Historical corpus of the Mongolian language

A Mongolian Version Of Twelve Deeds Of Buddha

ID: Bur. Script: Uighur-Mongolian Genre: Buddhist text 607 lines · 13 195 words
Bibliography
1) N. Poppe, The Twelve Deeds of Buddha. A Mongolian Version of the Lalitavistara. Mongolian Text, Notes and English Translation [=AF 23], Wiesbaden, 1967, 173 + 65 Tables; 2) L. Ligeti, A propos de la version des “Douzes Actes du Bouddha”, AOH 20,1967, 59-73; 3) L. Ligeti, Les douze actes du Bouddha. Arban qoyar jokiyangγui üyiles de Chos-kyi ‘od-zer, Traduction de Šes-rab sen-ge, Budapest, 1974, 184 pp.; 4) D. Cėrėnsodnom, Mongol uran zochiol (XIII-XX zuuny ech), Ulaanbaatar, 1987, 201-203, 241-244
Show: Middle Mongolian Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
251
translit. Ali ber erdem-ü:d-tür endel ügei amitan-u itegel köbegü:n minü aqui ulus irgen-iye:n tebčijü anggida öbe:r-e qamiγ-a: odbai či.
252
translit. Olan edür jesen yabuju odqui-dur činu umtaraγsan keme:n öbe:r-ün bey-e-be:n sögen sögen ugi:lan ugi:lan basa asaγu:r-un: Tende γaγčaγa:r kerken qočorbai.
253
translit. Tegü:ne:če busu basa yaγu:n ögülebei.
254
translit. Tedüi üü ülü irekü üü delgerenggüi-e basa ögülen keme:gdejü [28b] odur-un.
255
translit. Aγu:ljan oduγsan odču ögülejü ilege:gsen üge-yi tegüs ögülejü ögčü öčügü:ken γašiγu:n-i suγu:raγu:lbai.
256
translit. Tendeče Čanak qaγa:n-luγ-a: tedüi keleldüjü tegü:nčilen qatud-un dotur-a odba:su Gobika Bodistv-un čimeg ki:ge:d Kantig aγta-yi üjejü üküdküjü γajar-tur uruγu: unaγsan-dur qamuγ qatud nöküd inü qayi:ran qoyar sayi:d-i qamtu aldaqui bolba keme:n ugi:lan ugi:lan serigü:n usun üsürbe:sü Gobika üküdkügsen-e:če öčü:ken delürejü bosču aγta-yi:n küjügü:n teberijü ejen-iye:n sayi:n-i duradču eldeb-iye:r γašiγu:daju ögüler-ün: Altan önggetü bey-e-tü rašivar-un önggetü üsütü ariγu:n tergel saran niγu:rtu Akas taki odun metü šidütü.
257
translit. Ülü üjegdeküi usnirtu oron lagsan belge-tü örgen nimgen keletü ulaγa:n bimba uru:ltu üge ayalγu: uratu üjel gičkil jokistu uran Esrua daγu:tu ülü endeküi
258
translit. [29a] Nögüge: qorin yisün: biligtü üjesküleng γou-a bey-e-tü amitan-i bayasqaqui buyantu arši-nar-i daγaγu:lqui erdemtü abuγsan daγaγsan ejen-i minü anggida qamiγ-a: kürgejü irebe keme:n emüsügsen čimeg-ü:d-iye:n tayi:lju üsün-iye:n jisün-iye:n isüjü unan bosun üküdküjü ungšin daγu:dan ugi:laju örürkeküi ügei Čanak či odqui-dur mana ögülejü öggügsen böge:sü ejen-iye:n qoyi:na-a:ča eyi:n kü ülü qočorqu bölüge: bi.
259
translit. Qamuγ-a:ča batulaγsan qaγa:lγ-a-tu qarši-da:ča kerken γarγaba či.
260
translit. Qarin-u γaγčaγa:r abču odču qamiγ-a: talbiju irebe či.
261
translit. Ay-a ejen minü čimayi oduγu:luγa:d asuru olan čiγu:lun aγsan Kabaliγ aliba öljei qutuγ-a:ča anggijiraju aγlaγ kege:r-tür adali bolbai ni.
262
translit. γadaγu:n altan-iya:r tourlaju qamuγ erdinis-iye:r čimegdegsen γayi:qamšiγ gilbelün bükü qaršis činu qararaju gerel ügei bolbai ni.
263
translit. Delgerejü bayi:n aγsan čečeg-ü:d ber tende dongγudun aγsan šibaγu:qad ber tngri-dür qarbaqu γajar-tur orobaqu [29b] tede ber ülü üjegdem ni.
264
translit. Üjeskülengten iraγu: daγu:tan: urtuda darbaljaqui dege:lten urida bayasqulang-i törügü:lün aγsad ber edüge: ugi:lalduqu-yi:n nökür bolbai ni.
265
translit. Čitiri erdinis-ün čimegten qatud-un čimeg anu čisun nilbusun üjegdemüi.
266
translit. Čikin-dür jokistu quγu:r-un daγu:n urbaju: čingginaqui uyi: daγu:n sonosdamui.
267
translit. Qamuγ-i tuγu:luγsan čimada qayi:γu jobalang čü yaγu:n bolum.
268
translit. Qamuγ-un itegel čimadur šitügsen γašiγu:n jobalangtan bida ya:kisuγai.
269
translit. Qaγa:n ečige qatun eke činü γašiγu:n-iya:r nögčiküi-e:če bolumui.
270
translit. Qamuγ qatud qaračus qaγaraqui-a:ča bolumui jirüken manu.
271
translit. Amitan-i ülü alaγčilan aburi-da nigü:lesügči noyan minu alin-iya:r mani tebčijü aγlaγ-tur gege:jü yorčiiba či.
272
translit. keme:kü terigü:ten asuru daγu:squi-a berke örü jirüken ebedkü metü eldeb-iye:r ögülejü üjen yadaqu metü aburilaju γasalun aba:su Čanak ögüler-ün: Delige:tü büü γasal Gobika dege:dü
273
translit. [30a] Nögüge: γučin: biligtü Bodistv tegüs tuγu:luγsan burqan bolju tngri-ner-i daγaγu:lju ende irekü ker teyi:mü keme:be:sü Bodistv ger-teče γarqui-dur tngri-ner ker kündülejü takil üyi:ledügsen-i kedün edür ögülejü qamiγ-a: baraqu.
274
translit. Unulγ-a ber inü tegü:n-ü küčün-iye:r üjetele tngri-ner-tür törügsen-iye:r unuγči ejen-i burqan bolqui-a üdter dege:r-e böge:d ülükü büi.
275
translit. Učiralduju bayasulčaγsan ta ber utu delim-e gergei busu uduriγu:lsun tegü:n-lüge: adali ünen bolumui j-a keme:n sedkimü bi.
276
translit. Tegü:be:r γasalqui-ba:n talbiju tegü:n-dür daγan bayasulčaba:su dege:dü qutuγ-i bütüge:küi-e tere inü dege:dü ülükü büi keme:kü metüs teyi:mü teyi:mü üges-i Bodistv-un küčün-iye:r ögülejü qaγa:n terigü:ten qamuγ qatud-un γašiγu:n jobalang-i suγuraγu:lun abai.
277
translit. Ali čaγ-tur Gobika terigü:ten qamuγ qatud yeke uyi: daγu:n talbiγsan tere čaγ-tur Kantig aγta ber [30b] ejen-iye:n γašiγu:n-dur daγu:sun yadan ükül yegü:dkejü üjetele γučin γurban tngri-ner-tür törüjü qubilγa:n belges-i ber üjegü:lbei gekü.
278
translit. Tendeče egü:ri ese boluγsan-dur Bodistv-un čimeg-i Maq-a-nami terigü:ten Sakiliγ-u:d ergübe:sü ber ese daγaγdaju Brajabati Gautami ene čimeg-i üjekü dutum sedkil-dür γašiγu:n törümüi keme:n nidün-ü ečin-e naγu:r-un dotur-a orošiγu:lbai.
279
translit. Ejiy-e:-de ber Čimeg-ün naγu:r keme:n nereyi:dümüi.
280
translit. Tende ögüler-ün: Bodistv luus-un qaγa:n dalai-dur oduγsan-iya:r Sakiliγ-u:d ijaγu:rtan-u naγu:r-un usun tataraju Kabaliγ-un jirγalang-un linqu-a ongγuγsan-iya:r el ulus-un jögei-yi:n ayi:maγ γašiγu:dan γasalbai.
281
translit. Qamuγ yirtinčü dekin-e qamuγ-a:ča kičiye:ge:jü erügdeküi.
282
translit. Qan oron-iya:n qayi:ralal ügei nilbusun-a:ča ber činaru sedkijü teyi:n böge:d tebčijü dege:dü oyutu Sudodani-yi:n köbegü:n
283
translit. [31a] Nögüge: γučin nigen: öbe:r-iye:n γarču busud-un baγši bolju yabur-a kürbei.
284
translit. Arban qoyar jokiya:ngγui üyi:les-e:če toyin bolju ger-teče γaruγsan neretü jirγuduγa:r bölög.
285
translit. Tere čaγ-tur Bodistv tngri-yi:n köbegü:n görüge:či bey-e-tü-e:če abuγsan kars-a dege:l-i emüsčü toyin kümü:n-ü usqal nomuqan amurliγsan γou-a yabudal-iya:r yabun bükü-yi Saki neretü biraman üjejü idege:n-dür kürejü jočilan taqibai.
