Altan Tobči
Алтан товч (Золотое сказание)
ID: AT
Script: Uighur-Mongolian
Genre: chronicle
2556 lines · 44 462 words
Bibliography
Орловская "Язык Алтан Товч"
надо установить происхождение текста который у меня; Автор моей версии непонятен надо расследовать
Show:
Middle Mongolian
Click a word to find it in the corpus; hover over it to see the analysis. Dotted underline: no analysis.
1003
translit. # tendeče dörben degü inu ejen=dür öčirün jayaγ=a=tu ejen=lüge jayaγ=a ügei bida buruγu buliyaldubai
1007
tere rasiyan-dur ejen-boγda kölčigüren bolisču jarliγ bolurun erte töröküi-tür minu burqan-u jarliγ-iyar luus-un qaγan-u tamaγ-a učarabai
translit. tere rasiyan=dur Ejen-Boγda kölčigüren bolisču jarliγ bolurun erte töröküi=tür minu burqan=u jarliγ=iyar luus=un qaγan=u tamaγ=a učarabai
1010
sodu boγda činggis-qaγan čaγadai köbegün-ečegen qurim-un degedü qurim ali bui kemen asaγbasu čaγadai ögülerün qaγučin on bidan-u qanggirisču odqu kemen sine on bidan-u siljerejü irebe
translit. # sodu boγda Činggis-qaγan Čaγadai köbegün=ečegen qurim=un degedü qurim ali bui kemen asaγbasu Čaγadai ögülerün qaγučin on bidan=u qanggirisču odqu kemen sine on bidan=u siljerejü irebe
1011
gejü öljei-tü qutuγ-tu kemen qurimlalduju qurim-un degedü tere bui j-a kemen ögülebesü boγda činggis-qaγan jarliγ bolurun tede busu nirai-ača qaγačaγsan ner-e ese ögbesü kebeli-eče unaγad gegegen-i ese üjebesü ken-ü sine-yi sinelekü ta ken-ü nere-yi nerelekü ta egün-eče qoyinaγsi-da ečige-eče edüjü eke-eče törögsen edür-iyen olju kündüleldün uγuldubasu degedü qurim tan-u ene bui kemen jarliγ boluγsan ajuqu ögedei qaγan-u törögsen edür bolbasu ögedei qaγan umurtaγsan ajuqu boγda činggis-qaγan ai ögedei manaγar-si erte ire kemegsen ajuqu ögedei erte ayisuqui-tur qurim-ud jolγaju qaγan-u sarqud bui ama kürčü uγuγdaqui kemebesü tende baγujuqu boγda činggis-qaγan idegen beledčü saγubasu ögedei udaγdar-un qaγan masi ayimasuγsan ajuqu ai ögedei ečige eke-ber ür-e-yin tula bey-e sedkil jobaγsan-i ür-e ülü durad-un bui ajuqu kemen ögülen bükü-yin jaγura üdesi sarqud morin-u terigün idegen-i abuγad kürbesü γadan-a ken bui kemen asaγba
translit. gejü öljei=tü [77b] qutuγ=tu kemen qurimlalduju qurim=un degedü tere bui j=a kemen ögülebesü boγda Činggis-qaγan jarliγ bolurun tede busu nirai=ača qaγačaγsan ner=e ese ögbesü kebeli=eče unaγad gegegen=i ese üjebesü ken=ü sine=yi sinelekü ta ken=ü nere=yi nerelekü ta egün=eče qoyinaγsi=da ečige=eče edüjü eke=eče törögsen edür=iyen olju kündüleldün uγuldubasu degedü qurim tan=u ene bui kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Ögedei qaγan=u törögsen edür bolbasu Ögedei qaγan umurtaγsan ajuqu boγda Činggis-qaγan ai Ögedei manaγar=si erte ire kemegsen ajuqu Ögedei erte ayisuqui=tur qurim=ud jolγaju qaγan=u sarqud bui ama kürčü uγuγdaqui kemebesü tende baγujuqu boγda Činggis-qaγan idegen beledčü saγubasu Ögedei udaγdar=un qaγan masi ayimasuγsan ajuqu ai Ögedei ečige eke=ber ür=e=yin tula bey=e sedkil jobaγsan=i ür=e ülü durad=un bui ajuqu kemen ögülen bükü=yin jaγura üdesi sarqud morin=u terigün idegen=i abuγad kürbesü γadan=a ken bui kemen asaγba
1013
translit. Ögedei orobasu [78a] qaγan jarliγ bolurun ai Ögedei bi čimai=yi erte ire kemegsen bögetele udaγan irebe
1015
nasuda qaγan ečige minu ögülen bölüge boluγsan idegen-eče bultaribasu buta teberiküi kemekü bölüge tegüber oroyitaba kemen öčibesü aγurlaγsan čirai-ban jaliraju morin-u terigün-i baraγun eteged-i uγujai inu etegejü ideged ögülerün minu jasaγ jarliγ-i γaγča kü ögedei ele yabuγulba
translit. nasuda qaγan ečige minu ögülen bölüge boluγsan idegen=eče bultaribasu buta teberiküi kemekü bölüge tegüber oroyitaba kemen öčibesü aγurlaγsan čirai=ban jaliraju morin=u terigün=i baraγun eteged=i uγujai inu etegejü ideged ögülerün minu jasaγ jarliγ=i γaγča kü Ögedei ele yabuγulba
1017
j-a kemen jarliγ boluγsan ajuqu tere qurim(erte urid čaγ-tu sodu boγda činggis-qaγan börtegüljin neretü qatun-iyan abqui)-tur yerü yisün örlög tabun tayisi tabun öngge dörben qari ulus quriyaju quran saγuqui-tur sülden-ü torqon-sira kelebe
translit. j=a kemen jarliγ boluγsan ajuqu # tere qurim(erte urid čaγ=tu sodu boγda Činggis-qaγan Börtegüljin neretü qatun=iyan abqui)=tur yerü yisün örlög tabun tayisi tabun öngge dörben qari ulus quriyaju quran saγuqui=tur Sülden=ü Torqon-Sira kelebe
1018
degedü qaγan ejen minu ayiladun soyorq-a delger yeke qural čiγulqui-tur činu umdan darasu ügei bolbasu ütele ülü quran čulγui bolumu gebe
translit. degedü qaγan ejen minu ayiladun soyorq=a delger yeke qural čiγulqui=tur činu umdan darasu ügei bolbasu ütele ülü quran čulγui bolumu gebe
1020
baralduγsan üges-i minu bayilγadaγ bisiü bardam degerükei sedkil-i törögüldeg bisiü čiγulalaγsan üges-i mini čučaludaγ bisiü čuγlaγsan ene bey-e-yi man-i temečigülüdeg bisiü uliγ-tu maγu umdan darasun-i tebčibesü üge mani beki bey-e mani inaγ bayija gejü čoγtu törögsen sodu boγda-tu γou-a-muquli kelebesü jürčid-ün čuu-mergen uγtuju abuγad kelebe
translit. baralduγsan üges=i minu bayilγadaγ bisiü bardam degerükei sedkil=i törögüldeg bisiü čiγulalaγsan üges=i mini čučaludaγ bisiü čuγlaγsan ene bey=e=yi man=i temečigülüdeg bisiü uliγ=tu maγu [78b] umdan darasun=i tebčibesü üge mani beki bey=e mani inaγ bayija gejü čoγtu törögsen sodu boγda=tu Γou=a-Muquli kelebesü Jürčid=ün Čuu-Mergen uγtuju abuγad kelebe
1021
sanaγsan üges-i mani sandaγadaγ bisiü sayin maγu qoyar-i medegülüdeg bisiü dotora-yi üge-yi γarγadaγ bisiü door-a deger-e qoyar-i ilγadaγ bisiü erte-eče iregsen ene yabuqui-tur jirγal egün-eče qoyina duradqal bisiü edüge egün-i tebčibesü ene qural čulγui bolqu jöb buyu
translit. sanaγsan üges=i mani sandaγadaγ bisiü sayin maγu qoyar=i medegülüdeg bisiü dotora=yi üge=yi γarγadaγ bisiü door=a deger=e qoyar=i ilγadaγ bisiü erte=eče iregsen ene yabuqui=tur jirγal egün=eče qoyina duradqal bisiü edüge egün=i tebčibesü ene qural čulγui bolqu jöb buyu
1022
translit. gejü ačitu törögsen boγda=tu Čuu-Mergen ayiladqabasu Arlad=un külüg Boγorči uγtuju abuγad kelebe
1023
aman-dur oroqui-tur altan simaγul metü aman-ača γarqui-tur arslan jaγan bosoγsan metü kelen amsaqui-tur kedegen-e simaγul metü kelen-eče γarqui-tur geser jaγan bosoγsan metü onol bilig-i umurtaγuludaγ bisiü oluγsan jögegsen-iyen baraγuludaγ bisiü sarqud-tu büü simteyele sayin maγu qoyar-i ilγan kelelčeyele arikin-tu büü amtasiyala aliba
translit. aman=dur oroqui=tur altan simaγul metü aman=ača γarqui=tur arslan jaγan bosoγsan metü kelen amsaqui=tur kedegen=e simaγul metü kelen=eče γarqui=tur geser jaγan bosoγsan metü onol bilig=i umurtaγuludaγ bisiü oluγsan jögegsen=iyen baraγuludaγ bisiü sarqud=tu büü simteyele sayin maγu qoyar=i ilγan kelelčeyele arikin=tu büü amtasiyala aliba
1029
umdan darasun-i quriyay-a unaγ-a daγ-a metü čenggeyele urid qojid soγtayala unatala bostala uγuman-i kebteyele arakin darasun-i quriyala anggir γalaγun metü uγuyala aliba
translit. umdan darasun=i quriyay=a unaγ=a daγ=a metü čenggeyele urid qojid soγtayala unatala bostala uγuman=i kebteyele arakin darasun=i quriyala anggir γalaγun metü uγuyala aliba
1033
umdan darasu ügei bolqula uruγ ügei bisiü , učaraldun saγuγči ene bey-e man-i jirγal ügei bisiü araki ügei bolqula amaraγ ügei bisiü amaraγlan saγuγči ene bey-e man-i jirγal ügei bisiü qara arikin-i tebčiyele qaγan ejen-iyen emüne üneker jidküyele qan yeke törö-yin yaγumai-yi jöblüyele qarsilaqu dayisun-i üyile-yi beledüyele gebe
translit. umdan darasu ügei bolqula uruγ ügei bisiü , učaraldun saγuγči ene bey=e man=i jirγal ügei bisiü araki ügei bolqula amaraγ ügei bisiü amaraγlan saγuγči ene bey=e man=i jirγal ügei bisiü qara arikin=i tebčiyele qaγan ejen=iyen emüne üneker jidküyele qan yeke törö=yin yaγumai=yi jöblüyele qarsilaqu dayisun=i üyile=yi beledüyele gebe
1035
quraγsan bügüde uγubasu jirγal bisiü qola oyira sonosqula küsel bisiü amalan yadaqu ügen-tü čimeg nemedeg bisiü alalduqu dayisun-tu jirüken-i man-i qataγadaγ bisiü boγda-ejen-i ene kesig boro darasun-i baγ-a yeke ügei jerge-ber uγuman-i bayasqulang-tu yeke küri üjeyele gebe
translit. quraγsan bügüde uγubasu jirγal bisiü qola oyira sonosqula küsel bisiü amalan yadaqu ügen=tü čimeg nemedeg bisiü alalduqu dayisun=tu jirüken=i man=i qataγadaγ bisiü Boγda-Ejen=i ene kesig boro darasun=i baγ=a yeke ügei jerge=ber uγuman=i bayasqulang=tu yeke küri üjeyele gebe
1037
amaraγ-ača alγasaγuludaγ bisiü aliy-a maγu sedkil-i törögülüdeg bisiü qamtu b] yabuqu nökör-eče qaγačaγuludaγ bisiü qargis degerükei sedkil-i törögülüdeg bisiü boro darasun-u erdem ni yerü čuqaγ burčiju ebdekü gem ni yerü olan bayija gebe
translit. amaraγ=ača alγasaγuludaγ bisiü aliy=a maγu sedkil=i törögülüdeg bisiü qamtu [78Ab] yabuqu nökör=eče qaγačaγuludaγ bisiü qargis degerükei sedkil=i törögülüdeg bisiü boro darasun=u erdem ni yerü čuqaγ burčiju ebdekü gem ni yerü olan bayija gebe
1039
qutuγ-tu törögsen boγda-ejen-i ene kesig-i qun γalaγun metü daγun-iyan nigedčü qula čikitei metü jisü-ben neyilejü quraγsan bügüde jirγaldun čenggeyele ačitu törögsen qaγan ejen-i ene kesig-i anggir γalaγun metü daγun-iyan nigedčü arγal-i maral metü jisüben neyilejü amaraγ sayiqan nököd-iyen abun jirγayala gebe
translit. qutuγ=tu törögsen Boγda-Ejen=i ene kesig=i qun γalaγun metü daγun=iyan nigedčü qula čikitei metü jisü=ben neyilejü quraγsan bügüde jirγaldun čenggeyele ačitu törögsen qaγan ejen=i ene kesig=i anggir γalaγun metü daγun=iyan nigedčü arγal=i maral metü jisüben neyilejü amaraγ sayiqan nököd=iyen abun jirγayala gebe
1040
translit. # yisün örlög=ün üge temečeküi=tür egüden=tü saγuγsan önöčin köbegün öndeyijü ireged kelebe
1041
yekes-ün jerge-tür oroγsan bolusa bi yerü üge-ben kelese bi sayid-un jerge-tür oroγsan bolusa bi sanaγsan sanaγaban kelese bi gejü bayiba
translit. yekes=ün jerge=tür oroγsan bolusa bi yerü üge=ben kelese bi sayid=un jerge=tür oroγsan bolusa bi sanaγsan sanaγaban kelese bi gejü bayiba
1042
translit. Boγda-Ejen tere üge=yi inu sonosuγad bolul ügei öčüken köbegün yaγun ögülemüi či gebe
1044
boγda-ejen man-i gegen sürtei ajila ene quraγsad-un dotora üge kelekün-i berke ajila qaγan ejen man-i gegen sürtei ajila qamuγ quraγsad-un dotora üge ögülekün-i masi berke ajila oyin-du minu üge-ber bolbači onoju kelekün-i berke bolumu gem bi gebe
