Historical corpus of the Mongolian language

translit. jayaγ=a=tu ejen inu bi bolbau gejü sanala uuγuqu bolusa ma gejü soyorqabai

translit. dörben degü inu abču uuγubasu=bar aman=tur oroγad qoγolai=tur inu ese ečibei

translit. # tendeče dörben degü inu ejen=dür öčirün jayaγ=a=tu ejen=lüge jayaγ=a ügei bida buruγu buliyaldubai

translit. ayil=un činu alba

translit. medekü noyan bolsu ejen joγoγla kemen mörgön öčijü baribai

translit. ejen abču joγoγlabai

translit. tere rasiyan=dur Ejen-Boγda kölčigüren bolisču jarliγ bolurun erte töröküi=tür minu burqan=u jarliγ=iyar luus=un qaγan=u tamaγ=a učarabai

translit. edüge erketü Qormusta qas ayaγan=tur rasiyan araki dügürgen soyorqabai

translit. tngri=teče jayaγatu ejen bi buyu kemen jarliγ bolba

translit. # sodu boγda Činggis-qaγan Čaγadai köbegün=ečegen qurim=un degedü qurim ali bui kemen asaγbasu Čaγadai ögülerün qaγučin on bidan=u qanggirisču odqu kemen sine on bidan=u siljerejü irebe

translit. gejü öljei=tü [77b] qutuγ=tu kemen qurimlalduju qurim=un degedü tere bui j=a kemen ögülebesü boγda Činggis-qaγan jarliγ bolurun tede busu nirai=ača qaγačaγsan ner=e ese ögbesü kebeli=eče unaγad gegegen=i ese üjebesü ken=ü sine=yi sinelekü ta ken=ü nere=yi nerelekü ta egün=eče qoyinaγsi=da ečige=eče edüjü eke=eče törögsen edür=iyen olju kündüleldün uγuldubasu degedü qurim tan=u ene bui kemen jarliγ boluγsan ajuqu # Ögedei qaγan=u törögsen edür bolbasu Ögedei qaγan umurtaγsan ajuqu boγda Činggis-qaγan ai Ögedei manaγar=si erte ire kemegsen ajuqu Ögedei erte ayisuqui=tur qurim=ud jolγaju qaγan=u sarqud bui ama kürčü uγuγdaqui kemebesü tende baγujuqu boγda Činggis-qaγan idegen beledčü saγubasu Ögedei udaγdar=un qaγan masi ayimasuγsan ajuqu ai Ögedei ečige eke=ber ür=e=yin tula bey=e sedkil jobaγsan=i ür=e ülü durad=un bui ajuqu kemen ögülen bükü=yin jaγura üdesi sarqud morin=u terigün idegen=i abuγad kürbesü γadan=a ken bui kemen asaγba

translit. Ögedei buyu kemebesü orotuγai kemebe

translit. Ögedei orobasu [78a] qaγan jarliγ bolurun ai Ögedei bi čimai=yi erte ire kemegsen bögetele udaγan irebe

translit. či kemebesü Ögedei ögülerün erte irekü bölüge bi jaγura qurim=ud jolγaju udaba

translit. nasuda qaγan ečige minu ögülen bölüge boluγsan idegen=eče bultaribasu buta teberiküi kemekü bölüge tegüber oroyitaba kemen öčibesü aγurlaγsan čirai=ban jaliraju morin=u terigün=i baraγun eteged=i uγujai inu etegejü ideged ögülerün minu jasaγ jarliγ=i γaγča kü Ögedei ele yabuγulba

translit. , mön qoyina ene kü metü bolumui

translit. j=a kemen jarliγ boluγsan ajuqu # tere qurim(erte urid čaγ=tu sodu boγda Činggis-qaγan Börtegüljin neretü qatun=iyan abqui)=tur yerü yisün örlög tabun tayisi tabun öngge dörben qari ulus quriyaju quran saγuqui=tur Sülden=ü Torqon-Sira kelebe

translit. degedü qaγan ejen minu ayiladun soyorq=a delger yeke qural čiγulqui=tur činu umdan darasu ügei bolbasu ütele ülü quran čulγui bolumu gebe

translit. Jalayirdai=yin Γou=a-Muquli uγtuju abuγad kelebe

translit. baralduγsan üges=i minu bayilγadaγ bisiü bardam degerükei sedkil=i törögüldeg bisiü čiγulalaγsan üges=i mini čučaludaγ bisiü čuγlaγsan ene bey=e=yi man=i temečigülüdeg bisiü uliγ=tu maγu [78b] umdan darasun=i tebčibesü üge mani beki bey=e mani inaγ bayija gejü čoγtu törögsen sodu boγda=tu Γou=a-Muquli kelebesü Jürčid=ün Čuu-Mergen uγtuju abuγad kelebe

translit. sanaγsan üges=i mani sandaγadaγ bisiü sayin maγu qoyar=i medegülüdeg bisiü dotora=yi üge=yi γarγadaγ bisiü door=a deger=e qoyar=i ilγadaγ bisiü erte=eče iregsen ene yabuqui=tur jirγal egün=eče qoyina duradqal bisiü edüge egün=i tebčibesü ene qural čulγui bolqu jöb buyu

translit. gejü ačitu törögsen boγda=tu Čuu-Mergen ayiladqabasu Arlad=un külüg Boγorči uγtuju abuγad kelebe

translit. aman=dur oroqui=tur altan simaγul metü aman=ača γarqui=tur arslan jaγan bosoγsan metü kelen amsaqui=tur kedegen=e simaγul metü kelen=eče γarqui=tur geser jaγan bosoγsan metü onol bilig=i umurtaγuludaγ bisiü oluγsan jögegsen=iyen baraγuludaγ bisiü sarqud=tu büü simteyele sayin maγu qoyar=i ilγan kelelčeyele arikin=tu büü amtasiyala aliba

translit. küsel=iyen qanulčan tarqayala gebe

translit. Uriyangqan=u Jelm=e uγtuju abuγad kelebe

translit. boro darasun=i joriγ buyu

translit. Boγda-Ejen=i man=i jasaγ ügei buyu

translit. qara arakini [78Aa] dura bileü qan ejen=i man=i čeče ügei buyu

translit. umdan darasun=i quriyay=a unaγ=a daγ=a metü čenggeyele urid qojid soγtayala unatala bostala uγuman=i kebteyele arakin darasun=i quriyala anggir γalaγun metü uγuyala aliba

translit. küsel=iyen qanulčan tarqayala gebe

translit. Besüd=ün Jebe

translit. uγtuju abuγad kelebe

translit. umdan darasu ügei bolqula uruγ ügei bisiü , učaraldun saγuγči ene bey=e man=i jirγal ügei bisiü araki ügei bolqula amaraγ ügei bisiü amaraγlan saγuγči ene bey=e man=i jirγal ügei bisiü qara arikin=i tebčiyele qaγan ejen=iyen emüne üneker jidküyele qan yeke törö=yin yaγumai=yi jöblüyele qarsilaqu dayisun=i üyile=yi beledüyele gebe

translit. Oyirad=un Qara-Kiru kelebe

translit. quraγsan bügüde uγubasu jirγal bisiü qola oyira sonosqula küsel bisiü amalan yadaqu ügen=tü čimeg nemedeg bisiü alalduqu dayisun=tu jirüken=i man=i qataγadaγ bisiü Boγda-Ejen=i ene kesig boro darasun=i baγ=a yeke ügei jerge=ber uγuman=i bayasqulang=tu yeke küri üjeyele gebe

translit. Boroqul uγtuju abuγad kelebe

translit. amaraγ=ača alγasaγuludaγ bisiü aliy=a maγu sedkil=i törögülüdeg bisiü qamtu [78Ab] yabuqu nökör=eče qaγačaγuludaγ bisiü qargis degerükei sedkil=i törögülüdeg bisiü boro darasun=u erdem ni yerü čuqaγ burčiju ebdekü gem ni yerü olan bayija gebe

translit. Siki-Qutuγ uγtuju abuγad kelebe

translit. qutuγ=tu törögsen Boγda-Ejen=i ene kesig=i qun γalaγun metü daγun=iyan nigedčü qula čikitei metü jisü=ben neyilejü quraγsan bügüde jirγaldun čenggeyele ačitu törögsen qaγan ejen=i ene kesig=i anggir γalaγun metü daγun=iyan nigedčü arγal=i maral metü jisüben neyilejü amaraγ sayiqan nököd=iyen abun jirγayala gebe

