngri-yin ökid tngri-ner-ün quγur daγun-u kög jokiyaju bayin bükü tere čaγ-tur tendeče bodistv qamuγ yirtinčü-yi ködelgejü nayud költi jüyilten yeke gerel-nügüd-i talbiju jaγun mingγan jüyilten quγur daγun-i činggiljaγulju eldeb čečeg-ün quras-i oruγulju olan mingγan önggeten takil-un talbil dalbaljaγulju költi nayud yeke kögörges-i künggiriskegüljü jaγan morin terigüten-i daγudaγulju toγus toti kekügei sarik čivačivag toγus terigüten eldeb šibaγud debserin toγorin büküi-lüge nigen-e neng olan jaγun mingγan sedkijü ülü testeküi sedkil-ün visai-ača nögčigsen teyimün teyimün öljeitü qutuγtu
translit. [46b] Dal-a modud-un emün-e nijige:d erdini kib-iye:r čimegtü jedküger talbiju jedküger dutum-dur agaru čindan terigü:ten čaγ čaγ-tur tüleküi küjis-i bariγsan tngri-yi:n ökid küji ayaγ-a barin bayi:ju tabun tümen tngri-yi:n ökid tngri-ner-ün quγu:r daγu:n-u kög jokiya:ju bayi:n bükü tere čaγ-tur tendeče Bodistv qamuγ yirtinčü-yi ködelgejü nayud költi jüyi:lten yeke gerel-nügü:d-i talbiju jaγu:n mingγan jüyi:lten quγu:r daγu:n-i činggiljaγu:lju eldeb čečeg-ün quras-i oruγu:lju olan mingγan önggeten takil-un talbil dalbaljaγu:lju költi nayud yeke kögö:rges-i künggiriskegü:ljü jaγa:n morin terigü:ten-i daγu:daγu:lju toγus toti kekügei sarik čivačivag toγus terigü:ten eldeb šibaγu:d debserin toγo:rin büküi-lüge: nigen-e neng olan jaγu:n mingγan sedkijü ülü testeküi sedkil-ün visai-a:ča nögčigsen teyi:mün teyi:mün öljeitü qutuγtu
428
tere čaγ-tur γurban mingγan yeke mingγan yirtinčü-yin ejen vasavarti neretü yeke esrua qamuγ esrua nöküd-iyen uriju ögüler-ün nöküd-e kičiyegel-ün quyaγ-i emüsčü, bodistv-nar-un yabudal-i tegüsken üyiledügsen uyidqar ügei sedkiltü yeke bodistv burqan-u qamuγ nom-i tegüskekü-yin tulada bodi jirüken-dür odču amui.
translit. Tere čaγ-tur γurban mingγan yeke mingγan yirtinčü-yi:n ejen Vasavarti neretü yeke Esrua qamuγ esrua nöküd-iye:n uriju ögüler-ün: Nöküd-e: kičiye:ge:l-ün quyaγ-i emüsčü, Bodistv-nar-un yabudal-i tegüsken üyi:ledügsen uyi:dqar ügei sedkiltü yeke Bodistv burqan-u qamuγ nom-i tegüskekü-yi:n tulada bodi jirüken-dür odču amui.
429
odču tegün-e takil-i üyiled kemen šilüglen ögüler-ün tegün-e ken itegejü takil-i üyiledbesü tegün-dür maγui törül-ün ayul ülü boluyu.
translit. Odču tegü:n-e takil-i üyi:led keme:n šilüglen ögüler-ün: Tegü:n-e ken itegejü takil-i üyi:ledbe:sü tegü:n-dür maγu:i törül-ün ayul ülü boluyu.
431
tngri-ner-tür ba taki delekei-dür deger-e oγtarγui-dur ba taki qaršis-tur tegün-lüge adali ken ba ügei tegüber tegün-e takil-i üyiledüdkün kemen ögülejü ene γurban mingγan yeke mingγan yirtinčü bügüde-yi gürü kiγurmaγ ügei alaγan metü tegši bolγaju mani subud vayiduri terigüten erdinis-iyer čimejü kürteküi-e jögelen duran-dur jokistu bolγabai.
translit. Tngri-ner-tür ba taki delekei-dür dege:r-e oγtarγui-dur ba taki qaršis-tur tegü:n-lüge: adali ken ba ügei tegü:be:r tegü:n-e takil-i üyi:ledüdkün keme:n ögülejü ene γurban mingγan yeke mingγan yirtinčü bügüde-yi gürü kiγu:rmaγ ügei alaγan metü tegši [47b] bolγaju mani subud vayiduri terigü:ten erdinis-iye:r čimejü kürteküi-e jöge:len duran-dur jokistu bolγabai.