286
translit. Tegü:nčilen Badmi Vairučani Vigindandi-yi:n köbegü:n Barkani ner-e-ten biraman-nuγu:d ber öbe:r-ün öbe:r-ün oron-dur-iya:n Bodistv-i kürejü jočilan takibai.
287
translit. Tendeče Bodistv jöb jöb oduγa:d Vayisali balγasun-dur kürügsen tere čaγ-tur Aratakalmi neretü arši γurban jaγu:d-ta Širavag tidši ner-e yaγu:n ber ügei oron-i bütüge:kü nom-i nomlan büküi-dür Bodistv-i [31b] ireküi-yi ai qola-a:ča üjejü γar-iya:r-iya:n nöküd-tege:n üjegü:ljü ögüler-ün: Egü:nü bey-e-yi üjed-kün keme:n ögülebe:sü qotolaγa:r üjejü γayi:qalduju uγtuju abču saγu:lγabai.
288
translit. Tendeče Bodistv ögüler-ün: Aratakalmi arši a: ariγu:n yabudal-iya:r yabumui či keme:be:sü Gautam toyin a: yabumu bi.
289
translit. Či ber bütüküi-e kilbar ene mör-tür oruju yabuba:su üdter qutuγ-i olqu či keme:be:sü Bodistv sedkir-ün: Nadur süsüg terigü:ten-ü tabun erke-yi bišilγaqui mör nadur bui.
290
translit. Teyi:n ber böge:sü busud-i orulčaγu:lqu-yi:n tulada bišilγasuγai bi keme:n Aratakalmi-yi:n nom-i sonos-ču γaγčaγa:r aγlaγ-tur odču bišilγaba:su kilbarqan-a tuγu:lju Aratakalmi-da ögüler-ün: Aratakalmi arši a: činu tuγu:luγsan tere nom-i bi ber tuγu:lbai keme:n ögülebe:sü Aratakalmi arši ülemji maši bayasuγa:d takil tabiγ üyi:ledčü ögüler-ün: Yambar bida qoyar-un tuγu:luγsan tere mör-i busud-tur tuγu:lγaju bolumui j-a.
291
translit. [32a] Nögüge: γučin qoyar: Tegü:be:r qoyaγu:la bolju eden-i uduriduy-a keme:gdejü tegü:nčilen kü üyi:ledbei.
292
translit. Tendeče Bodistv sedkir-ün Aratakalmi-yi:n ene nom ber maγad γarγan čidaqui mör busu bui.
293
translit. Busu nigen mör-i erisügei keme:n ögülejü Magada ulus-un Bandab neretü aγu:la qamiγ-a: bükü tende odču γaγčaγa:r saγu:γsan-dur qamuγ tngri-ner irejü sakin saγu:ju takil tabiγ-i üyi:ledbei.
294
translit. Ali čaγ-tur edür čayi:γsan tere čaγ-tur samdabs ki:ge:d kars-a dege:l-iye:n emüsčü badir ayaγ-a-ba:n bariju qalaγu:n usutu-yi:n qaγa:lγ-a-a:ča γarču usqal nomuqan erketen amurliγsan üjejü qanuši ügei jokistu γou-a yabudal-iya:r Rajagraγ yeke balγasun-dur oruju binvad γuyun yabuqui-dur arčimal altan-dur adali önggetü üjejü ülü qanaqui bey-e-tü-yi Rajagraγ balγasun dakin üjejü asuru maši γayi:qaju ene ken bolbai.
295
translit. Ene sab yirtinčü-yi:n ejen Esrua uu Sači-yi:n ejen Qurmusta uu Adakavanti-yi:n ejen [32b] Vayiširavani uu ariγu:i dakiaγlaγ-taki tngri üü büi keme:n γayi:qalduju bür-ün.
296
translit. Kebide-dür Basar-tur baγtan yadaqun ger-ün dege:r-e:če üjebei.
297
translit. Ger-teče ülü γarun šiliγu:rqaqun ger-ün egü:den totoγ-a-a:ča šiγaγa:bai.
298
translit. Qubilγaqui-dur amaraγ qudaldučin qudalduba:n talbiju γayi:qabai.
299
translit. Darasun-a amaraγ darasučin darasuba:n talbiju daγabai.
300
translit. Bükü jüg-e:če čiγu:lju iregsen bügüdege:r alaγaba:n qamtudqaju γayi:qaqu-yi ulam ulam Bimbasari qaγa:n sonosču öndür qarši dege:r-e:čege:n üjejü ülemji maši γayi:qaju ögüler-ün: Ene yeke boγda-da takil tabiγ-i kündülen üyi:ledüy-e.
301
translit. Qamiγ-a: odqui inu üjedkün keme:n tegü:nčilen üjegü:lbe:sü aγu:las-un qaγa:n Bandab neretü aγu:la-dur oduγsan-i Bimbasari qaγa:n medejü qoyi:na-a:ča inu darulčan daγan odču üjebe:sü ebesün debüsker-tür gilbelün čoγtai-a saγu:γsan-i üjejü bür-ün.
302
translit. Amturin kölgen-e:čege:n baγu:ju adaγ-tur inu mörgübei.
303
translit. Bayasuγsan
304
translit. [33a] Nögüge: γučin γurban: jang-iya:r esergü tesergü bayasqulangtu üges-i ögüleldübei.
305
translit. Tendeče basa Bimbasari qaγa:n teyi:n keme:n Bodistv-tur ögüler-ün: Tenggel ügei bayasqulang-i törügü:lügči dege:dü boγda ken-ü köbegü:n büyü či.
306
translit. Köbegü:merküi eyi:mü jalaγu:-dur-iya:n kümü:n ügei oi-dur ya:kin saγu:mui či.
307
translit. Gür ulus-un minu jarim-i medejü küseküi jirγalang-iya:r jirγaba:su yaγu:n keme:n ögülebe:sü Bodistv sonosqui-a sayi:qan daγu:ba:r ögüler-ün: Yeke qaγa:n-a: Sudodani-yi:n köbegü:n büyü bi.
308
translit. Yirtinčü-yi:n ene jirγalang bügüde yelvi-dür adali güng tusqaju yeke γal-dur adali tülegči büi.
309
translit. Urida erir-ün jobaγu:luyu.
310
translit. Olun yadarun düles tülegdejü olba:su ber ülü bolilaqui ber olan jobalang-u:d-i törügü:lüyü.
311
translit. γašiγu:n-i uuju düled umda:squi metü qamuγ tngri kümü:n-ü ed bügüde-yi qamtudqaju γaγča kümü:n ügei bolγaba:su ber qan[a]qui bolilaqui sedkil ülü [33b] törüyü.
312
translit. Tegü:n-e erkešigdejü yeke qaγa:n a: terigü:leši ügei čaγ-a:ča ejiy-e: kürtele tergen-ü kürdün metü orčiju orčilang-un tere kijaγa:r-a γar-un yadan jobayu.
313
translit. Küseküi jirγalang-i ülü küsemüi bi.
314
translit. Küsebe:sü ečüs-tür maγu:i-dur unaγaγči-yi:n tula kürdün orčiγu:luγči-yi:n jirγalang-i tebčijü kümü:n ügei oi-dur irebei bi keme:n delgerenggüi-e ögülebe:sü Bimbasari qaγa:n ögüler-ün: Yeke qaγa:n-u uruγ-tur törügsen yirtinčü-yi:n jirγalang-i tebčigsen čimayi ese taniju ögülegsen ereküi-be:n namančilamui jaliran soyurq-a.
315
translit. Učiraqui-a berke činu metü ulus-tur minu irejü saγu:qu olqui-a berke ene olja olja-yi:n dege:dü-yi olbai bi.
316
translit. Dege:dü qutuγ-i oluγsan-dur tegü:n-ü ber qubi-a:ča man-a soyurq-a keme:n terigü:-be:r-iye:n köl-dür inü mörgüjü debserin toγo:riju qaribai.
317
translit. Tere čaγ-tur Udiraki
318
translit. [34a] Nögüge: γučin dörben: arši ber tere kü γajar-tur doluγa:n jaγu:d-ta Tidši ner-e sedkiküi ügei sedkiküi ügei busu-yi:n mör-i üjegü:lün nomlan bükü-yi Bodistv üjejü sedkir-ün: ene Udiraki arši olan kümü:n-e kündülegden amui.
319
translit. Egü:ne:če ber ilangγui-a ülekü büküi-yi uqaγu:luγa:d basa ber čuburiltu diyan-i töridkekü-yi:n tulada egü:ni baγši eren bolγaju ubadis-i inu absuγai keme:n sedkijü uridučilan kü üyi:ledčü kilbar-a böge:d nom-i inu tuγu:lju qoyaγu:la bolju Tidši ner-e inü nomlaju ögbei.
320
translit. Tendeče Bodistv Udiraki arši-dur ögüler-ün: Egü:ne:če basa dege:dü mör büyü kü keme:be:sü Gautam toyin-a ügei keme:bei.
321
translit. Bodistv ögüler-ün: Teyi:n böge:sü ene mör činü maγad γarqui nirvan-u qutuγ-i olγaγu:lun čidaγči mör busu bui.