translit. # yisün örlög=ün üge temečeküi=tür egüden=tü saγuγsan önöčin köbegün öndeyijü ireged kelebe

translit. yekes=ün jerge=tür oroγsan bolusa bi yerü üge=ben kelese bi sayid=un jerge=tür oroγsan bolusa bi sanaγsan sanaγaban kelese bi gejü bayiba

translit. Boγda-Ejen tere üge=yi inu sonosuγad bolul ügei öčüken köbegün yaγun ögülemüi či gebe

translit. tere köbegün kelebe

translit. Boγda-Ejen man=i gegen sürtei ajila ene quraγsad=un dotora üge kelekün=i berke ajila qaγan ejen man=i gegen sürtei ajila qamuγ quraγsad=un dotora üge ögülekün=i masi berke ajila oyin=du minu üge=ber bolbači onoju [79a] kelekün=i berke bolumu gem bi gebe

translit. Boγda-Ejen jarliγ bolbai

translit. üge=tei bolbasu öčijü qosing=tai bolbasu qolbaju γayiγui kele gebe

translit. Boγda-Ejen=iyen teyimü jarliγ=i sonosuγad tere köbegün bayasču öberün oyun=u činege=ber umdan darasun=i učir=i kelebe

translit. balai yeke uγubasu ebedčin bisiü baqan uγubasu önöčin bisiü basa quran uγubasu jirγal bisiü balamad yeke soγtabasu mungqaγ=un sünesün bisiü ürgülji uγubasu uliγ bisiü ösüd egün=i tebčibesü bilig bisiü učirtai sayiqan uγubasu jirγal bisiü ütele yeke soγtabasu mungqaγ bisiü qun sibaγun metü qurulčasa qudalči maγu kümün=i üge=yi büü ajiγlan soγtasa ta quraγsan bügüdeger jirγasai qudqulqu dayisun=tu bey=e=ben büü tebčisei čin sibaγun metü čenggegese sečed merged=iyen abun jirγasa čalča kümün=i üge büü ajiγlan soγtasa ta čečilekü dayisun=tur jerge=ber orusai anggir sibaγun metü amabar abulčan aliy=a maγu kümün=i üge=yi büü ajiγlan soγtasa ta aliba

translit. küsel=iyen qanulčan čenggegese alalduqu dayisun=tu nigen nigen=iyen büü orkilčasai ölüng qudqur metü egüber abulčasai [79b] öskü ötelkü=ben abun jirγasa üktem maγu kümün=ü üge=yi büü ajiγlan soγtasa ösiyeten dayisun=tur mital ügei sirγusai gebe

translit. # Čidana-Čičin-Qubsur uγtuju abuγad ögülebei

translit. yisün örlög=ün üge=yi buruγu gejü yerü či üge ögülekü buyu

translit. qamuγ quraγsad=i čičin <čečen> ügei gejü qaγan ejen=tü či üge ayiladqaqu buyu

translit. öčüken keüken=tü üge bileü ürgüdeg morin=tu güyidel bileü nuγusun metü jamaγ čölbesei či noqai metü yasu buliyaldusai či gebe

translit. tere keüken ögüler=ün Čidana-Čečin tere činu busu činar maγu sedkil bayija yisün örlög=ün üge=yi buruγu gebüü bi yerü minu üge jöb gebüü bi qamuγ quraγsad=i čečin ügei gebüü bi qaγan ejen=iyen jarliγ=ača daba yadaju kelele bi öčüken kümün=i örgöjü qayiralaqula ösüdeg ügei biyü

translit. ürgüdeg morin=i örgöjü tejiyeküle tarγuladaγ ügei biyü

translit. gebe

translit. Čidana-Čečen-Qubsur kilinglejü ögülerün qolbaju kelekü üge=tei ajila či qosalju sanaqu čečin=tei ajila či quluγun=a bidur bey=e=yi čin=u quγučinam bi quraγsan bügüde=tü inigedüm bolγanam bi čučali metü bey=e=yi čin=u [80a] čuγučinam bi čuγlasan bügüde=tü eleg bolγanam bi maγu köbegün ügeben tata maγuqai yeke ebedüm či baqan köbegün üge=ben čene či balai yeke ebedüm či gebe

translit. Čidana-Čečen čimadu kelegsen bisi bile boγda Činggis-qaγan=a ayiladqala qubsur čečen činu üge buliyaγsan bisi bile qubi=tu öberün sanaγaban kelelebi buruγu jöb qoyar=i ilγadaγ ügei biyuu či bulunggir ügei dalai=yi ömčirkedeg biyuu či Boγda-Ejen=i qayirai=yi kögerkedeg biyuu bolul ügei nada=luγ=a üge temečideg biyuu qamiγ=a ügei ügen=tü aγurladaγ biyuu qas yeke dalai=yi qaramladaγ biyuu qaγan ejen=ü man=i qayirai=yi ömčirkedeg biyuu qariγu ügei maγu nadaluγ=a üge temečideg biyuu Onon-mören=i qoboγon=iyar sirgedeg buyu

translit. oγtarγui=yin solongγ=a=yi γar=iyar baridaγ biyuu Eder-mören=i elesü=ber boγodaγ biyuu či erdem=tü sayin kümün=i namayi sanaγabar činedeg biyuu čulu sedkil=i barisai jöb ügen=tü bayasasai či busučar maγu sedkil=iyen tebčiyesei či buruγu üge=yi man=i selbijü ögüsei gebe

translit. # Boγda-Ejen [80b] tere ügen=tü inu Čidana-Čečen=tü jarliγ bolurun quduγ=un usun=i jasaju ariγudqabasu qurquju degegsi dabulun yadaγad mön saban=tegen aqu ajila qoboγon=iyar udquju abubasu düledte sirgeged γutumsiγ maγu sibar inu iroγar=ača γarqu ajila bulaγ=un usun degereči bolusa bulunggir ügei ajila tegün=i sirgekün=i masi berke boluγad dabulun urusbasu ariγun sayiqan tungγalaγ ajila qarabtur sibaγun=i tejiyejü qarčaγai sibaγun=tu talbibasu qarin tegün=eče ayuju daldariγad γajar=tur baγuju quluγun=a=yin nüke sakin ajuqu qarčaγai sibaγun=i tejiyejü qariγun=a sibaγun=tu talbibasu qarin degegsi qaliju qačir ölüg=tü qal=un ajuqu kemen jarliγ boluγad badarangγui čaγan tngri=yin köbegün Ejen-Boγda basa tere köbegün=i dergede=ben saγulγaju bal metü rasiyan=u kesig=iyen ögčü bayasqulang=tu čarai=bar üjen örösiyejü qayiralan örgöbei

translit. # yere yisün tngri=yin oron=ača baγuju yeke auγ=a küčün=lüge čoγtu törögsen yerüngkei bügüde=yi sayitur ejelegsen Yisükei=yin köbegün [81a] sodu boγda Činggis-qaγan mani # oγtarγui=ača baγuγsan badarangγui čaγan tngri=yin osoldal ügei γučin tabun erdem=i tegüs suruγad olan kelkü bügüde=yi jiloγadun tegüsügsen Üjin-Ölen qatun=ača saluγsan tere Boγda mani # tngri=eče inaγsi=ta qorin nigen üy=e boluγsan=u qoyina tere kü Boγda qubilju töröged Töbed=ün Nangkiyad=un qan oron=i buliyaγad tende tabun öngge dörben qari=yi emün=e=ben čiγulγaju # jülge kiged eldeb čečeg=iyer dügürügsen Kerülen=ü mören=tü jun=u ekin sarayin naran edür unaγ=a=ban bariju julaγ sačuli=ban sara dügüreng edür sačuγad jula küji tülejü tngri ečige=yuγan takiγad # narmai yeke uluγ<ulus>=iyan ende tende=ben quriyaju naγur dalai metü qurim=iyan sayitur delgeged neyite baγ=a yeke ügei jerge=ber jirγaju saγuγad Naqu-bayan=u köbegün külüg Boγorči=tur Boγda-Ejen jarliγ bolur=un # bey=e=eče minu uyidqar ügei daγaγči üde=iyen següder minu bayilduqu čaγ=tu ülü ködölügči qas qada minu baralduγsan ügen=eče ülü süldügči kib=ün janggiy=a minu [81b] berke kečegü üyile=tür minu qaril ügei üneker jidküjü yabuγči bulγatu šar (buγulγ=a=tu üker) metü Boγorči minu či nigen üge ögüle gebe