432
busu ber yambar ene yirtinčü-yi čimegsen metü tegünčilen arban jüg-tür bükü esrua qurmusta terigüten yirtinčü sakiγčid bügüdeger tegünčilen kü öber-ün öber-ün burqan-u ulus-i uran-a sayitur čimejü nigen nigen-dür tüyidker ügei esergü tesergü üjegdegülküi bolγan geyigülbei.
translit. Busu ber yambar ene yirtinčü-yi čimegsen metü tegü:nčilen arban jüg-tür bükü Esrua Qurmusta terigü:ten yirtinčü sakiγčid bügüdege:r tegü:nčilen kü öbe:r-ün öbe:r-ün burqan-u ulus-i uran-a sayi:tur čimejü nigen nigen-dür tüyi:dker ügei esergü tesergü üjegdegü:lküi bolγan geyi:gü:lbei.
433
bodi jirüken-i sakiγči udgali mudgali terigülen arban jirγuγan tngri-ner ber bodi jirüken-ü γadaγun nayan ber-e-dür kürtele doluγan dabqur doluγan erdinis-iyer bütügsen seüke-yi toγorin jergelegülügsen-ü deger-e eldeb erdinis-i tourlaγsan doluγan dabqur dal-a modun-i jergelegülbei.
translit. Bodi jirüken-i sakiγči Udgali Mudgali terigü:len arban jirγuγa:n tngri-ner ber bodi jirüken-ü γadaγu:n nayan be:r-e-dür kürtele doluγa:n dabqur doluγa:n erdinis-iye:r bütügsen seüke-yi toγo:rin jergelegü:lügsen-ü dege:r-e eldeb erdinis-i tourlaγsan doluγa:n dabqur dal-a modun-i jergelegü:lbei.
434
jaγur-a jaγur-a anu erdini kiged qongqos-un uljiγas = unjilγas elgüjü eldeb erdini šigidkegsen dabtamal altan kisar-i bayiγulju altan linqus-i jergelebei.
translit. Jaγu:r-a jaγu:r-a anu erdini ki:ge:d qongq96os-un uljiγas [= unjilγas] elgüjü eldeb erdini šigidkegsen dabtamal altan kisar-i bayi:γu:lju altan linqus-i jergelebei.
436
nögüge döčin naiman yirtinčü ulus-tur kedüi bükü ab ali čimeg bügüde bodi jirüken-dür üjegdejü bodi jirüken dekičimeg-üd ber tedeger ulus-tur üjegdeküi bolγabai.
translit. [48a] Nögüge: döčin naiman:] yirtinčü ulus-tur kedüi bükü ab ali čimeg bügüde bodi jirüken-dür üjegdejü bodi jirüken dekičimeg-ü:d ber tedege:r ulus-tur üjegdeküi bolγabai.
437
basa ber bodi modun-dur aqun vinu, balgu, sumani, očomati ner-e-ten dörben ökin tngri ber nayan dal-a modun turuγ öndür bodi modun-u orčin eldeb erdinis-ün mod terigüten-i tegünčilen kü čimejü üjejü ülü qanaqui metü bolγabai.
translit. Basa ber bodi modun-dur aqun Vinu, Balgu, Sumani, Očomati ner-e-ten dörben ökin tngri ber nayan dal-a modun turuγ öndür bodi modun-u orčin eldeb erdinis-ün mod terigü:ten-i tegü:nčilen kü čimejü üjejü ülü qan[a]qui metü bolγabai.
438
tere metü bodi jirüken dekitedeger čimeg-üd-i tngri luus terigüten tede ele čiγuluγsad üjejü ülemji maši γayiqaju ögüleldür-ün adalidqaši ügei buyan-u šiltaγan ači ür-e-eče boluγsan ene metü asuru sayin sayin kemen ögülegsen deger-e ögülejü öber-ün öber-ün orod-iyan üküdel-dür üliküi sedkil törügülbei.
translit. Tere metü bodi jirüken dekitedege:r čimeg-ü:d-i tngri luus terigü:ten tede ele čiγu:luγsad üjejü ülemji maši γayi:qaju ögüleldür-ün: Adalidqaši ügei buyan-u šiltaγa:n ači ür-e-e:če boluγsan ene metü asuru sayi:n sayi:n keme:n ögülegsen dege:r-e ögülejü öbe:r-ün öbe:r-ün orod-iya:n üküdel-dür üliküi sedkil törügü:lbei.