translit. Boγda-Ejen man=i gegen sürtei ajila ene quraγsad=un dotora üge kelekün=i berke ajila qaγan ejen man=i gegen sürtei ajila qamuγ quraγsad=un dotora üge ögülekün=i masi berke ajila oyin=du minu üge=ber bolbači onoju [79a] kelekün=i berke bolumu gem bi gebe
1047
boγda-ejen-iyen teyimü jarliγ-i sonosuγad tere köbegün bayasču öberün oyun-u činege-ber umdan darasun-i učir-i kelebe
translit. Boγda-Ejen=iyen teyimü jarliγ=i sonosuγad tere köbegün bayasču öberün oyun=u činege=ber umdan darasun=i učir=i kelebe
1048
balai yeke uγubasu ebedčin bisiü baqan uγubasu önöčin bisiü basa quran uγubasu jirγal bisiü balamad yeke soγtabasu mungqaγ-un sünesün bisiü ürgülji uγubasu uliγ bisiü ösüd egün-i tebčibesü bilig bisiü učirtai sayiqan uγubasu jirγal bisiü ütele yeke soγtabasu mungqaγ bisiü qun sibaγun metü qurulčasa qudalči maγu kümün-i üge-yi büü ajiγlan soγtasa ta quraγsan bügüdeger jirγasai qudqulqu dayisun-tu bey-e-ben büü tebčisei čin sibaγun metü čenggegese sečed merged-iyen abun jirγasa čalča kümün-i üge büü ajiγlan soγtasa ta čečilekü dayisun-tur jerge-ber orusai anggir sibaγun metü amabar abulčan aliy-a maγu kümün-i üge-yi büü ajiγlan soγtasa ta aliba
translit. balai yeke uγubasu ebedčin bisiü baqan uγubasu önöčin bisiü basa quran uγubasu jirγal bisiü balamad yeke soγtabasu mungqaγ=un sünesün bisiü ürgülji uγubasu uliγ bisiü ösüd egün=i tebčibesü bilig bisiü učirtai sayiqan uγubasu jirγal bisiü ütele yeke soγtabasu mungqaγ bisiü qun sibaγun metü qurulčasa qudalči maγu kümün=i üge=yi büü ajiγlan soγtasa ta quraγsan bügüdeger jirγasai qudqulqu dayisun=tu bey=e=ben büü tebčisei čin sibaγun metü čenggegese sečed merged=iyen abun jirγasa čalča kümün=i üge büü ajiγlan soγtasa ta čečilekü dayisun=tur jerge=ber orusai anggir sibaγun metü amabar abulčan aliy=a maγu kümün=i üge=yi büü ajiγlan soγtasa ta aliba
1049
küsel-iyen qanulčan čenggegese alalduqu dayisun-tu nigen nigen-iyen büü orkilčasai ölüng qudqur metü egüber abulčasai öskü ötelkü-ben abun jirγasa üktem maγu kümün-ü üge-yi büü ajiγlan soγtasa ösiyeten dayisun-tur mital ügei sirγusai gebe
translit. küsel=iyen qanulčan čenggegese alalduqu dayisun=tu nigen nigen=iyen büü orkilčasai ölüng qudqur metü egüber abulčasai [79b] öskü ötelkü=ben abun jirγasa üktem maγu kümün=ü üge=yi büü ajiγlan soγtasa ösiyeten dayisun=tur mital ügei sirγusai gebe
1053
öčüken keüken-tü üge bileü ürgüdeg morin-tu güyidel bileü nuγusun metü jamaγ čölbesei či noqai metü yasu buliyaldusai či gebe
translit. öčüken keüken=tü üge bileü ürgüdeg morin=tu güyidel bileü nuγusun metü jamaγ čölbesei či noqai metü yasu buliyaldusai či gebe
1054
tere keüken ögüler-ün čidana-čečin tere činu busu činar maγu sedkil bayija yisün örlög-ün üge-yi buruγu gebüü bi yerü minu üge jöb gebüü bi qamuγ quraγsad-i čečin ügei gebüü bi qaγan ejen-iyen jarliγ-ača daba yadaju kelele bi öčüken kümün-i örgöjü qayiralaqula ösüdeg ügei biyü
translit. tere keüken ögüler=ün Čidana-Čečin tere činu busu činar maγu sedkil bayija yisün örlög=ün üge=yi buruγu gebüü bi yerü minu üge jöb gebüü bi qamuγ quraγsad=i čečin ügei gebüü bi qaγan ejen=iyen jarliγ=ača daba yadaju kelele bi öčüken kümün=i örgöjü qayiralaqula ösüdeg ügei biyü
1057
čidana-čečen-qubsur kilinglejü ögülerün qolbaju kelekü üge-tei ajila či qosalju sanaqu čečin-tei ajila či quluγun-a bidur bey-e-yi čin-u quγučinam bi quraγsan bügüde-tü inigedüm bolγanam bi čučali metü bey-e-yi čin-u čuγučinam bi čuγlasan bügüde-tü eleg bolγanam bi maγu köbegün ügeben tata maγuqai yeke ebedüm či baqan köbegün üge-ben čene či balai yeke ebedüm či gebe
translit. Čidana-Čečen-Qubsur kilinglejü ögülerün qolbaju kelekü üge=tei ajila či qosalju sanaqu čečin=tei ajila či quluγun=a bidur bey=e=yi čin=u quγučinam bi quraγsan bügüde=tü inigedüm bolγanam bi čučali metü bey=e=yi čin=u [80a] čuγučinam bi čuγlasan bügüde=tü eleg bolγanam bi maγu köbegün ügeben tata maγuqai yeke ebedüm či baqan köbegün üge=ben čene či balai yeke ebedüm či gebe
1058
čidana-čečen čimadu kelegsen bisi bile boγda činggis-qaγan-a ayiladqala qubsur čečen činu üge buliyaγsan bisi bile qubi-tu öberün sanaγaban kelelebi buruγu jöb qoyar-i ilγadaγ ügei biyuu či bulunggir ügei dalai-yi ömčirkedeg biyuu či boγda-ejen-i qayirai-yi kögerkedeg biyuu bolul ügei nada-luγ-a üge temečideg biyuu qamiγ-a ügei ügen-tü aγurladaγ biyuu qas yeke dalai-yi qaramladaγ biyuu qaγan ejen-ü man-i qayirai-yi ömčirkedeg biyuu qariγu ügei maγu nadaluγ-a üge temečideg biyuu onon-mören-i qoboγon-iyar sirgedeg buyu
translit. Čidana-Čečen čimadu kelegsen bisi bile boγda Činggis-qaγan=a ayiladqala qubsur čečen činu üge buliyaγsan bisi bile qubi=tu öberün sanaγaban kelelebi buruγu jöb qoyar=i ilγadaγ ügei biyuu či bulunggir ügei dalai=yi ömčirkedeg biyuu či Boγda-Ejen=i qayirai=yi kögerkedeg biyuu bolul ügei nada=luγ=a üge temečideg biyuu qamiγ=a ügei ügen=tü aγurladaγ biyuu qas yeke dalai=yi qaramladaγ biyuu qaγan ejen=ü man=i qayirai=yi ömčirkedeg biyuu qariγu ügei maγu nadaluγ=a üge temečideg biyuu Onon-mören=i qoboγon=iyar sirgedeg buyu
1059
oγtarγui-yin solongγ-a-yi γar-iyar baridaγ biyuu eder-mören-i elesü-ber boγodaγ biyuu či erdem-tü sayin kümün-i namayi sanaγabar činedeg biyuu čulu sedkil-i barisai jöb ügen-tü bayasasai či busučar maγu sedkil-iyen tebčiyesei či buruγu üge-yi man-i selbijü ögüsei gebe
translit. oγtarγui=yin solongγ=a=yi γar=iyar baridaγ biyuu Eder-mören=i elesü=ber boγodaγ biyuu či erdem=tü sayin kümün=i namayi sanaγabar činedeg biyuu čulu sedkil=i barisai jöb ügen=tü bayasasai či busučar maγu sedkil=iyen tebčiyesei či buruγu üge=yi man=i selbijü ögüsei gebe
1060
boγda-ejen tere ügen-tü inu čidana-čečen-tü jarliγ bolurun quduγ-un usun-i jasaju ariγudqabasu qurquju degegsi dabulun yadaγad mön saban-tegen aqu ajila qoboγon-iyar udquju abubasu düledte sirgeged γutumsiγ maγu sibar inu iroγar-ača γarqu ajila bulaγ-un usun degereči bolusa bulunggir ügei ajila tegün-i sirgekün-i masi berke boluγad dabulun urusbasu ariγun sayiqan tungγalaγ ajila qarabtur sibaγun-i tejiyejü qarčaγai sibaγun-tu talbibasu qarin tegün-eče ayuju daldariγad γajar-tur baγuju quluγun-a-yin nüke sakin ajuqu qarčaγai sibaγun-i tejiyejü qariγun-a sibaγun-tu talbibasu qarin degegsi qaliju qačir ölüg-tü qal-un ajuqu kemen jarliγ boluγad badarangγui čaγan tngri-yin köbegün ejen-boγda basa tere köbegün-i dergede-ben saγulγaju bal metü rasiyan-u kesig-iyen ögčü bayasqulang-tu čarai-bar üjen örösiyejü qayiralan örgöbei
translit. # Boγda-Ejen [80b] tere ügen=tü inu Čidana-Čečen=tü jarliγ bolurun quduγ=un usun=i jasaju ariγudqabasu qurquju degegsi dabulun yadaγad mön saban=tegen aqu ajila qoboγon=iyar udquju abubasu düledte sirgeged γutumsiγ maγu sibar inu iroγar=ača γarqu ajila bulaγ=un usun degereči bolusa bulunggir ügei ajila tegün=i sirgekün=i masi berke boluγad dabulun urusbasu ariγun sayiqan tungγalaγ ajila qarabtur sibaγun=i tejiyejü qarčaγai sibaγun=tu talbibasu qarin tegün=eče ayuju daldariγad γajar=tur baγuju quluγun=a=yin nüke sakin ajuqu qarčaγai sibaγun=i tejiyejü qariγun=a sibaγun=tu talbibasu qarin degegsi qaliju qačir ölüg=tü qal=un ajuqu kemen jarliγ boluγad badarangγui čaγan tngri=yin köbegün Ejen-Boγda basa tere köbegün=i dergede=ben saγulγaju bal metü rasiyan=u kesig=iyen ögčü bayasqulang=tu čarai=bar üjen örösiyejü qayiralan örgöbei
1061
yere yisün tngri-yin oron-ača baγuju yeke auγ-a küčün-lüge čoγtu törögsen yerüngkei bügüde-yi sayitur ejelegsen yisükei-yin köbegün sodu boγda činggis-qaγan mani oγtarγui-ača baγuγsan badarangγui čaγan tngri-yin osoldal ügei γučin tabun erdem-i tegüs suruγad olan kelkü bügüde-yi jiloγadun tegüsügsen üjin-ölen qatun-ača saluγsan tere boγda mani tngri-eče inaγsi-ta qorin nigen üy-e boluγsan-u qoyina tere kü boγda qubilju töröged töbed-ün nangkiyad-un qan oron-i buliyaγad tende tabun öngge dörben qari-yi emün-e-ben čiγulγaju jülge kiged eldeb čečeg-iyer dügürügsen kerülen-ü mören-tü jun-u ekin sarayin naran edür unaγ-a-ban bariju julaγ sačuli-ban sara dügüreng edür sačuγad jula küji tülejü tngri ečige-yuγan takiγad narmai yeke uluγ<ulus>-iyan ende tende-ben quriyaju naγur dalai metü qurim-iyan sayitur delgeged neyite baγ-a yeke ügei jerge-ber jirγaju saγuγad naqu-bayan-u köbegün külüg boγorči-tur boγda-ejen jarliγ bolur-un bey-e-eče minu uyidqar ügei daγaγči üde-iyen següder minu bayilduqu čaγ-tu ülü ködölügči qas qada minu baralduγsan ügen-eče ülü süldügči kib-ün janggiy-a minu berke kečegü üyile-tür minu qaril ügei üneker jidküjü yabuγči bulγatu šar (buγulγ-a-tu üker) metü boγorči minu či nigen üge ögüle gebe
translit. # yere yisün tngri=yin oron=ača baγuju yeke auγ=a küčün=lüge čoγtu törögsen yerüngkei bügüde=yi sayitur ejelegsen Yisükei=yin köbegün [81a] sodu boγda Činggis-qaγan mani # oγtarγui=ača baγuγsan badarangγui čaγan tngri=yin osoldal ügei γučin tabun erdem=i tegüs suruγad olan kelkü bügüde=yi jiloγadun tegüsügsen Üjin-Ölen qatun=ača saluγsan tere Boγda mani # tngri=eče inaγsi=ta qorin nigen üy=e boluγsan=u qoyina tere kü Boγda qubilju töröged Töbed=ün Nangkiyad=un qan oron=i buliyaγad tende tabun öngge dörben qari=yi emün=e=ben čiγulγaju # jülge kiged eldeb čečeg=iyer dügürügsen Kerülen=ü mören=tü jun=u ekin sarayin naran edür unaγ=a=ban bariju julaγ sačuli=ban sara dügüreng edür sačuγad jula küji tülejü tngri ečige=yuγan takiγad # narmai yeke uluγ<ulus>=iyan ende tende=ben quriyaju naγur dalai metü qurim=iyan sayitur delgeged neyite baγ=a yeke ügei jerge=ber jirγaju saγuγad Naqu-bayan=u köbegün külüg Boγorči=tur Boγda-Ejen jarliγ bolur=un # bey=e=eče minu uyidqar ügei daγaγči üde=iyen següder minu bayilduqu čaγ=tu ülü ködölügči qas qada minu baralduγsan ügen=eče ülü süldügči kib=ün janggiy=a minu [81b] berke kečegü üyile=tür minu qaril ügei üneker jidküjü yabuγči bulγatu šar (buγulγ=a=tu üker) metü Boγorči minu či nigen üge ögüle gebe
1062
boγda-ejen-iyen teyimü jarliγ-i sonosuγad boγorči bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen ögülerün eldeb erdenis-iyer čoγčalaγsan sümbür-aγula minu ende tende-eče olan mören čidqulang-tu anabad-dalai minu edür šöni odun γraγ-iyar küriyelegsen oγtarγui-yin čindamani minu erketü tngri-yin köbegün sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčir-ün qaγan kümün-ü γučin tabun erdem-i tegüs suruγad qan yeke törö šajin qoyar-iyan aldal ügei töbsin-e bariγad qaritan dayisun-tu qatan jirüke-ben ülü uyid-un qalaγun jaγura-yin ey-e eb bi kičiyekü kereg bayija gebe