322
translit. Egü:ne:če busu mör-i erisügei keme:n ögülejü öbe:r-e odbai.
323
translit. Tere čaγ-tur bančaki quvaraγ-u:d Udiraki arši-a:ča nom sonosun bükün eyi:n sedkir-ün: [34b] ene Gautam toyin ene mör-i kilbar-a böge:d tuγu:luγsan-iya:r ču egü:n-e:če ber dege:dü mör-i olqui-a saγa:r ügei büi.
324
translit. Gemšiye:r-ün boluγu:jai bidan-dur keme:n ögüleldüjü Bodistv-i daγaldubai.
325
translit. Tere metü Bodistv kejiy-e: duran taγa:latala Rajagraγ balγasun-dur aju tabun bančaki-luγ-a: nigen-e Magada ulus-i bidun yabuγa:d Gay-a neretü aγu:la-dur odqui mör-tür on-u qurim qurimlaγčid-ta uriγdaju uridu yosuγa:r idege:lejü Gay-a aγu:la-yi:n üjügü:r-e tarqaγdaqun-dur orulduγsan tere čaγ-tur urida-a:ča ese sonosuγsan, ese uqaγsan γurban adalidqal-i ilete bolγabai.
326
translit. γurban ali bui keme:be:sü bey-e sedkil-iye:n küseküi jirγalang-a:ča aγlaγ ese bolγaju küseküi jirγalang-i küsen taγa:lan sedkin böge:tele γaγča jobaγu:lqu-yi:n tedüiken-iye:r qutuγtan-u bilge bilig-i erigči adalidqaba:su sürčigdeküi sürčiküi noyi:tan modun-i usun-dur norγaju
327
translit. [35a] Nögüge: γučin tabun: γal eriküi-dür adali.
328
translit. Basa beyebe:n küseküi jirγalang-a:ča aγlaγ bolγaba:su ber sedkil-iye:r küseküi jirγalang-i küsen taγa:lan sedkin γaγča jobaγu:lqu-yi:n tedüiken-iye:r qutuγ-i eriküi usun-dur ese norγaγsan qoyar noyi:tan modun-a:ča γal eriküi-dür adali.
329
translit. Basa bey-e sedkil-iye:n küseküi jirγalang-a:ča aγlaγ bolγaγa:d küseküi jirγalang-i küseküi ber ügei taγa:laqui ber ügei, sedkiküi ber ügei-iye:r jobalang-i jobalang ülü keme:n qataγu:jiju qutuγtan-u mör-i erigči sürčigdeküi sürčiküi qoyar qoγo:sun modun-iya:r γal eriküi-dür adali keme:n uqaju tere metü Bodistv Gay-a aγu:la-dur kejiy-e:-de duran qan[a]tala saγu:ju tendeče bosču köl-iye:r-iye:n irgen bidun yabuγa:d Urubilu-a-yi:n saγu:qu balγasun qamiγ-a: bükü tere jüg odba:su tende nigen gegege:n ariγu:n usutu gem gkir-nuγu:d-i ugiya:qui metü eldeb čečeg-iye:r čimegtü esergü üjejü inege:küi metü alirsun [35b] noγuγa:n dolgisču aγlaγčin-i iregü:ljü aγu:lqui metü modun-u gešigü:d ködeljü mör-tür yabuqun-i dalalaqu metü eldeb šibaγu:qad dongγudču ečegsed-ün sedkil-i amuγu:lqui metü ür-e-ten mod ekeyüjü ölüsčü iregsed-i jočilaqui metü öbe:r-ün ber kereg-tür jokistu oyi:raγu:n šiltege:n balγadu nai-a:ča ber nayi:rtu Nairanja mören-i üjejü ülemji maši bayasču sedkir-ün: Dotur-a ünen-iye:r aγu:luγčid-ta ünen jokistu oron bui.
330
translit. Bi ber ende aju tarqaγdaqun-i bütüge:n oruldusuγai keme:n sedkijü basa sedkir-ün edüge:d-tür ende maγu:i tarni-yi üyi:ledküi idege:n oγuγa:ta ülü ideküi edüi tedüiken ideküi šibaγu:n-u idejü gege:gsen-dür dulduyi:dqui üker ki:ge:d takiy-a:-yi:n törü yabudal-iya:r yabuqui üsün-iye:n saqal-iya:n iskeküi jarim-u:d üsün-iye:n isüküi γal ki:ge:d serege:-yi dulduyi:dqui.
331
translit. [36a] Nögüge: γučin jirγuγa:n: γal mandal-i tüleküi Esrua terigü:ten yirtinčü-yi:n tngri-ner-tür itegeküi terigü:ten itegel busu-yi itegel keme:n uqaju mör busu-yi mör keme:n endegü:rejü eldeb jobalangtu üyi:les-iye:r dege:dü törül ki:ge:d tonilqui qutuγ-i bütüge:müi keme:n eremšikün taγa:laltan ters nomtan-i gesege:kü-yi:n tulada ba samadi diyan büküiten tngri-ner-e ilangγui-a ülegsen diyan-i üjegü:ljü süsülgegü:lkü-yi:n tulada öbe:r-ün küčün erdem-i uqaγu:lur-un.
332
translit. Eden-e:če ülegü:i asuru daγu:squi-a berke qataγu:jil-i jirγuγa:n od qataγu:jisuγai keme:n sedkijü tende-če Bodistv ese töbšidkegsen γajar-tur töbšin-e jabilan saγu:ju öbe:r-ün ene bey-e-yi sedkil-iye:r boγo:ju šiqabai.
333
translit. Teyi:n boγo:ju šiqaγsan-iya:r ebül-ün čaγ-un jöge:ken söni manglai-a:ča suγu-dača kölesün γarqui inu adalidqaba:su maši küčütü kümü:n maši küčü öčü:ken kümü:n-i qoγo:lai-a:ča bariju gedergü šiqaqui metü tendeče Bodistv oγtarγui-luγ-a: [36b] sačalalduqui diyan-dur tegši aγu:luγsan-a:ča aman qabar-a:ča aγu:r yabuqu usadču qoyar čikin-ü nüken-e:če yeke daγu:n γarur-un.
334
translit. Yambar temürči-yi:n yeke köge:rge-yi köge:rgekü metü.
335
translit. Tendeče basa kü oγtarγui-luγ-a: sačalalduqui diyan-dur ülemji tegši aγu:luγsan-iya:r aman qabar čikin-ü nüked-e:če ber aγu:r yabuqu usadču dege:r-e toluγai-ba:r γarur-un.
336
translit. Adalidqaba:su küčütü kümü:n-e moqudaγ jida-ba:r qadquγdaqu metü maγu:i daγu:n γarbai.
337
translit. Tere čaγ-tur Tüšid tngri-yi:n γajar-a:ča iregsen nigen tngri-yi:n köbegü:n tegü:ni üjejü ay-a Sarva-artašidi Bodistv üküküi-e:če bolumui keme:n šilüglen ögüler-ün: Kümü:n-ü erketü Sakiliγ-u:d-un köbegü:n tusatu sedkil-iye:n ber tegüsüge: edügü:i-e jobalangtu γurban yirtinčü dekin-i itegel ügei bolγaju itegel manu edüiken-iye:r nögčikü büü boltuγai.
338
translit. Ay-a amitan-u jirüken čing üyi:le-tü urida
339
translit. [37a] Nögüge: γučin doluγa:n: Tüšid-teče ireküi-dür-iye:n dege:dü nom-iya:r tani jočilan urisuγai keme:n ögülegsen üge činü edüge: ali keme:n ögülejü mön dege:r-e γučin γurban tngri-ner-ün dotur-a odču Maqamayi qatun-a tere šiltaγa:n-i tegüs ögülejü ögbe:sü Maqamayi qatun tegü:ni sonosuγa:d sača tngri-ner-ün ökid-iye:r küriye:legü:ljü irejü Bodistv-i tere metü turuju ükügsen-dür adali boluγsan-i üjejü nilbusuba:r čačaju ögüler-ün: Ay-a Lumbini-yi:n čečeglig-tür törügsen-dür dörben jüg-tür doluγa:d-ta alquju törül-ün minü ečüs ene büi keme:n ögülegsen üge činü ber qudal bolbai.
340
translit. Yirtinčü-dür burqan bolqu keme:n ögülegsen arši-nar-un üge-be:r qudal bolbai.
341
translit. Čakravarti qaγa:n-u jirγalang ber ese kürtejü qutuγ-i ber olun yadan qočorqui či.
342
translit. Ay-a köbegü:n-iye:n amin-i aburar-un.
343
translit. Ken-dür jalbarin öčisügei bi.
344
translit. Köbegü:n-ü minü amin-i öggügči ken be ende buyuγu: ele keme:n örü jirüken ebedkü metü ögülejü [37b] ugi:lan büküi-dür Bodistv ögüler-ün: üsün-iye:n jisün-iye:n isüjü örü jirüken ebedkü metü ugi:laju üküdkün γajar-tur körbejü üdter üter köbegü:n-iye:n tula ugi:laγči ken büi či keme:be:sü Maqamayi qatun ögüler-ün: Ay-a včir metü kege:li-dür-iye:n arban sara ergügsen ačitu eke činü büyü bi.