439
tere čaγ-tur bodistv-un bey-e-eče talbiγsan üjügülel ügei asuru ariγun gkir ügei gerel-iyer qamuγ amitan-u bey-e sedkil-i sergügen üyiledčü qamuγ nisvanis-i amurliγulju sedkil-dür bayasqulang jirγalang-i törügülün üyiledbei.
translit. Tere čaγ-tur Bodistv-un bey-e-e:če talbiγsan üjügü:lel ügei asuru ariγu:n gkir ügei gerel-iye:r qamuγ amitan-u bey-e sedkil-i [48b] sergüge:n üyi:ledčü qamuγ nisvanis-i amurliγu:lju sedkil-dür bayasqulang jirγalang-i törügü:lün üyi:ledbei.
440
erketen dutaγu amitan-u erketen anu tegüsčü erketen-ü visai-nuγud-i kürteküi bolγaγsan tere gerel-iyer kaliki neretü luus-un qaγan-u oron-i geyigülügsen-dür tegüni üjejü kaliki neretü luus-un qaγan nöküd-tegen ögüler-ün nöküd e duradumui bi erte nögčigsen kargasundi kanakamuni, kašib terigüten γurban sayibar oduγsan burqan burqan bolqui čaγ-tur ber ene metü gerel bolju ene oron-i geyigüljü bölüge.
translit. Erketen dutaγu: amitan-u erketen anu tegüsčü erketen-ü visai-nuγu:d-i kürteküi bolγaγsan tere gerel-iye:r Kaliki neretü luus-un qaγa:n-u oron-i geyi:gü:lügsen-dür tegü:ni üjejü Kaliki neretü luus-un qaγa:n nöküd-tege:n ögüler-ün: Nöküd e: duradumui bi erte nögčigsen Kargasundi Kanakamuni, Kašib terigü:ten γurban sayi:bar oduγsan burqan burqan bolqui čaγ-tur ber ene metü gerel bolju ene oron-i geyi:gü:ljü bölüge:.
441
edüge ber eyimü gerel bolju luus-un bidan-u ayul jobalang bügüde amurliγsan-iyar čü maγad-iyar amitan-u uduriγulsun itegel bodi jirüken-dür burqan bolqu-yin belge bui.
translit. Edüge: ber eyi:mü gerel bolju luus-un bidan-u ayul jobalang bügüde amurliγsan-iya:r čü maγad-iya:r amitan-u uduriγu:lsun itegel bodi jirüken-dür burqan bolqu-yi:n belge bui.
442
tegün-e takil tabiγ üyiledün oduy-a kemen suvarn-a-birabi neretei qatud ökid nöküd-iyer-iyen nigen-e eldeb takil-un
translit. Tegü:n-e takil tabiγ üyiledün oduy-a keme:n Suvarn-a-birabi neretei qatud ökid nöküd-iye:r-iye:n nigen-e eldeb takil-un
443
nögüge döčin yisün ed-i abuγad odču bodistv-un köl-dür kündülen mörgüjü bayasqui bišireküi sedkil-iyer takiγad uridu burqan-nuγud-i üjegsen joriγ-iyar delgerenggüi-e maγtaju qutuγ ber γuyubai.
translit. [49a] Nögüge: döčin yisün: ed-i abuγa:d odču Bodistv-un köl-dür kündülen mörgüjü bayasqui bišireküi sedkil-iye:r takiγa:d uridu burqan-nuγu:d-i üjegsen joriγ-iya:r delgerenggüi-e maγtaju qutuγ ber γuyubai.
444
tendeče bodistv sedkir-ün erten-ü tedeger tegünčilen iregsed yambar debüsker-tür saγuju ünen tegüs tuγuluγsan bodi qutuγ-i tuγululaγ-a kemen öčibesü ebesün debüsker-tür saγuju deger-e ügei ünen tegüs tuγuluγsan bodi qutuγ-i tuγuluγsan-i üjebei.
translit. Tendeče Bodistv sedkir-ün: Erten-ü tedege:r tegü:nčilen iregsed yambar debüsker-tür saγu:ju ünen tegüs tuγu:luγsan bodi qutuγ-i tuγu:lulaγ-a: keme:n öčibe:sü ebesün debüsker-tür saγu:ju dege:r-e ügei ünen tegüs tuγu:luγsan bodi qutuγ-i tuγu:luγsan-i üjebei.