translit. Boγda-Ejen=iyen teyimü jarliγ=i sonosuγad Boγorči bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen ögülerün eldeb erdenis=iyer čoγčalaγsan Sümbür-aγula minu ende tende=eče olan mören čidqulang=tu Anabad-dalai minu edür šöni odun γraγ=iyar küriyelegsen oγtarγui=yin čindamani minu erketü tngri=yin köbegün sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčir=ün qaγan kümün=ü γučin tabun erdem=i tegüs suruγad qan yeke törö šajin qoyar=iyan aldal ügei töbsin=e bariγad qaritan dayisun=tu qatan jirüke=ben ülü uyid=un qalaγun jaγura=yin ey=e eb bi kičiyekü kereg bayija gebe
1063
kümün-ü erketü sodu boγda činggis-qaγan küi-ong-čingsang-tayisi-tur jarliγ bolurun tüyimer dayisun-tu türidkel ügei sirγuγči soγtaγu jaγan minu tuγ süldei-yi minu bariju ülü ködölügči čilaγun kösige <kösiy-e> minu tölöb yeke qurim-tu minu qušuγučilan bayiju kürgegči delger bayan minu temečiküi mörö-tür mösün bolod-i minu bariju ayilaγaγči γou-a-muquli minu či nige üge ögüle gebe
translit. # kümün=ü erketü sodu boγda Činggis-qaγan küi-ong-čingsang-tayisi=tur jarliγ bolurun tüyimer dayisun=tu türidkel ügei sirγuγči soγtaγu jaγan minu tuγ süldei=yi minu bariju ülü ködölügči čilaγun kösige <kösiy=e> minu tölöb yeke qurim=tu minu qušuγučilan bayiju kürgegči delger bayan minu temečiküi mörö=tür [82a] mösün bolod=i minu bariju ayilaγaγči Γou=a-Muquli minu či nige üge ögüle gebe
1064
čoγtu törögsen sodu boγda-yin teyimü jarliγ sonosuγad jalayirdai-yin γou-a-muquli bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen öčirün amta-du olan jimis delgeregsen galbiravaras modun minu asuru erke küčün tegüsügsen časutu aγula-yin čaγan arslan minu arγ-a küčün qoyar-i tegsi čidaγči garudi kölgetü minu aldar-tu törögsen sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün gün yeke dalai metü sedkil-i ülü dolgidun kündü yeke törö šajin-iyan degere tngri-eče γuyuγad kümün-ü ösiyeten dayisun-i qataγu jasaγ-iyar türidkeged köbčin yeke ulus-iyan čulu aburi-bar duran-i abqu kereg bayija gebe
translit. čoγtu törögsen sodu boγda=yin teyimü jarliγ sonosuγad Jalayirdai=yin Γou=a-Muquli bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen öčirün amta=du olan jimis delgeregsen galbiravaras modun minu asuru erke küčün tegüsügsen časutu aγula=yin čaγan arslan minu arγ=a küčün qoyar=i tegsi čidaγči garudi kölgetü minu aldar=tu törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün gün yeke dalai metü sedkil=i ülü dolgidun kündü yeke törö šajin=iyan degere tngri=eče γuyuγad kümün=ü ösiyeten dayisun=i qataγu jasaγ=iyar türidkeged köbčin yeke ulus=iyan čulu aburi=bar duran=i abqu kereg bayija gebe
1065
qan möngke tngri-yin köbegün sodu boγda činggis-qaγan qayiratu boroqul-tur-iyan eyin jarliγ bolurun boljoγol-tur minu bosču ülü ködelügči köndölen küküi minu bulγan-u sumun-tu minu uγtuju bosoγad qadqulduγči urin-tu asuri minu busqul ügei čing joriγ-tu baγurči külüg minu bultaral ügei qurdun yabudal-tu qatan morin metü boroqul minu či nige üge ögüle gebe
translit. # qan möngke tngri=yin köbegün sodu boγda Činggis-qaγan qayiratu Boroqul=tur=iyan eyin jarliγ bolurun boljoγol=tur minu bosču ülü ködelügči köndölen küküi minu bulγan=u sumun=tu minu uγtuju bosoγad qadqulduγči urin=tu asuri minu busqul ügei čing joriγ=tu baγurči külüg minu [82b] bultaral ügei qurdun yabudal=tu qatan morin metü Boroqul minu či nige üge ögüle gebe
1066
boγda-ejen-iyen teyimü jarliγ-i sonosuγad boroqul bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen ögülerün ese bülitügsen debülge <dabalγ-a> yeke-tü mafam-dalai minu eldeb jiran jigür-lüge tegüsügsen yeke küčütü garudi minu eriküi yisün küsel-i qangγaγči tunumal čindamani minu er-e-yin er-e törögsen sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün arγ-a küčün qoyar-i tegsi čidaγad asuru yeke küčün-iyen ürgülji ülü omorqan aliba
translit. Boγda-Ejen=iyen teyimü jarliγ=i sonosuγad Boroqul bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen ögülerün ese bülitügsen debülge <dabalγ=a> yeke=tü Mafam-dalai minu eldeb jiran jigür=lüge tegüsügsen yeke küčütü garudi minu eriküi yisün küsel=i qangγaγči tunumal čindamani minu er=e=yin er=e törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün arγ=a küčün qoyar=i tegsi čidaγad asuru yeke küčün=iyen ürgülji ülü omorqan aliba
1067
translit. öčüked=i ey=e=ber nökör tataγad alusdayin sonosdaqu sayin ner=e kičiyekü kereg bayija gebe
1068
tngri-yin köbegün sodu boγda činggis-qaγan tatari-yin siki-qutuγ-tu jarliγ bolur-un bayilduqu čaγ-tu büriy-e-yi minu sürdel-ügei daγurisqaγči luu minu bekilen kelelčegsen üges-i minu γadaγsi ülü ögülegči bitegüü longqu minu baldaγ-tu šoro terigüten meses-i minu qurčadqaγči čilaγun bileü minu baγuča nutuγ-i minu jasaγči siki-qutuγ minu či nige üge ögüle gebe
translit. # tngri=yin köbegün sodu boγda Činggis-qaγan Tatari=yin Siki-Qutuγ=tu jarliγ bolur=un bayilduqu čaγ=tu büriy=e=yi minu sürdel=ügei daγurisqaγči luu minu bekilen kelelčegsen üges=i minu γadaγsi ülü ögülegči bitegüü longqu minu baldaγ=tu šoro terigüten meses=i minu qurčadqaγči čilaγun bileü minu baγuča nutuγ=i minu jasaγči Siki-Qutuγ minu či nige üge ögüle gebe
1069
sodu boγda-yin teyimü jarliγ-i sonosuγad siki-qutuγ bayasču qariγu inu maγtan eyin ögülerün gügürge ülü talbiγdaqu örgen yeke kerülen-mören minu külüg-tü ülü dabaγdaqu öndör yeke qas tasa aγula minu köbčin bügüde-yi asaraγči altan umai-tu-yin köbegün minu kümün-ü erketü törögsen sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün ülemji yeke jirγal-taγan ütele büü tasiγur-a ünen törö šajin-iyan tula amin bey-e-ben tebči ürgülji küčü öggügsen nökör-iyen büü marta öčüken bolul ügei yaγuman-tu oroqu-ban tebčilteyile bayija gebe
translit. sodu boγda=yin teyimü [83a] jarliγ=i sonosuγad Siki-Qutuγ bayasču qariγu inu maγtan eyin ögülerün gügürge ülü talbiγdaqu örgen yeke Kerülen-mören minu külüg=tü ülü dabaγdaqu öndör yeke qas tasa aγula minu köbčin bügüde=yi asaraγči altan umai=tu=yin köbegün minu kümün=ü erketü törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün ülemji yeke jirγal=taγan ütele büü tasiγur=a ünen törö šajin=iyan tula amin bey=e=ben tebči ürgülji küčü öggügsen nökör=iyen büü marta öčüken bolul ügei yaγuman=tu oroqu=ban tebčilteyile bayija gebe
1070
uqaγantu törögsen sodu boγda urangγan-u jelm-e-tür jarliγ bolurun ulus-un urida tursiγul boluγsan meketü baγatur minu unuqu ügei-tür morin-i unuγuluγči arγ-a-tu bayan minu undan ügei-tü minu taraγ uγulγaγči belen idegetü minu učiraγsan börtügeljin-i minu ačiruju ögügči yeke ačitu minu či nige ögüle gebe
translit. # uqaγantu törögsen sodu boγda Urangγan=u Jelm=e=tür jarliγ bolurun ulus=un urida tursiγul boluγsan meketü baγatur minu unuqu ügei=tür morin=i unuγuluγči arγ=a=tu bayan minu undan ügei=tü minu taraγ uγulγaγči belen idegetü minu učiraγsan Börtügeljin=i minu ačiruju ögügči yeke ačitu minu či nige ögüle gebe
1071
čoγtu törögsen sodu boγda-yin teyimü jarliγ-i sonosuγad jelm-e bayasču qariγu inu maγtan eyin ögülerün čilger γang-i serigüčegülügči jandan oi minu činadus-un dayisun-i tüyimer metü tülegči čandalin γal minu čaγlasi ügei auγ-a küčütü masi töbsin jaγan minu činar esi ner-e abun törögsen sodu boγda minu gejü maγtaγad eyin ögülerün gegen uqaγatu čečed merged-iyen bey-e siqam-iyan abuγad gem-tü maγu arad-i jasaγ-iyar ödter gesegejü kereg-tü üyile-ben osoldal ügei kičiyejü ken ken-i-ber alγasal ügei asaraγulan kereg bayija gebe
translit. čoγtu törögsen sodu Boγda=yin teyimü jarliγ=i sonosuγad Jelm=e bayasču qariγu inu maγtan eyin ögülerün čilger γang=i serigüčegülügči jandan [83b] oi minu činadus=un dayisun=i tüyimer metü tülegči čandalin γal minu čaγlasi ügei auγ=a küčütü masi töbsin jaγan minu činar esi ner=e abun törögsen sodu Boγda minu gejü maγtaγad eyin ögülerün gegen uqaγatu čečed merged=iyen bey=e siqam=iyan abuγad gem=tü maγu arad=i jasaγ=iyar ödter gesegejü kereg=tü üyile=ben osoldal ügei kičiyejü ken ken=i=ber alγasal ügei asaraγulan kereg bayija gebe
1072
badarangγui tngri ejen-boγda besüd-ün jebe-tür jarliγ bolurun qada metü dayisun-tu qaril ügei sirγuγči qarbuγsan sumun minu qari ataγatan-i üjebesü jidkün iregči boroγčin qarčaγai minu qataγuda joriγsan üyiles-i ülü osolduγči temür dege minu qamuγ-tur jokildun čidaγči jögelen mindasun metü jebe
translit. # badarangγui tngri Ejen-Boγda Besüd=ün Jebe=tür jarliγ bolurun qada metü dayisun=tu qaril ügei sirγuγči qarbuγsan sumun minu qari ataγatan=i üjebesü jidkün iregči boroγčin qarčaγai minu qataγuda joriγsan üyiles=i ülü osolduγči temür dege minu qamuγ=tur jokildun čidaγči jögelen mindasun metü Jebe
1074
qaγan ejen-iyen teyimü jarliγ sonosuγad besüd-ün yeke <jebe> bayasču qariγu inu eyin öčirün olan čöges-iyer čoγčalaγsan bal yeke-tü badm-a linqu-a minu osoldal ügei sine-tür dügürügsen gerel yeke-tü kümüde-yin sadun minu omoγ yeke-tü dayisun-i ünesün tobraγ metü keyisgegči sorinjin kingγa minu auγ-a küčün tegüsügsen sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün qutuγ-tu γurban erdeni terigülen deger-e tngri-ner-i ürgülji jalbarin qoyar jayaγan-tur tusatu törö šajin-iyan aldal ügei töbsin-e bariγad qoor-tu dayisun-i qola oyirugel <oyir-a gel> ügei bükü bey-e-ben bekilen seriged qoyitu-du quuli bolqu sayin ner-e-yi kičiyekü kereg bayija gebe
translit. qaγan ejen=iyen teyimü jarliγ sonosuγad Besüd=ün Yeke <Jebe> bayasču qariγu inu eyin öčirün olan čöges=iyer čoγčalaγsan bal yeke=tü badm=a linqu=a minu osoldal ügei sine=tür dügürügsen [84a] gerel yeke=tü kümüde=yin sadun minu omoγ yeke=tü dayisun=i ünesün tobraγ metü keyisgegči sorinjin kingγa minu auγ=a küčün tegüsügsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün qutuγ=tu γurban erdeni terigülen deger=e tngri=ner=i ürgülji jalbarin qoyar jayaγan=tur tusatu törö šajin=iyan aldal ügei töbsin=e bariγad qoor=tu dayisun=i qola oyirugel <oyir=a gel> ügei bükü bey=e=ben bekilen seriged qoyitu=du quuli bolqu sayin ner=e=yi kičiyekü kereg bayija gebe