345
translit. Amaraγ köbegü:n-iye:n tulada γasalumu bi keme:be:sü Bodistv eke-yüge:n sedkil-i amuγu:lun ögüler-ün: Ayul ügei boltuγai eke minü ali tere minü ögülegsen ba arši-yi:n ögülegsen üge-yi:n ači ür-e-yi üdter dege:r-e üjegü:lsü.
346
translit. Örgen yeke dalai jaγu:n jüyi:l-iye:r butaraqu öndür Sümir usun-u urusdaqu urγumal naran saran γajar-tur unaqu bolba:su ber ülü ükükü bi tegü:be:r büü γasaltuγai eke minü.
347
translit. Ülü udan burqan bolqu-yi üjekü či keme:n ögülebe:sü Maqamayi qatun ülemji maši biširen bayasču tngri-ner-ün mandarig čečeg-ü:d-i sačuju γurban-ta toγo:riju öbe:rün oron-dur-iya:n ajirabai.
348
translit. [38a] Nögüge: γučin naiman: Tendeče basa Bodistv sedkir-ün čöge:ken idege:n idegsen-iye:r qutuγ-i olum keme:gčid teden-ü tulada bi ber yeke idege:n-i ülü iden edür-tür arča-yi:n nigeken ür-e ba nigen tuturγan terigü:ten-i idesügei keme:n sedkigsen tere čaγ-tur tngri-ner tere udq-a-yi uqaju Bodistv-un dergede irejü ögüler-ün: Ken ber kümü:n-ü bedügü:n idege:n-i ülü idekü böge:sü bida tngri-ner-ün idege:n-i bey-e-yi:n šira üsüd-ün nüken-e:če oruγu:lsuγai ba abun soyurq-a keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Idege:n büü idesügei keme:n aman aldaju böge:tele basa tngri-ner-ün idege:n-ü küčün-i bey-e-dür-iye:n oruγu:lba:su ele idege:n ese idegsen minü qudal boluyu.
349
translit. Ali tere qudal-iya:r yirtinčü dekin-i arγadaγsan boluyu.
350
translit. Qudal-iya:r qutuγ-a:ča oγaγa:rayu.
351
translit. Qudal-iya:r maγu:i-dur oruyu keme:n uridu aman aldaγsaγa:r angq-a urida edür-tür [38b] arča-yi:n nijige:d ür-e tegü:n-ü qoyi:na nijige:d tuturγan tegü:n-ü qoyi:na nijige:d künjid terigü:ten-i idebei.
352
translit. Tegü:nü qoyi:na idege:n ülü idegčid-ün tula teyi:n böge:d ese idegsen-iye:r turubai maši turubai.
353
translit. Ülemji maši turu-bai.
354
translit. Teyi:n turuju terigü:n-ü arasun yasun qataju qataγsan qabaγ metü nidün dotuγši širgijü gün qudduγ-un iruγa:r-a üjegdeküi odun metü niruγu:n-u yasun dege:sün görügsen metü γar köl-ün üyes aturiju asitaka noγuγa:n-u üy-e metü qabirγ-a-yi:n yasun ile erbeyi:jü karkata neretü amidu-yi:n qabirγ-a ba ebderegsen ger-ün dege:lbür metü bolju turuγsan-i dergedegü:n bükün irgen üjejü ögüleldür-ün: Qayi:ran egü:nü üjeskülengtü öngge čirai inu γutuju qari qab qar-a bolbai ni keme:n ögüleldükü bolba.
355
translit. Teyi:n turuju ülemji maši turuju böge:tele jirγuγa:n od ese boltala idege:n-i jöb jöb
356
translit. [39a] Nögüge: γučin yisün: baγu:raγu:lqui-a:ča busu nemeküi-yi sedkigsen ber ügei turuju küčün ügei-iye:r unaba:su ber basa bosču jabilan saγu:bai.
357
translit. Naran-a čilge:gdebe:sü ber kei-e keyi:skegdebe:sü ber šimarγ-a qur-a-da širbigdebe:sü ber šimuγu:l sona-da idegdebe:sü ber nemüri dalda ülü eriküi-e:če γar-iya:n daldalaγsan ber ügei.
358
translit. Ked be tere oron-dur iregsen ükerči qoniči tülege:či köbegü:ked üjejü üküdel dekičidkür-i üje üküdel dekičidkür-i üje keme:n modun-u ungγaril-i imerčü aman qabar čikin-ü nüked-e:če sübelejü ene tere etege:d γarγaba:su ba qoyar čikin-e:če modun dürüjü ergübe:sü ber niγu:r-tur širuγai burtaγ-i sačuba:su ba Bodistv Sümir aγu:la metü ülü ködelün aju.
359
translit. Öčügü:geken be sedkil-iye:n ködelgeg-sen ügei.
360
translit. Bodistv-un tere metü ünen-i tngri terigü:ten üjejü ülemji maši biširen süsüljü ürgülji takil tabiγ üyi:ledčü oγtarγui-luγ-a: sača [39b] sedkil-tü-yi:n oγtarγui-luγ-a: sača diyan-i bišilγaqui medejü bida ber tegü:nčilen bolqu boltuγai keme:n qutuγ ber γuyun abai.
361
translit. Tendeče Bodistv-i yeke toyin yeke toyin keme:ge:r-ün: Maq-a širamani keme:n nereyi:dbei.
362
translit. Tere čaγ-tur Sudodani qaγa:n Subrabodi qaγa:n qoyaγu:la Bodistv-i teyi:n berke-e:če qataγu:jin amui keme:kü-yi medejü ürgülji üjegü:lün aran aγu:lγan aju.
363
translit. Nigen nigen-dür-iye:n kelečileldün abai.
364
translit. Ali čaγ-tur Bodistv qataγu:jin terigü:legsen čaγ-a:ča čibiltü šimnu irejü čöle: qaγa:lγ-a erir-ün: Bodistv-un dergede-e:če qaγačal ügei aba:su ber čöle: qaγa:lγ-a olun yadaju emüne inü irejü jöge:len üge-be:r arγadan ögüler-ün: Köbegü:n-e: amitan-a qayi:ralaγdaqu amin bui.
365
translit. Amin-iya:r nom-un üyi:le-yi bütüge:müi.
366
translit. Amidu-dur-iya:n buyantu-yi bütüge:be:sü qoyi:na tegü:n-dür gemšigü:ri ügei öngge čirai-ba:n γutuju üküküi-dür oyi:r-a bolju amui.
367
translit. [40a] Nögüge: döčin: Ükükü-yi:n šiltaγa:n mingγaba:r üleküi amiduraqu-yi:n šiltaγa:n nigeken ber /ügei/ büi.
368
translit. Qataγu:jiqui-a:ča bosču öglige ög.
369
translit. γal mandal-iya:r takil-i üyi:led.
370
translit. Tere mönde yeke buyan busuγu: bui.
371
translit. Qataγu:jiγsan-u sayi:n inu ali bui keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Nigül kilinčes-ün ijaγu:rtu či öbe:r-ün tusayi:n tula irejü amui.
372
translit. Öbe:r-tür-iye:n buyan-i keregleküi sedkil öčügü:ken ber ügei čibiltü šimnu ked be öbe:r-tür buyan-i erigči tegü:n-e tere üge-yi ögülekü yosutu.
373
translit. Amidu-yi:n ečüs üküküi büi.
374
translit. Ülü ükükü keme:n ülü sedkimü bi.
375
translit. Ariγu:n yabudal-dur orun baraju nögüge:de ičun ülü üyi:ledkü bi.
376
translit. Minu kičiye:nggüi-yi qariγu:lun čidaγči yirtinčü-dür büküi-yi ese üjebei bi.
377
translit. Tačiya:qui duran γutuqui quričaqui ayuqui umtaraqui tegüdešiye:küi kilingleküi bučaqui olja eriküi öbe:r-iye:n maγtaju busud-i dorumjilaqui maγu:i-dur unaγa:qui edege:r čerig-i činü [40b] duradqui medereküi bilig-iye:r-iye:n turqaru bišilγan sakiba:su ele maγu:i sedkiltü či namayi ya:kin čidaqu.
378
translit. Ese tülegsen saba usun metü ebderejü odqu böge:d ülükü büi.
379
translit. Qadqulduγa:n-dur mönde ükübe:sü kilis γartaju aγsan ber yaγu:n tusa üge-yi:n kereg činü ese bütübei.
380
translit. Ükügsen-e:če ülekü bolbai či keme:be:sü čibiltü šimnu ülemji maši γašiγu:daju ugi:lan ugi:lan oron-dur-iya:n qariiba.
381
translit. Tendeče ali čaγ-tur jirγuγa:n on tegüsügsen tere čaγ-tur Bodistv sedkir-ün: Ene mör ber jobalang-i maγad γarγan čidaqu mör busu bui.
382
translit. Mungqaγ amitan-u munuγsan mör-i moquγa:qu-yi:n tulada teden-e:če neng ülegü:i daγu:squi-a berke qataγu:jil-iya:r teden-ü törü-yi türidken barabai bi.
383
translit. Edüge: bi egü:ne:če busu ali čaγ-tur ečige-yüge:n čečeglig deki čambu modun-u segü:der-tür saγu:ju teyi:n böge:d tegüsken üyi:ledügsen dörben samadi diyan keme:be:sü bodi qutuγ-un
384
translit. [41a] Nögüge: döčin nigen: mör büyü.