445
tendeče ariγun oron daki tngri-yin köbegün bodistv-un sedkil-i sedkil-iyer-iyen uqaju yeke er-e boγda a ker činu uqaγsan tegünčilen büyü kemen ögülegsen-dür bodistv mör-ün baraγun eteged bayiju suvastig neretü kümün toγus-un küjügün-dür adali sedkil-dür jokistu öngge ünür sayitu debserküi-e orunggitu kačalindika-dur adali kürteküi-dür jögelen ebesün-i qadun büküi-yi üjejü bür-ün.
translit. Tendeče ariγu:n oron daki tngri-yi:n köbegü:n Bodistv-un sedkil-i sedkil-iye:r-iye:n uqaju yeke er-e boγda a: ker činu uqaγsan tegü:nčilen büyü keme:n ögülegsen-dür Bodistv mör-ün baraγu:n etege:d bayi:ju Suvastig neretü kümü:n toγus-un küjügü:n-dür adali sedkil-dür jokistu öngge ünür sayi:tu debserküi-e orunggitu Kačalindika-dur adali kürteküi-dür jöge:len [49b] ebesün-i qadun büküi-yi üjejü bür-ün.
446
mör-eče buljin γarču ebesün qaduγči qamiγ-a bükü tende odču qotala-yi medegülün üyiledküi terigüten jirun dörben jüyiltü daγun-u bölög-iyer šilüglen ögüler-ün suvastig ebesün-i nadur üdter ög.
translit. Mör-e:če buljin γarču ebesün qaduγči qamiγ-a: bükü tende odču qotala-yi medegü:lün üyi:ledküi terigü:ten jirun dörben jüyi:ltü daγu:n-u bölög-iye:r šilüglen ögüler-ün: Suvastig ebesün-i nadur üdter ög.
450
čaγlaši-ügei buyan-u küčütü bolqu či tegün-iyer maγu-yin šiltaγan ülü bolun degedü uduriγulsun ber bolqu či kemen asuru sonosqui-a sayin tusatu üge-yi sonosču suvastig ülemji maši biširen bayasču üjeskülengtü γou-a asuru ariγun jögelen ebesün-i ay-a-dur-iyan bariju emüne irejü bayasuγsan sedkil-iyer ögüler-ün ker ber minu ene ebesün-iyer erten-ü burqan-nuγud-un mör-i olqui ele bolbasu
translit. Čaγlaši-ügei buyan-u küčütü bolqu či tegü:n-iye:r maγu:-yi:n šiltaγa:n ülü bolun dege:dü uduriγu:lsun ber bolqu či keme:n asuru sonosqui-a sayi:n tusatu üge-yi: sonosču Suvastig ülemji maši biširen bayasču üjeskülengtü γou-a asuru ariγu:n jöge:len ebesün-i ay-a-dur-iya:n bariju emüne irejü bayasuγsan sedkil-iye:r ögüler-ün: Ker ber minu ene ebesün-iye:r erten-ü burqan-nuγu:d-un mör-i olqui ele bolba:su
451
nögüge tabin dalai erdemtü minü egüni abun soyurqaju namayi ber degedü qutuγ-i olγaγulun soyurq-a kemen ögülebesü bodistv ögüler-ün suvastig olan galab-ud-tur berke üyiles-i ese üyiledčü γaγča ebesün debüsügsen-iyer olqui-a berke qutuγ-i olqu busu bui.
translit. [50a] Nögüge: tabin: dalai erdemtü minü egü:ni abun soyurqaju namayi ber dege:dü qutuγ-i olγaγu:lun soyurq-a keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Suvastig olan galab-u:d-tur berke üyi:les-i ese üyi:ledčü γaγča ebesün debüsügsen-iye:r olqui-a berke qutuγ-i olqu busu bui.
452
ali čaγ-tur qoyar čiγulγan-i dügürgegsen tere čaγ-tur burqan-nuγud-ta burqan bolqu kemen viyagirid ögtekü boluyu.
translit. Ali čaγ-tur qoyar čiγu:lγan-i dügü:rgegsen tere čaγ-tur burqan-nuγu:d-ta burqan bolqu keme:n viyagirid ögtekü boluyu.
453
suvastig ker ber minu qutuγ-i jiγturiγulbasu bolqu bögesü amitan-i quriyaju abuγad ögküi-e sesig ügei kejiy-e burqan bolju amitan-a nomlaqu-yi sonosbasu či tende irejü nom-i sonos.
translit. Suvastig ker ber minu qutuγ-i jiγturiγu:lba:su bolqu böge:sü amitan-i quriya:ju abuγa:d ögküi-e sesig ügei kejiy-e: burqan bolju amitan-a nomlaqu-yi sonosba:su či tende irejü nom-i sonos.