1075
sodu boγda činggis-qaγan sülden-ü torγon-sira-tu jarliγ bolurun üsün kiged ungγasun-u tergen-tü niγuγsan aqai minu ulus mongγol-un ejen bolγaγad qaγan oron-tu kürgegsen yeke ačitu minu usqal jokis-iyan ösüd ülü suladuγči gürü jirüketü minu ösüd gem ülü talbiγči jögelen yongqor metü torγon-sira minu či nige üge ögüle gebe
translit. # sodu boγda Činggis-qaγan Sülden=ü Torγon-Sira=tu jarliγ bolurun üsün kiged ungγasun=u tergen=tü niγuγsan aqai minu ulus Mongγol=un ejen bolγaγad qaγan oron=tu kürgegsen yeke ačitu minu usqal jokis=iyan ösüd ülü suladuγči gürü jirüketü minu ösüd gem ülü talbiγči jögelen yongqor metü Torγon-Sira minu či nige üge ögüle gebe
1077
, qadan-ača qas abuγsan ele qulaγan minu qan tngri-eče altan ayaγ-a-tu rasiyan baγulγaγsan yeke čoγtu minu qamuγ bügüde-yi erke-tür-iyen quriyaγči güjir küčütü minu γayiqamsiγ-tu törögsen sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün kündü yeke bey-e-ben kündü-de büü sedki güjir yeke küčün-iyen suladqan büü yabuγul güjermeg gem-ten-i ene bey-e-eče ötür qolodaγuluγad küsekü metü sayin üyile-yi kičiyekü kereg bayija gebe
translit. , qadan=ača qas abuγsan ele qulaγan minu qan tngri=eče altan ayaγ=a=tu [84b] rasiyan baγulγaγsan yeke čoγtu minu qamuγ bügüde=yi erke=tür=iyen quriyaγči güjir küčütü minu γayiqamsiγ=tu törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün kündü yeke bey=e=ben kündü=de büü sedki güjir yeke küčün=iyen suladqan büü yabuγul güjermeg gem=ten=i ene bey=e=eče ötür qolodaγuluγad küsekü metü sayin üyile=yi kičiyekü kereg bayija gebe
1078
čoγtu törögsen boγda-ejen čuu-mergen-tür jarliγ bolurun jüg-iyer yabutala čiqulun dutaγaγči ünege minu jakirču irebesü ösin sirγuγči γunan bars minu jiγaju ögügsen-i minu aldal ügei qarbuγči ayungγ-a-yin sumun minu joriju iregsen dayisun-i nuγulan qarbuγči čuu-mergen minu či nige üge ögüle gebe
translit. # čoγtu törögsen Boγda-Ejen Čuu-Mergen=tür jarliγ bolurun jüg=iyer yabutala čiqulun dutaγaγči ünege minu jakirču irebesü ösin sirγuγči γunan bars minu jiγaju ögügsen=i minu aldal ügei qarbuγči ayungγ=a=yin sumun minu joriju iregsen dayisun=i nuγulan qarbuγči Čuu-Mergen minu či nige üge ögüle gebe
1079
jibqulang-tay-a törögsen tere boγda-yin jarliγ-i sonosuγad jürčid-ün čuu-mergen eyin ögülerün qorin naiman engγder kiged arban γraγ-iyar dügürügsen tngri-ner-ün oγtarγui minu qotala eldeb jüyil jimis delgeregsen galbaravaras modun minu qoor-tan dayisun-i tariyan metü kemkelügči altan tegerm-e minu qubi belge tegüsügsen sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin ögülerün keli uda sedkil-iyer yerü-yi baγtaγ-a gem-den maγu arad-i jasaγad mör-iyer gesege ketürkey-e yeke ulus-iyan duran-i abuγad keb kejiy-e aldarsiqu sayin ner-e-yi kičiyekü kereg bayija gebe
translit. jibqulang=tay=a törögsen tere Boγda=yin jarliγ=i sonosuγad Jürčid=ün Čuu-Mergen eyin ögülerün qorin naiman engγder kiged arban γraγ=iyar dügürügsen tngri=ner=ün oγtarγui minu qotala eldeb jüyil jimis delgeregsen galbaravaras modun minu qoor=tan dayisun=i tariyan metü kemkelügči altan tegerm=e minu qubi belge tegüsügsen [85a] sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin ögülerün keli uda sedkil=iyer yerü=yi baγtaγ=a gem=den maγu arad=i jasaγad mör=iyer gesege ketürkey=e yeke ulus=iyan duran=i abuγad keb kejiy=e aldarsiqu sayin ner=e=yi kičiyekü kereg bayija gebe
1080
qan möngke tngri-yin köbegün sodu boγda činggis-qaγan qara-kiru-tur jarliγ bolurun ösiyeten dayisun-i örölen daruγči qara ötüge minu ösüd qajaγai ügei sedkil-tü jalaγsan mösü minu ürgülji γadaγadu üyiles-i kičiyegči bolod gürü jirüketü minu ünen-iyer jidkün yabuγči qara-kiručai minu či nige üge ögüle gebe
translit. # qan möngke tngri=yin köbegün sodu boγda Činggis-qaγan Qara-Kiru=tur jarliγ bolurun ösiyeten dayisun=i örölen daruγči qara ötüge minu ösüd qajaγai ügei sedkil=tü jalaγsan mösü minu ürgülji γadaγadu üyiles=i kičiyegči bolod gürü jirüketü minu ünen=iyer jidkün yabuγči Qara-Kiručai minu či nige üge ögüle gebe
1081
osoldal ügei tere qubilγan boγda-yin jarliγ-i sonosuγad oyirad-un qara-kiru bayasču maγtaγad ögülerün tegsi qamuγ bügüde-yi örösiyeküi sedkil-tü bodisung minu delekei degere-ki-yi erkedür-iyen quriyaγči qormusta tngri minu tegüderel ügei ünen qudal qoyar-i ilγaγči erlig-ün noyan minu tegüs auγ-a küčütü sodu boγda-ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün öteges yekes-iyen kündülen tedküjü önöčin öčüken-iyen asaran örösiyejü ömčitü yeke ulus-iyan duran-i abuγad egüride aldarsiqu sayin ner-e kičiyekü kereg bayija gebe
translit. osoldal ügei tere qubilγan Boγda=yin jarliγ=i sonosuγad Oyirad=un Qara-Kiru bayasču maγtaγad ögülerün tegsi qamuγ bügüde=yi örösiyeküi sedkil=tü bodisung minu delekei degere=ki=yi erkedür=iyen quriyaγči Qormusta tngri minu tegüderel ügei ünen qudal qoyar=i ilγaγči erlig=ün noyan minu tegüs auγ=a küčütü sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün öteges yekes=iyen kündülen tedküjü önöčin öčüken=iyen [85b] asaran örösiyejü ömčitü yeke ulus=iyan duran=i abuγad egüride aldarsiqu sayin ner=e kičiyekü kereg bayija gebe
1083
qoyitus-iyan tulada abun kelelčetügei yerü bügüde ta asida qad noyad üjetügei kemen jarliγ boluγsan-tur gegen uqaγantu čečed merged bügüdeger ketürkey-e yisün örlög-ün üges-i kereglen emegel-ün daγun-tur abubai
translit. qoyitus=iyan tulada abun kelelčetügei yerü bügüde ta asida qad noyad üjetügei kemen jarliγ boluγsan=tur gegen uqaγantu čečed merged bügüdeger ketürkey=e yisün örlög=ün üges=i kereglen emegel=ün daγun=tur abubai
1085
(čeriglegülbei) qarluγud-un arslan-qaγan qubilai-tur ilsen irejüküi qubilai-noyan arslan-qaγan-i abuγad irejü boγda činggis-qaγan-tur aγuljiba
translit. (čeriglegülbei) Qarluγud=un Arslan-qaγan Qubilai=tur ilsen irejüküi Qubilai-noyan Arslan-qaγan=i abuγad irejü boγda Činggis-qaγan=tur aγuljiba
1087
qarluγud-un arslan-tur alaq-a-beki-yi ögčü egüsgeküi-tür boγda činggis-qaγan soyon jarliγ bolurun örögele köl minu bolun qangγariqu-yin minu sitügen qaltariqu-yin minu daγ-a bolju ögküi-ben či qataγuji basa ödter nökčikü bey-e öni aqu ner-e öber-ün uqaγatu sedkil-eče sayin nökör ügei urin kiling alaγčin qoor-tu maγu sedkil-eče dayisun ügei itegel-ten olan bui j-a öberün bey-e metü itegel-tü ügei dotonalaγdaqu olan bui j-a öber-ün sedkil-eče doton-a ügei qayiralaγdaqu olan bui j-a öberün amin-ača qayiran ügei ariγun-a yabubasu aburita uda ayu
translit. Qarluγud=un Arslan=tur Alaq=a-beki=yi ögčü egüsgeküi=tür boγda Činggis-qaγan soyon jarliγ bolurun örögele köl minu bolun qangγariqu=yin minu sitügen qaltariqu=yin minu daγ=a bolju ögküi=ben či qataγuji basa ödter nökčikü bey=e öni aqu ner=e öber=ün uqaγatu sedkil=eče sayin nökör ügei urin kiling alaγčin qoor=tu maγu sedkil=eče [86a] dayisun ügei itegel=ten olan bui j=a öberün bey=e metü itegel=tü ügei dotonalaγdaqu olan bui j=a öber=ün sedkil=eče doton=a ügei qayiralaγdaqu olan bui j=a öberün amin=ača qayiran ügei ariγun=a yabubasu aburita uda ayu
1090
edüi kü qataγuji kemen soyoγsan ajuqu basa sübegedei-baγatur-i temür telgetü merged-ün toγtaq-a-yin qudu čilaγun terigüten köbegün-i inu ayan čiqurlaju (mordaju) čui-mören-e güyičejü moqodqaju (daruju) irebe
translit. edüi kü qataγuji kemen soyoγsan ajuqu # basa Sübegedei-baγatur=i temür telgetü Merged=ün Toγtaq=a=yin Qudu Čilaγun terigüten köbegün=i inu ayan čiqurlaju (mordaju) Čui-mören=e güyičejü moqodqaju (daruju) irebe
1094
qoyar elčin-iyer öčejü ilegerün egülen arilju gegen naran üjegsen metü möyilsün qayilaju mören usun oluγsan metü boγda činggis-qaγan-u ner-e aldar-i sonosču masi bayasba
translit. qoyar elčin=iyer öčejü ilegerün egülen arilju gegen naran üjegsen metü möyilsün qayilaju mören usun oluγsan metü boγda Činggis-qaγan=u ner=e aldar=i sonosču masi bayasba
1095
qaγan soyorqabasu altan büse-yin γorkis-ača al degil<degel>-ün ürtesün-eče olbasu tabdaγar köbegün činu bolju küčü ögsü kemen öčijü ilegejüküi tere üge-tür boγda činggis-qaγan soyorqaju ögülejü ilegerün üge ögküy-e tabdaγar köbegün boltuγai
translit. qaγan soyorqabasu altan büse=yin γorkis=ača al degil<degel>=ün ürtesün=eče olbasu tabdaγar köbegün činu bolju küčü [86b] ögsü kemen öčijü ilegejüküi tere üge=tür boγda Činggis-qaγan soyorqaju ögülejü ilegerün üge ögküy=e tabdaγar köbegün boltuγai
1096
altan mönggön subud tanas dardaγ , način , torγod abuγad iduγud iretügei kemejü ilegebesü iduγud soyorqaγdabai kemen bayasču altan mönggön subud tanas , torγod , način dardaγ aγurasun abuγad irejü iduγun , boγda činggis-qaγan-a aγuljaba
translit. altan mönggön subud tanas dardaγ , način , torγod abuγad Iduγud iretügei kemejü ilegebesü Iduγud soyorqaγdabai kemen bayasču altan mönggön subud tanas , torγod , način dardaγ aγurasun abuγad irejü Iduγun , boγda Činggis-qaγan=a aγuljaba
1098
uyiγud-un iduγud-tur ilγaltun-beki-yi ögčü egüsgeküi-tür boγda činggis-qaγan soyon jarliγ bolurun qatuγ-tai kümün γurban ere-tü bolai ali γurban ere kemebesü terigün törö er-e bui tegün-ü qoyina ner-e er-e bui tegün-ü qoyina abuγsan er-e bui γurban er-e kemegdekü ene törö er-e-yi qataγujibasu ner-e er-e belen ese kü bui belen ner-e er-e-yi bekilebesü abuγsan er-e qola anggida alus ketüs qamiγ-a odqu kemen jarliγ boluγsan ajuqu basa taulai jil-e jöči-yi baraγun γar-un čirig-üd-iyer oi-yin irgen-tür morilaγulbai
translit. Uyiγud=un Iduγud=tur Ilγaltun-beki=yi ögčü egüsgeküi=tür boγda Činggis-qaγan soyon jarliγ bolurun qatuγ=tai kümün γurban ere=tü bolai ali γurban ere kemebesü terigün törö er=e bui tegün=ü qoyina ner=e er=e bui tegün=ü qoyina abuγsan er=e bui γurban er=e kemegdekü ene törö er=e=yi qataγujibasu ner=e er=e belen ese kü bui belen ner=e er=e=yi bekilebesü abuγsan er=e qola anggida alus ketüs qamiγ=a odqu kemen jarliγ boluγsan ajuqu # basa taulai jil=e Jöči=yi baraγun γar=un čirig=üd=iyer oi=yin irgen=tür morilaγulbai
1102
joči oyirud , buriyad barγud ubsus , qabsaγ tumbas-i oroγuluγad tümen keirgisüd-tür kürbesü keirgisüd-ün noyad jidai inal altai er-e örbeg tigid-ün noyad ilsen (ey-e-dün) oroju čaγan šongqor čaγan aγtas qara bulaγan abuγad irejü joči-ta aγuljiba