385
translit. Edüge: tere mör-i bütüge:küi-e ene bey-e-dür küčün ügei-yi:n tulada ende bütüge:n ülü čidaγa:d ene beyebe:r bodi jirüken-dür ese odba:su bi qoyi:du čaγ-un amitan-a tusayi ese üyi:ledügsen bolqu-yi:n tula idege:n yeke-de idejü bey-e-dür küčün oruγu:lju tendeče bodi jirüken-dür odsuγai keme:n sedkijü tendeče Bodistv tere oron-a:ča bosču edüge: bi buram šikir terigü:ten küčütü čibigin idege:n-i idemüi keme:n bügüden-e sonosqan ögülegsen-i tabun bančaki nöküd sonosču sedkir-ün: Ene Gautam toyin eyi:mü oron-dur eyi:mü mör-iye:r eyi:mü qataγu:jil-iya:r qutuγtan-u bilge bilig-i tuγu:lun yadaju edüge: idege:n yekede idejü yaγu:n-i tuγu:lsuγai keme:müi ene keme:n duran qočorču keme:jü Varanasa balγasun-u Iršibtan neretü görüge:sü-tü oi-dur saγu:r-a odbai.
386
translit. Tendekin ögüleldür-ün: Amuγulang-tu jirγalangtu [41b] diyan-iya:r abuγa:d burqan bolqui-yi ülü tačiya:γa:n ali tere busud-i urilčaγu:lqu-yi:n tulada asuru daγu:squi-a berke qataγu:jiqui γayi:qamšiγ busuγu:.
387
translit. Tngri kümü:n-ü erketen-e teberijü uqaraju öskegdegsen teyi:n ber qataγu:jin daγu:squi inu terigü:be:r mörgügdeküi yosutu busuγu.
388
translit. Arban qoyar jokiya:ngγui üyi:les-e:če berke-e:če qataγu:jiγsan neretü doluduγa:r bölög.
389
translit. Tendeče Bodistv ali čaγ-tur jirγuγa:n od tegüsčü bosuγsan-dur sedkir-ün.
390
translit. Üküdel-dür oγo:ruγsan orliya:sun-i erijü dege:l ki:sügei keme:n sedkigsen-dür Sučati neretei ökin-ü šibegčin Dari neretei üküjü Sarm-a-yi:n oljin-iya:r örlidčü üküdel-dür oγo:ruγsan-i üjejü jegü:n köl-iye:r gičkijü baraγu:n γar-iya:r tataju abuγsan tere čaγ-tur γajar-un dege:r-e köngdei-e aqun tngri-ner ögüleldür-ün: Čakravarti qaγa:n-u
391
translit. [42a] Nögüge: döčin qoyar: jirγalang-i tebčijü üküdel deki orliya:sun-dur bökeyi:kü inü γayi:qamšiγ ni γayi:qaγdaqu ülükü büi keme:n γayi:qalduqu tere daγu:n ulam mön dege:r-e Akaništa-dur kürtele sonosču tegü:nčilen kü γayi:qalduju maγtaldubai.
392
translit. Tendeče Bodistv edüge: egü:ni ugiya:n usun bolba:su yaγu:n keme:n sedkigü:lüge:d sača tngri-ner alaγaba:r γajar deledčü naγu:r-i üjegü:lügsen-dür usun olbai.
393
translit. Ugiya:qui gürü bolba:su yaγu:n keme:n sedkigsen-i qurmusta tngri uqaju qabtaγai gürü-yi ber üjegü:ljü Qurmusta bi ugiya:ju ögsügei keme:be:sü ger-teče γaruγsan öbe:r-ün üyi:le-be:n öbe:sübe:n üyi:ledküi-yi uqaγu:lqu-yi:n tula ese bolju öbe:r-iye:n ugiya:bai.
394
translit. Ejiy-e: kürtele ber Alaγan-u naγu:r keme:n nereyi:dümüi.
395
translit. Tendeče Bodistv oljin-i ugiya:ju čilejü bürün.
396
translit. γarun tuγu:rbiγsan-dur naγanai-/yi:n/ čibil-tü šimnu nigen öndür ergi bolγan qubilγaγsan-dur Bodistv egü:ni üjejü öbe:r-ün qubilγa:n küčün-iye:r γarun čidaba:su ber [42b] busud-ta tusayi sedkijü tere naγu:r-un kijaγa:r-a bükü Kakubi neretü modun-dur aqu ökin tngri-dür ögüler-ün: Modun-u gešigü:n-i nadur doruγši bolγaju ög keme:be:sü tegü:nčilen bökeyi:lgejü öggügsen-i tataju γarču mön modun-u dour-a saγu:ju dege:l-iye:n oyubai.
397
translit. Tegü:ni ejiy-e: kürtele ber teyi:n orliya:sun-i oyuγsan γajar keme:n nereyi:dümüi.
398
translit. Tere čaγ-tur ariγu:n oron daki Nirmali-baraba neretü tngri-yi:n köbegü:n tngri-ner-ün altan önggetü al šira kars-a-yi öggün öčigsen-i ber abun soyurqabai.
399
translit. Ali čaγ-tur yeke emkütü idege:n-i idesügei keme:gsen tere čaγ-tur Bodistv urida berke-e:če qataγu:jin terigü:legsen-e:če Bodistv terigü:len tabun bančaki toyid-ta arča-yi:n ür-e terigü:ten-i lab barin aγsan Nandabali terigü:ten arban ökid yeke emkütü idege:le/g/degsen-iye:r bey-e-yi:n küčün oruju balγad-tur binvad γuyun oruγsan-dur
400
translit. [43a] Nögüge: döčin γurban: Tendeče terigü:lejü bügüde irgen čoγtu γou-a toyin keme:n ögülekü bolba.
401
translit. Basa mön qataγu:jiqui čaγ-tur šiltege:n-ü kümü:n Nandi Nandibali ner-e-ten ökid edür-tür naiman jaγu:n biraman-nuγu:d-ta čai bariju minu idege:n-i idegsen-iye:r dege:r-e ügei ünen tegüs tuγu:luγsan burqan bolqu boltuγai keme:n qutuγ γuyuγsan ajuγu:.
402
translit. Ali čaγ-tur Bodistv samtabs ki:ge:d kars-a dege:l-i emüsčü Šinayani-yi:n balγasun-dur binvad γuyun oruγsan tere čaγ-tur olan tngri-ner Nandi Nandibali nereten ökid-te ögüler-ün: Ali tere tan-u urida qutuγ γuyuγsan tere üyi:le edüge: bütüküi bolba.
403
translit. Bodistv-tur čibigin küčütü binvad-iya:n bari keme:n ögülegsen-i tede ökid sonosču ülemji maši bayasuγa:d manaγarši inu yaγa:raju mingγan ünige:n-ü sün-i saγa:ju tabun jaγu:n ünige:n-e uγu:lγaba:su tabun jaγu:n-a:ča qoyar [43b] jaγu:n tabin-a, qoyar jaγu:n tabin-a:ča jaγu:n-a, jaγu:n-a:ča tabin-a, tabin-a:ča qorin tabun-a uulγaju saγa:γsan sün-dür buram šikir ki:ge:d-i qoliju tuturγan amusun činaγsan-dur öljeitü utasun ki:ge:d labai linqu-a terigü:ten öljei-tü qutuγtu belges γaruγsan-i üjejü sedkir-ün: Ede belges boluγsan-iya:r Bodistv egü:ni idegü:lüge:d burqan bolqui-a sesig ügei keme:n bayasču čečeg ki:ge:d sayi:n ünürtü usun sačuju bürün.
404
translit. Utari neretei šibegčin-iye:n jaruju či odču yeke biraman-i ende iregü:lün öčitügei.
405
translit. Ba idege:n-i ariγu:i-a sakisuγai keme:n ögülebe:sü sayi:n sayi:n eši minü teyi:n ki:sügei keme:n biraman-i erin aliba jüg odba:su biraman ügei mön Bodistv-i üjejü qariju irejü ökin-e ögüler-ün: Biraman ügei nigen čoγtu γou-a toyin bui keme:be:sü ökin ögüler-ün: Tere böge:d yeke biraman bui.
406
translit. Iregü:l-ün öči keme:n
407
translit. [44a] Nögüge: döčin dörben: ile:jü öčijü iregü:lügsen-dür kündülen debüsker-tür saγu:lju sütü amusun-i altan saba-dur dügü:rgejü mörgüjü idegü:lün öčigsen-dür Bodistv ögüler-ün: Ökin-e: idege:n-i činü abuluγ-a: bi.
408
translit. Altan saba-yi:n kereg nadur ügei büi.
409
translit. Abču qarituγai keme:n ögülebe:sü ökin ögüler-ün: Yeke toyin a: öggün baraluγa:i.
410
translit. Yambar taγa:laqui ber üyi:ledün soyurq-a keme:n öčibe:sü tendeče Bodistv tere binvad-i abuγa:d Šinayani balγasun-a:ča γarču odču edür-ün idege:n-ü čaγ boluγsan-dur Nayi:ranja mören-dür kürčü kars-a dege:l binvad idege:n-i mören-ü kijaγa:r-a talbiju bey-e ugiya:n usun-dur oruγsan tere čaγ-tur tngri-ner eldeb čečeg-ü:d sačuju eldeb sayi:n ünürtü usun-iya:r Bodistv-un bey-e-yi ugiya:n öčibei.