translit. Boγda-Ejen=iyen teyimü jarliγ=i sonosuγad Boγorči bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen ögülerün eldeb erdenis=iyer čoγčalaγsan Sümbür-aγula minu ende tende=eče olan mören čidqulang=tu Anabad-dalai minu edür šöni odun γraγ=iyar küriyelegsen oγtarγui=yin čindamani minu erketü tngri=yin köbegün sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčir=ün qaγan kümün=ü γučin tabun erdem=i tegüs suruγad qan yeke törö šajin qoyar=iyan aldal ügei töbsin=e bariγad qaritan dayisun=tu qatan jirüke=ben ülü uyid=un qalaγun jaγura=yin ey=e eb bi kičiyekü kereg bayija gebe

translit. # kümün=ü erketü sodu boγda Činggis-qaγan küi-ong-čingsang-tayisi=tur jarliγ bolurun tüyimer dayisun=tu türidkel ügei sirγuγči soγtaγu jaγan minu tuγ süldei=yi minu bariju ülü ködölügči čilaγun kösige <kösiy=e> minu tölöb yeke qurim=tu minu qušuγučilan bayiju kürgegči delger bayan minu temečiküi mörö=tür [82a] mösün bolod=i minu bariju ayilaγaγči Γou=a-Muquli minu či nige üge ögüle gebe

translit. čoγtu törögsen sodu boγda=yin teyimü jarliγ sonosuγad Jalayirdai=yin Γou=a-Muquli bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen öčirün amta=du olan jimis delgeregsen galbiravaras modun minu asuru erke küčün tegüsügsen časutu aγula=yin čaγan arslan minu arγ=a küčün qoyar=i tegsi čidaγči garudi kölgetü minu aldar=tu törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün gün yeke dalai metü sedkil=i ülü dolgidun kündü yeke törö šajin=iyan degere tngri=eče γuyuγad kümün=ü ösiyeten dayisun=i qataγu jasaγ=iyar türidkeged köbčin yeke ulus=iyan čulu aburi=bar duran=i abqu kereg bayija gebe

translit. # qan möngke tngri=yin köbegün sodu boγda Činggis-qaγan qayiratu Boroqul=tur=iyan eyin jarliγ bolurun boljoγol=tur minu bosču ülü ködelügči köndölen küküi minu bulγan=u sumun=tu minu uγtuju bosoγad qadqulduγči urin=tu asuri minu busqul ügei čing joriγ=tu baγurči külüg minu [82b] bultaral ügei qurdun yabudal=tu qatan morin metü Boroqul minu či nige üge ögüle gebe

translit. Boγda-Ejen=iyen teyimü jarliγ=i sonosuγad Boroqul bayasču qariγu inu maγtan eyin kemen ögülerün ese bülitügsen debülge <dabalγ=a> yeke=tü Mafam-dalai minu eldeb jiran jigür=lüge tegüsügsen yeke küčütü garudi minu eriküi yisün küsel=i qangγaγči tunumal čindamani minu er=e=yin er=e törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün arγ=a küčün qoyar=i tegsi čidaγad asuru yeke küčün=iyen ürgülji ülü omorqan aliba

translit. öčüked=i ey=e=ber nökör tataγad alusdayin sonosdaqu sayin ner=e kičiyekü kereg bayija gebe

translit. # tngri=yin köbegün sodu boγda Činggis-qaγan Tatari=yin Siki-Qutuγ=tu jarliγ bolur=un bayilduqu čaγ=tu büriy=e=yi minu sürdel=ügei daγurisqaγči luu minu bekilen kelelčegsen üges=i minu γadaγsi ülü ögülegči bitegüü longqu minu baldaγ=tu šoro terigüten meses=i minu qurčadqaγči čilaγun bileü minu baγuča nutuγ=i minu jasaγči Siki-Qutuγ minu či nige üge ögüle gebe

translit. sodu boγda=yin teyimü [83a] jarliγ=i sonosuγad Siki-Qutuγ bayasču qariγu inu maγtan eyin ögülerün gügürge ülü talbiγdaqu örgen yeke Kerülen-mören minu külüg=tü ülü dabaγdaqu öndör yeke qas tasa aγula minu köbčin bügüde=yi asaraγči altan umai=tu=yin köbegün minu kümün=ü erketü törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün ülemji yeke jirγal=taγan ütele büü tasiγur=a ünen törö šajin=iyan tula amin bey=e=ben tebči ürgülji küčü öggügsen nökör=iyen büü marta öčüken bolul ügei yaγuman=tu oroqu=ban tebčilteyile bayija gebe

translit. # uqaγantu törögsen sodu boγda Urangγan=u Jelm=e=tür jarliγ bolurun ulus=un urida tursiγul boluγsan meketü baγatur minu unuqu ügei=tür morin=i unuγuluγči arγ=a=tu bayan minu undan ügei=tü minu taraγ uγulγaγči belen idegetü minu učiraγsan Börtügeljin=i minu ačiruju ögügči yeke ačitu minu či nige ögüle gebe

translit. čoγtu törögsen sodu Boγda=yin teyimü jarliγ=i sonosuγad Jelm=e bayasču qariγu inu maγtan eyin ögülerün čilger γang=i serigüčegülügči jandan [83b] oi minu činadus=un dayisun=i tüyimer metü tülegči čandalin γal minu čaγlasi ügei auγ=a küčütü masi töbsin jaγan minu činar esi ner=e abun törögsen sodu Boγda minu gejü maγtaγad eyin ögülerün gegen uqaγatu čečed merged=iyen bey=e siqam=iyan abuγad gem=tü maγu arad=i jasaγ=iyar ödter gesegejü kereg=tü üyile=ben osoldal ügei kičiyejü ken ken=i=ber alγasal ügei asaraγulan kereg bayija gebe

translit. # badarangγui tngri Ejen-Boγda Besüd=ün Jebe=tür jarliγ bolurun qada metü dayisun=tu qaril ügei sirγuγči qarbuγsan sumun minu qari ataγatan=i üjebesü jidkün iregči boroγčin qarčaγai minu qataγuda joriγsan üyiles=i ülü osolduγči temür dege minu qamuγ=tur jokildun čidaγči jögelen mindasun metü Jebe

translit. minu či nige üge ögüle gebe

translit. qaγan ejen=iyen teyimü jarliγ sonosuγad Besüd=ün Yeke <Jebe> bayasču qariγu inu eyin öčirün olan čöges=iyer čoγčalaγsan bal yeke=tü badm=a linqu=a minu osoldal ügei sine=tür dügürügsen [84a] gerel yeke=tü kümüde=yin sadun minu omoγ yeke=tü dayisun=i ünesün tobraγ metü keyisgegči sorinjin kingγa minu auγ=a küčün tegüsügsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün qutuγ=tu γurban erdeni terigülen deger=e tngri=ner=i ürgülji jalbarin qoyar jayaγan=tur tusatu törö šajin=iyan aldal ügei töbsin=e bariγad qoor=tu dayisun=i qola oyirugel <oyir=a gel> ügei bükü bey=e=ben bekilen seriged qoyitu=du quuli bolqu sayin ner=e=yi kičiyekü kereg bayija gebe

translit. # sodu boγda Činggis-qaγan Sülden=ü Torγon-Sira=tu jarliγ bolurun üsün kiged ungγasun=u tergen=tü niγuγsan aqai minu ulus Mongγol=un ejen bolγaγad qaγan oron=tu kürgegsen yeke ačitu minu usqal jokis=iyan ösüd ülü suladuγči gürü jirüketü minu ösüd gem ülü talbiγči jögelen yongqor metü Torγon-Sira minu či nige üge ögüle gebe

translit. degedü qubilγan tere Boγda=yin jarliγ=i sonosuγad Torγon-Sira eyin maγtabai

translit. , qadan=ača qas abuγsan ele qulaγan minu qan tngri=eče altan ayaγ=a=tu [84b] rasiyan baγulγaγsan yeke čoγtu minu qamuγ bügüde=yi erke=tür=iyen quriyaγči güjir küčütü minu γayiqamsiγ=tu törögsen sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün kündü yeke bey=e=ben kündü=de büü sedki güjir yeke küčün=iyen suladqan büü yabuγul güjermeg gem=ten=i ene bey=e=eče ötür qolodaγuluγad küsekü metü sayin üyile=yi kičiyekü kereg bayija gebe