translit. Joči Oyirud , Buriyad Barγud Ubsus , Qabsaγ Tumbas=i oroγuluγad tümen Keirgisüd=tür kürbesü Keirgisüd=ün noyad Jidai Inal Altai er=e Örbeg Tigid=ün noyad ilsen (ey=e=dün) oroju čaγan šongqor čaγan aγtas qara bulaγan abuγad irejü Joči=ta aγuljiba
1103
siber kešdem bayid tuqas teleng tögöles-ten bijeged-eče inaγsi-da oi-yin irgen-i joči oroγulju kirkiγud-un tümed-ün mingγad-un noyad oi-yin irgen-ü noyad-i abuγad irejü boγda činggis-qaγan-tur čaγan šongqor čaγan aγtas qara bulaγad-iyar aγuljiba
translit. Siber Kešdem Bayid Tuqas Teleng Tögöles=ten Bijeged=eče inaγsi=da oi=yin irgen=i Joči oroγulju Kirkiγud=un tümed=ün mingγad=un noyad oi=yin irgen=ü noyad=i abuγad irejü boγda Činggis-qaγan=tur čaγan šongqor čaγan aγtas qara bulaγad=iyar aγuljiba
1104
oyirud qutuγ-a-beki-yi uγtun urida ilsen (eyedün) tümen oyirad-iyan udurid-un irebe kemen jarliγ soyorqaju köbegün-e inu inalči-ta sečeyiken-i ögbe
translit. Oyirud Qutuγ=a-beki=yi uγtun urida ilsen (eyedün) tümen Oyirad=iyan udurid=un irebe kemen jarliγ soyorqaju köbegün=e inu Inalči=ta Sečeyiken=i ögbe
1106
sodu boγda činggis-qaγan jöči-yi soyorqaju ögülerün köbegüd-ün minu aq-a jöči či ger-teče sayi γarču mör sayitu oduγsan γajar-a er-e aγta-yi ülü sirkiyen ülü jobaγan öljei-tü oi-yin irgen-i oroγulju irebe
translit. sodu boγda Činggis-qaγan Jöči=yi soyorqaju ögülerün köbegüd=ün minu aq=a Jöči či ger=teče sayi γarču mör sayitu oduγsan γajar=a er=e aγta=yi [87b] ülü sirkiyen ülü jobaγan öljei=tü oi=yin irgen=i oroγulju irebe
1108
boγda činggis-qaγan sečeyiken-aqai-yi oyirad-un inalči-ta ögčü egüsgeküi-dür boγorči-noyan-i soyo kemebesü boγorči-noyan soyor-un sečeyiken-aqai sonos qaγan ečige činu čimayi ökin törögsen-ü tulada oyirad irgen-i daruγulun nutuγlaba
translit. boγda Činggis-qaγan Sečeyiken-aqai=yi Oyirad=un Inalči=ta ögčü egüsgeküi=dür Boγorči-noyan=i soyo kemebesü Boγorči-noyan soyor=un Sečeyiken-aqai sonos qaγan ečige činu čimayi ökin törögsen=ü tulada Oyirad irgen=i daruγulun nutuγlaba
1109
erte bosču oroi kebten öber-eče yekes qadumud-iyan , egüri γadan-a büü bayilγ-a edür šöni nigen sedkil-iyer qataγuji aman-u uqaγan bilig-iyen toγtaγa alan-u burtaγ-iyan qadaγala ese suruγsan maγu-yi ende talbiju od surqu-yin sayin-i abuγad od oyirad irgen-iyen selbin qolban soyodqun soyoγsan ajuqu basa boroqul-noyan-i qori-tümed irgen-tür čuγurlaγulba
translit. erte bosču oroi kebten öber=eče yekes qadumud=iyan , egüri γadan=a büü bayilγ=a edür šöni nigen sedkil=iyer qataγuji aman=u uqaγan bilig=iyen toγtaγa alan=u burtaγ=iyan qadaγala ese suruγsan maγu=yi ende talbiju od surqu=yin sayin=i abuγad od Oyirad irgen=iyen selbin qolban soyodqun soyoγsan ajuqu # basa Boroqul-noyan=i Qori-Tümed irgen=tür čuγurlaγulba
1110
(čirig mordaγulba) tümed irgen-ü uran dayidaqul-saqori ükübesü em-e inu botoqui-tarγun tümed irgen-i medejü ajuqu boroqul-noyan kürčü γurban aran yeke čirig-ün urida yabur-a odču üde jilden uqamsar berke oi-dur orom-iyar yabuqun (yabun) bolun (atala) qaraγul inu qoriγad (genedte) tarumtataju oron baγuju boroqul-noyan-i bariju alajuqu tümed irgen boroqul-i alaba kemen medejü boγda činggis-qaγan masi kilinglejü öbesüben morilan tuγurbibasu boγorči muqali qoyar bayilγan idqabasu , jiči dörbedei dörbei-tünesin-i tüsijü ilegerün čirig qataγun-a jasaju möngke tngri-yi jalbariju tümed irgen-i oroγulun sori kemen jarliγ bolba
translit. (čirig mordaγulba) Tümed irgen=ü uran Dayidaqul-Saqori ükübesü em=e inu Botoqui-Tarγun Tümed irgen=i medejü ajuqu Boroqul-noyan kürčü γurban aran yeke čirig=ün urida yabur=a odču üde jilden uqamsar berke oi=dur orom=iyar yabuqun (yabun) bolun (atala) qaraγul inu qoriγad (genedte) tarumtataju oron baγuju Boroqul-noyan=i bariju alajuqu [88a] Tümed irgen Boroqul=i alaba kemen medejü boγda Činggis-qaγan masi kilinglejü öbesüben morilan tuγurbibasu Boγorči Muqali qoyar bayilγan idqabasu , Jiči Dörbedei Dörbei-Tünesin=i tüsijü ilegerün čirig qataγun=a jasaju möngke tngri=yi jalbariju Tümed irgen=i oroγulun sori kemen jarliγ bolba
1112
čirig jasar-un urida čirig-üd yabuqu qaraγul-un saγuqu mör orom subaγ-tur oγtarqu ibegel sakiγulju ulaγan buq-a-yin yabuγsan mör-iyer čirig-üd jasaγulur-un toγ-a-tu kümün irüken <jirüken> yadabasu nisiquy-a er-e-tür arban mösüd ergügüljü süke oli kirüge čügüči ere-yin jer jebseg jasaγulju ulaγan buq-a-yin yabuγsan mör-dür bayiγsan modun-i oγtal-un čabčiju kirügedegüljü mör bolγaju aγulan degere γarbasu tümed irgen-ü erüke degere-eče gerüd-tür qurimlan saγuqui-dur daulibai
translit. čirig jasar=un urida čirig=üd yabuqu qaraγul=un saγuqu mör orom subaγ=tur oγtarqu ibegel sakiγulju ulaγan buq=a=yin yabuγsan mör=iyer čirig=üd jasaγulur=un toγ=a=tu kümün irüken <jirüken> yadabasu nisiquy=a er=e=tür arban mösüd ergügüljü süke oli kirüge čügüči ere=yin jer jebseg jasaγulju ulaγan buq=a=yin yabuγsan mör=dür bayiγsan modun=i oγtal=un čabčiju kirügedegüljü mör bolγaju aγulan degere γarbasu Tümed irgen=ü erüke degere=eče gerüd=tür qurimlan saγuqui=dur daulibai
1113
(dobtolbai) urida qorči-noyan qutuγ-a-beki qoyar tümed-e bariγdaju botoqui-tarγun-dur ajuqu qorči-yin bariγdaqu yosun tümed irgen-ü ökin γoγas-ta γučin em-e abtuγai kemen jarliγ boluγsan-tur tümed irgen-tür ökin abqu kemen odqu bolun urida ilenegsed (eyedügsed) irgen jiči bulq-a (dayisun) bolju qorči-noyan-i barijuqu qorči-tümed-e bariγdajuqu kemen boγda činggis-qaγan medejü oi-yin irgen-ü yabudal qutuγ-a medejü j-a kemejü ilegebesü qutuγ-a-beki basa bariγdajuqu tümed irgen-i oroγulun barabasu boroqul-un yasun-u tula jaγun tümed-i ögbe
translit. (dobtolbai) urida Qorči-noyan Qutuγ=a-beki qoyar tümed=e bariγdaju Botoqui-Tarγun=dur ajuqu Qorči=yin bariγdaqu yosun Tümed irgen=ü ökin γoγas=ta γučin em=e abtuγai kemen jarliγ boluγsan=tur Tümed irgen=tür ökin abqu kemen [88b] odqu bolun urida ilenegsed (eyedügsed) irgen jiči bulq=a (dayisun) bolju Qorči-noyan=i barijuqu Qorči-Tümed=e bariγdajuqu kemen boγda Činggis-qaγan medejü oi=yin irgen=ü yabudal Qutuγ=a medejü j=a kemejü ilegebesü Qutuγ=a-beki basa bariγdajuqu Tümed irgen=i oroγulun barabasu Boroqul=un yasun=u tula jaγun tümed=i ögbe
1116
translit. # basa Enggüd=ün Uran-Čenggüi γučin nigen otoγ=i abču unaqu naran=u qoyiγur qari bolum gejü ečibei
1118
tegün-tür ejen-ü sayin samujin-i qasar unuju köbegün-iyen toγtongγ-a-baγatur-i uduriddun qosiγulaju samujin-i čisun jegerde boltala urulduju daruγad abču irebei
translit. tegün=tür ejen=ü sayin samujin=i Qasar unuju köbegün=iyen Toγtongγ=a-baγatur=i uduriddun qosiγulaju samujin=i čisun jegerde boltala urulduju daruγad abču irebei
1120
tegün-ü qoyina uran-činggüi qubilγan-sečen-qaγan-tu sil suburγ-a kürgegsen-tür nal-altan neretü ökin-iyen ögbei
translit. # tegün=ü qoyina Uran-Činggüi Qubilγan-Sečen-qaγan=tu sil suburγ=a kürgegsen=tür Nal-Altan neretü ökin=iyen ögbei
1123
translit. Bötegeljin-Γou=a qatun=ača Jöči , [89a] Čaγadai , Ögedei , Tolui kemekü dörben köbegün buyu
1124
basa alaq-a-beki , ilγatun-beki , sečeyiken kemekü γurban güngjü bölüge qulan-qatun-ača külüge-güngjü yisüi-qatun-ača yüčibei-güngjü buyu
translit. basa Alaq=a-beki , Ilγatun-beki , Sečeyiken kemekü γurban güngjü bölüge Qulan-qatun=ača Külüge-güngjü Yisüi-qatun=ača Yüčibei-güngjü buyu
1125
yisügen-qatun-ača qaračar , qarγadu čaqur ede γurban bölüge sodu boγda činggis-qaγan jarliγ bolju eke-de köbegüd-e degüü-ner-e irgen ulus ömči öggöy-e kemen öggör-ün ulus quriyan yabuγsan eke bui j-a köbegün-ü minu aq-a jöči bui j-a degüü-ner-ün minu nilq-a odčigen bui j-a kemejü eke-de odčigen-u qubi-luγ-a tümen irgen-i eke odqan degüü qoyar ögbe
translit. Yisügen-qatun=ača Qaračar , Qarγadu Čaqur ede γurban bölüge # sodu boγda Činggis-qaγan jarliγ bolju eke=de köbegüd=e degüü=ner=e irgen ulus ömči öggöy=e kemen öggör=ün ulus quriyan yabuγsan eke bui j=a köbegün=ü minu aq=a Jöči bui j=a degüü=ner=ün minu nilq=a Odčigen bui j=a kemejü eke=de Odčigen=u qubi=luγ=a tümen irgen=i eke odqan degüü qoyar ögbe
1134
daridai-a kereyid-lüge bolulčiba kemen nidün-ü ečin-e ečüdkey-e kemebesü boγorči muqali siki-qutuγ γurbaγula duradqar-un γal-iyan sönügekü metü öber-ün ger-iyen ebdekü metü sayin ečige-yin činu geriyes abaγ-a činu qočorču amu ker tebčikü ese uqaγsan-tur bütügei (barituγai) sayin ečige-yin činu nilq-a nutuγ-gini butaraγulčaju atuγai kemegdejü qabar-ača öni senggetele qaγan kelelegdejü j-a teli kemen sayin ečige-yi sedkijü boγorči muqali siki-qutuγ ede γurban-u kelen-tür amurliba
translit. Daridai=a Kereyid=lüge bolulčiba kemen nidün=ü ečin=e ečüdkey=e kemebesü Boγorči Muqali Siki-Qutuγ γurbaγula duradqar=un [89b] γal=iyan sönügekü metü öber=ün ger=iyen ebdekü metü sayin ečige=yin činu geriyes abaγ=a činu qočorču amu ker tebčikü ese uqaγsan=tur bütügei (barituγai) sayin ečige=yin činu nilq=a nutuγ=gini butaraγulčaju atuγai kemegdejü qabar=ača öni senggetele qaγan kelelegdejü j=a teli kemen sayin ečige=yi sedkijü Boγorči Muqali Siki-Qutuγ ede γurban=u kelen=tür amurliba
1135
translit. j=a eke=de Odčigen=e tümen irgen ögčü noyad=ača Küčü Kökečü , Jongqor Qorγasad dörben=i tüsibe
1144
sodu boγda činggis-qaγan dörben köbegüd-iyen soyon jarliγ bolurun öndör aγula-yin kötel jori örgen dalai-yin olom jori qola kemen büü čöke yabubasu kürüyü
translit. # sodu boγda Činggis-qaγan dörben köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun öndör aγula=yin kötel jori örgen dalai=yin olom jori qola kemen büü čöke yabubasu [90a] kürüyü
1149
sedkil böke bögesü olan-i ilaquyu kemen jarliγ boluγsan ajuqu sodu boγda činggis-qaγan dörben külüg-üd-iyen soyon jarliγ bolurun γurban merged-e aquldaju burqan-qaldun-a deger-e buruγud-un γarču emüne-eče jidkügüljü qoyina-ačaγan qočoγulju aru bari boluγsan-tur möngke tngri-de ibegegdejü egüden jiloγ-a negejü ede irgen-i čiγulγaju ta-bar urtu čilbur-a daki bariquy-a abqai egüden-i negüküy-e nigen qoyar kümün-tü bolγaju qamuγ-un qaγan ulus-un ejen bolbai
translit. sedkil böke bögesü olan=i ilaquyu kemen jarliγ boluγsan ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan dörben külüg=üd=iyen soyon jarliγ bolurun γurban Merged=e aquldaju Burqan-Qaldun=a deger=e buruγud=un γarču emüne=eče jidkügüljü qoyina=ačaγan qočoγulju aru bari boluγsan=tur möngke tngri=de ibegegdejü egüden jiloγ=a negejü ede irgen=i čiγulγaju ta=bar urtu čilbur=a daki bariquy=a abqai egüden=i negüküy=e nigen qoyar kümün=tü bolγaju qamuγ=un qaγan ulus=un ejen bolbai