411
translit. Ugiya:γsan usun-i mön tngri-ner takil-un šitüge:n bolγar-un: öbe:r-ün öbe:r-ün oron-dur-iya:n abču odbai.
412
translit. Üsün saqal-i [44b] Nandi, Nandibali nereten ökid suburγan bosqaju takiqu-yi:n tula abuluγ-a:.
413
translit. Tendeče Bodistv usun-a:ča γarču saγu:qui-a sedkijü Nayiranja mören-i üjebe:sü tende bükü luu-yi:n ökin γajar dour-a-a:ča γarču irejü arslan-tu erdini tabčang qubilγaju saγu:lun öčigsen-dür tende saγu:ju egeči döi qoyar ökid-i ülemji maši nigü:lesküi sedkil-iye:r sütü amusun-i kereg-iye:r iden soyurqaju altan saba-yi Nayi:ranča mören-dür oγo:rbai.
414
translit. Tegü:nü šiltaγa:n-iya:r toyin kümü:n keme:be:sü tngri kümü:n-e takiγdaqui lab-un oron buyu.
415
translit. Busud-ta öglige öggügči ögligeči busu-yi uqaγu:luγa:d basa ber burqan-u ed-i ken ba ülü šinggekü-yi:n tula joriju barimtalaqui ügei sedkil-iye:r usun-dur oγo:ruγsan-i Sagar-a neretü luus-un qaγa:n mön dege:r-e irejü takiγdaqu yosutu keme:n takil-un šitüge:n bolγan abuγsan-i Qurmusta tngri včir qošiγu:tu garudi bolun qubilju bulin tuγu:rbiγsan-dur bulin yadaju
416
translit. [45a] Nögüge: döčin tabun: jalbariju γuyuγsan-dur ögtejü γučin γurban tngri-yi:n γajar-a abču odču takiγa:d ejiy-e: kürtele ber on-u čaγ-un takil-i üyi:ledün amui.
417
translit. Saγu:γsan tabčang-i takil-un šitüge:n bolγan mön luu-yi:n ökin abuluγ-a:.
418
translit. Bodistv teyi:n sütü amusun-i idegü:lüge:d sača buyan ki:ge:d bilge bilig-ün küčün-iye:r bey-e inü uridu yosuγa:r lagsan nayi:raγ-iya:r čimegdejü toγo:rin altan gereltü bolbai.
419
translit. Tendekin ögüler-ün yambar bolur saba-dur dabtamal altan tüsürügsen metü buyan-u küčün-iye:r sütü amusun-i idegü:lüge:d sača tegü:nü bey-e Čambu mören-ü altan-dur adali bolun odču edüge: bodi modun-u dergede odsuγai keme:n tuγu:rbin amui.
420
translit. Tendeče Bodistv šimnus-a:ča teyi:n böge:d ülejü γarqu-yi:n tulada arban jirγuγa:n düritü γajar-un jüg-tür bodi modun qamiγ-a: bükü [45b] tere jüg-tür yeke eres-ün ülü ködölküi yabudal erketen-ü takil-un modun metü-yi:n yabudal Sümir aγu:la-dur adali kündü jibqulangtu yabudal keme:küi-e:če nirvan-u balγasun-dur odqui yabudal keme:küi-dür kürtele tabin jirγuγa:n jüyi:l yabudal-iya:r bodi jirüken-dür odun tuγu:rbiγsan tere čaγ-tur kei-yi:n egü:led-ün tngri-yi:n köbegü:d Nayiranja mören-e:če bodi jirüken-dür kürtele odqui mör-i ariγu:n-a sayi:tur arčiju šigü:rčü eldeb sayi:n ünürten usun-i sačuju eldeb čečeg-ü:d-i delgen sačubai.
421
translit. Tere čaγ-tur γurban mingγan yirtinčü deki aγu:las-un modun üjügü:d bügüde bodi jirüken-ü jüg böküyi:jü tere edür törügsen köbegü:ked bügüde bodi jirüken-ü jüg-tür derelebei.
422
translit. Amaramaγ yirtinčü dekitngri-yi:n köbegü:d Nayi:ranja mören bodi jirüken
423
translit. [46a] Nögüge: döčin jirγuγa:n: qoyar-un jaγu:r-a-tu mör-ün baraγu:n jegü:n etege:d nigen gürüs-tür kürtele doluγa:n erdinis-iye:r bütügsen doluγa:n dal-a modun turuγ öndür seüke-yi:n dege:r-e tngri-ner-ün ed-iye:r bütügsen duvaja šikür banjid čomurliγ-u:d-i uran-a sayi:tur jergelegü:ljü qoγoča turuγ qoγoča turuγ-un jabsartai-a inu jöb jöb öndür erdini-yi:n seüke-dür eldeb erdinis-i unjiγu:luγsan dal-a modun jergelen bayi:γu:lbai.
424
translit. Qošiγa:d dala modud-un jaγu:r-a jaγu:r-a küjitü usun-iya:r dügü:rügsen altan qumaki debüsügsen naγu:r-tur udbal-a terigü:ten čečeg-ü:d-iye:r čimejü vayiduri erdini gičkigü:rtü-yi:n dotur-a eldeb öngge daγu:n sayi:tan šibaγu:qad-iya:r dügü:rügsen-i bolγabai.
425
translit. Naiman tümen tngri-yi:n ökid küji-tü usun sačuju naiman tümen tngri-yi:n ökid tngri-ner-ün ünürtü čečeg-ü:d sačubai.
426
translit. [46b] Dal-a modud-un emün-e nijige:d erdini kib-iye:r čimegtü jedküger talbiju jedküger dutum-dur agaru čindan terigü:ten čaγ čaγ-tur tüleküi küjis-i bariγsan tngri-yi:n ökid küji ayaγ-a barin bayi:ju tabun tümen tngri-yi:n ökid tngri-ner-ün quγu:r daγu:n-u kög jokiya:ju bayi:n bükü tere čaγ-tur tendeče Bodistv qamuγ yirtinčü-yi ködelgejü nayud költi jüyi:lten yeke gerel-nügü:d-i talbiju jaγu:n mingγan jüyi:lten quγu:r daγu:n-i činggiljaγu:lju eldeb čečeg-ün quras-i oruγu:lju olan mingγan önggeten takil-un talbil dalbaljaγu:lju költi nayud yeke kögö:rges-i künggiriskegü:ljü jaγa:n morin terigü:ten-i daγu:daγu:lju toγus toti kekügei sarik čivačivag toγus terigü:ten eldeb šibaγu:d debserin toγo:rin büküi-lüge: nigen-e neng olan jaγu:n mingγan sedkijü ülü testeküi sedkil-ün visai-a:ča nögčigsen teyi:mün teyi:mün öljeitü qutuγtu
427
translit. [47a] Nögüge: döčin doluγa:n: čimeg-iye:r čimejü bodi jirüken-dür ajiran soyurqabai.
428
translit. Tere čaγ-tur γurban mingγan yeke mingγan yirtinčü-yi:n ejen Vasavarti neretü yeke Esrua qamuγ esrua nöküd-iye:n uriju ögüler-ün: Nöküd-e: kičiye:ge:l-ün quyaγ-i emüsčü, Bodistv-nar-un yabudal-i tegüsken üyi:ledügsen uyi:dqar ügei sedkiltü yeke Bodistv burqan-u qamuγ nom-i tegüskekü-yi:n tulada bodi jirüken-dür odču amui.
429
translit. Odču tegü:n-e takil-i üyi:led keme:n šilüglen ögüler-ün: Tegü:n-e ken itegejü takil-i üyi:ledbe:sü tegü:n-dür maγu:i törül-ün ayul ülü boluyu.
430
translit. Tngri-ner-ün jirγalang-i kürtejü Esru-yi:n dege:dü yirtinčü-dür törükü boluyu.
431
translit. Tngri-ner-tür ba taki delekei-dür dege:r-e oγtarγui-dur ba taki qaršis-tur tegü:n-lüge: adali ken ba ügei tegü:be:r tegü:n-e takil-i üyi:ledüdkün keme:n ögülejü ene γurban mingγan yeke mingγan yirtinčü bügüde-yi gürü kiγu:rmaγ ügei alaγan metü tegši [47b] bolγaju mani subud vayiduri terigü:ten erdinis-iye:r čimejü kürteküi-e jöge:len duran-dur jokistu bolγabai.
432
translit. Busu ber yambar ene yirtinčü-yi čimegsen metü tegü:nčilen arban jüg-tür bükü Esrua Qurmusta terigü:ten yirtinčü sakiγčid bügüdege:r tegü:nčilen kü öbe:r-ün öbe:r-ün burqan-u ulus-i uran-a sayi:tur čimejü nigen nigen-dür tüyi:dker ügei esergü tesergü üjegdegü:lküi bolγan geyi:gü:lbei.
433
translit. Bodi jirüken-i sakiγči Udgali Mudgali terigü:len arban jirγuγa:n tngri-ner ber bodi jirüken-ü γadaγu:n nayan be:r-e-dür kürtele doluγa:n dabqur doluγa:n erdinis-iye:r bütügsen seüke-yi toγo:rin jergelegü:lügsen-ü dege:r-e eldeb erdinis-i tourlaγsan doluγa:n dabqur dal-a modun-i jergelegü:lbei.