454
gkir tüyidügči činü arilqu bolqu kemen ögülejü asuru bayasqulang sedkil-iyer öggügsen ebesün-i altan γar-iyar uγtun abču ali tere bodistv-un ilete tuγulju burqan bolqui γajar kemebesü γurban yirtinčü-yin dumda čing batu jirüketü včir činar-tu ebdereši-ügei qamiγ-a bükü tere jüg-tür arslan kiged γalaγud-un qaγan-u yabudal-iyar yabuju odbai.
translit. Gkir tüyi:dügči činü arilqu bolqu keme:n ögülejü asuru bayasqulang sedkil-iye:r öggügsen ebesün-i altan γar-iya:r uγtun abču ali tere Bodistv-un ilete tuγu:lju burqan bolqui γajar keme:be:sü γurban yirtinčü-yi:n dumda čing batu jirüketü včir činar-tu ebdereši-ügei qamiγ-a: bükü tere jüg-tür arslan ki:ge:d [50b] γalaγu:d-un qaγa:n-u yabudal-iya:r yabuju odbai.
455
qamuγ tngri luus terigüten bügüdeger asuru maši bayasulčaju alaγaban qamtudqaju edüge čü ene edür šimnus-un ayimaγ-i daruju burqan maγad bolqu kemen bodi modun-u dergede kürügsen-dür tere čaγ-tur qamuγ tngri-ner-ün köbegüd kiged qamuγ bodistv-nar bügüdeger nigen büri anu öber-e öber-e yosutan busu busu ed-iyer egüdügsen naiman tümen bodi modun-i adali busu čimeg-üd-iyer üjekü γayiqaqu metü čimejü modun dutum-un dour-a nijiged arslan-tu tabčang-i ber beledbei.
translit. Qamuγ tngri luus terigü:ten bügüdege:r asuru maši bayasulčaju alaγaba:n qamtudqaju edüge: čü ene edür šimnus-un ayi:maγ-i daruju burqan maγad bolqu keme:n bodi modun-u dergede kürügsen-dür tere čaγ-tur qamuγ tngri-ner-ün köbegü:d ki:ge:d qamuγ Bodistv-nar bügüdege:r nigen büri anu öbe:r-e öbe:r-e yosutan busu busu ed-iye:r egü:dügsen naiman tümen bodi modun-i adali busu čimeg-ü:d-iye:r üjekü γayi:qaqu metü čimejü modun dutum-un dour-a nijige:d arslan-tu tabčang-i ber beledbei.
456
tendeče bodistv γayiqal jokiyaqui neretü diyan-dur tegši orulduγad sača lagsan nayiraγ-iyar čimegdegsen bey-e-tü bodistv modun dutum-un dour-a arslantu tabčang-dur saγuγsan-i üjegdegüljü tede bügüdeger ber minu tabčang-dur saγuju amui kemen sedkiküi-eče busu busu tabčang-dur saγuγsan busu bui kemen sedkibei.
translit. Tendeče Bodistv γayi:qal jokiya:qui neretü diyan-dur tegši orulduγa:d sača lagsan nayi:raγ-iya:r čimegdegsen bey-e-tü Bodistv modun dutum-un dour-a arslantu tabčang-dur saγu:γsan-i üjegdegü:ljü tede bügüdege:r ber minu tabčang-dur saγu:ju amui keme:n sedkiküi-e:če busu busu tabčang-dur saγu:γsan busu bui keme:n sedkibei.
457
nögüge tabin nigen ker teden-ü sedkil-dür adali jirγuγan jüyil deki amitan-a ber tegünčilen kü üjegdegülbei.
translit. [51a] Nögüge: tabin nigen: Ker teden-ü sedkil-dür adali jirγuγa:n jüyi:l deki amitan-a ber tegü:nčilen kü üjegdegü:lbei.
459
bodistv nigen ügürge ebesün bariju bodi modun-i doluγan ta toγoriju ebesün-ü üjügür-i dotuγši-da qanduγul-un debisčü arslan kiged albaγud terigüten-ü qorin tabun üjel-iyer jegün eteged qandun beye-ben šidurγu-da jalaju jabilan saγuju duradqui-yi ilete bolγaju ögüler-ün ene oron-dur bey-e minü qatabasu ber miqan arasun yasun anggijirabasu ber olan galab-ud-tur olqui-a berke qutuγ-i ese oltala ene oron-ača ülü ködölkü bi kemen ögülejü jabilan saγuγsan-i üjegdebei.
translit. Bodistv nigen ügü:rge ebesün bariju bodi modun-i doluγa:n ta toγo:riju ebesün-ü üjügü:r-i dotuγši-da qanduγu:l-un debisčü arslan ki:ge:d albaγu:d terigü:ten-ü qorin tabun üjel-iye:r jegü:n etege:d qandun beye-be:n šidurγu-da jalaju jabilan saγu:ju duradqui-yi ilete bolγaju ögüler-ün: Ene oron-dur bey-e minü qataba:su ber miqan arasun yasun anggijiraba:su ber olan galab-u:d-tur olqui-a berke qutuγ-i ese oltala ene oron-a:ča ülü ködölkü bi keme:n ögülejü jabilan saγu:γsan-i üjegdebei.