translit. # čoγtu törögsen Boγda-Ejen Čuu-Mergen=tür jarliγ bolurun jüg=iyer yabutala čiqulun dutaγaγči ünege minu jakirču irebesü ösin sirγuγči γunan bars minu jiγaju ögügsen=i minu aldal ügei qarbuγči ayungγ=a=yin sumun minu joriju iregsen dayisun=i nuγulan qarbuγči Čuu-Mergen minu či nige üge ögüle gebe

translit. jibqulang=tay=a törögsen tere Boγda=yin jarliγ=i sonosuγad Jürčid=ün Čuu-Mergen eyin ögülerün qorin naiman engγder kiged arban γraγ=iyar dügürügsen tngri=ner=ün oγtarγui minu qotala eldeb jüyil jimis delgeregsen galbaravaras modun minu qoor=tan dayisun=i tariyan metü kemkelügči altan tegerm=e minu qubi belge tegüsügsen [85a] sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin ögülerün keli uda sedkil=iyer yerü=yi baγtaγ=a gem=den maγu arad=i jasaγad mör=iyer gesege ketürkey=e yeke ulus=iyan duran=i abuγad keb kejiy=e aldarsiqu sayin ner=e=yi kičiyekü kereg bayija gebe

translit. # qan möngke tngri=yin köbegün sodu boγda Činggis-qaγan Qara-Kiru=tur jarliγ bolurun ösiyeten dayisun=i örölen daruγči qara ötüge minu ösüd qajaγai ügei sedkil=tü jalaγsan mösü minu ürgülji γadaγadu üyiles=i kičiyegči bolod gürü jirüketü minu ünen=iyer jidkün yabuγči Qara-Kiručai minu či nige üge ögüle gebe

translit. osoldal ügei tere qubilγan Boγda=yin jarliγ=i sonosuγad Oyirad=un Qara-Kiru bayasču maγtaγad ögülerün tegsi qamuγ bügüde=yi örösiyeküi sedkil=tü bodisung minu delekei degere=ki=yi erkedür=iyen quriyaγči Qormusta tngri minu tegüderel ügei ünen qudal qoyar=i ilγaγči erlig=ün noyan minu tegüs auγ=a küčütü sodu Boγda-Ejen minu gejü maγtaγad eyin öčirün öteges yekes=iyen kündülen tedküjü önöčin öčüken=iyen [85b] asaran örösiyejü ömčitü yeke ulus=iyan duran=i abuγad egüride aldarsiqu sayin ner=e kičiyekü kereg bayija gebe

translit. # ami yisün örlög=ün üge=ni ali=ba

translit. qoyitus=iyan tulada abun kelelčetügei yerü bügüde ta asida qad noyad üjetügei kemen jarliγ boluγsan=tur gegen uqaγantu čečed merged bügüdeger ketürkey=e yisün örlög=ün üges=i kereglen emegel=ün daγun=tur abubai

translit. # basa Qubilai-noyan=i Qarluγud=tur čaγuraγulbai

translit. (čeriglegülbei) Qarluγud=un Arslan-qaγan Qubilai=tur ilsen irejüküi Qubilai-noyan Arslan-qaγan=i abuγad irejü boγda Činggis-qaγan=tur aγuljiba

translit. ey=e bolγaldaba kemen Arslan=i soyorqaju Alq=a-beki=yi ögbe

translit. Qarluγud=un Arslan=tur Alaq=a-beki=yi ögčü egüsgeküi=tür boγda Činggis-qaγan soyon jarliγ bolurun örögele köl minu bolun qangγariqu=yin minu sitügen qaltariqu=yin minu daγ=a bolju ögküi=ben či qataγuji basa ödter nökčikü bey=e öni aqu ner=e öber=ün uqaγatu sedkil=eče sayin nökör ügei urin kiling alaγčin qoor=tu maγu sedkil=eče [86a] dayisun ügei itegel=ten olan bui j=a öberün bey=e metü itegel=tü ügei dotonalaγdaqu olan bui j=a öber=ün sedkil=eče doton=a ügei qayiralaγdaqu olan bui j=a öberün amin=ača qayiran ügei ariγun=a yabubasu aburita uda ayu

translit. serejü yabubasu nasuda tögel ayu

translit. qataγujibasu nasuda ayul ügei ayu

translit. edüi kü qataγuji kemen soyoγsan ajuqu # basa Sübegedei-baγatur=i temür telgetü Merged=ün Toγtaq=a=yin Qudu Čilaγun terigüten köbegün=i inu ayan čiqurlaju (mordaju) Čui-mören=e güyičejü moqodqaju (daruju) irebe

translit. # basa Jebe

translit. Naiman=u Külüg-qaγan=i nekejü Kiris-γoola güyičejü Külüg-qaγan=i moqodqaju irebe

translit. # Uyiγud=un Iduγud boγda Činggis-qaγan=dur elči ilegejükü Abirq=a Tarbai

translit. qoyar elčin=iyer öčejü ilegerün egülen arilju gegen naran üjegsen metü möyilsün qayilaju mören usun oluγsan metü boγda Činggis-qaγan=u ner=e aldar=i sonosču masi bayasba

translit. qaγan soyorqabasu altan büse=yin γorkis=ača al degil<degel>=ün ürtesün=eče olbasu tabdaγar köbegün činu bolju küčü [86b] ögsü kemen öčijü ilegejüküi tere üge=tür boγda Činggis-qaγan soyorqaju ögülejü ilegerün üge ögküy=e tabdaγar köbegün boltuγai

translit. altan mönggön subud tanas dardaγ , način , torγod abuγad Iduγud iretügei kemejü ilegebesü Iduγud soyorqaγdabai kemen bayasču altan mönggön subud tanas , torγod , način dardaγ aγurasun abuγad irejü Iduγun , boγda Činggis-qaγan=a aγuljaba

translit. Iduγun=i soyorqaju Ilγaltun-beki=yi ögbe

translit. Uyiγud=un Iduγud=tur Ilγaltun-beki=yi ögčü egüsgeküi=tür boγda Činggis-qaγan soyon jarliγ bolurun qatuγ=tai kümün γurban ere=tü bolai ali γurban ere kemebesü terigün törö er=e bui tegün=ü qoyina ner=e er=e bui tegün=ü qoyina abuγsan er=e bui γurban er=e kemegdekü ene törö er=e=yi qataγujibasu ner=e er=e belen ese kü bui belen ner=e er=e=yi bekilebesü abuγsan er=e qola anggida alus ketüs qamiγ=a odqu kemen jarliγ boluγsan ajuqu # basa taulai jil=e Jöči=yi baraγun γar=un čirig=üd=iyer oi=yin irgen=tür morilaγulbai

translit. Buq=a γajarčilaju odba

translit. Oyirad=un Qutuγ=a [87a] beki tümen Oyirud Urad ilsen oroju irebe

translit. irejü Jöči=yi uduridču tümen Oyirad=tur γajarčilaju Singsing=tür oroγulba

translit. Joči Oyirud , Buriyad Barγud Ubsus , Qabsaγ Tumbas=i oroγuluγad tümen Keirgisüd=tür kürbesü Keirgisüd=ün noyad Jidai Inal Altai er=e Örbeg Tigid=ün noyad ilsen (ey=e=dün) oroju čaγan šongqor čaγan aγtas qara bulaγan abuγad irejü Joči=ta aγuljiba

translit. Siber Kešdem Bayid Tuqas Teleng Tögöles=ten Bijeged=eče inaγsi=da oi=yin irgen=i Joči oroγulju Kirkiγud=un tümed=ün mingγad=un noyad oi=yin irgen=ü noyad=i abuγad irejü boγda Činggis-qaγan=tur čaγan šongqor čaγan aγtas qara bulaγad=iyar aγuljiba

translit. Oyirud Qutuγ=a-beki=yi uγtun urida ilsen (eyedün) tümen Oyirad=iyan udurid=un irebe kemen jarliγ soyorqaju köbegün=e inu Inalči=ta Sečeyiken=i ögbe

translit. Inalči=yin aq=a Törölči=te Jöči=yin ökin Quluyiqan=i ögbe

translit. sodu boγda Činggis-qaγan Jöči=yi soyorqaju ögülerün köbegüd=ün minu aq=a Jöči či ger=teče sayi γarču mör sayitu oduγsan γajar=a er=e aγta=yi [87b] ülü sirkiyen ülü jobaγan öljei=tü oi=yin irgen=i oroγulju irebe