434
translit. Jaγu:r-a jaγu:r-a anu erdini ki:ge:d qongq96os-un uljiγas [= unjilγas] elgüjü eldeb erdini šigidkegsen dabtamal altan kisar-i bayi:γu:lju altan linqus-i jergelebei.
435
translit. Tegü:nčilen arban jüg-ün
436
translit. [48a] Nögüge: döčin naiman:] yirtinčü ulus-tur kedüi bükü ab ali čimeg bügüde bodi jirüken-dür üjegdejü bodi jirüken dekičimeg-ü:d ber tedege:r ulus-tur üjegdeküi bolγabai.
437
translit. Basa ber bodi modun-dur aqun Vinu, Balgu, Sumani, Očomati ner-e-ten dörben ökin tngri ber nayan dal-a modun turuγ öndür bodi modun-u orčin eldeb erdinis-ün mod terigü:ten-i tegü:nčilen kü čimejü üjejü ülü qan[a]qui metü bolγabai.
438
translit. Tere metü bodi jirüken dekitedege:r čimeg-ü:d-i tngri luus terigü:ten tede ele čiγu:luγsad üjejü ülemji maši γayi:qaju ögüleldür-ün: Adalidqaši ügei buyan-u šiltaγa:n ači ür-e-e:če boluγsan ene metü asuru sayi:n sayi:n keme:n ögülegsen dege:r-e ögülejü öbe:r-ün öbe:r-ün orod-iya:n üküdel-dür üliküi sedkil törügü:lbei.
439
translit. Tere čaγ-tur Bodistv-un bey-e-e:če talbiγsan üjügü:lel ügei asuru ariγu:n gkir ügei gerel-iye:r qamuγ amitan-u bey-e sedkil-i [48b] sergüge:n üyi:ledčü qamuγ nisvanis-i amurliγu:lju sedkil-dür bayasqulang jirγalang-i törügü:lün üyi:ledbei.
440
translit. Erketen dutaγu: amitan-u erketen anu tegüsčü erketen-ü visai-nuγu:d-i kürteküi bolγaγsan tere gerel-iye:r Kaliki neretü luus-un qaγa:n-u oron-i geyi:gü:lügsen-dür tegü:ni üjejü Kaliki neretü luus-un qaγa:n nöküd-tege:n ögüler-ün: Nöküd e: duradumui bi erte nögčigsen Kargasundi Kanakamuni, Kašib terigü:ten γurban sayi:bar oduγsan burqan burqan bolqui čaγ-tur ber ene metü gerel bolju ene oron-i geyi:gü:ljü bölüge:.
441
translit. Edüge: ber eyi:mü gerel bolju luus-un bidan-u ayul jobalang bügüde amurliγsan-iya:r čü maγad-iya:r amitan-u uduriγu:lsun itegel bodi jirüken-dür burqan bolqu-yi:n belge bui.
442
translit. Tegü:n-e takil tabiγ üyiledün oduy-a keme:n Suvarn-a-birabi neretei qatud ökid nöküd-iye:r-iye:n nigen-e eldeb takil-un
443
translit. [49a] Nögüge: döčin yisün: ed-i abuγa:d odču Bodistv-un köl-dür kündülen mörgüjü bayasqui bišireküi sedkil-iye:r takiγa:d uridu burqan-nuγu:d-i üjegsen joriγ-iya:r delgerenggüi-e maγtaju qutuγ ber γuyubai.
444
translit. Tendeče Bodistv sedkir-ün: Erten-ü tedege:r tegü:nčilen iregsed yambar debüsker-tür saγu:ju ünen tegüs tuγu:luγsan bodi qutuγ-i tuγu:lulaγ-a: keme:n öčibe:sü ebesün debüsker-tür saγu:ju dege:r-e ügei ünen tegüs tuγu:luγsan bodi qutuγ-i tuγu:luγsan-i üjebei.
445
translit. Tendeče ariγu:n oron daki tngri-yi:n köbegü:n Bodistv-un sedkil-i sedkil-iye:r-iye:n uqaju yeke er-e boγda a: ker činu uqaγsan tegü:nčilen büyü keme:n ögülegsen-dür Bodistv mör-ün baraγu:n etege:d bayi:ju Suvastig neretü kümü:n toγus-un küjügü:n-dür adali sedkil-dür jokistu öngge ünür sayi:tu debserküi-e orunggitu Kačalindika-dur adali kürteküi-dür jöge:len [49b] ebesün-i qadun büküi-yi üjejü bür-ün.
446
translit. Mör-e:če buljin γarču ebesün qaduγči qamiγ-a: bükü tende odču qotala-yi medegü:lün üyi:ledküi terigü:ten jirun dörben jüyi:ltü daγu:n-u bölög-iye:r šilüglen ögüler-ün: Suvastig ebesün-i nadur üdter ög.
447
translit. Ebesün-iye:r ene edür yeke tusa bütüyü.
448
translit. Čerig selte šimnus-un ayi:maγ-i daruju ünen amurliγsan bodi qutuγ-i oluyu bi.
449
translit. Tegü:be:r Suvastig ebesün ög.
450
translit. Čaγlaši-ügei buyan-u küčütü bolqu či tegü:n-iye:r maγu:-yi:n šiltaγa:n ülü bolun dege:dü uduriγu:lsun ber bolqu či keme:n asuru sonosqui-a sayi:n tusatu üge-yi: sonosču Suvastig ülemji maši biširen bayasču üjeskülengtü γou-a asuru ariγu:n jöge:len ebesün-i ay-a-dur-iya:n bariju emüne irejü bayasuγsan sedkil-iye:r ögüler-ün: Ker ber minu ene ebesün-iye:r erten-ü burqan-nuγu:d-un mör-i olqui ele bolba:su
451
translit. [50a] Nögüge: tabin: dalai erdemtü minü egü:ni abun soyurqaju namayi ber dege:dü qutuγ-i olγaγu:lun soyurq-a keme:n ögülebe:sü Bodistv ögüler-ün: Suvastig olan galab-u:d-tur berke üyi:les-i ese üyi:ledčü γaγča ebesün debüsügsen-iye:r olqui-a berke qutuγ-i olqu busu bui.
452
translit. Ali čaγ-tur qoyar čiγu:lγan-i dügü:rgegsen tere čaγ-tur burqan-nuγu:d-ta burqan bolqu keme:n viyagirid ögtekü boluyu.
453
translit. Suvastig ker ber minu qutuγ-i jiγturiγu:lba:su bolqu böge:sü amitan-i quriya:ju abuγa:d ögküi-e sesig ügei kejiy-e: burqan bolju amitan-a nomlaqu-yi sonosba:su či tende irejü nom-i sonos.
454
translit. Gkir tüyi:dügči činü arilqu bolqu keme:n ögülejü asuru bayasqulang sedkil-iye:r öggügsen ebesün-i altan γar-iya:r uγtun abču ali tere Bodistv-un ilete tuγu:lju burqan bolqui γajar keme:be:sü γurban yirtinčü-yi:n dumda čing batu jirüketü včir činar-tu ebdereši-ügei qamiγ-a: bükü tere jüg-tür arslan ki:ge:d [50b] γalaγu:d-un qaγa:n-u yabudal-iya:r yabuju odbai.
455
translit. Qamuγ tngri luus terigü:ten bügüdege:r asuru maši bayasulčaju alaγaba:n qamtudqaju edüge: čü ene edür šimnus-un ayi:maγ-i daruju burqan maγad bolqu keme:n bodi modun-u dergede kürügsen-dür tere čaγ-tur qamuγ tngri-ner-ün köbegü:d ki:ge:d qamuγ Bodistv-nar bügüdege:r nigen büri anu öbe:r-e öbe:r-e yosutan busu busu ed-iye:r egü:dügsen naiman tümen bodi modun-i adali busu čimeg-ü:d-iye:r üjekü γayi:qaqu metü čimejü modun dutum-un dour-a nijige:d arslan-tu tabčang-i ber beledbei.
456
translit. Tendeče Bodistv γayi:qal jokiya:qui neretü diyan-dur tegši orulduγa:d sača lagsan nayi:raγ-iya:r čimegdegsen bey-e-tü Bodistv modun dutum-un dour-a arslantu tabčang-dur saγu:γsan-i üjegdegü:ljü tede bügüdege:r ber minu tabčang-dur saγu:ju amui keme:n sedkiküi-e:če busu busu tabčang-dur saγu:γsan busu bui keme:n sedkibei.
457
translit. [51a] Nögüge: tabin nigen: Ker teden-ü sedkil-dür adali jirγuγa:n jüyi:l deki amitan-a ber tegü:nčilen kü üjegdegü:lbei.
458
translit. Teyi:n ber böge:sü dour-a-du taγa:laltan nigen kedün amitan-u üjel-dür üjegder-ün.
459
translit. Bodistv nigen ügü:rge ebesün bariju bodi modun-i doluγa:n ta toγo:riju ebesün-ü üjügü:r-i dotuγši-da qanduγu:l-un debisčü arslan ki:ge:d albaγu:d terigü:ten-ü qorin tabun üjel-iye:r jegü:n etege:d qandun beye-be:n šidurγu-da jalaju jabilan saγu:ju duradqui-yi ilete bolγaju ögüler-ün: Ene oron-dur bey-e minü qataba:su ber miqan arasun yasun anggijiraba:su ber olan galab-u:d-tur olqui-a berke qutuγ-i ese oltala ene oron-a:ča ülü ködölkü bi keme:n ögülejü jabilan saγu:γsan-i üjegdebei.