1150
j-a bi manaγar-un qoyina ta uruγ-ud minu qaltariču oluγsan qaγan ner-e-yi minu qayiralan sakidqun toγoriču oluγsan tögerükei törö-yi minu töbsin-e bekiledkün kemen jarliγ boluγsan ajuqu sodu boγda činggis-qaγan dörben köbegüd-iyen soyon jarliγ bolurun urγuqui-ača singgeküi-tür kürtele ulus irgen-i quriyaju yabuju eng olan busu elige-tü-yi elige-yi nigedkebei
translit. j=a bi manaγar=un qoyina ta uruγ=ud minu qaltariču oluγsan qaγan ner=e=yi minu qayiralan sakidqun toγoriču oluγsan tögerükei törö=yi minu töbsin=e bekiledkün kemen jarliγ boluγsan ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan dörben köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun urγuqui=ača singgeküi=tür kürtele ulus irgen=i quriyaju yabuju eng [90b] olan busu elige=tü=yi elige=yi nigedkebei
1152
j-a bi sedkil maγu-tan uyidqu tede oi maγu-tan čilekün tede uruγ-ud minu ta oyin-taγan ülü uyid-un sedkil-tegen ülü čilen qataγujidqun kemegsen ajuqu basa degüü-ner köbegüd-iyen soyon jarliγ bolurun urγuqui-ača singgeküi-tür kürtele tngri-de delekei-yi tegüs soyorqaγdaqun bögetele , törö-yi tedküldekü degüü-ner köbegüd töröldüjü ulus jasaldaqu ötögös buγun ögdejü qamuγ törö-yin γadasun olan ulus-un arγamji bolbai
translit. j=a bi sedkil maγu=tan uyidqu tede oi maγu=tan čilekün tede uruγ=ud minu ta oyin=taγan ülü uyid=un sedkil=tegen ülü čilen qataγujidqun kemegsen ajuqu # basa degüü=ner köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun urγuqui=ača singgeküi=tür kürtele tngri=de delekei=yi tegüs soyorqaγdaqun bögetele , törö=yi tedküldekü degüü=ner köbegüd töröldüjü ulus jasaldaqu ötögös buγun ögdejü qamuγ törö=yin γadasun olan ulus=un arγamji bolbai
1153
j-a bi γadasun bolju törö-yi bekilen sakiju arγamji bolju ulus-i barin qataγujisu degüü-ner köbegüd minu ta töb ijaγur-i sakin törö-yin tula törildün soyon qataγujidqun ötegüs-nuγud minu ta öber-iyen ülü sanan ulus-un tula ögülen duradqan aγtun (aγdaqui) erdem-tü bileg-tü kümün-i olbasu ta öber-ün bey-e-tečegen qola ülü bolγaγdaqui ker-ber erdem-tü bileg-tü-yi olbasu erdeni ögčü ulumlan duran-i inu abubasu ači tusa inu tan-dur yeke bolqu qan tngri-de qamuγ bügüde törö-yi tegüs ögtebei
translit. j=a bi γadasun bolju törö=yi bekilen sakiju arγamji bolju ulus=i barin qataγujisu degüü=ner köbegüd minu ta töb ijaγur=i sakin törö=yin tula törildün soyon qataγujidqun ötegüs=nuγud minu ta öber=iyen ülü sanan ulus=un tula ögülen duradqan aγtun (aγdaqui) erdem=tü bileg=tü kümün=i olbasu ta öber=ün bey=e=tečegen qola ülü bolγaγdaqui ker=ber erdem=tü bileg=tü=yi olbasu erdeni ögčü ulumlan duran=i inu abubasu ači tusa inu tan=dur [91a] yeke bolqu qan tngri=de qamuγ bügüde törö=yi tegüs ögtebei
1154
j-a bi ta köbegüd uruγ-ud minu mön qoyina joban bütügsen törö-yi minu jongkilan , egüdün bütügegsen-i minu sakin manan qataγujidqun ta egüdčü bütügejü sakin ese qataγujibasu ödter ebdereyü
translit. j=a bi ta köbegüd uruγ=ud minu mön qoyina joban bütügsen törö=yi minu jongkilan , egüdün bütügegsen=i minu sakin manan qataγujidqun ta egüdčü bütügejü sakin ese qataγujibasu ödter ebdereyü
1157
ta uruγ-ud minu bi kemen sedkitele bilig-iyen toγtaγaγdaqui yeke duran baritala jöb jöb sayin-iyan jasadqun aman-tur kürküi aγušgiban darun čidabasu arslan-i daruγsan metü ülükü (ülemji) bui aman-tur kürkü aγušgiban darun yadabasu aγurlaju küčülejü ken-i čidaqu ta küjügün-tür kürkü aγušgiban darun čidabasu küčütü jaγan böke-yi daruγsan sidü ülükü (ilegü) bui küjügün-tür kürkü aγušgiban darun yadabasu küčülejü aγurlaju ken-i čidaqu ta uruγ-ud minu aγula metü öndör büü aburiladqun aγula kedüi-ber öndör bolbasu amitan-a abariγdaju degere-ben γartayu
translit. ta uruγ=ud minu bi kemen sedkitele bilig=iyen toγtaγaγdaqui yeke duran baritala jöb jöb sayin=iyan jasadqun # aman=tur kürküi aγušgiban darun čidabasu arslan=i daruγsan metü ülükü (ülemji) bui aman=tur kürkü aγušgiban darun yadabasu aγurlaju küčülejü ken=i čidaqu ta # küjügün=tür kürkü aγušgiban darun čidabasu küčütü jaγan böke=yi daruγsan sidü ülükü (ilegü) bui küjügün=tür kürkü aγušgiban darun yadabasu küčülejü aγurlaju ken=i čidaqu ta uruγ=ud minu aγula metü öndör büü aburiladqun aγula kedüi=ber öndör bolbasu amitan=a abariγdaju degere=ben γartayu
1159
kümün-e ülü dabaγdaqu bolbasu kümün törögsen-ü belge tere bui aman tan-u kedüi-ber olan bolju ayalγus tan-u čögen bolbasu tusa ügei ali-bar yosu-ban adalidqan aburilan suruγdaqu ali-bar üyile-teče ayalγu-tu bilig-tü kümün kereg-tü tümen tümen kümün-eče nigen törö yosun-i medekü kümün deger-e bui qara oi-yi abalabai
translit. kümün=e ülü dabaγdaqu bolbasu kümün törögsen=ü belge tere bui # aman tan=u kedüi=ber olan bolju ayalγus tan=u čögen bolbasu tusa ügei ali=bar yosu=ban adalidqan aburilan suruγdaqu ali=bar üyile=teče ayalγu=tu bilig=tü kümün kereg=tü # tümen tümen kümün=eče nigen törö yosun=i medekü kümün deger=e bui qara oi=yi abalabai
1161
j-a bi qaban-u uruγ-ud-i qaralan asaran yadabasu qara oi-tur-iyan qatariču γarču odbasu qara kü bey-e-tür tan-u emgeg bui j-a öndör aγula-yi abalabai
translit. j=a bi qaban=u uruγ=ud=i qaralan asaran yadabasu qara oi=tur=iyan qatariču γarču odbasu qara kü bey=e=tür tan=u emgeg bui j=a # öndör aγula=yi abalabai
1163
j-a bi ötege-yin köbegüd-i ulumlan ese asarabasu öndör aγula-tur-iyan γarču odbasu öberün bey-e tan-u jobalang bui j-a qaγučin degel qaγaran udarabasu qaraγan-a butan-tur toruyu
translit. j=a bi ötege=yin köbegüd=i ulumlan ese asarabasu öndör aγula=tur=iyan γarču odbasu öberün bey=e tan=u jobalang bui j=a # qaγučin degel qaγaran udarabasu qaraγan=a butan=tur toruyu
1167
arγ-a bilig-i ese medebesü alan doora-ki imaγan-u ünükün-i alaju ideküy-e berke bolai , arγ-a bilig-i medebesü aγulan-u-tur bükü yabuqu arγali-yin juljaγan-i alaju ideküy-e kilbar bolai qari-yi öčügüken kemebesü qatud-i uyilaγuluγsan olan bui j-a qadara jiγasun-i öčügüken kemebesü γar-un alaγan-i gürülgen esgegsen olan bui j-a omoγ küčün-i tarqaγaju olan arγ-a-bar bariγsan-u tula olan-u ejen bolqu bui j-a qada sayitu ünege berke boroljin sayitu taulai berke buruntuγ sayitu üker berke qan sayitu qaraču-yin öngge ulaγan qada sayitu imaγ-a-u ulquraqai dügüreng qan kümün jirγar-un töröben sayin-dur jirγayu
translit. # arγ=a [92a] bilig=i ese medebesü alan doora=ki imaγan=u ünükün=i alaju ideküy=e berke bolai , arγ=a bilig=i medebesü aγulan=u=tur bükü yabuqu arγali=yin juljaγan=i alaju ideküy=e kilbar bolai # qari=yi öčügüken kemebesü qatud=i uyilaγuluγsan olan bui j=a qadara jiγasun=i öčügüken kemebesü γar=un alaγan=i gürülgen esgegsen olan bui j=a # omoγ küčün=i tarqaγaju olan arγ=a=bar bariγsan=u tula olan=u ejen bolqu bui j=a qada sayitu ünege berke boroljin sayitu taulai berke buruntuγ sayitu üker berke qan sayitu qaraču=yin öngge ulaγan qada sayitu imaγ=a=u ulquraqai dügüreng # qan kümün jirγar=un töröben sayin=dur jirγayu
1179
qatun emes-i itegebesü ülü boluyu kemen soyojuqui basa sodu činggis-qaγan qasar ekiten degüü-ner-iyen soyon jarliγ bolurun onon-mören-ü ergi-gi uqun čabčiju olom bolγar-un uruγ-un uruγ-iyan tulada ordo ger-iyen tula olom bolγabai
translit. qatun emes=i itegebesü ülü boluyu kemen soyojuqui # basa sodu Činggis-qaγan Qasar ekiten degüü=ner=iyen soyon jarliγ bolurun Onon-mören=ü ergi=gi uqun čabčiju olom bolγar=un uruγ=un uruγ=iyan tulada ordo ger=iyen tula olom bolγabai
1180
j-a bi kerülen-mören-ü ergi-gi kemkeljü getülgen bolγar-un kereg-tü uruγ-iyan tulada ger tergen-iyen tula getülgen bolγabai
translit. j=a bi # Kerülen-mören=ü ergi=gi kemkeljü getülgen bolγar=un kereg=tü uruγ=iyan tulada ger tergen=iyen tula getülgen bolγabai
1181
j-a bi mön qoyina ta degü-ner minu uruγ-bar bolju orosiγuluγsan olom-i minu büü oγtaludqun olan-u üge-tür oroju oγtalun sedkibesü olqun metü beyes-iyen oγtalduqun ta tngri-yin ibegel-iyer boluγsan möri minu büü mösiyedkün , busu sedkil-ten-ü üges-tür oroju möküdegülün sedkibesü mön jarliγ jasaγ-tur inu möküsdükün ta busu boluγsan aq-a degüü-tegen ičirig boluγujai boγda činggis-qaγan mengge-tü-sečen-i ögüle kemen jarliγ bolbasu mengge-tü-sečen öčirün erte mingγan terigütü γaγča segül-tü moγai ajuqu olan terigün inu jüg jüg tatalaldaqui-tur tergen-e daruγdaju alaγdajuqui basa mingγan segül-tü γaγča terigütü moγai ajuqu segül inu γaγča terigüben qoyina-ača daγaju nigen nüken-tür oroju tergen-e ese daruγdajuqui tegün-ü (tere) metü mingγan segül činu bolju küčün ögküi-ben qataγujisuγai kemen öčiged qurim-i ebdegči qor-a aba-yi ebdegči nur-a jangγu-yi ebdegči ünege jegüdü-yi ebdegči maγu eliy-e boγda činggis-qaγan-a odčigen-noyan salqui-tur-iyan bisiren öčigsen ajuqu qaγan aq-a-yuγan daγan yabuju saγadaγ-tu sumun bolju suγus ese qočorbai
translit. j=a bi # mön qoyina ta degü=ner minu uruγ=bar bolju orosiγuluγsan olom=i minu büü oγtaludqun olan=u üge=tür oroju oγtalun sedkibesü olqun metü beyes=iyen oγtalduqun ta tngri=yin ibegel=iyer boluγsan möri minu büü mösiyedkün , busu sedkil=ten=ü üges=tür oroju möküdegülün sedkibesü mön jarliγ jasaγ=tur inu möküsdükün ta busu boluγsan [93a] aq=a degüü=tegen ičirig boluγujai # boγda Činggis-qaγan Mengge=tü-Sečen=i ögüle kemen jarliγ bolbasu Mengge=tü-Sečen öčirün erte mingγan terigütü γaγča segül=tü moγai ajuqu olan terigün inu jüg jüg tatalaldaqui=tur tergen=e daruγdaju alaγdajuqui basa mingγan segül=tü γaγča terigütü moγai ajuqu segül inu γaγča terigüben qoyina=ača daγaju nigen nüken=tür oroju tergen=e ese daruγdajuqui tegün=ü (tere) metü mingγan segül činu bolju küčün ögküi=ben qataγujisuγai kemen öčiged qurim=i ebdegči qor=a aba=yi ebdegči nur=a jangγu=yi ebdegči ünege jegüdü=yi ebdegči maγu eliy=e # boγda Činggis-qaγan=a Odčigen-noyan salqui=tur=iyan bisiren öčigsen ajuqu qaγan aq=a=yuγan daγan yabuju saγadaγ=tu sumun bolju suγus ese qočorbai
1188
j-a kemen bisiren öčegsen ajuqu boγda činggis-qaγan degere tngri-yi bisiren jarliγ bolurun öber-ün törö-ber etüken-ü degere nada-ača busu degere küčütü ese bolγabai
translit. j=a [93b] kemen bisiren öčegsen ajuqu # boγda Činggis-qaγan degere tngri=yi bisiren jarliγ bolurun öber=ün törö=ber etüken=ü degere nada=ača busu degere küčütü ese bolγabai