translit. či irgen čimada ögsü kemen jarliγ bolba

translit. boγda Činggis-qaγan Sečeyiken-aqai=yi Oyirad=un Inalči=ta ögčü egüsgeküi=dür Boγorči-noyan=i soyo kemebesü Boγorči-noyan soyor=un Sečeyiken-aqai sonos qaγan ečige činu čimayi ökin törögsen=ü tulada Oyirad irgen=i daruγulun nutuγlaba

translit. erte bosču oroi kebten öber=eče yekes qadumud=iyan , egüri γadan=a büü bayilγ=a edür šöni nigen sedkil=iyer qataγuji aman=u uqaγan bilig=iyen toγtaγa alan=u burtaγ=iyan qadaγala ese suruγsan maγu=yi ende talbiju od surqu=yin sayin=i abuγad od Oyirad irgen=iyen selbin qolban soyodqun soyoγsan ajuqu # basa Boroqul-noyan=i Qori-Tümed irgen=tür čuγurlaγulba

translit. (čirig mordaγulba) Tümed irgen=ü uran Dayidaqul-Saqori ükübesü em=e inu Botoqui-Tarγun Tümed irgen=i medejü ajuqu Boroqul-noyan kürčü γurban aran yeke čirig=ün urida yabur=a odču üde jilden uqamsar berke oi=dur orom=iyar yabuqun (yabun) bolun (atala) qaraγul inu qoriγad (genedte) tarumtataju oron baγuju Boroqul-noyan=i bariju alajuqu [88a] Tümed irgen Boroqul=i alaba kemen medejü boγda Činggis-qaγan masi kilinglejü öbesüben morilan tuγurbibasu Boγorči Muqali qoyar bayilγan idqabasu , Jiči Dörbedei Dörbei-Tünesin=i tüsijü ilegerün čirig qataγun=a jasaju möngke tngri=yi jalbariju Tümed irgen=i oroγulun sori kemen jarliγ bolba

translit. Dörbei

translit. čirig jasar=un urida čirig=üd yabuqu qaraγul=un saγuqu mör orom subaγ=tur oγtarqu ibegel sakiγulju ulaγan buq=a=yin yabuγsan mör=iyer čirig=üd jasaγulur=un toγ=a=tu kümün irüken <jirüken> yadabasu nisiquy=a er=e=tür arban mösüd ergügüljü süke oli kirüge čügüči ere=yin jer jebseg jasaγulju ulaγan buq=a=yin yabuγsan mör=dür bayiγsan modun=i oγtal=un čabčiju kirügedegüljü mör bolγaju aγulan degere γarbasu Tümed irgen=ü erüke degere=eče gerüd=tür qurimlan saγuqui=dur daulibai

translit. (dobtolbai) urida Qorči-noyan Qutuγ=a-beki qoyar tümed=e bariγdaju Botoqui-Tarγun=dur ajuqu Qorči=yin bariγdaqu yosun Tümed irgen=ü ökin γoγas=ta γučin em=e abtuγai kemen jarliγ boluγsan=tur Tümed irgen=tür ökin abqu kemen [88b] odqu bolun urida ilenegsed (eyedügsed) irgen jiči bulq=a (dayisun) bolju Qorči-noyan=i barijuqu Qorči-Tümed=e bariγdajuqu kemen boγda Činggis-qaγan medejü oi=yin irgen=ü yabudal Qutuγ=a medejü j=a kemejü ilegebesü Qutuγ=a-beki basa bariγdajuqu Tümed irgen=i oroγulun barabasu Boroqul=un yasun=u tula jaγun tümed=i ögbe

translit. Qorči=tur γučin ökin ögbe

translit. Qutuγ=a-beki=te Botoqui-Tarγun=i ögbe

translit. # basa Enggüd=ün Uran-Čenggüi γučin nigen otoγ=i abču unaqu naran=u qoyiγur qari bolum gejü ečibei

translit. ejen Qasar qoyar nekejü güyičebei

translit. tegün=tür ejen=ü sayin samujin=i Qasar unuju köbegün=iyen Toγtongγ=a-baγatur=i uduriddun qosiγulaju samujin=i čisun jegerde boltala urulduju daruγad abču irebei

translit. Qasar Bumbul=un neretü em=e=yi šang abubai

translit. # tegün=ü qoyina Uran-Činggüi Qubilγan-Sečen-qaγan=tu sil suburγ=a kürgegsen=tür Nal-Altan neretü ökin=iyen ögbei

translit. Altan-Γurγuldai neretü ökin=iyen Solongγud=un Narin-qaγan=tur ögbei

translit. gekü # Boγdan-Ejen=ü dörben degüü anu Qasar , Belgetei , Očiγu , Qačiγu buyu

translit. Bötegeljin-Γou=a qatun=ača Jöči , [89a] Čaγadai , Ögedei , Tolui kemekü dörben köbegün buyu

translit. basa Alaq=a-beki , Ilγatun-beki , Sečeyiken kemekü γurban güngjü bölüge Qulan-qatun=ača Külüge-güngjü Yisüi-qatun=ača Yüčibei-güngjü buyu

translit. Yisügen-qatun=ača Qaračar , Qarγadu Čaqur ede γurban bölüge # sodu boγda Činggis-qaγan jarliγ bolju eke=de köbegüd=e degüü=ner=e irgen ulus ömči öggöy=e kemen öggör=ün ulus quriyan yabuγsan eke bui j=a köbegün=ü minu aq=a Jöči bui j=a degüü=ner=ün minu nilq=a Odčigen bui j=a kemejü eke=de Odčigen=u qubi=luγ=a tümen irgen=i eke odqan degüü qoyar ögbe

translit. eke čimadču <čimalaju> ese dongγodba

translit. Jöči=de yisün mingγan irgen ögbe

translit. Čaγadai=a naiman mingγan irgen ögbe

translit. Ögedey=e tabun mingγan irgen ögbe

translit. Tuluy=a tabun mingγan irgen ögbe

translit. Qasar=a dörben mingγan irgen ögbe

translit. Alčidai=a qoyar mingγan irgen ögbe

translit. Belgetei=e nigen mingγan tabun jaγun irgen ögbe

translit. Daridai=a Kereyid=lüge bolulčiba kemen nidün=ü ečin=e ečüdkey=e kemebesü Boγorči Muqali Siki-Qutuγ γurbaγula duradqar=un [89b] γal=iyan sönügekü metü öber=ün ger=iyen ebdekü metü sayin ečige=yin činu geriyes abaγ=a činu qočorču amu ker tebčikü ese uqaγsan=tur bütügei (barituγai) sayin ečige=yin činu nilq=a nutuγ=gini butaraγulčaju atuγai kemegdejü qabar=ača öni senggetele qaγan kelelegdejü j=a teli kemen sayin ečige=yi sedkijü Boγorči Muqali Siki-Qutuγ ede γurban=u kelen=tür amurliba

translit. j=a eke=de Odčigen=e tümen irgen ögčü noyad=ača Küčü Kökečü , Jongqor Qorγasad dörben=i tüsibe

translit. (ögbe) Jöči=de Quna Möngkür , Kete γurban=i tüsibe

translit. Čiγadai=tur Qaračar Möngke Induγtai , γurban=i tüsibe

translit. basa jarliγ bolurun Čaγadai kečigü buyu

translit. Köke-čos üde manaγar dergede aju sedkigsen=iyen kelen atuγai kemen jarliγ bolba

translit. Ögedei=tür Ilüge , Degei qoyar=i tüsibe

translit. Tolui=tur Jedei , Bala qoyar=i tüsibe

translit. Qasar=tur Jebege=i tüsibe

translit. Alčidai=tur Čaqurqai=i tüsibe

translit. # sodu boγda Činggis-qaγan dörben köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun öndör aγula=yin kötel jori örgen dalai=yin olom jori qola kemen büü čöke yabubasu [90a] kürüyü

translit. kündü kemen büü čöke örgöbesü daγaγdayu

translit. miq=a idekü sidün aman=tur ayu

translit. kümün idekü sidün sedkil=tür ayu

translit. bey=e böke bögesü γaγča=i ilaquyu

translit. sedkil böke bögesü olan=i ilaquyu kemen jarliγ boluγsan ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan dörben külüg=üd=iyen soyon jarliγ bolurun γurban Merged=e aquldaju Burqan-Qaldun=a deger=e buruγud=un γarču emüne=eče jidkügüljü qoyina=ačaγan qočoγulju aru bari boluγsan=tur möngke tngri=de ibegegdejü egüden jiloγ=a negejü ede irgen=i čiγulγaju ta=bar urtu čilbur=a daki bariquy=a abqai egüden=i negüküy=e nigen qoyar kümün=tü bolγaju qamuγ=un qaγan ulus=un ejen bolbai