460
translit. Bodistv teyi:n bodi jirüken-dür saγu:γsan-dur amaramaγ yirtinčü-yi:n tngri-ner dörben jüg-e:če todqoriduγčin-i sakir-un bayi:bai.
461
translit. Tendeče Bodistv Bodistv-i duradqaqui neretü [51b] gerel-i talbiju arban jüg-ün oγtarγu-yi:n kijaγa:r doruna bükü burqan-nuγu:d-un ulus-taki Bodistv-nar-i duradqaγsan-iya:r dorun-a jüg-e:če Jirγalang-i jokiya:γči neretü Bodistv toγa:n-a:ča nögčigsen Bodistv-nar-luγ-a: nigen-e Bodistv-i takiqu-yi:n tulada irejü qamuγ burqan-u ulus-i γaγča keseg vayiduri erdini metü bolγaju tabun mör-teki amitan-u emüne-be:r nijige:d Bodistv bodi modun-u dour-a saγu:γsan-i üjegü:lbei.
462
translit. Tegü:nčilen emüne-e:če Erdini-yi:n šikür dabqučaγu:luγsan neretü Bodistv irejü γaγča šikür-iye:r qamuγ nöküd-ün kürige:n-i bürin bayi:γu:lbai.
463
translit. Örün-e:če Erketen-ü tour neretü Bodistv irejü γaγča tour-iya:r qamuγ čaqar bügüde-yi čimegsen-i qubilγabai.
464
translit. Umar-a-a:ča Jokiya:qu-yi:n qaγa:n neretü Bodistv irejü qamuγ burqan-nuγu:d-un ulus-un körüg-i qubilγaju üjegü:lbei.
465
translit. [52a] Nögüge: tabin qoyar: Doruna emün-e:če Gunamati neretü Bodistv irejü qamuγ erdem-ü:d-ün körüg-i jokiya:γdaγsan dabqur keyi:d-i qubilγaju üjegü:lbei.
466
translit. Emüne örün-e:če Erdini γarqui neretü Bodistv irejü erdini-yi:n bayumarag čimeg-i üjegü:lbei.
467
translit. Örüne umar-a:ča dabqučaγu:luγsan egü:len luu-yi:n egešig daγu:n neretü Bodistv irejü agaru-yi:n egü:led-e:če urugasari čindan-u quras-i oruγu:lbai.
468
translit. Umar-a doruna-a:ča altan tour-iya:r čimegtü neretü Bodistv irejü tedege:r ger-ün orčin lagsan-iya:r čimeg-tü Bodistv-i qubilγabai.
469
translit. Dour-a:ča Radna-garbi neretü Bodistv irejü altan linqus-i üjegdegü:lbei.
470
translit. Dege:r-eče Oγtarγu-yi:n sang neretü Bodistv toγa:n-a:ča nögčigsen nöküd Bodistv-nar-luγ-a: nigen-e irejü urida-a:ča ese üjegdegsen čečeg küji šikür ki:ge:d-ün qur-a-yi oruγu:lbai.
471
translit. Teyi:n qubilγaγsan tede ele takil-un [52b] ed dutum-a:ča busud-un sesig-i tarqaγa:qu-yi:n tula Bodistv-un olan törül-nuγu:d-un quriya:ju iregsen buyan-u šiltaγa:n-i uqaγu:l-qui busu busu šilüg-ü:d üges γarču bügüde-yi bodi qutuγ-tur durašiγu:lbai.
472
translit. Tegü:ne:če ber busu tede Bodistv-nar-luγ-a: dege:reče irekün Bodistv-nar ber tegü:nčilen Bodistv-i takir-un.
473
translit. Teden-ü qubilγa:n-i ber eyi:n uqaγdaqui.
474
translit. Olan jüyi:l qoγo:lai erikes-i unjiγu:lju oγtarγui-a:ča tngri dongγudqui metü ireküi.
475
translit. Oγtarγui-a:ča čečeg-ün keyid-i üjegü:ljü oroi-yi:n čimeg-i unjiγu:lju ireküi gkir ügei tonilqui qaγa:lγ-a-yi ögülejü kisari arslan metü kürkirejü ireküi.
476
translit. Sonin ese üjegdegsen čečeg-ü:d-i sačuju sürüg-ün manglayi:čilan ürkirejü ireküi.
477
translit. Terigü:be:n beyebe:n mingγan önggetü bolγaju toγusčilan oγtarγui-a:ča qayi:laju ireküi sayi:ba:r oduγsan-u köbegü:n-ü sayi:n-i ögülejü saran metü oγtarγui-a:ča geyi:gü:ljü ireküi
478
translit. [53a] Nögüge: tabin γurban: šine naran metü gerel-nügü:d-i talbiju šimnus-un orod-i bürkigdegü:ljü ireküi tegü:ne:če ber busu tuyas tour-i bariju delekei-yi köl-iye:r-iye:n ködelgejü ireküi aγu:las-un qaγa:n-i γar-iya:r-iya:n ergüjü akas-tur bayi:ju čečeg-ü:d sačuqui jarim-u:d eldeb takil-un modun ergüjü jabsartai-a Bodistv-tur üjegü:lün ireküi.
479
translit. Terigü:n-dür-iye:n dörben dalai-yi ergüjü delekei-dür ünür-tü usun sačuqui nigen nigen Esrua Qurmus-ta-yi:n beyebe:r nigü:lesküi asaraqui-yi ögülejü ireküi.
480
translit. Busu ber čečeg jimistü modun-u dotur-a Bodistv-nar saγu:γsan-i bariju ireküi bundarig linqu-a ki:ge:d-ün kisar-tur burqantu naγu:r-i ergüjü ireküi beyebe:n oγtarγui-dur keseg keseg sačuqui.
481
translit. Sačuγu:luγa:d čečeg erike bolun qubilqui.
482
translit. Qubilju γurban mingγan yirtinčü deki qotola burqan-i ulus-i dügü:rgeküi.
483
translit. Ečüs čaγ-taki γal metü nidün-iye:r ebderegü:lküi bayi:γu:lqui-yi üjegü:lküi.
484
translit. Basaber beyen-e:če [53b] olan nom-i sonosqaju baraši-ügei amitan-u tačiya:ngγui-yi tarqaγu:lun ireküi.
485
translit. Olan sudur-nuγu:d-i üsüd-ün nükes-iye:r uriju oyi:n bilig-iye:r omurqaγčid-i čökegü:lün ireküi.
486
translit. Aγu:las-un qaγa:n-i kenggergečilen deledčü arban jüg-tür Bodistv ene söni burqan boluyu keme:n tungγa:qui.
487
translit. Teyi:mü teyi:mü küčün qubilγa:ntan toγa:n-a:ča nögčigsen Bodistv-nar Bodistv-i takir-un.
488
translit. Tere metü qubilγa:n-u naγa:dun-iya:r naγa:dču irebei.
489
translit. Tendekin ögüler-ün: Ali tere bodi jirüken-dür jokiya:γsan körüg čimeg naγa:dun-i nayud költi galab-u:d-tur jaγu:n kelen-iye:r kelejü baran ken čidaqu.
490
translit. Teyi:n ber böge:sü čidaγči-yi:n erketü-de takil üyi:ledün ese iregsen čibiltü šimnu čerig-iye:r-iye:n nigen-e ičegsen-e:če ečin-e nüken-dür niγu:γsan metü aju keme:ldübei.
491
translit. Arban qoyar jokiya:ngγui üyi:les-e:če Bodi jirüken-dür odču ridi qubilγa:n-i üjegü:lügsen neretü naimaduγa:r bölög.
492
translit. [54a] Nögüge: tabin dörben: Tendeče Bodistv sedkir-ün.
493
translit. Edüge: bi amaramaγ yirtinčü-yi:n ejen inü čibiltü šimnu-da ese medegü:ljü burqan bolba:su tere sedkir-ün.
494
translit. Bi ese medejü qočorbai.
495
translit. Medegsen böge:sü tegü:nü burqan bolqui čölege: inü qamiγ-a: bölüge: keme:n omurqan sedkikü.
496
translit. Tegü:be:r omuγ-i šingtaraγu:luγa:d amaramaγ yirtinčü-yi:n busu ber tngri-ner-i nomuqadqaγa:d šimnus-un ber dotur-a bükün urida buyan-u ündüsün-i törügü:lügsed-te tusayi üyi:leddügsen boluyu keme:n sedkijü anisq-a jaγu:raki oron lagsan-a:ča qamuγ šimnus-un mandal-i ebdeküi neretü gerel γarγaju γurban yirtinčü-dür qamuγ-a: üjegdegü:ljü šimnus-un γajar bügüde-yi bürkigdegü:lüge:d qamuγ-a:ča ködelbei.
497
translit. Ködelgegsen tere gerel-e:če edege:r šilüg-ü:d üges γarbai.
498
translit. Qarši-dačaγa:n γarču olan berke qataγu:jil-iya:r Sudodani-yi:n köbegü:n bodi qutuγ-i bütüge:r-ün.
499
translit. Bodi modun-u dour-a saγu:ju öbe:r-iye:n [54b] tonilju busud-i ber tonilγaγu:lur-un.
500
translit. Nom-un qur-a-yi oruγu:lumui.