1189
či minu degere malaγ-a minu bui j-a kemen malaγ-a-ban tayilju abču qoyimar-a talbiju mörgöged tere edür darasun-i yeke-de qalaγučitala joγolaγasan ajuqu sodu boγda činggis-qaγan degüü-ner köbegüd-tür-iyen irgen ögčü ulus-un tačiyal törö-yin onisun tobčilaju soyon jarliγ boluγsan eyimü bölüge činggis-qaγan-ača odčigin-noyan salju γaruγsan-u qoyina tangγudtai γou-a-sečen-eče asaγur-un qaγan aq-a-tur-iyan salγaγdaba
translit. či minu degere malaγ=a minu bui j=a kemen malaγ=a=ban tayilju abču qoyimar=a talbiju mörgöged tere edür darasun=i yeke=de qalaγučitala joγolaγasan ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan degüü=ner köbegüd=tür=iyen irgen ögčü ulus=un tačiyal törö=yin onisun tobčilaju soyon jarliγ boluγsan eyimü bölüge # Činggis-qaγan=ača Odčigin-noyan salju γaruγsan=u qoyina Tangγudtai Γou=a-Sečen=eče asaγur=un qaγan aq=a=tur=iyan salγaγdaba
1190
translit. bi qan kümün=ü ulus jasaqu yosun yambar bui kemen asaγbasu Γou=a-Sečen ögülerün jöb asaγba
1191
či qan kümün-ü ulus jasaqu yosun inu naran metü ülü qojidaγulqu naγur metü ülü γolon qataγujiqu bui kemegsen ajuqu tere üge-yin tayilbur inu γurban edür ese olju odčigin-noyan ögülerün γou-a aq-a ene üge-yin čin-u tayilburi ese ese olba
translit. či qan kümün=ü ulus jasaqu yosun inu naran metü ülü qojidaγulqu naγur metü ülü γolon qataγujiqu bui kemegsen ajuqu tere üge=yin tayilbur inu γurban edür ese olju Odčigin-noyan ögülerün Γou=a aq=a ene üge=yin čin=u tayilburi ese ese olba
1192
bi yaγun üge bölüge , kemen asaγbasu γou-a-sečen ögülerün qan kümün-i naran metü büü qojidaγul kemekü minu naran urγubasu sayin ba
translit. bi [94a] yaγun üge bölüge , kemen asaγbasu Γou=a-Sečen ögülerün qan kümün=i naran metü büü qojidaγul kemekü minu naran urγubasu sayin ba
1195
qan kümün tere metü tegsi sedkil-tü bolbasu yeke ulus-un duran yakin qočirqu naγur metü büü γolo kemekü minu naγur-tur sayin ba
translit. qan kümün tere metü tegsi sedkil=tü bolbasu yeke ulus=un duran yakin qočirqu # naγur metü büü γolo kemekü minu naγur=tur sayin ba
1197
translit. sayin maγu=bar aduγusun usulan oroγad burtaγlabasu naγur tede bügüde=yi ülü γolon singgeyü
1198
qan kümün tere metü sedkijü sayin maγu-bar üge sonosbasu ünen-ber qudal yenggüken üges sonosbasu örgesün qadquγan üge-tür ülü oron tegsi bolγaju sonosbasu yeke ulus yakin ebderekü kemegsen ajuqu odčigin-noyan-a tangγudtai γou-a-sečen ögülerün küyiten qojiγula-bar γal-i köndöbesü kürkeren büküi γal-i sönögeyü
translit. qan kümün tere metü sedkijü sayin maγu=bar üge sonosbasu ünen=ber qudal yenggüken üges sonosbasu örgesün qadquγan üge=tür ülü oron tegsi bolγaju sonosbasu yeke ulus yakin ebderekü kemegsen ajuqu # Odčigin-noyan=a Tangγudtai Γou=a-Sečen ögülerün küyiten qojiγula=bar γal=i köndöbesü kürkeren büküi γal=i sönögeyü
1202
j-a kemen ögülegsen ajuqu qongqotan-i menglig ečige-yin doloγan köbegüd bölüge doloγan-u dumdadu kökečü-teb-tngri bölüge doloγan qongqotan qasar-i ömegsijü jančiba
translit. j=a kemen ögülegsen ajuqu # [94b] Qongqotan=i Menglig ečige=yin doloγan köbegüd bölüge doloγan=u dumdadu Kökečü-Teb-Tngri bölüge doloγan Qongqotan Qasar=i ömegsijü jančiba
1203
qasar doloγan qongqotan-a jančiγdaba kemen boγda činggis-qaγan-a sögödbesü boγda činggis-qaγan busud-a kilinglejü aγur dumda kelelekü bolun qaγan kilinglejü qasar-tur ögülerün amidu-da ülü ilaγdaqui-ača bölüge či yakin ilaγdaba
translit. Qasar doloγan Qongqotan=a jančiγdaba kemen boγda Činggis-qaγan=a sögödbesü boγda Činggis-qaγan busud=a kilinglejü aγur dumda kelelekü bolun qaγan kilinglejü Qasar=tur ögülerün amidu=da ülü ilaγdaqui=ača bölüge či yakin ilaγdaba
1204
translit. či kemebesü Qasar nilbusu aldaγad bosču orčiju Qasar maγuyilaju γurban edür ese irebe
1205
teb-tngri boγda činggis-qaγan-a irejü möngke tngri-yin jarliγ qaγan-i jiγan eyin ögülerün nigen-te tümüjin-i ulus barituγai
translit. Teb-Tngri boγda Činggis-qaγan=a irejü möngke tngri=yin jarliγ qaγan=i jiγan eyin ögülerün nigen=te Tümüjin=i ulus barituγai
1206
translit. (kememü) nigen=te Qasar=i kememüi ese medebesü medege ügei bui j=a kemegdejü (kemen jančiba
1207
bi) boγda činggis-qaγan morilaju mön šöni qasar-i barir-a odbasu küčü kökečü qoyar qasar-i barir-a odba kemen (eke-de) jiγajiqui eke medeged šöni böged udaγaran (yaγaran) čaγan temegen küljü qarqutai tergetei šöni-te dölin jorčiju naran urγuqui-luγ-a kürbesü boγda činggis-qaγan qasar-un qančun-i uyaju malaγ-a büse inu abču üge inu asaγun büküi-tür eke inu kürčü boγda činggis-qaγan geyekčü (sočin) eke-teče emiyebe
translit. bi) boγda Činggis-qaγan morilaju mön šöni Qasar=i barir=a odbasu Küčü Kökečü qoyar Qasar=i barir=a odba kemen (eke=de) jiγajiqui eke medeged šöni böged udaγaran (yaγaran) čaγan temegen küljü qarqutai tergetei šöni=te dölin jorčiju naran urγuqui=luγ=a kürbesü boγda Činggis-qaγan Qasar=un qančun=i uyaju malaγ=a büse inu abču üge inu asaγun büküi=tür [95a] eke inu kürčü boγda Činggis-qaγan geyekčü (sočin) eke=teče emiyebe
1208
eke aγurlaju kürčü tergen-eče baγuγad eke öbesüben qasar-un uyaγsan qančun-i tayilju talbiγad malaγ-a büse inu qasar-a ögčü eke kilinglejü aγur-iyan darun yadaju jabilan saγuju qoyar köken-iyen γarγaju ebüdüg degekün bisaγari-γulju öber-iyen üjebesü kökegsed (kökegsen) köked (kökö) tan-u ene bui ede qadaqun qarbisun-iyan (qajiγsan küyilsün-iyen) tasuluγsan qasar yakiba
translit. eke aγurlaju kürčü tergen=eče baγuγad eke öbesüben Qasar=un uyaγsan qančun=i tayilju talbiγad malaγ=a büse inu Qasar=a ögčü eke kilinglejü aγur=iyan darun yadaju jabilan saγuju qoyar köken=iyen γarγaju ebüdüg degekün bisaγari=γulju öber=iyen üjebesü kökegsed (kökegsen) köked (kökö) tan=u ene bui ede qadaqun qarbisun=iyan (qajiγsan küyilsün=iyen) tasuluγsan Qasar yakiba
1209
tümüjin ene nigen köken-i minu baraqu bölüge qačuγun odčigin qoyaγula bolju nigen-i baraqu bölüge qasar bürün qoyar büri köken-i minu baraju čigeji minu maqui bolqu bölüge čegeji erdem-tü qasar minu qara küčü erdem-tü-yin tula qarbučiju γaruγsan-i qarbuju oroγulqu bölüge öčijü qaruγsan-i uγtudču oroγulqu bölüge edüge dayisun kümün-i moqodqaba
translit. Tümüjin ene nigen köken=i minu baraqu bölüge Qačuγun Odčigin qoyaγula bolju nigen=i baraqu bölüge Qasar bürün qoyar büri köken=i minu baraju čigeji minu maqui bolqu bölüge čegeji erdem=tü Qasar minu qara küčü erdem=tü=yin tula qarbučiju γaruγsan=i qarbuju oroγulqu bölüge öčijü qaruγsan=i uγtudču oroγulqu bölüge edüge dayisun kümün=i moqodqaba
1212
translit. eke=yi amurliγulun baraju boγda Činggis-qaγan ögülerün eke=yi genedte ireküi=lüge ayuqu=bar ayuba
1215
translit. eke=te ülü medegül=ün ečinekün Qasar [95b] irgen=iyen abču mingγan γurban jaγun irgen dayijiba
1216
eke medejü tere sedkil-iyer ödter tüliγsan yosun teyimü bölüge qasar ejen dayijin dutaγaqui-tur ulus-un ejen jarliγ bolurun sübegedei-baγatur-i nekegülküi-tür erte manaγar ögülerün aγta-yin terigün γarču ireküi-tür adali manglai-yin sar-a malaγai-yin očir boluγsan čing metü ebkegsen čilaγun metü janggiduγsan auγ-a nököd següder minu qulusun metü jergelegsen qota metü küriyelegsen albatan čirig minu sonosuγtun ta ötele yabuqui-tur idem biruγu metü yabu idebkilekü toγoliqu üyiles-tür idelkü sibaγun metü dobtolun yabu naγadun čenggen yabuqui-dur nilq-a unaγ-a metü yabu naγadu čaγadu-luγ-a čabčilalduqui-tur način sibaγun metü toγolin dobtol-un yabudqun ta saγun bayin yabuqui-tur solongγ-a biruγu metü yabu sorobkilaqu idebkilekü üyiles-tür šongqor sibaγun metü dobtolun yabu qanisan eyedüldün yabuqui-tur qašang biruγu metü qanilan yabu qaritan dayisun-luγ-a qarbulalduqui-tur qarčaγai sibaγun metü dobtolun yabu ta ölösügsen bars öyegergegsen bürgüd metü yabu gegen edür gentü čino-a metü genedte yabu qarangγui šöni qara keriy-e metü qataγujin yabu jidkerči (jidügerči) qatun kümün metü qataγujin yabu ta kemen jarliγ bolbasu sübegedei-baγatur öčirün čidan yadan nekey-e čidaqu yadaqu-bar yabuju üjey-e ejen-i minu buyan medetügei gejü ayiladqan nekejü güyičeged qasar ejen-tü baγatur sübegedei üge öčirün küyi eligen-eče qaγačabasu köndelen kümün-ü idesi bolum j-a uruγ eligen-eče qaγačibasu ulus mongγol-un idesi bolum j-a önör kümün qaγačabasu önöčin kümün-ü idesi bolum j-a olan ulus ebderebesü oγorčoγ kümün-ü idesi bolum j-a ködelkü bügüde oldam j-a küyi eligen ülü oldam ulus irgen oldam j-a uruγ töröl törögsen ülü oldam gejü kelebe
translit. eke medejü tere sedkil=iyer ödter tüliγsan yosun teyimü bölüge # Qasar ejen dayijin dutaγaqui=tur ulus=un ejen jarliγ bolurun Sübegedei-baγatur=i nekegülküi=tür erte manaγar ögülerün aγta=yin terigün γarču ireküi=tür adali manglai=yin sar=a malaγai=yin očir boluγsan čing metü ebkegsen čilaγun metü janggiduγsan auγ=a nököd següder minu # qulusun metü jergelegsen qota metü küriyelegsen albatan čirig minu sonosuγtun ta # ötele yabuqui=tur idem biruγu metü yabu idebkilekü toγoliqu üyiles=tür idelkü sibaγun metü dobtolun yabu naγadun čenggen yabuqui=dur nilq=a unaγ=a metü yabu naγadu čaγadu=luγ=a čabčilalduqui=tur način sibaγun metü toγolin dobtol=un yabudqun ta # saγun bayin yabuqui=tur solongγ=a biruγu metü yabu sorobkilaqu idebkilekü üyiles=tür šongqor sibaγun metü dobtolun yabu qanisan eyedüldün yabuqui=tur qašang biruγu metü qanilan yabu qaritan dayisun=luγ=a qarbulalduqui=tur [96a] qarčaγai sibaγun metü dobtolun yabu ta # ölösügsen bars öyegergegsen bürgüd metü yabu gegen edür gentü čino=a metü genedte yabu qarangγui šöni qara keriy=e metü qataγujin yabu jidkerči (jidügerči) qatun kümün metü qataγujin yabu ta kemen jarliγ bolbasu Sübegedei-baγatur öčirün čidan yadan nekey=e čidaqu yadaqu=bar yabuju üjey=e ejen=i minu buyan medetügei gejü ayiladqan nekejü güyičeged Qasar ejen=tü baγatur Sübegedei üge öčirün küyi eligen=eče qaγačabasu köndelen kümün=ü idesi bolum j=a uruγ eligen=eče qaγačibasu ulus Mongγol=un idesi bolum j=a # önör kümün qaγačabasu önöčin kümün=ü idesi bolum j=a olan ulus ebderebesü oγorčoγ kümün=ü idesi bolum j=a # ködelkü bügüde oldam j=a küyi eligen ülü oldam ulus irgen oldam j=a uruγ töröl törögsen ülü oldam gejü kelebe
1219
tegün-ü qoyina yisün keleten teb-tengri-tür quyiju <quraju> činggis-qaγan-u kerüge(ger)-teče teb-tngri-dür quraqun bolbai