translit. j=a bi manaγar=un qoyina ta uruγ=ud minu qaltariču oluγsan qaγan ner=e=yi minu qayiralan sakidqun toγoriču oluγsan tögerükei törö=yi minu töbsin=e bekiledkün kemen jarliγ boluγsan ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan dörben köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun urγuqui=ača singgeküi=tür kürtele ulus irgen=i quriyaju yabuju eng [90b] olan busu elige=tü=yi elige=yi nigedkebei

translit. j=a bi tung busu toloγai=tu=yin toloγai=yi nigen bolγabai

translit. j=a bi sedkil maγu=tan uyidqu tede oi maγu=tan čilekün tede uruγ=ud minu ta oyin=taγan ülü uyid=un sedkil=tegen ülü čilen qataγujidqun kemegsen ajuqu # basa degüü=ner köbegüd=iyen soyon jarliγ bolurun urγuqui=ača singgeküi=tür kürtele tngri=de delekei=yi tegüs soyorqaγdaqun bögetele , törö=yi tedküldekü degüü=ner köbegüd töröldüjü ulus jasaldaqu ötögös buγun ögdejü qamuγ törö=yin γadasun olan ulus=un arγamji bolbai

translit. j=a bi γadasun bolju törö=yi bekilen sakiju arγamji bolju ulus=i barin qataγujisu degüü=ner köbegüd minu ta töb ijaγur=i sakin törö=yin tula törildün soyon qataγujidqun ötegüs=nuγud minu ta öber=iyen ülü sanan ulus=un tula ögülen duradqan aγtun (aγdaqui) erdem=tü bileg=tü kümün=i olbasu ta öber=ün bey=e=tečegen qola ülü bolγaγdaqui ker=ber erdem=tü bileg=tü=yi olbasu erdeni ögčü ulumlan duran=i inu abubasu ači tusa inu tan=dur [91a] yeke bolqu qan tngri=de qamuγ bügüde törö=yi tegüs ögtebei

translit. j=a bi ta köbegüd uruγ=ud minu mön qoyina joban bütügsen törö=yi minu jongkilan , egüdün bütügegsen=i minu sakin manan qataγujidqun ta egüdčü bütügejü sakin ese qataγujibasu ödter ebdereyü

translit. egüdügsen=ber jobaγsan tan=u tusa ene boluyu

translit. bütügegsen=eče sakiγsan minu degere buyu

translit. ta uruγ=ud minu bi kemen sedkitele bilig=iyen toγtaγaγdaqui yeke duran baritala jöb jöb sayin=iyan jasadqun # aman=tur kürküi aγušgiban darun čidabasu arslan=i daruγsan metü ülükü (ülemji) bui aman=tur kürkü aγušgiban darun yadabasu aγurlaju küčülejü ken=i čidaqu ta # küjügün=tür kürkü aγušgiban darun čidabasu küčütü jaγan böke=yi daruγsan sidü ülükü (ilegü) bui küjügün=tür kürkü aγušgiban darun yadabasu küčülejü aγurlaju ken=i čidaqu ta uruγ=ud minu aγula metü öndör büü aburiladqun aγula kedüi=ber öndör bolbasu amitan=a abariγdaju degere=ben γartayu

translit. # dalai metü gün aγuu sedkil=tü bolbasu deger=e kümün ülü [91b] üküyü

translit. kümün=e ülü dabaγdaqu bolbasu kümün törögsen=ü belge tere bui # aman tan=u kedüi=ber olan bolju ayalγus tan=u čögen bolbasu tusa ügei ali=bar yosu=ban adalidqan aburilan suruγdaqu ali=bar üyile=teče ayalγu=tu bilig=tü kümün kereg=tü # tümen tümen kümün=eče nigen törö yosun=i medekü kümün deger=e bui qara oi=yi abalabai

translit. j=a qaban böke=yi qayilatala bariju ögbei

translit. j=a bi qaban=u uruγ=ud=i qaralan asaran yadabasu qara oi=tur=iyan qatariču γarču odbasu qara kü bey=e=tür tan=u emgeg bui j=a # öndör aγula=yi abalabai

translit. j=a bi ötege=yin köbegüd=i ürkiretele bariju tan=a ögbei

translit. j=a bi ötege=yin köbegüd=i ulumlan ese asarabasu öndör aγula=tur=iyan γarču odbasu öberün bey=e tan=u jobalang bui j=a # qaγučin degel qaγaran udarabasu qaraγan=a butan=tur toruyu

translit. qari siri qoyar teskin qaγačabasu qan qaraču qoyar sačaγu boluyu

translit. # sini degel seterin udarabasu siraljin butan=tur toruyu

translit. siri qari qoyar teskin qaγačabasu sibegčin qatun qoyar sačaγu boluyu

translit. # arγ=a [92a] bilig=i ese medebesü alan doora=ki imaγan=u ünükün=i alaju ideküy=e berke bolai , arγ=a bilig=i medebesü aγulan=u=tur bükü yabuqu arγali=yin juljaγan=i alaju ideküy=e kilbar bolai # qari=yi öčügüken kemebesü qatud=i uyilaγuluγsan olan bui j=a qadara jiγasun=i öčügüken kemebesü γar=un alaγan=i gürülgen esgegsen olan bui j=a # omoγ küčün=i tarqaγaju olan arγ=a=bar bariγsan=u tula olan=u ejen bolqu bui j=a qada sayitu ünege berke boroljin sayitu taulai berke buruntuγ sayitu üker berke qan sayitu qaraču=yin öngge ulaγan qada sayitu imaγ=a=u ulquraqai dügüreng # qan kümün jirγar=un töröben sayin=dur jirγayu

translit. qaraču kümün jirγar=un qan=iyan sayin=dur jirγayu

translit. qaγalγ=a=tu ger=de saγuγsan qatun kümün jirγar=un er=e=yügen sayin=dur jirγayu

translit. qamuγ bügüde jirγar=un eb ey=e=ben sayin=tur jirγamui

translit. j=a qaγan=iyan sayin=i qaraču ülü medeyü

translit. qaγan=ačaγan qaγačan baraγsan=tur qaγan=yuγan sayin=i tende medeyü

translit. er=e=yügen sayin=i em=e ülü medeyü

translit. er=e=tečegen [92b] qaγačan baraγsan=tur er=e=yügen sayin=i tende medeyü

translit. # qan kümün qaraču kümün=ü aburi aburilabasu qamuγ ulus=iyan aldayu

translit. qaraču kümün qan kümün=i aburi aburilabasu qara terigün=iyen barayu

translit. qan tngri=yi sitübesü boluyu

translit. qara usun=i činabasu ülü boluyu

translit. qatun emes=i itegebesü ülü boluyu kemen soyojuqui # basa sodu Činggis-qaγan Qasar ekiten degüü=ner=iyen soyon jarliγ bolurun Onon-mören=ü ergi=gi uqun čabčiju olom bolγar=un uruγ=un uruγ=iyan tulada ordo ger=iyen tula olom bolγabai

translit. j=a bi # Kerülen-mören=ü ergi=gi kemkeljü getülgen bolγar=un kereg=tü uruγ=iyan tulada ger tergen=iyen tula getülgen bolγabai

translit. j=a bi # mön qoyina ta degü=ner minu uruγ=bar bolju orosiγuluγsan olom=i minu büü oγtaludqun olan=u üge=tür oroju oγtalun sedkibesü olqun metü beyes=iyen oγtalduqun ta tngri=yin ibegel=iyer boluγsan möri minu büü mösiyedkün , busu sedkil=ten=ü üges=tür oroju möküdegülün sedkibesü mön jarliγ jasaγ=tur inu möküsdükün ta busu boluγsan [93a] aq=a degüü=tegen ičirig boluγujai # boγda Činggis-qaγan Mengge=tü-Sečen=i ögüle kemen jarliγ bolbasu Mengge=tü-Sečen öčirün erte mingγan terigütü γaγča segül=tü moγai ajuqu olan terigün inu jüg jüg tatalaldaqui=tur tergen=e daruγdaju alaγdajuqui basa mingγan segül=tü γaγča terigütü moγai ajuqu segül inu γaγča terigüben qoyina=ača daγaju nigen nüken=tür oroju tergen=e ese daruγdajuqui tegün=ü (tere) metü mingγan segül činu bolju küčün ögküi=ben qataγujisuγai kemen öčiged qurim=i ebdegči qor=a aba=yi ebdegči nur=a jangγu=yi ebdegči ünege jegüdü=yi ebdegči maγu eliy=e # boγda Činggis-qaγan=a Odčigen-noyan salqui=tur=iyan bisiren öčigsen ajuqu qaγan aq=a=yuγan daγan yabuju saγadaγ=tu sumun bolju suγus ese qočorbai