460
bodistv teyin bodi jirüken-dür saγuγsan-dur amaramaγ yirtinčü-yin tngri-ner dörben jüg-eče todqoriduγčin-i sakir-un bayibai.
translit. Bodistv teyi:n bodi jirüken-dür saγu:γsan-dur amaramaγ yirtinčü-yi:n tngri-ner dörben jüg-e:če todqoriduγčin-i sakir-un bayi:bai.
461
tendeče bodistv bodistv-i duradqaqui neretü gerel-i talbiju arban jüg-ün oγtarγu-yin kijaγar doruna bükü burqan-nuγud-un ulus-taki bodistv-nar-i duradqaγsan-iyar dorun-a jüg-eče jirγalang-i jokiyaγči neretü bodistv toγan-ača nögčigsen bodistv-nar-luγ-a nigen-e bodistv-i takiqu-yin tulada irejü qamuγ burqan-u ulus-i γaγča keseg vayiduri erdini metü bolγaju tabun mör-teki amitan-u emüne-ber nijiged bodistv bodi modun-u dour-a saγuγsan-i üjegülbei.
translit. Tendeče Bodistv Bodistv-i duradqaqui neretü [51b] gerel-i talbiju arban jüg-ün oγtarγu-yi:n kijaγa:r doruna bükü burqan-nuγu:d-un ulus-taki Bodistv-nar-i duradqaγsan-iya:r dorun-a jüg-e:če Jirγalang-i jokiya:γči neretü Bodistv toγa:n-a:ča nögčigsen Bodistv-nar-luγ-a: nigen-e Bodistv-i takiqu-yi:n tulada irejü qamuγ burqan-u ulus-i γaγča keseg vayiduri erdini metü bolγaju tabun mör-teki amitan-u emüne-be:r nijige:d Bodistv bodi modun-u dour-a saγu:γsan-i üjegü:lbei.
462
tegünčilen emüne-eče erdini-yin šikür dabqučaγuluγsan neretü bodistv irejü γaγča šikür-iyer qamuγ nöküd-ün kürigen-i bürin bayiγulbai.
translit. Tegü:nčilen emüne-e:če Erdini-yi:n šikür dabqučaγu:luγsan neretü Bodistv irejü γaγča šikür-iye:r qamuγ nöküd-ün kürige:n-i bürin bayi:γu:lbai.
463
örün-eče erketen-ü tour neretü bodistv irejü γaγča tour-iyar qamuγ čaqar bügüde-yi čimegsen-i qubilγabai.
translit. Örün-e:če Erketen-ü tour neretü Bodistv irejü γaγča tour-iya:r qamuγ čaqar bügüde-yi čimegsen-i qubilγabai.
464
umar-a-ača jokiyaqu-yin qaγan neretü bodistv irejü qamuγ burqan-nuγud-un ulus-un körüg-i qubilγaju üjegülbei.
translit. Umar-a-a:ča Jokiya:qu-yi:n qaγa:n neretü Bodistv irejü qamuγ burqan-nuγu:d-un ulus-un körüg-i qubilγaju üjegü:lbei.
465
nögüge tabin qoyar doruna emün-eče gunamati neretü bodistv irejü qamuγ erdem-üd-ün körüg-i jokiyaγdaγsan dabqur keyid-i qubilγaju üjegülbei.
translit. [52a] Nögüge: tabin qoyar: Doruna emün-e:če Gunamati neretü Bodistv irejü qamuγ erdem-ü:d-ün körüg-i jokiya:γdaγsan dabqur keyi:d-i qubilγaju üjegü:lbei.
466
translit. Emüne örün-e:če Erdini γarqui neretü Bodistv irejü erdini-yi:n bayumarag čimeg-i üjegü:lbei.
467
örüne umar-ača dabqučaγuluγsan egülen luu-yin egešig daγun neretü bodistv irejü agaru-yin egüled-eče urugasari čindan-u quras-i oruγulbai.
translit. Örüne umar-a:ča dabqučaγu:luγsan egü:len luu-yi:n egešig daγu:n neretü Bodistv irejü agaru-yi:n egü:led-e:če urugasari čindan-u quras-i oruγu:lbai.