translit. # tegün=ü qoyina yisün keleten Teb-Tengri=tür quyiju <quraju> Činggis-qaγan=u kerüge(ger)=teče Teb-Tngri=dür [96b] quraqun bolbai
1220
teyin quraqui-tur temüge-odčigen-e qariy-a-tan irgen teb-tngri-tür odčuqui odčigen-noyan oduγsan irgen-ben γuyur-a soqor-a neretü elčin-iyen ilegejüküi teb-tngri soqor elči-te ögülerün odčigen ta qoyar (sayin) ačitan boljuqui kemejü soqor elči-yi inu askiju jobaγan emegel inu ürgügüljü qariγuljuqui odčigen soqor elči-ben askiγdaju jobaγan ilegegdejü manaγarasi odčigin öbesüben teb-tngri-tür odču ögülerün soqor elčin-iyen ilegebesü askiju yabaγan ilegejüküi bi irgen-ben γuyur-a irebe kemegdejü (kemebesü) doloγan qongqotan odčigen-i endeče tendeče qaγaju soqor elčin-iyen ilegekü činu jöb-tü (buyu) kemen bariqui tusqui-ača kigder-ün (alaγdaqun-ača) ayuju odčigen-noyan ögülerün elči ilegekü minükei buruγu kemejükü doloγan qongqotan ögülerün buruγu bögesü namančilan sögöd kemen teb-tngri-yin qoyina-ača sögödkejiküi irgen-iyen-ben ese ögdejü odčigen manaγarasi erte činggis-qaγan-i bosoγ-a edüi oron dotora büküi-dür oroju uyilaγad sögödčü ögülerün yisün keleten irgen teb-tngri čiγulju nada (minu) qariy-a-tan irgen-iyen-ben teb-tngri-teče γuyur-a soqor neretü elči-yi ilegelüge soqor elči-yi minu askiju jobaγan emegel ürgügüljü ilegegdejü bi öbesüben γuyur-a odbasu doloγan qongqotan endeče tendeče qaγaju namančilaγulju teb-tngri-yin qoyina-ača sögödkegülbe kemen uyilaba
translit. teyin quraqui=tur Temüge-Odčigen=e qariy=a=tan irgen Teb-Tngri=tür odčuqui Odčigen-noyan oduγsan irgen=ben γuyur=a Soqor=a neretü elčin=iyen ilegejüküi Teb-Tngri Soqor elči=te ögülerün Odčigen ta qoyar (sayin) ačitan boljuqui kemejü Soqor elči=yi inu askiju jobaγan emegel inu ürgügüljü qariγuljuqui Odčigen Soqor elči=ben askiγdaju jobaγan ilegegdejü manaγarasi Odčigin öbesüben Teb-Tngri=tür odču ögülerün Soqor elčin=iyen ilegebesü askiju yabaγan ilegejüküi bi irgen=ben γuyur=a irebe kemegdejü (kemebesü) doloγan Qongqotan Odčigen=i endeče tendeče qaγaju Soqor elčin=iyen ilegekü činu jöb=tü (buyu) kemen bariqui tusqui=ača kigder=ün (alaγdaqun=ača) ayuju Odčigen-noyan ögülerün elči ilegekü minükei buruγu kemejükü doloγan Qongqotan ögülerün buruγu bögesü namančilan sögöd kemen Teb-Tngri=yin qoyina=ača sögödkejiküi irgen=iyen=ben ese ögdejü Odčigen manaγarasi erte Činggis-qaγan=i bosoγ=a edüi oron dotora büküi=dür oroju uyilaγad sögödčü ögülerün yisün keleten irgen Teb-Tngri [97a] čiγulju nada (minu) qariy=a=tan irgen=iyen=ben Teb-Tngri=teče γuyur=a Soqor neretü elči=yi ilegelüge Soqor elči=yi minu askiju jobaγan emegel ürgügüljü ilegegdejü bi öbesüben γuyur=a odbasu doloγan Qongqotan endeče tendeče qaγaju namančilaγulju Teb-Tngri=yin qoyina=ača sögödkegülbe kemen uyilaba
1221
činggis-qaγan-i dongγod-duγ-a (ögüleküi-yin) edüküy-e (urida) börte-üjin oron dotora öndeyijü saγuju könjilen jiq-a-bar ebčegü-ben tüyidčü odčigin-i uyilaqu-yi üjejü nilbusun aldaγad ögülerün yakiγsan qongqotan teden-i (urida qasar) ömöglejü jančiqu edüge basa ene odčigen-i yakin qoyina-ačaγan sögödkemü yambar yosun bölüge bel čimayi ene metü büküi-dür čigüd (köbegüd) naran metüs degüü-ner-i čin-u eyin ösöldümüi üne-ber mön-e qoyin-a egülen metü bey-e čin-u negün odbasu itegel metü ulus-i čin-u ken-e medegülkün tede toli metü bey-e činu tolbas odbasu tün metü ulus-i čin-u ken-e medegülkün tede čigüd narad metü degüü-ner-e činu eyin ösöldümüi j-a ede aran γurban öčüked sirqud-i (nilqas-i) minu mendütele yaγun medegülüm tede yakiγsan qongqotan bölüge degüü-ner-iyen teden-e teyin kigüljü ker üjejü amu či kemeged börte-üjin nilbusun aldaba
translit. Činggis-qaγan=i dongγod=duγ=a (ögüleküi=yin) edüküy=e (urida) Börte-Üjin oron dotora öndeyijü saγuju könjilen jiq=a=bar ebčegü=ben tüyidčü Odčigin=i uyilaqu=yi üjejü nilbusun aldaγad ögülerün yakiγsan Qongqotan teden=i (urida Qasar) ömöglejü jančiqu edüge basa ene Odčigen=i yakin qoyina=ačaγan sögödkemü yambar yosun bölüge bel čimayi ene metü büküi=dür čigüd (köbegüd) naran metüs degüü=ner=i čin=u eyin ösöldümüi üne=ber mön=e qoyin=a egülen metü bey=e čin=u negün odbasu itegel metü ulus=i čin=u ken=e medegülkün tede toli metü bey=e činu tolbas odbasu tün metü ulus=i čin=u ken=e medegülkün tede čigüd narad metü degüü=ner=e činu eyin ösöldümüi j=a ede aran γurban öčüked sirqud=i (nilqas=i) minu mendütele yaγun medegülüm [97b] tede yakiγsan Qongqotan bölüge degüü=ner=iyen teden=e teyin kigüljü ker üjejü amu či kemeged Börte-Üjin nilbusun aldaba
1222
börte-üjin-ü ene üge-tür činggis-qaγan odčigin-e ögüler-ün teb-tngri edüge irekü bui čidaqui-ača ker-ber üyiledbesü či mede kemebe
translit. Börte-Üjin=ü ene üge=tür Činggis-qaγan Odčigin=e ögüler=ün Teb-Tngri edüge irekü bui čidaqui=ača ker=ber üyiledbesü či mede kemebe
1224
qorom-ud atala menglig ečige doloγan köbegüd-lüge-ben irejü doloγan büri oroju teb-tngri tüsürge-yin baraγun etüged saγuqui-luγ-a odčigin teb-tngri-yin jiq-a inu bariju öčügü-tür namayi-yi namančilaγulun bölügei či sorilduy-a kemejü jiq-a inu bariju egüden jüg čirbei
translit. qorom=ud atala Menglig ečige doloγan köbegüd=lüge=ben irejü doloγan büri oroju Teb-Tngri tüsürge=yin baraγun etüged saγuqui=luγ=a Odčigin Teb-Tngri=yin jiq=a inu bariju öčügü=tür namayi=yi namančilaγulun bölügei či sorilduy=a kemejü jiq=a inu bariju egüden jüg čirbei
1229
odčigin teb-tngri-yi čirčü γarur-un egüden bosoγ-a alqur-a edüküy-e urida beledügsen γurban bökes esergü teb-tngri-yi bariγad čirčü γarču niruγun-i inu quγulju jegün eteged-ün terged-ün üjügür-e oqorču odčigin oroju ögülerün teb-tngri namayi-yi namančilaγulun bölüge sorilduy-a kemebesü ülü bolun arγalaju kebtemüi čaγ-tur nökör ajuqu kemebesü menglig ečige uqaju nilbusun aldaγad ögülerün dayir etüken-ü degelsün-ü tedüi büküi-eče dalai mören-i γoroqan-u tedüi büküi-tür nököčibe
translit. Odčigin Teb-Tngri=yi čirčü γarur=un egüden bosoγ=a alqur=a edüküy=e urida [98a] beledügsen γurban bökes esergü Teb-Tngri=yi bariγad čirčü γarču niruγun=i inu quγulju jegün eteged=ün terged=ün üjügür=e oqorču Odčigin oroju ögülerün Teb-Tngri namayi=yi namančilaγulun bölüge sorilduy=a kemebesü ülü bolun arγalaju kebtemüi čaγ=tur nökör ajuqu kemebesü Menglig ečige uqaju nilbusun aldaγad ögülerün dayir etüken=ü degelsün=ü tedüi büküi=eče dalai mören=i γoroqan=u tedüi büküi=tür nököčibe
1230
bi kemeküi-lüge doloγan qongqotan köbegüd inu egüden-tür bosču γolomta toγorin bayiju qančun-iyan simalaγdarun činggis-qaγan gerlejü (ger siqam) siqaγdaju yaγaran γaruy-a kemeged γarqui-luγ-a činggis-qaγan-u orčin qorčin torγas-ud toγorin bayibai
translit. bi kemeküi=lüge doloγan Qongqotan köbegüd inu egüden=tür bosču γolomta toγorin bayiju qančun=iyan simalaγdarun Činggis-qaγan gerlejü (ger siqam) siqaγdaju yaγaran γaruy=a kemeged γarqui=luγ=a Činggis-qaγan=u orčin qorčin torγas=ud toγorin bayibai
1231
teb-tngri-yi tergen-i üjügür-e niruγun-i quγulju oqoruγsan-i činggis-qaγan üjejü nigen bor-a qosiliγ abčiraγulju teb-tngri-yin degere inu talbiγulju edüge negüy-e kemejü tendeče negübei
translit. Teb-Tngri=yi tergen=i üjügür=e niruγun=i quγulju oqoruγsan=i Činggis-qaγan üjejü nigen bor=a qosiliγ abčiraγulju Teb-Tngri=yin degere inu talbiγulju edüge negüy=e kemejü tendeče negübei
1232
translit. Teb-Tngri=yi talbiγsan qosiliγ=un erüken dülijü egüden daruju aran(kümün)=iyar sakiγulbai
1233
γutaγar šöni edür sira erüke negejü bey-e inu γarjuqu bolγabasu (barildubasu) maγad teb-tngri inu tende bolγaγdaba
translit. γutaγar šöni edür sira erüke [98b] negejü bey=e inu γarjuqu bolγabasu (barildubasu) maγad Teb-Tngri inu tende bolγaγdaba
1234
(alaγdaba) činggis-qaγan ögülerün teb-tngri degüü-ner-tür minu γar köl kürgegsen-ü tula degüü-ner-ün minu jaγura oro ügei jenggügdegsen-ü (qob ögülegsen-ü) tula tngri-de ese taγalaγdaju amin bey-e selte abču odbai
translit. (alaγdaba) Činggis-qaγan ögülerün Teb-Tngri degüü=ner=tür minu γar köl kürgegsen=ü tula degüü=ner=ün minu jaγura oro ügei jenggügdegsen=ü (qob ögülegsen=ü) tula tngri=de ese taγalaγdaju amin bey=e selte abču odbai
1236
činggis-qaγan menglig ečige eke-yi tende dongγoddur-un köbegün-tegen aburi ülü idqan tenggečin sedkikü bolun teb-tngri-yin terigün-tür kürbei
translit. Činggis-qaγan Menglig ečige eke=yi tende dongγoddur=un köbegün=tegen aburi ülü idqan tenggečin sedkikü bolun Teb-Tngri=yin terigün=tür kürbei
1237
ta tan-i teyimü-yi uqaγsan bögesü jamuq-a altan qučir tan-u yosutan bolγaγdaqun bölüge tan-i kemejü menglig ečige-yi dongγodču dongγoddun baraju jiči manaγarasi ögülegsen-i üdesi udarbasu üde-yin ögülegsen-i manaγarasi udarbasu jajiru maq-a kemegdekün urida üge baraldu-luγ-a teli kemen soyorqaju jiči jaliraba
translit. ta tan=i teyimü=yi uqaγsan bögesü Jamuq=a Altan Qučir tan=u yosutan bolγaγdaqun bölüge tan=i kemejü Menglig ečige=yi dongγodču dongγoddun baraju jiči manaγarasi ögülegsen=i üdesi udarbasu üde=yin ögülegsen=i manaγarasi udarbasu jajiru maq=a kemegdekün urida üge baraldu=luγ=a teli kemen soyorqaju jiči jaliraba
1238
alus aburi-iyan tataγsan bögesü menglig ečige-yin uruγ-tur ken tenggečen bölüge teb-tngri-yi ügei boluγad qongqoran-u čirai sibturujuqui sodu boγda-ejen-tü büriyad-un oro-sigüsi yeke bayiγal-ača način-i bariγad ejen-tü kürgebei
translit. alus aburi=iyan tataγsan bögesü Menglig ečige=yin uruγ=tur ken tenggečen bölüge Teb-Tngri=yi ügei boluγad Qongqoran=u čirai sibturujuqui # sodu Boγda-Ejen=tü Büriyad=un Oro-Sigüsi yeke Bayiγal=ača [99a] način=i bariγad ejen=tü kürgebei
1240
tegün-ü qoyina ejen način sibaγun-iyan olqui-yin-γool-ača ula-yin-γool-tu orkin yabuqui-tur-iyan jurčid-un jangjun-qaγan-i üjeged daγudaqui-tur buruγudču ese irebei
translit. tegün=ü qoyina ejen način sibaγun=iyan Olqui=yin-γool=ača Ula=yin-γool=tu orkin yabuqui=tur=iyan Jurčid=un Jangjun-qaγan=i üjeged daγudaqui=tur buruγudču ese irebei
1242
ula-yin-γool olom ügei aju tegün-tür qasar-un ači qadu-sira , γaljiγu-čing-tayiji , tümen aγtan-u čaγariγ qolban qaškirču γaruγad qota-yi quriyaju bayiju tümen qariyačai mingγan miγui alba
translit. Ula=yin-γool olom ügei aju tegün=tür Qasar=un ači Qadu-Sira , Γaljiγu-čing-tayiji , tümen aγtan=u čaγariγ qolban qaškirču γaruγad qota=yi quriyaju bayiju tümen qariyačai mingγan miγui alba