translit. j=a kötel morin bolju čabčin ese tatabai

translit. j=a sibtüs geküi=dür ebesüleldübei

translit. j=a jeldüs geküi=dür usulaldubai

translit. j=a čino=a=yin börte börteleküi=tür börteleldebei

translit. j=a ünegen=i sayin sira siralaqui=tur siralaldubai

translit. j=a teyin yabulčiju tümen irgen=i daruγlaγulbai

translit. j=a [93b] kemen bisiren öčegsen ajuqu # boγda Činggis-qaγan degere tngri=yi bisiren jarliγ bolurun öber=ün törö=ber etüken=ü degere nada=ača busu degere küčütü ese bolγabai

translit. či minu degere malaγ=a minu bui j=a kemen malaγ=a=ban tayilju abču qoyimar=a talbiju mörgöged tere edür darasun=i yeke=de qalaγučitala joγolaγasan ajuqu # sodu boγda Činggis-qaγan degüü=ner köbegüd=tür=iyen irgen ögčü ulus=un tačiyal törö=yin onisun tobčilaju soyon jarliγ boluγsan eyimü bölüge # Činggis-qaγan=ača Odčigin-noyan salju γaruγsan=u qoyina Tangγudtai Γou=a-Sečen=eče asaγur=un qaγan aq=a=tur=iyan salγaγdaba

translit. bi qan kümün=ü ulus jasaqu yosun yambar bui kemen asaγbasu Γou=a-Sečen ögülerün jöb asaγba

translit. či qan kümün=ü ulus jasaqu yosun inu naran metü ülü qojidaγulqu naγur metü ülü γolon qataγujiqu bui kemegsen ajuqu tere üge=yin tayilbur inu γurban edür ese olju Odčigin-noyan ögülerün Γou=a aq=a ene üge=yin čin=u tayilburi ese ese olba

translit. bi [94a] yaγun üge bölüge , kemen asaγbasu Γou=a-Sečen ögülerün qan kümün=i naran metü büü qojidaγul kemekü minu naran urγubasu sayin ba

translit. maγu=dur amidu ba

translit. ükügsen=tür tegsi qalaγun gegegen=iyen kürgeyü

translit. qan kümün tere metü tegsi sedkil=tü bolbasu yeke ulus=un duran yakin qočirqu # naγur metü büü γolo kemekü minu naγur=tur sayin ba

translit. maγu=bar usun oroyu

translit. sayin maγu=bar aduγusun usulan oroγad burtaγlabasu naγur tede bügüde=yi ülü γolon singgeyü

translit. qan kümün tere metü sedkijü sayin maγu=bar üge sonosbasu ünen=ber qudal yenggüken üges sonosbasu örgesün qadquγan üge=tür ülü oron tegsi bolγaju sonosbasu yeke ulus yakin ebderekü kemegsen ajuqu # Odčigin-noyan=a Tangγudtai Γou=a-Sečen ögülerün küyiten qojiγula=bar γal=i köndöbesü kürkeren büküi γal=i sönögeyü

translit. köbegümerküi aran=i üyile=tür tüsibesü kür ulus=i jobaγayu

translit. usu=tu qojiγula=bar γal=i köndöbesü ürkiren büküi γal=i sönögeyü

translit. öčüken aran=i üyile=tür tüsibesü ulus irgen baraγdamui

translit. j=a kemen ögülegsen ajuqu # [94b] Qongqotan=i Menglig ečige=yin doloγan köbegüd bölüge doloγan=u dumdadu Kökečü-Teb-Tngri bölüge doloγan Qongqotan Qasar=i ömegsijü jančiba

translit. Qasar doloγan Qongqotan=a jančiγdaba kemen boγda Činggis-qaγan=a sögödbesü boγda Činggis-qaγan busud=a kilinglejü aγur dumda kelelekü bolun qaγan kilinglejü Qasar=tur ögülerün amidu=da ülü ilaγdaqui=ača bölüge či yakin ilaγdaba

translit. či kemebesü Qasar nilbusu aldaγad bosču orčiju Qasar maγuyilaju γurban edür ese irebe

translit. Teb-Tngri boγda Činggis-qaγan=a irejü möngke tngri=yin jarliγ qaγan=i jiγan eyin ögülerün nigen=te Tümüjin=i ulus barituγai

translit. (kememü) nigen=te Qasar=i kememüi ese medebesü medege ügei bui j=a kemegdejü (kemen jančiba

translit. bi) boγda Činggis-qaγan morilaju mön šöni Qasar=i barir=a odbasu Küčü Kökečü qoyar Qasar=i barir=a odba kemen (eke=de) jiγajiqui eke medeged šöni böged udaγaran (yaγaran) čaγan temegen küljü qarqutai tergetei šöni=te dölin jorčiju naran urγuqui=luγ=a kürbesü boγda Činggis-qaγan Qasar=un qančun=i uyaju malaγ=a büse inu abču üge inu asaγun büküi=tür [95a] eke inu kürčü boγda Činggis-qaγan geyekčü (sočin) eke=teče emiyebe

translit. eke aγurlaju kürčü tergen=eče baγuγad eke öbesüben Qasar=un uyaγsan qančun=i tayilju talbiγad malaγ=a büse inu Qasar=a ögčü eke kilinglejü aγur=iyan darun yadaju jabilan saγuju qoyar köken=iyen γarγaju ebüdüg degekün bisaγari=γulju öber=iyen üjebesü kökegsed (kökegsen) köked (kökö) tan=u ene bui ede qadaqun qarbisun=iyan (qajiγsan küyilsün=iyen) tasuluγsan Qasar yakiba

translit. Tümüjin ene nigen köken=i minu baraqu bölüge Qačuγun Odčigin qoyaγula bolju nigen=i baraqu bölüge Qasar bürün qoyar büri köken=i minu baraju čigeji minu maqui bolqu bölüge čegeji erdem=tü Qasar minu qara küčü erdem=tü=yin tula qarbučiju γaruγsan=i qarbuju oroγulqu bölüge öčijü qaruγsan=i uγtudču oroγulqu bölüge edüge dayisun kümün=i moqodqaba

translit. (ečülgebe) kemejü Qasar=i üjen yadamui

translit. ta kemebe

translit. eke=yi amurliγulun baraju boγda Činggis-qaγan ögülerün eke=yi genedte ireküi=lüge ayuqu=bar ayuba

translit. ičekü=ber ičebe

translit. bi kemejü ničuy=a bida kemen ničubai

translit. eke=te ülü medegül=ün ečinekün Qasar [95b] irgen=iyen abču mingγan γurban jaγun irgen dayijiba

translit. eke medejü tere sedkil=iyer ödter tüliγsan yosun teyimü bölüge # Qasar ejen dayijin dutaγaqui=tur ulus=un ejen jarliγ bolurun Sübegedei-baγatur=i nekegülküi=tür erte manaγar ögülerün aγta=yin terigün γarču ireküi=tür adali manglai=yin sar=a malaγai=yin očir boluγsan čing metü ebkegsen čilaγun metü janggiduγsan auγ=a nököd següder minu # qulusun metü jergelegsen qota metü küriyelegsen albatan čirig minu sonosuγtun ta # ötele yabuqui=tur idem biruγu metü yabu idebkilekü toγoliqu üyiles=tür idelkü sibaγun metü dobtolun yabu naγadun čenggen yabuqui=dur nilq=a unaγ=a metü yabu naγadu čaγadu=luγ=a čabčilalduqui=tur način sibaγun metü toγolin dobtol=un yabudqun ta # saγun bayin yabuqui=tur solongγ=a biruγu metü yabu sorobkilaqu idebkilekü üyiles=tür šongqor sibaγun metü dobtolun yabu qanisan eyedüldün yabuqui=tur qašang biruγu metü qanilan yabu qaritan dayisun=luγ=a qarbulalduqui=tur [96a] qarčaγai sibaγun metü dobtolun yabu ta # ölösügsen bars öyegergegsen bürgüd metü yabu gegen edür gentü čino=a metü genedte yabu qarangγui šöni qara keriy=e metü qataγujin yabu jidkerči (jidügerči) qatun kümün metü qataγujin yabu ta kemen jarliγ bolbasu Sübegedei-baγatur öčirün čidan yadan nekey=e čidaqu yadaqu=bar yabuju üjey=e ejen=i minu buyan medetügei gejü ayiladqan nekejü güyičeged Qasar ejen=tü baγatur Sübegedei üge öčirün küyi eligen=eče qaγačabasu köndelen kümün=ü idesi bolum j=a uruγ eligen=eče qaγačibasu ulus Mongγol=un idesi bolum j=a # önör kümün qaγačabasu önöčin kümün=ü idesi bolum j=a olan ulus ebderebesü oγorčoγ kümün=ü idesi bolum j=a # ködelkü bügüde oldam j=a küyi eligen ülü oldam ulus irgen oldam j=a uruγ töröl törögsen ülü oldam gejü kelebe