468
umar-a doruna-ača altan tour-iyar čimegtü neretü bodistv irejü tedeger ger-ün orčin lagsan-iyar čimeg-tü bodistv-i qubilγabai.
translit. Umar-a doruna-a:ča altan tour-iya:r čimegtü neretü Bodistv irejü tedege:r ger-ün orčin lagsan-iya:r čimeg-tü Bodistv-i qubilγabai.
470
deger-eče oγtarγu-yin sang neretü bodistv toγan-ača nögčigsen nöküd bodistv-nar-luγ-a nigen-e irejü urida-ača ese üjegdegsen čečeg küji šikür kiged-ün qur-a-yi oruγulbai.
translit. Dege:r-eče Oγtarγu-yi:n sang neretü Bodistv toγa:n-a:ča nögčigsen nöküd Bodistv-nar-luγ-a: nigen-e irejü urida-a:ča ese üjegdegsen čečeg küji šikür ki:ge:d-ün qur-a-yi oruγu:lbai.
471
teyin qubilγaγsan tede ele takil-un ed dutum-ača busud-un sesig-i tarqaγaqu-yin tula bodistv-un olan törül-nuγud-un quriyaju iregsen buyan-u šiltaγan-i uqaγul-qui busu busu šilüg-üd üges γarču bügüde-yi bodi qutuγ-tur durašiγulbai.
translit. Teyi:n qubilγaγsan tede ele takil-un [52b] ed dutum-a:ča busud-un sesig-i tarqaγa:qu-yi:n tula Bodistv-un olan törül-nuγu:d-un quriya:ju iregsen buyan-u šiltaγa:n-i uqaγu:l-qui busu busu šilüg-ü:d üges γarču bügüde-yi bodi qutuγ-tur durašiγu:lbai.
472
tegüneče ber busu tede bodistv-nar-luγ-a degereče irekün bodistv-nar ber tegünčilen bodistv-i takir-un.
translit. Tegü:ne:če ber busu tede Bodistv-nar-luγ-a: dege:reče irekün Bodistv-nar ber tegü:nčilen Bodistv-i takir-un.
475
oγtarγui-ača čečeg-ün keyid-i üjegüljü oroi-yin čimeg-i unjiγulju ireküi gkir ügei tonilqui qaγalγ-a-yi ögülejü kisari arslan metü kürkirejü ireküi.
translit. Oγtarγui-a:ča čečeg-ün keyid-i üjegü:ljü oroi-yi:n čimeg-i unjiγu:lju ireküi gkir ügei tonilqui qaγa:lγ-a-yi ögülejü kisari arslan metü kürkirejü ireküi.
477
terigüben beyeben mingγan önggetü bolγaju toγusčilan oγtarγui-ača qayilaju ireküi sayibar oduγsan-u köbegün-ü sayin-i ögülejü saran metü oγtarγui-ača geyigüljü ireküi
translit. Terigü:be:n beyebe:n mingγan önggetü bolγaju toγusčilan oγtarγui-a:ča qayi:laju ireküi sayi:ba:r oduγsan-u köbegü:n-ü sayi:n-i ögülejü saran metü oγtarγui-a:ča geyi:gü:ljü ireküi
478
nögüge tabin γurban šine naran metü gerel-nügüd-i talbiju šimnus-un orod-i bürkigdegüljü ireküi tegüneče ber busu tuyas tour-i bariju delekei-yi köl-iyer-iyen ködelgejü ireküi aγulas-un qaγan-i γar-iyar-iyan ergüjü akas-tur bayiju čečeg-üd sačuqui jarim-ud eldeb takil-un modun ergüjü jabsartai-a bodistv-tur üjegülün ireküi.
translit. [53a] Nögüge: tabin γurban: šine naran metü gerel-nügü:d-i talbiju šimnus-un orod-i bürkigdegü:ljü ireküi tegü:ne:če ber busu tuyas tour-i bariju delekei-yi köl-iye:r-iye:n ködelgejü ireküi aγu:las-un qaγa:n-i γar-iya:r-iya:n ergüjü akas-tur bayi:ju čečeg-ü:d sačuqui jarim-u:d eldeb takil-un modun ergüjü jabsartai-a Bodistv-tur üjegü:lün ireküi.
479
terigün-dür-iyen dörben dalai-yi ergüjü delekei-dür ünür-tü usun sačuqui nigen nigen esrua qurmus-ta-yin beyeber nigülesküi asaraqui-yi ögülejü ireküi.
translit. Terigü:n-dür-iye:n dörben dalai-yi ergüjü delekei-dür ünür-tü usun sačuqui nigen nigen Esrua Qurmus-ta-yi:n beyebe:r nigü:lesküi asaraqui-yi ögülejü ireküi.