translit. ene üge=yi Qasar jöbsiyebe

translit. Jalayirdai-Jebege tegün=eče süljijü Baraγujin oron jüg buruγudba

translit. # tegün=ü qoyina yisün keleten Teb-Tengri=tür quyiju <quraju> Činggis-qaγan=u kerüge(ger)=teče Teb-Tngri=dür [96b] quraqun bolbai

translit. teyin quraqui=tur Temüge-Odčigen=e qariy=a=tan irgen Teb-Tngri=tür odčuqui Odčigen-noyan oduγsan irgen=ben γuyur=a Soqor=a neretü elčin=iyen ilegejüküi Teb-Tngri Soqor elči=te ögülerün Odčigen ta qoyar (sayin) ačitan boljuqui kemejü Soqor elči=yi inu askiju jobaγan emegel inu ürgügüljü qariγuljuqui Odčigen Soqor elči=ben askiγdaju jobaγan ilegegdejü manaγarasi Odčigin öbesüben Teb-Tngri=tür odču ögülerün Soqor elčin=iyen ilegebesü askiju yabaγan ilegejüküi bi irgen=ben γuyur=a irebe kemegdejü (kemebesü) doloγan Qongqotan Odčigen=i endeče tendeče qaγaju Soqor elčin=iyen ilegekü činu jöb=tü (buyu) kemen bariqui tusqui=ača kigder=ün (alaγdaqun=ača) ayuju Odčigen-noyan ögülerün elči ilegekü minükei buruγu kemejükü doloγan Qongqotan ögülerün buruγu bögesü namančilan sögöd kemen Teb-Tngri=yin qoyina=ača sögödkejiküi irgen=iyen=ben ese ögdejü Odčigen manaγarasi erte Činggis-qaγan=i bosoγ=a edüi oron dotora büküi=dür oroju uyilaγad sögödčü ögülerün yisün keleten irgen Teb-Tngri [97a] čiγulju nada (minu) qariy=a=tan irgen=iyen=ben Teb-Tngri=teče γuyur=a Soqor neretü elči=yi ilegelüge Soqor elči=yi minu askiju jobaγan emegel ürgügüljü ilegegdejü bi öbesüben γuyur=a odbasu doloγan Qongqotan endeče tendeče qaγaju namančilaγulju Teb-Tngri=yin qoyina=ača sögödkegülbe kemen uyilaba

translit. Činggis-qaγan=i dongγod=duγ=a (ögüleküi=yin) edüküy=e (urida) Börte-Üjin oron dotora öndeyijü saγuju könjilen jiq=a=bar ebčegü=ben tüyidčü Odčigin=i uyilaqu=yi üjejü nilbusun aldaγad ögülerün yakiγsan Qongqotan teden=i (urida Qasar) ömöglejü jančiqu edüge basa ene Odčigen=i yakin qoyina=ačaγan sögödkemü yambar yosun bölüge bel čimayi ene metü büküi=dür čigüd (köbegüd) naran metüs degüü=ner=i čin=u eyin ösöldümüi üne=ber mön=e qoyin=a egülen metü bey=e čin=u negün odbasu itegel metü ulus=i čin=u ken=e medegülkün tede toli metü bey=e činu tolbas odbasu tün metü ulus=i čin=u ken=e medegülkün tede čigüd narad metü degüü=ner=e činu eyin ösöldümüi j=a ede aran γurban öčüked sirqud=i (nilqas=i) minu mendütele yaγun medegülüm [97b] tede yakiγsan Qongqotan bölüge degüü=ner=iyen teden=e teyin kigüljü ker üjejü amu či kemeged Börte-Üjin nilbusun aldaba

translit. Börte-Üjin=ü ene üge=tür Činggis-qaγan Odčigin=e ögüler=ün Teb-Tngri edüge irekü bui čidaqui=ača ker=ber üyiledbesü či mede kemebe

translit. tegün=tür Odčigin bosoγad nilbusun arčiγad γarču γurban bökes=i beledčü bayiba

translit. qorom=ud atala Menglig ečige doloγan köbegüd=lüge=ben irejü doloγan büri oroju Teb-Tngri tüsürge=yin baraγun etüged saγuqui=luγ=a Odčigin Teb-Tngri=yin jiq=a inu bariju öčügü=tür namayi=yi namančilaγulun bölügei či sorilduy=a kemejü jiq=a inu bariju egüden jüg čirbei

translit. Teb-Tngri Odčigen=i esergü jiq=a inu bariju barilduba

translit. Teb-Tngri=yin malaγ=a barilduqui=tur γolomtan=u terigün=e unaba

translit. Menglig ečige malaγ=a inu abču ongsiju (γasiγudan) ebür=tür=iyen dürübe

translit. Činggis-qaγan ögülerün γarču böke küčü=ben temečeldüdkün kemebe

translit. Odčigin Teb-Tngri=yi čirčü γarur=un egüden bosoγ=a alqur=a edüküy=e urida [98a] beledügsen γurban bökes esergü Teb-Tngri=yi bariγad čirčü γarču niruγun=i inu quγulju jegün eteged=ün terged=ün üjügür=e oqorču Odčigin oroju ögülerün Teb-Tngri namayi=yi namančilaγulun bölüge sorilduy=a kemebesü ülü bolun arγalaju kebtemüi čaγ=tur nökör ajuqu kemebesü Menglig ečige uqaju nilbusun aldaγad ögülerün dayir etüken=ü degelsün=ü tedüi büküi=eče dalai mören=i γoroqan=u tedüi büküi=tür nököčibe

translit. bi kemeküi=lüge doloγan Qongqotan köbegüd inu egüden=tür bosču γolomta toγorin bayiju qančun=iyan simalaγdarun Činggis-qaγan gerlejü (ger siqam) siqaγdaju yaγaran γaruy=a kemeged γarqui=luγ=a Činggis-qaγan=u orčin qorčin torγas=ud toγorin bayibai

translit. Teb-Tngri=yi tergen=i üjügür=e niruγun=i quγulju oqoruγsan=i Činggis-qaγan üjejü nigen bor=a qosiliγ abčiraγulju Teb-Tngri=yin degere inu talbiγulju edüge negüy=e kemejü tendeče negübei

translit. Teb-Tngri=yi talbiγsan qosiliγ=un erüken dülijü egüden daruju aran(kümün)=iyar sakiγulbai

translit. γutaγar šöni edür sira erüke [98b] negejü bey=e inu γarjuqu bolγabasu (barildubasu) maγad Teb-Tngri inu tende bolγaγdaba

translit. (alaγdaba) Činggis-qaγan ögülerün Teb-Tngri degüü=ner=tür minu γar köl kürgegsen=ü tula degüü=ner=ün minu jaγura oro ügei jenggügdegsen=ü (qob ögülegsen=ü) tula tngri=de ese taγalaγdaju amin bey=e selte abču odbai

translit. j=a kemebe

translit. Činggis-qaγan Menglig ečige eke=yi tende dongγoddur=un köbegün=tegen aburi ülü idqan tenggečin sedkikü bolun Teb-Tngri=yin terigün=tür kürbei

translit. ta tan=i teyimü=yi uqaγsan bögesü Jamuq=a Altan Qučir tan=u yosutan bolγaγdaqun bölüge tan=i kemejü Menglig ečige=yi dongγodču dongγoddun baraju jiči manaγarasi ögülegsen=i üdesi udarbasu üde=yin ögülegsen=i manaγarasi udarbasu jajiru maq=a kemegdekün urida üge baraldu=luγ=a teli kemen soyorqaju jiči jaliraba