480
busu ber čečeg jimistü modun-u dotur-a bodistv-nar saγuγsan-i bariju ireküi bundarig linqu-a kiged-ün kisar-tur burqantu naγur-i ergüjü ireküi beyeben oγtarγui-dur keseg keseg sačuqui.
translit. Busu ber čečeg jimistü modun-u dotur-a Bodistv-nar saγu:γsan-i bariju ireküi bundarig linqu-a ki:ge:d-ün kisar-tur burqantu naγu:r-i ergüjü ireküi beyebe:n oγtarγui-dur keseg keseg sačuqui.
484
translit. Basaber beyen-e:če [53b] olan nom-i sonosqaju baraši-ügei amitan-u tačiya:ngγui-yi tarqaγu:lun ireküi.
485
translit. Olan sudur-nuγu:d-i üsüd-ün nükes-iye:r uriju oyi:n bilig-iye:r omurqaγčid-i čökegü:lün ireküi.
486
aγulas-un qaγan-i kenggergečilen deledčü arban jüg-tür bodistv ene söni burqan boluyu kemen tungγaqui.
translit. Aγu:las-un qaγa:n-i kenggergečilen deledčü arban jüg-tür Bodistv ene söni burqan boluyu keme:n tungγa:qui.
487
translit. Teyi:mü teyi:mü küčün qubilγa:ntan toγa:n-a:ča nögčigsen Bodistv-nar Bodistv-i takir-un.
489
tendekin ögüler-ün ali tere bodi jirüken-dür jokiyaγsan körüg čimeg naγadun-i nayud költi galab-ud-tur jaγun kelen-iyer kelejü baran ken čidaqu.
translit. Tendekin ögüler-ün: Ali tere bodi jirüken-dür jokiya:γsan körüg čimeg naγa:dun-i nayud költi galab-u:d-tur jaγu:n kelen-iye:r kelejü baran ken čidaqu.
490
teyin ber bögesü čidaγči-yin erketü-de takil üyiledün ese iregsen čibiltü šimnu čerig-iyer-iyen nigen-e ičegsen-eče ečin-e nüken-dür niγuγsan metü aju kemeldübei.
translit. Teyi:n ber böge:sü čidaγči-yi:n erketü-de takil üyi:ledün ese iregsen čibiltü šimnu čerig-iye:r-iye:n nigen-e ičegsen-e:če ečin-e nüken-dür niγu:γsan metü aju keme:ldübei.
491
arban qoyar jokiyangγui üyiles-eče bodi jirüken-dür odču ridi qubilγan-i üjegülügsen neretü naimaduγar bölög.
translit. Arban qoyar jokiya:ngγui üyi:les-e:če Bodi jirüken-dür odču ridi qubilγa:n-i üjegü:lügsen neretü naimaduγa:r bölög.
493
edüge bi amaramaγ yirtinčü-yin ejen inü čibiltü šimnu-da ese medegüljü burqan bolbasu tere sedkir-ün.
translit. Edüge: bi amaramaγ yirtinčü-yi:n ejen inü čibiltü šimnu-da ese medegü:ljü burqan bolba:su tere sedkir-ün.
495
translit. Medegsen böge:sü tegü:nü burqan bolqui čölege: inü qamiγ-a: bölüge: keme:n omurqan sedkikü.
496
tegüber omuγ-i šingtaraγuluγad amaramaγ yirtinčü-yin busu ber tngri-ner-i nomuqadqaγad šimnus-un ber dotur-a bükün urida buyan-u ündüsün-i törügülügsed-te tusayi üyileddügsen boluyu kemen sedkijü anisq-a jaγuraki oron lagsan-ača qamuγ šimnus-un mandal-i ebdeküi neretü gerel γarγaju γurban yirtinčü-dür qamuγ-a üjegdegüljü šimnus-un γajar bügüde-yi bürkigdegülüged qamuγ-ača ködelbei.
translit. Tegü:be:r omuγ-i šingtaraγu:luγa:d amaramaγ yirtinčü-yi:n busu ber tngri-ner-i nomuqadqaγa:d šimnus-un ber dotur-a bükün urida buyan-u ündüsün-i törügü:lügsed-te tusayi üyi:leddügsen boluyu keme:n sedkijü anisq-a jaγu:raki oron lagsan-a:ča qamuγ šimnus-un mandal-i ebdeküi neretü gerel γarγaju γurban yirtinčü-dür qamuγ-a: üjegdegü:ljü šimnus-un γajar bügüde-yi bürkigdegü:lüge:d qamuγ-a:ča ködelbei.
498
translit. Qarši-dačaγa:n γarču olan berke qataγu:jil-iya:r Sudodani-yi:n köbegü:n bodi qutuγ-i bütüge:r-ün.